Üsküdar Valide-i Cedid Cami önünde, 9 metreye 3 metre boyutundaki “Gazze” adlı tablosunu yapan Tan, çalışmasıyla Filistinlilere destek olmayı amaçlıyor.

Eserinde, Pablo Picasso’nun “Guernico” tablosundan ilham alan Tan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “Genç bir sanatçı olarak yaşanan dehşeti ifade etmek gibi bir kaygım vardı. Müftülük ile Vakıflar Genel Müdürlüğünden izin aldıktan sonra tuvalimizi hazırladık. Ardından buraya koyduk ve çizime başladım.” dedi.

“Bu çalışma aslında 21 günlük çizim eylemi”

İsrail ordusunun Gazze Şeridi’ne 7 Ekim 2023’ten bu yana düzenlediği saldırılardan sonra “Bu soykırıma karşı ne yapabilirim?” düşüncesiyle uzun süre inzivaya çekildiğini dile getiren Tan, inziva sürecinin ardından eseri yapmaya karar verdiğini söyledi.

Genç ressam, daha çok portre resimleri yaptığını, Gazze eserinde ise Gazze halkının çarpıcı yüz ifadelerini resmetmeye çalıştığını dile getirdi.

Eserde insanların ifadeleri üzerine yoğunlaştığını aktaran Tan, şu bilgileri verdi:

“Burada da Gazze’de aklımızda yer eden, görüp unutamadığımız ifadeleri, sert çizgilerle tuvale aktarıp, izleyiciyle göz göze getirmek istiyorum. Kendime 21 gün süre biçtim. İlk iki hafta kaba bir şekilde çizim yaptıktan sonra kalan bir hafta da detay, ayrıntı gireceğim. Yer yer kırmızı boya kullanacağım. Bu çalışma aslında 27 yaşında genç bir sanatçının 21 günlük çizim eylemi. Çalışmanın beni nereye götüreceği hakkında hiçbir fikrim yok.”

Kasım Tan, yaklaşık 5 yıldır “Kargaşa” adlı bir resim serisi hazırladığını kaydederek, “Bu seri siyah beyaz figürlerin bir mekanda toplandığı ve birbirlerinin dehşetine şahit edildiği bir seri. Normal hayatımda yaptığım çizimler insanlara ürkütücü gelir. Çünkü sert çizgiler, sert ifadeler izleyiciyi rahatsız ediyor. Şu anda bu çalışmada da bunun gözlemini gerçekleştiriyorum. Tabii şunu da söyleyebilirim; var olan bir katliam karşısında insanlar bazı duygularını bastırabiliyor. Fakat hiç beklemediği anda bunları bir tuval üzerinde gördüğü zaman istemsizce tepki verebiliyor.” diye konuştu.

“Sanatçılarımızın sessizliği beni bu duruma itti”

Bu tarz bir çalışmayı daha ünlü ressamların yapmasını arzuladığını vurgulayan Tan, “Sanatçılarımızın sessizliği de beni bu duruma itti. Aslında ben burada hem kendi sanatçılarımız hem milletim adına bireysel bir kavgaya tutuşuyorum. Bunun öncüsü olduğum için memnunum. Çünkü sanatçının biraz deli olması gerekiyor ve şu anda kendi atölyemi bırakıp, burada 9 saat bir tuval başında insanlarla beraber bir çizim yapıyor olmak, aynı zamanda algımı da açıyor.” ifadelerini kullandı.

Çalışmanın son haftasında, alanda çadır kuracağını ve gece gündüz çalışarak resmi bitirmeyi hedeflediğini vurgulayan Tan, şunları kaydetti:

“Tabloda umuda dair bir şeyler olacak ama akış öyle ilerliyor ki, hem tuvalde yerleştirmeyi iyi düşünmem lazım hem de kullanacağım figürlerin diğer figürlerle ön arka, perspektif ilişkisini düşünmem lazım. Kafamda bazı anekdotlar, eskizler var. Fakat bu eskizleri hemen yerleştirmek zor oluyor. Burada yarım saat çizdikten sonra, yarım saat de oturup karşısına düşünüyorum. Bu eser, aynı zamanda sanat tarihine girebilecek, eleştiri alabilecek bir eser ve ben bu esere cidi anlamda özen göstermeye çalışıyorum. Yani bir ustalıkla yaklaşıyorum. Uzun zamandır üzerinde çalıştığım bir seriyi aslında kocaman bir tuvale aktarıyorum. Ortaya izleyiciyi yakalayabilecek bir şeyler çıkarmak yorucu.”

