Zelenskiy, “Ancak biz de zorlu işlere imza atıyoruz” diyerek ABD ile her durumda işbirliği yapmaları gerektiğini vurguladı.

İngiltere’nin başkenti Londra’da yapılan özel mülakatta Zelenskiy, ABD’de göreve kim gelirse gelsin birlikte çalışma niyetinde olduğunu söyledi.

Trump’ın bu hafta başkan yardımcısı adayı olarak açıkladığı Ohio Senatörü JD Vance’ın geçmişte söylediği, “Ukrayna’da her ne yaşanıyorsa umrumda değil” sözleri, yeniden gündemde.

Trump’ın, başkanlığa seçildiği durumda yardımcılığını üstlenecek Vance’ın tutumu, gelecekte ABD’nin Ukrayna’daki dengelere nasıl yaklaşacağıyla ilgili soru işaretlerini artırmıştı.

Zelenskiy, Vance’ın sözlerinin hatırlatılması üzerine, “Belki Ukrayna’da neler olduğunu gerçekten anlamamıştır. Biz ABD ile çalışmak durumundayız” ifadelerini kullandı.

Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesi halinde, Rusya’ya karşı daha ılımlı bir tutumun ABD politikasında itici bir güç olması muhtemel. Bu durum, Ukrayna’daki savaşta dengeleri etkileyebilir.

Ukrayna lideri, Avrupa Siyasi Topluluğu’nun (EPC) toplantısına katılmak için İngiltere’deydi.

27 AB üyesi ülkenin yanı sıra birliğe üye olmayan 20 ülkenin dahil olduğu EPC toplantısı, gayriresmi bir işbirliği platformu olarak işlev görüyor.

Zelenskiy’nin ziyareti sırasında görüştüğü İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkeye 3 milyar Sterlin yardımda bulunma sözü verdi ve “Ukrayna’nın yanında duracaklarını” kaydetti.

Zelenskiy ise Keir Starmer döneminin “İngiliz dış politikası için özel bir dönem” olmasını beklediklerini dile getirdi.

Zelenskiy BBC mülakatında, ” Britanya’nın pozisyonunun değişeceğini düşünmüyoruz. Ancak Başbakan Starmer’ın döneminin, uluslararası siyaset, dünya güvenliği ve Ukrayna’daki savaşla ilgili özel bir dönem olmasını diliyorum” dedi.

Bugün sabah saatlerinde İngiltere’de kabine toplantısına da katılacak olan Zelenskiy, 1997’de ABD Başkanı Bill Clinton’dan sonra kabineye bilgi verecek ilk lider olacak.

Zelenskiy’nin İngiliz bakanlara, Ukrayna’daki durum hakkında bilgi vermesi bekleniyor.

İki liderin 3,5 milyar Sterlinlik savunma ihracatı anlaşması imzalaması bekleniyor.

Ülkede devam eden savaşta bahar aylarını kayıplarla geçiren Ukrayna güçleri, bu hafta Dnipro Nehri kıyısındaki kritik önemdeki bazı noktalardan geri çekildi.

Geçtiğimiz aylarda Rus güçlerinin işgal altında tuttukları bazı bölgelerde sınırlı da olsa ilerlemeler kaydettiği görüldü.

Şu anda Ukrayna topraklarının yaklaşık %20’sini kontrol eden Rus ordusu, Harkov bölgesinde başlattığı son taarruzla ilerlemeye devam ediyor.

Rusya’nın ayrıca başkent Kiev de dahil olmak üzere Ukrayna şehirlerine füze saldırıları sürüyor. Rus ordusunun sistematik olarak Ukrayna’nın tüm elektrik şebekesini de tahrip ettiği belirtiliyor.

Zelenskiy, Ukrayna’ya F-16 jetleri sağlanması üzerine yaz aylarında verilen sözlere rağmen henüz jetlerin kendilerine ulaşmadığının altını çizdi.

İki yıldan fazla süredir devam eden savaşın yakın zamanda bitmesi beklenmiyor. Ancak ülkelerin masaya oturarak bir anlaşmaya varıp varamayacağı yönünde değerlendirmeler sürüyor.

