PRAG’DA BASIN TOPLANTISI DÜZENLEDİ

Stoltenberg, Çekya’nın başkenti Prag’da düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları Gayriresmi Toplantısı sonrası basın toplantısı düzenledi. Dışişleri bakanlarıyla yapılan toplantıda nihai kararlar alınmadığını ifade eden Stoltenberg, buna rağmen NATO’nun Ukrayna’ya ekipman ve eğitim sağlamada daha büyük rol oynaması, çok yıllı mali taahhütte bulunulması ve müttefikler arasında adil yük paylaşımı yapılması konusunda ilerlemeler kaydedildiğini söyledi.

“NATO’NUN DAHA BÜYÜK BİR YOL OYNAMASI GEREKİYOR”

Ukrayna’ya sağlanan askeri yardımların yüzde 99’unun NATO müttefiklerinden geldiğine dikkati çeken Stoltenberg, “Dolayısıyla NATO’nun bu çabalarda daha büyük bir rol oynaması mantıklıdır. Bu sayede NATO yapılarını kullanarak desteğimizi daha sağlam bir zemine oturtabilir, Kiev’e daha fazla öngörülebilirlik sağlayabilir ve hem acil hem de uzun vadeli ihtiyaçları karşılayabiliriz.” dedi.

“40 MİLYAR AVRO DEĞERİNDE ASKERİ DESTEK SAĞLANDI”

Stoltenberg, müttefiklere Ukrayna’ya çok yıllı mali taahhütte bulunulmasını önerdiğini anlatarak, “Müttefikler Ukrayna’ya her yıl yaklaşık 40 milyar avro değerinde askeri destek sağlamıştır. Gerekli olduğu sürece her yıl en az bu düzeyde desteği sürdürmeliyiz.” ifadesini kullandı. Ukrayna’ya yardım konusunda müttefiklerin yükleri adil şekilde paylaşmasının önemli olduğunu kaydeden Stoltenberg, böylelikle hesap verebilirliğin artacağını ve Ukrayna’nın uzun vadeli plan yapabilmesi için gereken öngörülebilirliğin sağlanacağını dile getirdi.

Stoltenberg, Ukrayna’nın NATO üyeliğinin de ele alındığını bildirerek, “Müttefikler Ukrayna’nın geleceğinin NATO’da olduğu konusunda hemfikirdir ve bu yolda ilerleme kaydetmeye kararlıyız. Geniş çerçevede, üyelik Ukrayna’nın nihai güvenlik garantisi olacak, kalıcı barışı temin edecek ve yeniden yapılanma için gereken istikrarı sağlayacaktır.” değerlendirmesini yaptı.

“UKRAYNA KENDİSİNİ RUSYA’NIN YOK EDİCİ VAHŞETİNE KARŞI SAVUNUYOR”

Stoltenberg, Ukrayna’nın müttefik ülkelerce tedarik edilen silahları Rusya topraklarını vurmak için kullanabilmesinin “bölgesel gerilimi tırmandırma riski” hakkında devam eden tartışmalara ilişkin, şunları kaydetti; “Bu savaşı Rusya başlattı. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’daki en kanlı çatışmayı başlattılar. Rusya, hastaneleri, okulları ve alışveriş merkezlerini vuruyor. Rusya elektrik ve su altyapısını bombalıyor. Rusya, Ukraynalı sivilleri öldürüyor. Ukrayna kendisini Rusya’nın yok edici vahşetine karşı savunuyor. Açık konuşayım, meşru müdafaa gerilimi tırmandırmak değildir. Meşru müdafaa, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’nde yer alan temel bir haktır.”

Stoltenberg, “Rusya son dönemde Harkiv bölgesinde yeni cepheler açarak ve Ukrayna vatandaşlarına yönelik yeni saldırılar düzenleyerek gerilimi tırmandıran taraf oldu. Savaş büyüdükçe bir bütün olarak desteğimiz de büyümeye devam edecektir.” şeklinde konuştu. Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik desteklerden rahatsızlık duyduğu için tehditlerde bulunduğunu belirten Stoltenberg, “(Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin, NATO müttefiklerini Ukrayna’ya destek vermekten caydırmak istiyor. Ama yılmadık ve yılmayacağız” dedi.

