VİYENTİYAN, 27 Temmuz (Xinhua) — Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Laos’un başkenti Viyentiyan’da Filipinler Dışişleri Bakanı Enrique Manalo ile bir araya geldi. Wang, Perşembe günü gerçekleşen görüşmede ABD orta menzilli füze sistemi konuşlandırma konusunda Filipinler’i uyardı.

Aynı zamanda Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Büro üyesi olan Wang, Çin ve Filipinler’in birbirine denizle bağlı yakın komşular olduğunu kaydederek iyi komşuluk, karşılıklı fayda sağlayan işbirliği ve ortak kalkınmanın iki ülkenin temel çıkarlarına olduğunu belirtti.

Wang, son yıllarda Çin-Filipinler ilişkilerinden çıkarılan olumlu ve olumsuz derslerin, iyi ilişkiler kurmanın zor, iyi ilişkileri bozmanın kolay olduğunu bir kez daha kanıtladığını vurguladı.

An itibarıyla Çin-Filipinler ilişkilerinin ciddi zorluk ve meydan okumalarla karşı karşıya olduğunu söyleyen Wang, bunların temelinde Filipinler tarafının iki taraf arasında varılan uzlaşıyı ve kendi taahhütlerini sık sık ihlal etmesi, denize ilişkin hakların ihlalini sürekli olarak ileriye taşıması ve kamuoyu spekülasyonlarını büyütmesinin yattığına dikkat çekti.

Wang, Çin’in bu konuya ilişkin derin endişelerinin olduğunu ve bu durumu kesinlikle reddettiğini belirtti.

Wang, Filipinler’in ABD orta menzilli füze sistemini konuşlandırması halinde bunun bölgede gerilim ve cepheleşme yaratarak bir silahlanma yarışını tetikleyeceğini ve böyle bir sonucun Filipinler halkının çıkar ve arzularına tamamen ters olduğunu sözlerine ekledi.

Wang, Çin’in kısa süre önce denizdeki durumun istikrarını korumak adına Ren’ai Jiao’ya insani yardım malzemelerinin nakil ve ikmali konusunda Filipinler tarafıyla geçici bir anlaşmaya vardığını ifade etti. Buradaki kilit noktanın, Filipinler tarafının verdiği sözleri yerine getirmesi ve pozisyon değiştirmekten kaçınması olduğunu kaydeden Çinli bakan, aksi takdirde Çin’in kesinlikle kararlı bir yanıt vereceğini vurguladı.

Wang, Çin-Filipinler ilişkilerinin bir dönüm noktasında olduğunu ve çatışma ve cepheleşmeden kaçınmanın tek yolunun diyalog ve istişare olduğuna dikkat çekti.

Wang, Filipinler tarafının, Çin-Filipinler ilişkilerinin geleceği hakkında ciddi şekilde kafa yorması ve ikili ilişkileri en kısa sürede doğru rayına oturmak üzere Çin’le çalışması umudunu dile getirdi.

Manalo ise Filipinler ve Çin’in uzun bir geleneksel dostluk tarihine sahip olduğunu ve eşit muamele ve karşılıklı fayda temelinde kapsamlı stratejik işbirliği ilişkisi kurduklarını belirtti.

Manalo, denizcilik meseleleri yüzünden iki tarafın yaşadığı zorluk ve meydan okumalara rağmen Filipinler’in diyalog ve istişare yoluyla durumun hafifletilmesine ve yapıcı şekilde farklılıkların üstesinden gelinmesi ilkesine bağlı olduğunu ifade etti.

Manalo, kısa süre önce Güney Çin Denizi’nde ikili danışma mekanizması kurulması konusunda gerçekleştirilen ve iki tarafın deniz durumunu yönetme konusunda anlaşmaya vardığı toplantının, ilgili pozisyonlarından taviz vermeksizin iki tarafın iyi niyetini yansıttığını sözlerine ekledi.

Filipinler’in uzlaşıyı uygulamaya koymaya istekli olduğunu kaydeden Manalo, önümüzdeki yılın Filipinler ile Çin arasında diplomatik ilişkiler kurulmasının 50. yıldönümü olduğunu ve Filipinler tarafının karşılıklı güveni artırıp ikili ilişkileri geliştirmek üzere samimi ve pragmatik şekilde Çin’le iletişimi güçlendirmeye istekli olduğunu söyledi.

Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Almanya’da düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı çerçevesinde dün akşam görüşme gerçekleştirdi. Wang Yi, görüşmede Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile ABD Başkanı Joe Biden arasında Kasım ayında ABD’nin San Francisco kentinde gerçekleştirilen görüşmede alınan kararların hayata geçirilerek sağlam, istikrarlı ve sürdürülebilir ikili ilişkiler geliştirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Wang, iki tarafın karşılıklı saygı, barış içinde bir arada yaşama ve kazan-kazan iş birliği ilkelerine bağlı kalması, iki büyük ülkenin birbiriyle geçinebilmesi için doğru yolu keşfetmesi gerektiğini ifade etti. Washington’dan Çin’in kalkınmasını nesnel ve makul şekilde değerlendirerek Çin’e yönelik olumlu ve pragmatik bir politika benimsemesini isteyen Wang, Biden’ın taahhütlerinin somut eylemlerle hayata geçirilmesini beklediklerini kaydetti.

“Tayvan, Çin topraklarının parçası”

Tayvan sorunuyla ilgili değerlendirmede de bulunan Wang, “Dünya üzerinde yalnızca bir Çin var ve Tayvan, Çin topraklarının parçası. Bu, Tayvan sorunundaki gerçek durum. Statükoyu değiştirmeye çalışanlar, Tayvan’ın bağımsızlığını savunan ayrılıkçı eylemler ile dış güçlerin suç ortaklığı ve desteği” ifadelerini kullandı.

Çinli Bakan, “ABD, gerçekten Tayvan Boğazı’nda istikrar umuyorsa ‘Tek Çin’ ilkesine ve Çin ile ABD arasındaki üç ortak bildiriye bağlı kalmalı, Tayvan’ın bağımsızlığını desteklememe yönündeki taahhütlerine uymalı” dedi. Wang Yi ayrıca ABD’yi Çinli şirketlere ve şahıslara yönelik “yasa dışı yaptırımlarını” kaldırmaya çağırdıklarını vurguladı.

“Yapıcı ve samimi görüşme”

Çin Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında, görüşmenin “samimi, kapsamlı ve yapıcı bir görüşme” olduğu ifade edildi. İki bakanın, beşeri temaslar ve personel değişimi konularında da fikir alışverişinde bulunduğu, farklı alanlardaki diyalog ve iletişimi sürdürme üzerinde de mutabık kaldığı aktarıldı. İki bakanın ayrıca Çin ile ABD arasında uyuşturucuyla mücadele iş birliği çalışma grubunun faaliyetlerinden övgüyle bahsettiği belirtildi. Tarafların dış politika, Asya-Pasifik ile ilgili konular, denizlere dair meseleler ve yapay zeka alanlarında diyalog ve istişareyi ilerletme, iki ordu arasındaki iletişimi sürdürme konularında da mutabık kaldığı, Ukrayna krizi, Filistin-İsrail çatışması, Kore Yarımadası ve diğer bölgesel meseleler üzerinde fikir alışverişinde bulunduğu bilgisi verildi.

“Yapıcı görüşme gerçekleştirdik”

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ise görüşmeye dair sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Münih Güvenlik Konferansı oturum aralarında Çin Dışişleri Bakanı Wang ile bir araya geldik. Orta Doğu, Kuzey Kore ve Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı da dahil olmak üzere bazı ikili, bölgesel ve küresel meselelere ilişkin samimi ve yapıcı bir görüşme gerçekleştirdik” ifadelerini kullandı.

Öte yandan, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile ABD Başkanı Joe Biden, San Francisco’da düzenlenen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği Zirvesi çerçevesinde bir araya gelmiş, yapay zeka, fentanil ve ordular arası iletişim gibi konularda uzlaşılar sağlamıştı. İki ülkenin oluşturduğu uyuşturucuyla mücadele çalışma grubunun ilk toplantısı Ocak ayı sonunda Pekin’de düzenlenmişti. – MÜNİH