Carini, daha önce böylesine kuvvetli bir yumruk yemediğini, hayatını korumak için yarışmadan çekildiğini söyledi.

Ancak Khelif’in kimliği hakkında sosyal medyada teyit edilmeden ortaya atılan iddialar, sporcunun hedef tahtasına oturmasına yol açtı.

Tartışmaların temelinde Uluslararası Boks Birliği (IBA) tarafından geçen yıl Khelif hakkında alınan bir karar yer alıyor.

IBA, geçen yıl uyguladığı bir test sonucunda Khelif’in geçen yıl Kadın Dünya Şampiyonası’ndan elenmesine karar vermişti.

Ancak Olimpiyatlar’ı düzenleyen kurum olan Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından Khelif’in yarışabileceği kararı alındı.

IOC, yarı sıklet Khelif’in geçen yılki turnuvadan elenmesine gerekçe olarak yüksek testosteron hormonu seviyesini gösterdi.

Olimpiyat komitesi kararı eleştirdi

Geçen yıl düzenlenen şampiyonadan gümüş madalya kazandığı halde aynı testi geçemediği için elenen sporculardan Tayvanlı Lin Yu-ting de Paris’te yarışıyor.

Bu hafta bir açıklamada bulunan IBA, “bu boksörlerin hakkaniyet ve yarışın bütünlüğü” için geçen yıl yarışmadan elendiğini aktardı.

Bu sporcuların testosteron testine tabi tutulmadığı, ancak ayrıntıları gizli tutulan başka bir testin uygulandığı öne sürüldü.

Bu test sonucu sporcuların diğer kadın rakiplerine karşı avantaj csağlayabileceklerinin tespit edilmesi üzerine elendikleri belirtildi.

BBC, testin ne olduğunu henüz tespit edemedi.

IOC ise bütün boksörlerin eleme ve giriş kriterlerini karşıladıkları konusunda ısrarcı.

2023 yılında Khelif ve Lin’in elendiği test, Uluslararası Boks Birliği (IBA) tarafından düzenlenmişti.

Rusya’nın öncüsü olduğu kurum geçen Haziran ayında IOC tarafından tanınırlığını kaybetti.

BBC’ye konuşan IBA Başkanı Chris Roberts, “tıbbi komitelerinin endişeleri dolayısıyla” sporcuların elendiğini belirtti.

IOC ise yaptığı yeni açıklamada, IBA’i eleştirerek “IBA’in ani ve keyfi” kararı yüzünden bu sporcuların zor duruma düşürüldüğünü belirtti.

Açıklamada, “yıllardır üst düzey müsabakalarda yarışan bu iki sporcuya yönelik bugün gerçekleşen öfkenin, doğru düzgün bir süreç uygulanmadan alınan bu keyfi karar yüzünden kaynaklandığı” vurgulandı.

Khelif, kız çocuğu olduğu için yaşadığı zorlukları UNICEF’e anlatmıştı

Cezayir’in Olimpiyat Komitesi de Khelif hakkındaki temelsiz iddiaları kınadı.

Kurum açıklamasında, “kariyerinin böylesi bir döneminde sporcularının karakteri ve saygınlığına yapılan saldırıların haksızlık olduğunu” belirtti.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) elçisi olan Khelif, daha önce köyde büyümenin ve babası tarafından “kız olduğu gerekçesiyle spor yapmasının engellenmesinin” ne kadar zor olduğunu anlatmıştı.

Sosyal medyada ortaya atılan iddialarda ise Khelif’in trans olduğu öne sürüldü.

Ancak AFP’nin haberine göre ne Khelif ne Tayvanlı Lin Yu-ting kendilerini trans olarak tanımlıyor.

IOC de bu haberlerin doğru olmadığını belirterek tepki gösterdi.

IOC sözcüsü Mark, “Kadınlar kategorisinde yarışan herkesin kriterlere uygun olarak yarıştığını söyleyebilirim. Pasaportlarında kadın yazıyor” dedi.

Carini ile maçta ne oldu?

İtalyan sporcu Carini, müsabakanın 30. saniyesinde ilk yumruğu yedikten sonra başlığının düzeltilmesi için köşeye gitti. Kısa bir süre devam ettikten sonra tekrar köşeye gitti ve dövüşü bıraktı.