BIDEN RUSYA POLİTİKASINI DEĞİŞTİRDİ

Öte yandan Amerikan CNN kanalına konuşan ve adı açıklanmayan iki ABD’li yetkili, Biden’ın “kamuoyundan gizli şekilde” Ukrayna’ya verdiği silah kullanma izninin uzun zamandır süren Amerikan politikasında kısmi bir değişiklik anlamına geldiğini açıkladı. Habere göre Biden, Amerikan silahlarının Rusya topraklarında kullanılmasına karşı çıkarken, bu politikasını kısmen değiştirdi ve Kiev yönetimine sadece Rusya’nın son dönemde saldırılarını yoğunlaştırdığı Kharkiv bölgesinde kullanılmak üzere söz konusu onayı verdi.

Buna göre Ukrayna ordusu, ABD yapımı silahları sınırda bulunan Kharkiv bölgesinde kullanabilecek, ancak Rusya’nın daha iç bölgelerinde ya da başka yerlerinde kullanamayacak. Ukrayna yönetimi, Rusya’nın saldırılarını yoğunlaştırdığı Kharkiv’deki savunma zaaflarını giderebilmek amacıyla Amerikan yönetiminden söz konusu ABD yapımı silahlarını bu bölgede kullanma izni istemişti.

Paris’te Avrupalı liderleri ağırlayan Macron görüşmelerin ardından, Batı’da askerlerin Ukrayna’ya gönderilmesi konusunda “fikir birliği” olmadığını söylemişti.

Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, NATO birliklerinin Ukrayna’ya konuşlanması halinde Rusya ile doğrudan çatışma yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Rus kuvvetleri son dönemde Ukrayna’da yeni kazanımlar elde etti. Kiev Batı’dan acilen daha fazla silah ve mühimmat talebinde bulunuyor.

Macron Pazartesi akşamı düzenlediği basın toplantısında şöyle konuşmuştu:

“Bazı unsurların konuşlandırılmasını haklı çıkaracak bir güvenlik ihtiyacının olabileceğini göz ardı etmemeliyiz.”

Fransa lideri hafta başında Ukrayna’ya yapılacak yardımları görüşmek amacıyla Avrupa ülkelerinin yanı sıra ABD ve Kanada’dan da temsilcilerin katıldığı sürpriz bir toplantı düzenledi.

Rusya’nın Ukrayna işgali bu hafta üçüncü yılına girdi ve Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yaşanan en büyük savaşın yakın bir tarihte sona ereceğine dair bir işaret görünmüyor.

NATO ülkeleri öneriye hangi yanıtı verdi?

Macron’un yorumları Rusya’nın yanı sıra bazı Avrupa ve NATO üyesi ülkelerden de tepki aldı.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Joe Biden’ın “zafere giden yolun” askeri yardım sağlamaktan geçtiğine inandığı, “böylece Ukraynalı askerlerin kendilerini savunmak için ihtiyaç duydukları silah ve mühimmata kavuşabilecekleri” belirtildi.

Açıklamada, “Başkan Biden, ABD’nin Ukrayna’ya asker göndermeyeceğini açıkça ifade etti” denildi.

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, hiçbir Avrupa ülkesinin veya NATO üyesi devletin Ukrayna’ya asker göndermeyeceği yönünde varılan mutabakatta bir değişiklik olmadığını söyledi.

İngiltere Başbakanı Rishi Sunak’ın sözcüsü, Ukrayna güçlerini eğiten az sayıdaki personelin dışında, ülkenin Ukrayna’ya büyük ölçekli asker konuşlandırma planının olmadığını belirtti.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin ofisi, İtalya’nın “desteğinin, Ukrayna topraklarında Avrupa veya NATO ülkelerinden birliklerin varlığını içermediğini” kaydetti.

Kremlin adına Peskov, Macron’un önerisini “önemli” ve “yeni” olarak nitelendirdi ve bunun kesinlikle NATO üyelerinin çıkarına olmadığını belirtti.

Peskov, “Bu durumda, olasılık hakkında değil, (doğrudan çatışmanın) kaçınılmazlığı hakkında konuşmamız gerekir” dedi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg daha önce Ukrayna’ya asker gönderilmesi fikrini gözden geçirdiği iddiasını reddetmiş, ancak ittifakın NATO üyesi olmayan Ukrayna’yı desteklemeye devam edeceğini vurgulamıştı.