Geçen ay İsviçre’de Rusya’nın davet edilmediği bir Ukrayna barış zirvesi düzenlendi. Zelenskiy, Kasım’da ikincisi düzenlenecek zirveye Rusya’nın katılması gerektiğini vurguladı.

BBC’ye açıklamasında Zelenskiy, savaşın bitmesi için Rusya’nın masaya oturtulması yönünde dünyanın baskıyı artırması gerektiğini söyledi.

2019’dan bu yana Ukrayna lideri olan Zelenskiy, Cumhurbaşkanlığı dönemi sona ermesine rağmen ülkede uygulanan sıkıyönetim nedeniyle seçim yapılamadığı için görevini sürdürüyor.

Cumhurbaşkanlığı dönemi sona erse de ülkede uygulanan sıkıyönetim nedeniyle seçim yapılmayacak ve Zelenskiy görevini sürdürecek.

Komedyen ve oyuncu olan Volodimir Zelenskiy, 31 Aralık 2018 akşamı cumhurbaşkanlığı adaylığını açıklayana kadar siyasetle hiç ilgilenmemişti.

Mart 2019’da yapılan seçimlerde oyların %70’ten fazlasını alarak daha önce görülmemiş düzeyde bir destek topladı.

Zelenskiy beş yıllık süre içinde popüler bir televizyon dizisinde cumhurbaşkanı karakterini canlandıran bir oyuncudan, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’daki en büyük savaşın içinde yer alan bir ülkenin liderine dönüştü.

Peki Zelenskiy nasıl bu noktaya geldi, önünde ne gibi zorluklar var ve iktidarda ne kadar kalabilir?

Dönüşüm

Volodimir Zelenskiy 1978’de Ukrayna’nın orta kesiminde bir sanayi şehri olan Krıvıy Rih’de doğdu.

Üniversitede hukuk okuyan Zelenskiy mezun olduktan sonra mesleğini yapmadı ve bunun yerine kendisini sahne sanatlarına adadı.

Cumhurbaşkanı olmadan önce 10’dan fazla uzun metraj filmin yapımcılığını üstlendi ve bu filmlerde rol aldı.

Zelenskiy’nin rol aldığı “Halkın Hizmetkarı” adlı dizi ise cumhurbaşkanı seçilen 30’lu yaşlarındaki bir lise tarih öğretmenini anlatıyor.

Ukrayna halkının önemli bir kısmı Zelenskiy’i dizideki karaktere benzeterek 2019’da yapılan seçimlerde ‘halkın adayını’ destekledi.

Zelenskiy, cumhurbaşkanlığı yarışını Ukrayna tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir farkla kazandı ve partisi o yıl yapılan parlamento seçimlerinde çoğunluğu elde etti.

Ülkeyi dönüştüreceğini, ‘yoksulluk, yalan ve açgözlülük çağı’ olarak adlandırdığı döneme son vereceğini söyleyen Zelenskiy, Ukrayna’nın doğusundaki savaşı sona erdireceğini ve Rusya tarafından işgal edilen toprakları halka geri vereceğini vadetti.

Başkanlığının ilk yıllarında oligarklara karşı savaş açtı, yolsuzlukla mücadele girişimlerinde bulundu ve altyapıyı geliştirmeye odaklandı.

Ancak 2021 yılına gelindiğinde, yakın arkadaşlarını önemli kamu görevlerine atadığı iddialarıyla kayırmacılıkla suçlandı ve desteği düşmeye başladı.

Zelenskiy uluslararası arenada genel olarak Ukrayna’da reform yapmaya başlayan, ilerici genç bir siyasetçi olarak tanınıyordu.

Uluslararası seyahatlerinde yolsuzlukla mücadele konusundaki kararlılığını tekrarlıyor, Rusya’ya karşı daha güçlü yaptırımlar uygulanması çağrısında bulunuyordu.

Zelenskiy Rusya ile barış görüşmeleri de yürüttü ve aralarında film yönetmeni Oleg Sentsov’un da bulunduğu Ukraynalı siyasi tutukluların iadesine katkıda bulundu.