Hakem, Khelif’in kolunu kaldırmadan önce Carini’nin, “Bu haksızlık” dediği duyuldu.

Daha sonra medyaya konuşurken Carini gözyaşları içindeydi.

BBC’ye yaptığı açıklamada, burnunda çok güçlü bir acı hissettiğini söyleyerek, “Hayatımın maçı olabilirdi, ancak o anda hayatımı korumam gerekiyordu. Korkmadım, ringden korkmam. Darbe almaktan da korkmam. Ancak bu maça son verdim çünkü devam edemezdim” dedi.

Carini, Khelif hakkında ise, “Sonuna kadar gitmesini ve mutlu olmasını isterim. Ben kimseyi yargılayamam, yargı dağıtmak için burada değilim” dedi.

28 Temmuz’daki Dünya Hepatit Günü için gönderdikleri başlıca mesaj bu.

Hepatit dünya genelinde bir milyondan fazla ölümden sorumlu ve bu sayı son yıllarda artıyor.

Hepatit ne ve neden bu kadar ölümcül?

Hepatit genelde bir viral enfeksiyonun yol açtığı karaciğerde enflamasyor.

Karaciğer kanserine, yetmezliğine ve çok sayıda başka karaciğer hastalığına neden olabiliyor.

Virüsün A’dan E’ye kadar değişen beş farklı çeşiti var.

Hepatit B ve C en çok zarar vereni. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) dünya genelinde her yıl 1,3 milyon kişinin bu virüsün yol açtığı hastalıklar nedeniyle öldüğünü tahmin ediyor. Bu, her 30 saniyede bir Hepatit kaynaklı bir ölüm anlamına geliyor.

Hepatit ne kadar yaygın?

WHO, dünya genelinde 250 milyon kişinin kronik Hepatit B, 50 milyon kişinin de kronik Hepatit C hastası olduğunu tahmin ediyor. Kuruluş her yıl 2 milyondan fazla yeni vakanın eklendiğini söylüyor.

WHO’ya göre Hepatit B:

WHO, Hepatit B’nin dünya genelinde her yıl 20 milyon kişiye bulaştığını ve 2015’te 44 bin ölüme yol açtığını belirtiyor. En çok da Güney ve Doğu Asya’da yaygın.

Hepatite nasıl yakalanılıyor?

Hepatit A çoğunlukla dışkıyla kirlenmiş gıda tüketmekten veya su içmekten ve enfekte biriyle doğrudan temasla geçiyor.

Hijyen koşullarının kötü olduğu düşük ve orta gelirli ülkelerde daha sık görülüyor.

Belirtileri kısa sürede ortadan kayboluyor ve neredeyse herkes iyileşiyor. Ancak ölümcül düzeyde karaciğer yetmezliğine neden olabiliyor.

Hepatit A salgını kirli su ve gıda olan yerlerde ortaya çıkıyor. Örneğin, 1998’de Çin’in Şangay kentinde 300 bin kişiye hastalık bulaşmıştı.

Hepatit B çoğunlukla :

Hepatit C ve D de iğne ve şırınga paylaşımı gibi yollarla enfekte kanla, ya da enfekte kanın nakledilmesiyle geçiyor.

Sadece Hepatit B olanlar Hepatit D’ye yakalanabiliyor ve bu, kronik Hepatit B olanların % 5’ini etkiliyor. Bu da özellikle yoğun bir enfeksiyona yol açıyor.

Hepatit E kirli su ve gıda tüketimiyle geçiyor. En çok Güney ve Doğu Asya’da görülüyor ve ayrıca özellikle hamile kadınlar için zararlı olabiliyor.

Hepatit olduğunuzu nasıl anlarsınız?

WHO’ya göre hepatit belirtileri arasında şunlar olabiliyor;

Ancak hepatit geçiren birçok kişide sadece hafif belirtiler görülüyor ya da hiç belirti göstermeyebiliyor.

WHO’nun 2022’de yayımladığı son verilere göre dünya genelindeki Hepatit B hastalarının sadece % 13’ü, kronik Hepatit C hastalarının ise sadece % 36’sına teşhis konulabildi.

Tehlike, farkında olmadan enfeksiyonu başkalarına geçirebilmeleri. WHO ve tıbbi yardım kuruluşları işte bu nedenle daha çok sayıda insanın test edilmesi çağrısı yapıyor.