Aralarında Polonya, İspanya ve Çek Cumhuriyeti’nin de bulunduğu bir dizi NATO üyesi ülke de aynı tutumu benimsediklerini dile getirdi.

Rusya, Batılı müttefiklerin sağladığı modern silahlara önemli derecede bağımlı olan Ukrayna’dan çok daha büyük bir askeri güce sahip.

Batı’nın Ukrayna’ya yardımları hangi boyutta?

Almanya merkezli Kiel Enstitüsü verilerine göre ABD, Ukrayna’ya en fazla askeri yardımda bulunan ülke ve 15 Ocak itibarıyla 42,2 milyar euroluk (45 milyar dolar) taahhütte bulundu.

Almanya aynı dönemde 17,7 milyar euroluk taahhütle ikinci sırada yer alırken, onu 9,1 milyar euro askeri yardım sağlayan İngiltere takip ediyor.

Salı günü Biden, Beyaz Saray’da yapılan bir toplantı sırasında ABD Kongresi liderlerini Ukrayna için 60 milyar doları içeren 95 milyar dolarlık ABD yardım paketini onaylamaya çağırdı.

Paket, ABD Temsilciler Meclisi’ne takılmış durumda.

Avrupa Birliği de Mart ayına kadar Ukrayna’ya 1 milyon top mermisi gönderme hedefine ulaşamıyor.

Paris’teki toplantıda, üçüncü ülkelerden yüz binlerce mühimmatın satın alınmasına yönelik girişimde ilerleme kaydedildiği bildirildi.

MÜNİH – NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, kalıcı bir barışa ulaşılabilmesi için NATO müttefiklerini Ukrayna’ya daha fazla silah tedarik etmeye çağırdı. Stoltenberg, Avrupa Konseyi’nin Ukrayna’ya 50 milyar euroluk yeni yardım paketini onaylamasını memnuniyetle karşıladıklarını ifade ederek, “ABD’nin de aynını yapmasını bekliyorum” dedi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Bavyera Başbakanı Markus Söder, Münih Güvenlik Konferansı’nda ortak basın toplantısı düzenledi. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın 2’nci yılını dolduracağını kaydeden Stoltenberg, Avrupa Konseyi’nin Ukrayna’ya 50 milyar euroluk yeni yardım paketini onaylamasını memnuniyetle karşıladıklarını ifade ederek, “ABD’nin de aynını yapmasını bekliyorum. Bu hayati bir mesele” diye konuştu. Stoltenberg, Putin’in istediklerini savaş alanında elde edemeyeceğini anlaması gerektiğini ve kalıcı bir barış sağlanması için Ukrayna’ya silah tedarikine devam etmeleri gerektiğini söyledi.

Ukrayna’ya daha fazla silah tedariki ve NATO ülkelerinin silah stoklarını artırması çağrısında bulunan Stoltenberg, “Bu Ukrayna’ya yardım edecek, NATO’yu daha güçlü kılacak ve aynı zamanda yüksek kalifiye üretimde istihdamı artıracaktır. Buna Patriot füzelerinin yeni bir tesiste üretileceği Bavyera da dahildir. Bu, Avrupalı ve Kuzey Amerikalı savunma firmalarının ortak güvenliğimiz için işbirliğinin örneklerinden biridir” ifadelerini kullandı.

NATO üyelerinin hiçbiri aleyhinde yakın bir tehdit bulunmadığını ifade eden Stoltenberg, “NATO, daha fazla askeri güç, daha yüksek düzey askeri hazırlık ve artırılan savunma harcamaları ile Moskova’da bizim tüm müttefiklerimizi korumaya hazır olduğumuz konusunda herhangi bir yanlış hesaba alan bırakmamaya devam etmektedir. Geçtiğimiz yıl Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın savunma harcamaları, eşi görülmemiş bir artışla yüzde 11’e yükseldi. Bu sene 18 müttefikin gayri safi milli hasılanın yüzde 2’sini savunmaya harcamasını bekliyorum” diye konuştu.