Doğu Donbas bölgesindeki barış girişimlerini görüşmek üzere Aralık 2019’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelse de Zelenskiy buradaki savaşı sona erdirme hedefine ulaşamadı.

Şubat 2022’ye gelindiğinde Zelenskiy kendisini ve ülkesini geniş çaplı bir Rus işgaliyle karşı karşıya buldu.

Savaş dönemi lideri

İşgalin ilk zamanlarında Zelenskiy, çok daha büyük ve güçlü bir düşmanla savaşmak zorunda kalan ülke için birleştirici bir güç haline geldi.

Ukrayna’dan ayrılmayı reddeden ve Kiev’de kalmaya karar veren Zelenskiy’nin profili ve popülaritesi hızla arttı.

“Benim araca değil, cephaneye ihtiyacım var” sözleri özellikle dikkat çekti.

Ukraynalı lider, önemli gelişmelerle ilgili olarak ulusa seslendiği günlük videolar yayınlamaya başladı ve savaşın üçüncü yılında bunu halen yapmaya devam ediyor.

Yurt dışı ziyaretlerini Ukrayna’ya destek ve silah istemek için bir platform olarak kullanmaya başladı ve konuşmaları sırasında ayakta alkışlandı.

Artan eleştiriler

Zelenskiy askerlerin moralini yükseltmek için, aylardır şiddetli çatışmaların merkez üssü olan doğudaki Bahmut da dahil olmak üzere cephe hattına beklenmedik ziyaretler de gerçekleştirdi.

Ancak zaman geçtikçe Zelenskiy’nin meydan okunmayacak bir savaş lideri olarak sahip olduğu itibar sarsılmaya başladı.

Ordu komutanı General Valeriy Zaluzhny ile arasındaki anlaşmazlıklar sonunda Zelenskiy’nin Zaluzhny’i görevden almasıyla sonuçlandı.

Oldukça tartışmalı hale gelen bu hamlesinin ardından Zelenskiy, Zaluzhny’i askeri nedenlerden dolayı değil, hızla yükselen siyasi reytingleri nedeniyle görevden almakla suçlandı.

Zelensky’nin kadro kararları önümüzdeki süreçte de eleştirildi ve yakın ekibindeki pek çok kişi kendilerini çeşitli siyasi skandalların içinde bulduktan sonra görevden alındı.

Bunun yanı sıra Ukrayna lideri, yakın çevresindeki kişilerin oligarklarla bağlantılı olduğu veya yolsuzluğa karıştığı yönündeki uyarıları dikkate almadı.

Ayrıca güvenlik güçlerini siyasi muhalifler üzerinde baskı kurmak için kullanmak ve kayırmacılıkla suçlanan Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak’ın giderek artan etkisi konusunda da eleştiriler dile getirildi.

Zorluklar

Rusya ile savaşın hız kesmeden devam etmesi nedeniyle Zelenskiy hem yurt içinde hem de yurt dışında daha fazla zorlukla karşılaşmaya başladı.

Ukrayna’nın geçen yıl çok beklenen karşı saldırısı umduğu sonuçları getirmedi ve tam tersine Rusya savaşta yeniden üstünlük sağlamaya başladı.

Şu anda Ukrayna topraklarının yaklaşık %20’sini kontrol eden Rus ordusu, Harkov bölgesinde başlattığı son taarruzla ilerlemeye devam ediyor.

Rusya’nın ayrıca başkent Kiev de dahil olmak üzere Ukrayna şehirlerine füze saldırıları sürüyor. Rus ordusunun sistematik olarak Ukrayna’nın tüm elektrik şebekesini de tahrip ettiği belirtiliyor.

Rusya sayıca ve silahça üstün olduğu için Ukrayna’nın daha fazla insan gücüne, mühimmata ve hava savunmasına ihtiyacı olduğu bildiriliyor.

Zelenskiy bu durum karşısında seferberlik çabalarını artırmaya zorlandı. Bu, ülkedeki savaş yorgunluğu ve pek çok Ukraynalı erkeğin ordu saflarına katılma konusundaki isteksizliği nedeniyle zor bir görev.