Hepatit testleri nasıl yapılıyor ve tedaviler ne?

Hepatit A, B ve C testleri için aile hekiminize ve bir cinsel sağlık kliniğine başvurabilirsiniz.

Hepatit A’nın belirli bir tedavisi yok. Ancak enfekte olanların çoğu çabuk iyileşiyor ve bağışıklık geliştiriyor.

Kronik Hepatit B ve C ise antiviral ilaçlarla tedavi ediliyor ve bu da siroza evrilmesini ve karaciğer kanserine yakalanma riskini azaltıyor.

Hepatit A ve B’ye yakalanılmasını önleyen ilaçlar var. Bebekler doğar doğmaz yapılan Hepatit B aşısı, hastalığın anneden çocuğa geçmesini önlüyor ve aynı zamanda Hepatit D’ye karşı da koruyabiliyor.

Hepatit C’ye karşı geliştirilmiş bir aşı yok ve Hepatit E aşıları ise şu anda yaygın değil.

Hepatite yakalanmaktan nasıl kaçınabiliriz?

WHO’ya göre Hepatit A’dan aşağıdaki önlemlerle kaçınılmalı;

WHO’ya göre Hepatit B, C ve D’den kaçınma yolları da şöyle;

Hepatitis E’dendüzgünhijyenle korunmak mümkün aynı zamanda hayvan karaciğerini, özellikle domuz ciğerini, yemeden önce iyice pişirmek gerekiyor.

Sağlık makamları hepatiti yok etmek için neler yapıyor?

WHO, 2030 itibarıyla Hepatit B ve C’ye yakalananların sayısını % 90 ve bu hastalıklardan ölenlerin sayısını % 65 oranında azaltmak istediğini söylüyor.

Ancak kuruluşa göre hepatit virüsleri kaynaklı ölümlerin sayısı artıyor. WHO yüz milyonlarca kişinin hala hepatit testlerine erişimde zorlandığını ve dünya genelindeki ülkelerin sadece % 60 kadarının bedava ya da sübvanse edilmiş hepatit testi imkanı sağladığını belirtiyor.

Afrika ülkelerinin ise sadece üçte birinin bunu yaptığı kaydediliyor.

ULAŞTIRMA ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, “Tüm Türksat uydularıyla dünyanın dört bir yanında İHA’larımızı kontrol altında tutabiliyoruz. Bunlar, genişletilmiş menzil ve kapsama alanıyla kesintisiz haberleşebiliyor. Artık İHA’larımızın kontrolüne dışarıdan müdahale edilmesi mümkün değil ve bu uydu iletişimi, özellikle İHA operasyonlarında oyunun kurallarını değiştiren bir unsur olarak ortaya çıkıyor. Özellikle yurt dışında görev yapan İHA’ların kontrolü, Türksat uydularıyla daha güvenli hale gelecek” dedi.

Bakan Uraloğlu, ABD’nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Hava Kuvvetleri İstasyonu’ndan uzaya fırlatılacak Türkiye’nin ilk yerli haberleşme uydusu Türksat 6A ile ilgili Türksat Uydu Gözlem Merkezi’nde basın toplantısı düzenledi. Uraloğlu, Türksat 6A için 2015 yılında Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. tesislerinde kurulan Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’nde işe başladıklarını kaydederek, “26 Aralık 2016 tarihinde ayrıntılı kritik gözden geçirme fazını yaptık. Isıl yapısal yeterlilik modelini ise 2018 yılı sonunda tamamlayarak ikinci kritik gözden geçirme fazına geçtik. Bu fazı da 2018 yılının kasım ayında tamamlayarak 2019 yılı başında mühendislik modelinin yapımını başlattık. 2022 yılında tamamladığımız mühendislik modelinin ardından yine 2022 yılının Haziran ayında uçuş modeli başlangıç fonksiyonel testlerini gerçekleştirdik. Uzaya göndereceğimiz uçuş modelinin ısıl vakum testlerini 2022 yılının Aralık ayında tamamladık. Yine, uçuş modelinin titreşim ve akustik testlerini ise Ağustos 2023’de bitirdik. Şok testlerini Kasım 2023’de, son fonksiyonel testleri Ocak 2024’de Sİ-EY-Tİ-AR (CATR) testleri Mart 2024’de, kütle özellikleri ölçümünü de Nisan 2024’de tamamlayarak; işlevsel testlerimizin hepsini bitirmiş olduk. Ardından da tüm testlerden başarıyla geçtikten sonra 4 Haziran’da uydumuzu yörüngesine fırlatılması için ABD’nin Florida Eyaleti’ndeki Cape Canaveral Uzay Üssü’ndeki Space X tesislerine yolladık” ifadelerini kullandı.