Genç ressam, Üsküdar meydanında kendisini izleyenlerden yaptığı çalışmaya dair çok iyi tepkiler aldığını anlatarak, “Harçlık bırakanlar, su alıp getirenler, ‘aç mısın, yemek getirelim’ diyenler oldu. Açıkçası takdir edenler çok. ‘Helal olsun, seninle gurur duyuyorum.’ diyenler var. Dediğim gibi, bu eser aynı zamanda toplumumuzun vicdanının dışa vurumu. Bu eserin ardından bir vasiyet bırakacağım. Bu vasiyet de Filistin özgürlüğünü kazandığı zaman, bu eser Filistin’e gitsin.” dedi.

Tan, çalışmayı tamamladıktan sonra Filistin’le ilgili bir resim sergisi açmayı planlıyor.

Dakar’da yaşayan 36 yaşındaki ressam Ly, televizyonda 6 Şubat depremine ilişkin görüntülerden çok etkilenerek o akşam atölyesinde boş tuval aramaya koyuldu.

İstediği büyüklükte ve kullanılmamış tuval bulamayan Ly, daha önce çizim yaptığı birkaç tuvali temizleyerek depremin hissettirdiklerini resmetmeye başladı.

Fırçasını eline alan Ly, acı, umut ve çaresizliği nakşettiği 4 tuvalden oluşan resmini tamamladı.

Yaptığı eserden kimseye bahsetmeyen ve atölyesinde bir köşeye koyan Ly, birkaç hafta sonra Türkiye’nin Dakar Büyükelçiliğinde depremzedeler yararına düzenlenecek açık arttırmaya davet edildi ve kendisinden gece için bir eser bağışlaması istendi.

Talebi sıcak karşılayan Ly, deprem haberini alır almaz resmettiği 4 tuvalden oluşan eserini Dakar Büyükelçiliğinde düzenlenen açık arttırma için bağışladı.

Ly’nin eseri 24 Şubat 2023’te düzenlenen açık arttırmada Senegalli hayırsever iş insanı Lamine Ndiaye tarafından satın alındı.

Ndiaye, aldığı eseri depremin birinci yıl dönümünde Türkiye’nin Dakar Büyükelçiliğine hediye etti.

“Görüntüleri izler izlemez hiç düşünmeden çizmeye başladım”

Ly, Türkiye’nin Dakar Büyükelçiliği konutunda sergilenen eserin önünde AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Depremi hiş yaşamamasına rağmen görüntülerden çok etkilendiğinin altını çizen Ly, “Daha önce Türkiye’yi ziyaret etmiş ve hayran kalmıştım. Bu kadar sevdiğim bir ülkede insanların acı çektiğini görmek beni çok sarstı. Depremin oluşturduğu hasar beni çok çaresiz hissettirdi.” dedi.

Ly, görüntüleri izler izlemez hiç düşünmeden hemen atölyesine gittiğini ve kendini çizmek için tuval ararken bulduğunu söyledi.

Ressam Ly, “‘Çok üzgünüm hadi bir resim yapayım’ diye düşünmedim. Yoğun duygular içindeydim, ne yapacağımı bilemeden elime fırçayı aldım. Ne çizeceğimi bile bilmiyordum ama içimde yoğun bir üretme arzusu oluştu. Muhakkak bir şeyler yapmalıydım. Çok duygulandığımı hatırlıyorum. Sanki yıkılan binalarda benim de bir yakınım var gibi hissediyordum.” diye konuştu.

Ly, “Kendimi ifade etmek için büyük bir alana ihtiyacım vardı, hislerim sanki bedenimden taşacak gibiydi. O kadar büyük tuval bulamayınca ben de 4 tuvali bir araya getirdim. Aslında hali hazırda üzerlerine çizim yapmıştım. Hepsini sildim. Normalde çevre, iklim krizi, insanın doğayla ilişkisine ilişkin eserler üretiyorum. Depremi çizerken bu konu başlıklarıyla da harmanladım. Ortaya bu eser çıktı.” ifadesini kullandı.

Dakar Büyükelçiliğinden depremzedeler yararına düzenlenecek bağış gecesi için arandığında büyük bir şaşkınlık yaşadığının altını çizen Ly şöyle devam etti:

“Dakar Büyükelçiliğinden arandığımda telefondaki kişi depremzedeler yararına düzenlenecek açık arttırmaya bağışlamam için benden ufak bir tablo rica etti. Bir an dondum kaldım. ‘Size ufak bir tablo veremem zira ben depremden etkilenerek zaten 4 tuvalden oluşan bir eser yaptım’ dedim. Kısa bir sessizlik oldu. Gerçekten çok şanslı olduğumu düşünüyorum çünkü hislerimi çok kalabalık bir kitleye ulaştırabildim. O etkinlik olmasaydı bu tablo atölyemde duracaktı. Bugün Dakar Büyükelçiliği rezidansında eserimi görmek beni çok duygulandırıyor. Bir sanatçı olarak misyonumu tamamladığımı düşünüyorum.”