Zelenskiy’nin dünya liderleriyle ilişkileri de Batı’nın desteğinin azalması ve Gazze’deki savaş ve diğer çatışmaların dikkat ve kaynakları çekmesiyle daha karmaşık hale geldi.

ABD’nin 61 milyar dolarlık askeri yardım paketi Nisan ayında onaylandı. Ancak Kasım ayında yapılacak seçimlerden sonra ABD’nin siyasi rotasının değişeceğine dair belirsizlik devam ediyor.

Eski ABD başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesi halinde, Rusya’ya karşı daha ılımlı bir tutumun ABD politikasında itici bir güç olması muhtemel.

Bundan sonra ne olabilir?

Zelenskiy’nin beş yıllık görev süresinin sona ermesiyle birlikte, bazıları onun bir lider olarak meşruiyetini sorgulamaya başladı

Ukrayna parlamentosu seçimlerinin Ekim 2023’te, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ise Mart 2024’te yapılması gerekiyordu.

Ancak Şubat 2022’de sıkıyönetim ilan edilmesiyle Ukrayna’da cumhurbaşkanlığı, parlamento ve yerel seçimlerin yapılması yasaklandı.

Sıkıyönetimin yakın zamanda kaldırılacağına dair hiçbir işaret yok.

Peki Zelenskiy daha ne kadar iktidarda kalabilir?

Siyasi reytingleri düşmeye devam ettikçe, bazıları desteğini sağlamlaştırmak için sıkıyönetime rağmen seçimlere gitmeyi tercih edebileceği görüşündeydi.

Ancak anketler, birçok Ukraynalının devam eden bir savaş sırasında seçimlerin yapılmasını istemediğini gösteriyor.

Ukraynalı milletvekili Yaroslav Zheleznyak daha önce BBC’ye verdiği demeçte, “Bir Ukrayna vatandaşı olarak, Başkomutanımın [Zelensky’nin] zamanının bir dakikasını bile savaşın ve Ukrayna’ya uluslararası desteğin yerine seçimleri ve seçimleri nasıl kazanacağını düşünerek geçirmesini istemiyorum” demişti.

Zelenskiy de geçtiğimiz Kasım ayında seçimlerin yapılması fikrini reddederken aynı fikirdeydi.

Seçimleri değil savaşı kazanmak Ukraynalı liderin hala en büyük önceliği gibi görünüyor.

Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İstanbul’da, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’ndeki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Önceliklerinin Ukrayna’nın güvenliğini güçlendirmek olduğunu belirten Zelenskiy, “Tüm topraklarımıza adil bir barış getirmek istiyoruz.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aracılığıyla “ciddi insani sonuçlar elde ettiklerini” kaydeden Zelenskiy, özellikle Rusya tarafından baskı gören Kırım Tatarların olduğu bir listeyi ilettiğini dile getirdi.

Zelenskiy, söz konusu kişilerin “işgal altında olan Ukrayna topraklarında” bulunduğunu aktararak, “(Bu kişiler) Rus hapishanelerinde, çok sert ve insanlık dışı şartlarda bulunuyorlar.” ifadelerini kullandı.

Asker ya da sivil fark etmeksizin herkesin “serbest bırakılması” gerektiğini vurgulayan Zelenskiy, bu kişilerin “kendi evinde” yaşamayı hak ettiğinin altını çizdi.

Zelenskiy, bugün yapılan toplantıda “barış görüşmelerinin” üzerinde de durulduğunu, liderler düzeyindeki küresel zirve hazırlıklarıyla ilgili Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bilgi verdiğini söyledi.

Söz konusu zirvenin İsviçre’de yapılacağını kaydeden Zelenskiy, “Türkiye, barış zirvesinde de bu barış planının gerçekleştirilmesinde de yer almalı.” dedi.

Bu zirvede Rusya’yı “görmediklerini” ifade eden Zelenskiy, Ukrayna için “adil bir barış” istediklerini belirtti.

“30 milyondan fazla tahıl o koridordan geçti”

Zelenskiy, görüşmede, Türkiye ile Ukrayna arasındaki işbirliğine de zaman ayrıldığını, savunma sanayisi, hükümet düzeyi ilişkiler ve şirketlere ilişkin belirli anlaşmalar konusunda mutabık kalındığını vurguladı.