’70’İNCİ DAKİKADA İLK SİNYALİ ALMAYI BEKLİYORUZ’

Yaklaşık 1 ay süren fırlatma prosedürlerinde sona geldiklerini aktaran Bakan Uraloğlu, “Türksat 6A uydumuzu artık fırlatma merkezinden Falcon 9 roketi ile ABD yerel saati ile 8 Temmuz 2024 saat 17.20’de, Türkiye saati ile 8 Temmuz’u 9 Temmuz’a bağlayan gece 00.20’de uzaya gönderecek şekilde geri sayıma başladık. Uydunun fırlatma anını referans alırsak bu andan itibaren yakıt deposu ilk ayrılması 195’inci saniyede gerçekleşecek. Tam olarak 35 dakika 55 saniye sonra ise Türksat 6A uydusu roketin ikinci katından ayrılacak. Uydunun roketten ayrılmasından sonra da yaklaşık 70’inci dakikada geçici yörüngesine ulaşarak ilk sinyali almayı bekliyoruz. Uydunun ayrılma anından sonra sinyalin alınması, hiçbir sorun yaşamadan fırlatmanın ve ayrılmanın başarılı gerçekleştiğini gösterecek. Fırlatmanın ardından kimyasal itki sistemi ile yola çıkacak olan uydumuz 35 bin 786 kilometre uzaklıkta 42 derece doğu boylamındaki kalıcı yörüngesine ulaşarak yörünge testlerine başlamayı planlıyoruz. Yörüngeye ulaşmasının ardından da yaklaşık 1 ay sürecek testlerden sonra Türksat tarafından yörüngede teslim alınarak Türksat 6A uydumuzu faaliyete geçirmeyi hedefliyoruz” şeklinde konuştu.

‘TÜRKİYE UYDULARININ ULAŞTIĞI NÜFUS, 5 MİLYARA ÇIKACAK’

Bakan Uraloğlu, Türksat 6A faaliyete geçtiğinde hem mevcut uyduların yedekliliğini sağlayacağını hem de kapasiteyi arttıracağını ifade ederek, şunları söyledi:

“Uydumuz, Jeosenkron yani yer sabit haberleşme uydusu olarak; Türkiye’deki uydu ekosisteminde çok büyük bir kilometre taşı olacak. İnsanımıza TV yayıncılığı başta olmak üzere veri haberleşme hizmetleri alanında hizmet sağlayacak. Geniş bir kapsama alanında ülkemizin uydu haberleşme ihtiyaçlarını karşılayabilecek. Mevcut uyduların hizmet vermediği Hindistan, Tayland, Malezya ve Endonezya da kapsama alanına girecek. Böylece ilk kez kendi ürettiğimiz bir uydu üzerinden bu ülkelerdeki yerel televizyon kanallarına da ulaşabileceğiz. Türksat 6A ile Türkiye’nin uydularının ulaştığı nüfus, 3,5 milyardan 5 milyara çıkacak. Kesintisiz televizyon yayıncılığı açısından önem arz eden KU bantta televizyon yayını yaptığımız uydularımızı yedekleyeceğimiz frekans bantları da yer alıyor. Bu anlamda yedeklilik açısından önem arz eden 6A ile birlikte sunduğumuz hizmetler de ek kapasiteyle artacak. Türksat 6A’nın hizmete girmesi ile Türksat’ın bölgeye yönelik uydu hizmeti ihracatının önemli ölçüde artmasını da planlıyoruz.”