Von der Leyen: “Ukrayna’daki savaş, sadece Ukrayna ile sınırlı değil”

Von der Leyen ise, Ukrayna’daki savaşın yanı sıra Orta Doğu’daki istikrarsızlık ve Çin’in artan etkinliğinin sonuçlarını Avrupa’da hissettiklerini söyledi. Ukrayna’daki savaşın sadece Ukrayna ile sınırlı olmadığını vurgulayan Von der Leyen, “Rusya, sadece Ukrayna’yı yok etmeyi değil aynı zamanda artık demokrasinin de olmadığından emin olmaya çalışıyor. Burada Rusya’nın doğalgazı bir tehdit aracı olarak kullanmasını, göçmenleri enstrüman olarak kullanabilmek için her şeyi yaptığını ve bu şekilde Polonya’da Avrupa Birliği sınırlarını güvensiz hale getirmeye çalıştığını, sürekli gerçekleştirilen siber saldırıları ve dört bir yandaki dezenformasyonu hatırlatmak isterim. Bunların tamamı Avrupa’da bizi olduğu gibi Amerikalı dostlarımızı da etkiliyor” dedi.

Bu nedenlerle ABD ve Avrupa’nın Ukrayna’ya destek sağlanmasında transatlantik ortak menfaatler olduğunu vurgulayan Von der Leyen, Avrupa’nın Ukrayna’ya 50 milyar Euro yeni yardım paketini onaylamış olmaktan mutluluk duyduğunu söyledi.

Yaşananları göz önüne alarak savunmaya daha fazla yatırım yapmak istediklerini ve Avrupa’nın savunma sanayisini güçlendirmek istediklerini vurgulayan Von der Leyen, bu nedenle önümüzdeki ay Avrupa savunma sanayisi için bir strateji sunacaklarını duyurdu.

Bodnar, Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliğinde bir grup gazeteciye, Ukrayna-Rusya savaşı, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları, Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması, Türkiye ile savunma sanayide işbirliği ve esir değişimi konularında değerlendirmelerde bulundu.

Gazze’deki durumun, Batılı ülkelerin Ukrayna’ya yaptığı silah yardımını etkilediğini belirten Bodnar, “Uluslararası medya dikkatini bu yöne (Gazze’ye) çevirdi, dolayısıyla Ukrayna’da savaşın sona erdiğini düşünenler var.” dedi.

Büyükelçi Bodnar, Ukrayna’ya verilmesi planlanan silahların İsrail’e gitmesinin yanı sıra Batılı ülkelerdeki iç siyaset dinamiklerinin de yardımları etkileyen bir unsur olduğunu belirtti.

Ukrayna Büyükelçisi, ABD’de yaklaşan başkanlık seçimi, Macaristan ve Slovakya hükümetlerinin tutumu ile Polonya’da çiftçilerin sınır kapılarında Ukrayna tırlarına uyguladığı ablukaları, bu dinamikler arasında gösterdi.

Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nın uzatılmamasının ardından Ukrayna yük gemilerinin kullandığı yeni rotaya ilişkin de değerlendirmede bulunan Bodnar, bu koridordan eylül ayından bu yana 500’den fazla geminin geçtiğini aktardı. Ukrayna Büyükelçisi, sadece Odessa’dan yola çıkan gemilerin, bu süre içinde 14 milyon ton gıda taşıdığını söyledi.

Bodnar, Ukrayna’nın girişimi olan yeni koridordan sadece gıda değil diğer materyallerin taşınmasının, avantajlı bir durum olduğuna dikkati çekerek, koridorun oluşturulması için bölgenin mayınlardan temizlendiğini ve gemiler için bir İngiliz firmasından sigorta alındığını belirtti.

Nakliyatın Tuna Nehri’nde de hiç durmadan devam ettiğini anlatan Bodnar, buradaki 3 limandan hareket eden gemilerin yıllık taşıdığı yük hacminin 6 milyon ton olduğunu kaydetti. Ukrayna Büyükelçisi, Avrupa’ya da ürünlerin çoğunlukla demir yolu aracılığıyla ulaştırıldığını aktardı.

Uygun şartlarla Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması yeniden canlandırılabilir

Yeni koridorun işletilmesinde Türkiye’nin önemine işaret eden Bodnar, uygun şartların sağlanması halinde Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nın yeniden hayata geçirilebileceğini de kaydetti.

Büyükelçi, bu şartları, Ukrayna gemilerinin serbest geçişine ve gıda dışındaki materyali taşımalarına izin verilmesi olarak sıraladı.