Türk iş dünyası temsilcileriyle görüşmekten duyduğu memnuniyeti dile getiren Zelenskiy, elde edilecek sonuçların güçlü olacağını vurguladı.

Zelenskiy, Ukrayna’nın yeniden inşası ve iki ülke arasındaki anlaşmaların ilerletilmesi konusunda da tüm konuların çözülmesine açık olduklarına dikkati çekti.

İstanbul’da Ukrayna donanması korvetlerinin inşa edildiği tersane ziyaretini hatırlatan Zelenskiy, ziyaretiyle ilgili detaylara yer verdi.

Zelenskiy, iki ülkenin “ortak silah ve mühimmat” üretimi için çalıştığını, bu durumun “stratejik” yöne sahip olduğunu ifade etti.

Görüşmede gıda güvenliğinin de konuşulduğunu aktaran Zelenskiy, “Karadeniz Bölgesi de çok önemli bu açıdan. Bizim koridorumuz hızlı bir şekilde çalışıyor. Çok fazla gemi de oradan geçti. Eminim ki biz daha fazla yapabiliriz. Şimdiden 30 milyondan fazla tahıl o koridordan geçti.” değerlendirmesinde bulundu.

Zelenskiy, ramazan arifesinde herkese “sakinlik ve mutluluk” diledi.

“Mübarek ramazan ayı sırasında barışın bize biraz daha yakın olmasını diliyorum”

Ukrayna’daki duruma değinen ve sağlanan destekler için minnettar olduğunu kaydeden Zelenskiy, “Mübarek ramazan ayı sırasında barışın bize biraz daha yakın olmasını diliyorum.” dedi.

Zelenskiy, “ülkesinin kendi topraklarını savunduğunu” söyleyerek, barış için önerdikleri tekliflerin “pratik sonuçlara” dayandığını kaydetti.

Gıda güvenliğinin önemine dikkati çeken Zelesnkiy, “Karadeniz’e kıyısı olan tüm ülkeler de zaten bu Tahıl Koridoru’nun çalışmasını istiyor.” diye konuştu.

“Liman sayısını genişletmek istiyoruz”

Zelenskiy, “tüm limanlarının” çalışmasını istediklerini belirterek, “Odessa’daki büyük limanların yanı sıra biz bu liman sayısını genişletmek istiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy, bugüne kadar kimsenin Kırım Tatarlarını geri getiremediğini, bunun onların aileleri için büyük bir acı olduğunu vurguladı.

Rusya-Ukrayna Savaşı başlamadan Kırım Tatarlarının bir kısmını geri getirebildiklerini ancak çoğunun esarette olduğunu belirten Zelenskiy, bugün bir liste ilettiğini, listenin güncellendiğini ve listeye daha fazla Kırım Tatarının eklendiğini dile getirdi.

Zelenskiy, “Ben bu konuda Sayın Erdoğan’a inanıyorum. Bence o bunu yapabilir. En azından bunu deneyecek. Bunu bana söyledi.” ifadelerini kullandı.

Ukrayna’nın zor şartlar altında olduğu zaman Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sayesinde Karadeniz Tahıl Girişimi’nin çalışmaya başladığını hatırlatan Zelenskiy, bu dönem için Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür etti.

Zelenskiy, Türkiye’deki temasları ve basın toplantısının ardından ülkeden ayrıldı.

(Bitti)

TİRAN – Arnavutluk’taki Ukrayna-Güneydoğu Avrupa Zirvesi’nin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, “Savaş tek bir kişi tarafından başlatıldı, ama biz hep birlikte hareket etmeliyiz” dedi.

Arnavutluk’un başkenti Tiran’da düzenlenen Ukrayna-Güneydoğu Avrupa Zirvesi sona erdi. Zirvenin ardından tüm katılımcıların yer aldığı aile fotoğrafı çekilirken, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ortak basın toplantısı düzenledi. Başbakan Rama yaptığı açıklamada, Zelenskiy’nin sadece bir ülkenin devlet başkanı değil, aynı zamanda bir direnişin lideri olduğunu vurgulayarak, bu zirvenin “neo-emperyalist güce karşı bir araya gelme” amacı taşıdığını ifade etti. Arnavutluk olarak Ukrayna’yı kararlılıkla desteklediğini ifade eden Rama, kalıcı bir barış sağlanana dek bu desteğin devam edeceğini açıkladı.

“Ukrayna’ya yönelik desteğin bazen bir ülkenin iç siyasetine dönüştüğüne şahit oluyoruz”

Ukrayna’nın sahip olduğu ihtiyaçların farkında olmasına rağmen kapasitelerinin yeterli olmaması sebebiyle gerekli yardımları sağlayamadıklarını dile getiren Rama, Ukrayna’da Rus saldırganlığının iki yıla aşkın bir süredir devam ettiğini hatırlattı. Rama, Ukrayna’ya yönelik desteğin bazen bir ülkenin iç siyasetine dönüştüğüne, bu desteğin bazen duraksadığına veya bürokratik gecikmelerin yaşandığına şahit olduklarını üzülerek ifade etti. Rama, dolayısıyla vakit kaybetmeden Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü sağlamak için gerekenlerin yapılması gerektiğini vurguladı.

“Bu savaşı, ülkeleri ilhak edilen halkın elinden silahları alarak durduramayız”

Son zamanlarda bazı ülkelerde farklı kesimlerin Ukrayna’ya yönelik yardımların kesilmesi yönündeki çağrılarına değinen Rama, “bu savaşın, ülkeleri ilhak edilen halkın elinden silahları alarak durdurmanın mümkün olmadığını” vurguladı.

“Ukrayna barışı ancak Zelenskiy’in 10 maddelik barış planına göre hareket edildiği takdirde sağlanabilir”

Rama, Putin’in Ukrayna’yı işgal etme planında başarısız olduğunu ifade ederek, Ukrayna ve Ukraynalılar bu işgal girişimine karşı güçlü bir direniş sergilediğini belirtti. “Zelenskiy ve Ukraynalılara karşı ancak hayranlık duyarım” ifadelerini kullanan Rama, Ukrayna’da barışın tesis edilmesi için her türlü işbirliğine açık olduklarını vurgulayarak, bu barışın ancak Zelenskiy’nin Barış Formülü’yle tesis edilebileceğini açıkladı.

“Ukrayna’ya mühimmat teminatını devam ettirmek için elimizden geleni yapmalıyız”

Zelenskiy ise, işbirliği ve ülkesine karşı sağladığı yardımlardan ötürü Başbakan Rama’ya teşekkür ederek, Ukrayna’ya mühimmat göndermeye devam etmek için her şeyin yapılması gerektiğini, Kiev’in de Batı Balkanlarda yer alan tüm ülkelerin AB’ye entegrasyonunu desteklediğini, bunun karşılığında Batı Balkan ülkelerin de Ukrayna’nın AB’ye entegrasyonunu desteklemesi gerektiğini söyledi.

“Bir araya gelip silah üretelim”

Zelenskiy, “Bir araya gelip silah üretmeliyiz. Bu hususta gecikmelerin yaşanmaması için elimizden geleni yapmalıyız” ifadelerini kullanarak, Ukrayna’nın Avrupa’ya ve ortak değerlerine sunabileceği istikrarına güvenilmesi gerektiğini vurguladı. Zelenskiy, “Ukrayna ve Güneydoğu Avrupa olarak işbirliği halinde olmalı ve hep birlikte İsviçre’de düzenlenecek küresel barış zirvesine katılmalıyız” dedi.

Batı Balkan ülke liderlerinden kendisinin geliştirdiği Barış Formülü’ne destek vermelerini talep eden Zeleneskiy, “Savaş tek bir kişi tarafından başlatıldı, ama biz hep birlikte hareket etmeliyiz” dedi.