Bodnar, Ukrayna buğdayının en büyük tedarikçilerinden biri olan Dünya Gıda Programı’nın Türkiye’nin yanı sıra İspanya ve Mısır gibi ülkelerde depolarının bulunduğuna işaret ederek, “Buğday fiyatının sabitlenmesi, Türkiye ve Ukrayna’nın başarısıdır.” yorumunu yaptı.

“Boğazlar kapalı olduğu için Odessa’yı koruyabiliyoruz”

Ukrayna-Rusya savaşının nedenlerine de değinen Bodnar, Rusya’nın Sovyetler Birliği dönemine dönmeyi arzuladığını, savaştan önce Moldova, Çeçenistan ve Suriye gibi ülkelerde işlediği savaş suçlarının cezasız kaldığını, Slav nüfusunun gittikçe azalması nedeniyle Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ederek, Slav nüfus dengesini yeniden sağlamayı amaçladığını savundu.

Son dönemde Rusya’nın Ukrayna’ya füze saldırılarının arttığını belirten Bodnar, Rusya ile olası ateşkes ve barış için “Ordusunu Ukrayna topraklarından çıkarmadıkça Rusya ile herhangi bir konuyu görüşmeyiz.” dedi.

Bodnar, 2014’teki Maidan olaylarını hatırlatarak, “Rusya ile barışıyoruz” demenin, Ukrayna toplumunda büyük bir bölünmeye ve sorunlara yol açabileceğini vurguladı.

Ukrayna Büyükelçisi, Rusya’nın savaşı devam ettirmek için savunma sanayisini yenilediğini savundu. Bodnar, son olarak Rusya’nın insansız deniz araçları ürettiği bilgisini edindiklerini ve bu bilgiyi Türk yetkililerle paylaştıklarını kaydetti.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne de değinen Bodnar, “Rus gemilerinin Karadeniz’e girip çıkamaması bizim için büyük bir yardım. Boğazlar kapalı olduğu için Odessa’yı koruyabiliyoruz.” ifadesini kullandı.

“Ukrayna, diğer ülkelere ders olmalı”

Bodnar, Rusya’nın, Ukrayna ile değil Batı ve NATO ile savaştığını düşündüğü; Batılı ortaklarının da en çok Ukrayna-Rusya savaşından korktuğu değerlendirmesini yaparak, Batı’da “Kendimiz savaşmaktansa Ukrayna’ya yardım etmek daha ucuz” söyleminin gözlendiğini kaydetti.

Batılı ülkelerde Ukrayna’ya yardım konusunda farklı fikirlerin varlığından haberdar olduklarına vurgu yapan Bodnar, bu nedenle silah üretme kapasitelerini genişletmeye başladıklarını bildirdi.

Bodnar, bir ülkenin kendi silahlarını üretmesinin önemine dikkati çekerek, “Ukrayna, diğer ülkelere ders olmalı.” dedi.

Türkiye ile Ukrayna arasındaki işbirliğine de değinen Bodnar, dış ticaret hacminin yıllık 8 milyar dolara yaklaşmasını, serbest ticaret anlaşmasının onaylanmasının ardından ise bu rakamın katbekat üstüne çıkılmasını beklediklerini kaydetti.

Ukrayna’nın Türkiye’nin insansız hava aracı ve helikopter projeleri için motor temin ettiğini hatırlatan Bodnar, Baykar’ın Ukrayna’da açmayı planladığı fabrikanın ise nerede yapılacağına ve ne zaman açılacağına ilişkin güvenlik nedeniyle bilgi veremeyeceğini söyledi.

“(Esir değişimi) Burada dezavantajlı durumdayız”

Bodnar, Türkiye’nin Azov komutanlarının Ukrayna’ya iadesinde önemli rol oynadığına işaret ederek, esir takasıyla ilgili yeni bir anlaşma için liderler düzeyinde görüşmelerin sürdüğünü, ombudsmanların da konuyla ilgilendiğini söyledi.

Ukrayna Büyükelçisi, “Burada dezavantajlı durumdayız. Bizde sadece savaş esirleri var. Rusya’da ise hem savaş esirleri hem siyasi tutsaklar hem de çocuklar var.” ifadesini kullandı.