Arnavutluk’un başkenti Tiran’da düzenlenen Ukrayna-Güneydoğu Avrupa Zirvesi sona erdi. Zirvenin ardından tüm katılımcıların yer aldığı aile fotoğrafı çekilirken, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ortak basın toplantısı düzenledi. Başbakan Rama yaptığı açıklamada, Zelenskiy’nin sadece bir ülkenin devlet başkanı değil, aynı zamanda bir direnişin lideri olduğunu vurgulayarak, bu zirvenin “neo-emperyalist güce karşı bir araya gelme” amacı taşıdığını ifade etti. Arnavutluk olarak Ukrayna’yı kararlılıkla desteklediğini ifade eden Rama, kalıcı bir barış sağlanana dek bu desteğin devam edeceğini açıkladı.

“Ukrayna’ya yönelik desteğin bazen bir ülkenin iç siyasetine dönüştüğüne şahit oluyoruz”

Ukrayna’nın sahip olduğu ihtiyaçların farkında olmasına rağmen kapasitelerinin yeterli olmaması sebebiyle gerekli yardımları sağlayamadıklarını dile getiren Rama, Ukrayna’da Rus saldırganlığının iki yıla aşkın bir süredir devam ettiğini hatırlattı. Rama, Ukrayna’ya yönelik desteğin bazen bir ülkenin iç siyasetine dönüştüğüne, bu desteğin bazen duraksadığına veya bürokratik gecikmelerin yaşandığına şahit olduklarını üzülerek ifade etti. Rama, dolayısıyla vakit kaybetmeden Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü sağlamak için gerekenlerin yapılması gerektiğini vurguladı.

“Bu savaşı, ülkeleri ilhak edilen halkın elinden silahları alarak durduramayız”

Son zamanlarda bazı ülkelerde farklı kesimlerin Ukrayna’ya yönelik yardımların kesilmesi yönündeki çağrılarına değinen Rama, “bu savaşın, ülkeleri ilhak edilen halkın elinden silahları alarak durdurmanın mümkün olmadığını” vurguladı.

“Ukrayna barışı ancak Zelenskiy’in 10 maddelik barış planına göre hareket edildiği takdirde sağlanabilir”

Rama, Putin’in Ukrayna’yı işgal etme planında başarısız olduğunu ifade ederek, Ukrayna ve Ukraynalılar bu işgal girişimine karşı güçlü bir direniş sergilediğini belirtti. “Zelenskiy ve Ukraynalılara karşı ancak hayranlık duyarım” ifadelerini kullanan Rama, Ukrayna’da barışın tesis edilmesi için her türlü işbirliğine açık olduklarını vurgulayarak, bu barışın ancak Zelenskiy’nin Barış Formülü’yle tesis edilebileceğini açıkladı.

“Ukrayna’ya mühimmat teminatını devam ettirmek için elimizden geleni yapmalıyız”

Zelenskiy ise, işbirliği ve ülkesine karşı sağladığı yardımlardan ötürü Başbakan Rama’ya teşekkür ederek, Ukrayna’ya mühimmat göndermeye devam etmek için her şeyin yapılması gerektiğini, Kiev’in de Batı Balkanlarda yer alan tüm ülkelerin AB’ye entegrasyonunu desteklediğini, bunun karşılığında Batı Balkan ülkelerin de Ukrayna’nın AB’ye entegrasyonunu desteklemesi gerektiğini söyledi.

“Bir araya gelip silah üretelim”

Zelenskiy, “Bir araya gelip silah üretmeliyiz. Bu hususta gecikmelerin yaşanmaması için elimizden geleni yapmalıyız” ifadelerini kullanarak, Ukrayna’nın Avrupa’ya ve ortak değerlerine sunabileceği istikrarına güvenilmesi gerektiğini vurguladı. Zelenskiy, “Ukrayna ve Güneydoğu Avrupa olarak işbirliği halinde olmalı ve hep birlikte İsviçre’de düzenlenecek küresel barış zirvesine katılmalıyız” dedi.

Batı Balkan ülke liderlerinden kendisinin geliştirdiği Barış Formülü’ne destek vermelerini talep eden Zeleneskiy, “Savaş tek bir kişi tarafından başlatıldı, ama biz hep birlikte hareket etmeliyiz” dedi. – TİRAN