‘İHA’LARIMIZA DIŞARIDAN MÜDAHALE MÜMKÜN DEĞİL’

Türksat 6A’nın, Türkiye’nin güvenliği açısından da çok büyük katkılar sağlayacağını belirten Uraloğlu, “Biliyorsunuz askeri ve gözetleme amaçlı kullanılan İHA’larımız son yıllarda gelişen teknolojiyle, mühendislik uygulamalarında, bilimsel çalışmalarda ve sivil alanda da kendine yer buluyor. Şu anda hizmet veren Türksat 5B başta olmak üzere, tüm Türksat uydularıyla dünyanın dört bir yanında İHA’larımızı kontrol altında tutabiliyoruz. Bunlar, genişletilmiş menzil ve kapsama alanıyla kesintisiz haberleşebiliyor. Yani artık İHA’larımızın kontrolüne dışarıdan müdahale edilmesi mümkün değil ve bu uydu iletişimi, özellikle İHA operasyonlarında oyunun kurallarını değiştiren bir unsur olarak ortaya çıkıyor. Özellikle yurt dışında görev yapan İHA’ların kontrolü Türksat uydularıyla daha güvenli hale gelecek. Uydu iletişimi, veri iletimi için güvenli ve şifreli kanallar sağlayarak, yetkisiz erişim veya müdahale riskini en aza indirecek. Aynı şekilde Türksat 6A da artık bu imkanımızın çok geniş bir alana yayılmasını sağlayacak” ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, Space X’in, ABD’nin Florida Eyaleti’ndeki Cape Canaveral Uzay Üssü’nde bulunan Türksat Uydu Programları Direktörü Fatih Ayhan’a bağlanarak, fırlatma süreci hakkında bilgi aldı.

Baykar’dan yapılan açıklamaya göre, Bayraktar TB2’nin bir üst modeli olan Bayraktar TB3’ün test süreci başarıyla devam ediyor.

RAMPA KALKIŞ TESTİNDEN BAŞARIYLA GEÇTİ

İlk uçuşunu Cumhuriyetin 100. yılına armağan olarak 27 Ekim 2023’te yapan Bayraktar TB3, ilk kez denediği rampa kalkış testini başarıyla gerçekleştirdi. Bayraktar TB3 SİHA, Edirne’nin Keşan ilçesinde bulunan Baykar Uçuş Eğitim ve Test Merkezinde gerçekleştirilen testte ilk kez rampadan havalandı. Keşan’da Bayraktar TB3’ün konuşlandırılacağı TCG Anadolu’nun güvertesindeki şartlar ile aynı özelliklerde inşa edilen pistte 12 derece eğime sahip bir rampa bulunuyor. İlk rampa kalkış testinde 4 kez rampadan kalkış deneyen Bayraktar TB3 SİHA, tüm kalkışları başarıyla gerçekleştirdi. Böylece test kampanyasında gemiye çıkmadan önceki aşama başlamış oldu.

“ADIM ADIM TCG-ANADOLU’YA”

Test sonrası Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar da “Adım adım TCG-Anadolu’ya, oradan da eşsiz maviliklere…” notuyla Bayraktar TB3’ün kalkış anlarının videosunu paylaştı.

Tekirdağ’ın Çorlu ilçesinde bulunan AKINCI Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde alçak irtifa, orta irtifa ve yüksek irtifada performans ve sistem tanımlama testlerini tamamlayan Bayraktar TB3, 22 Mayıs’ta Bayraktar AKINCI TİHA’nın kolunda Tekirdağ Çorlu’dan havalandı. İki platform ilk kez gerçekleştirdiği kol uçuşu ile Keşan’a yol aldı ve Bayraktar TB3’ün Edirne Keşan’daki Baykar Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’ne intikali gerçekleştirildi. Bayraktar TB3 SİHA, bundan sonraki test faaliyetlerine bir süre Keşan’da özel olarak hazırlanmış rampalı pistte devam edecek.

TOPLAM UÇUŞ 395 SAATE ULAŞTI

Bayraktar TB3 SİHA bugüne kadar gerçekleştirilen test uçuşlarında toplam 395 saat 43 dakika havada kaldı. Milli SİHA, 20 Aralık 2023’te gerçekleştirilen uzun uçuş testinde yere inmeden 32 saat havada kalmış ve gökyüzünde 5 bin 700 kilometre yol kat etmişti. Bayraktar TB3 SİHA, 26 Martta ilk kez ASELSAN tarafından milli olarak geliştirilen ASELFLIR-500 ile uçtu. İcra edilen test kapsamında dünyadaki muadillerine göre en yüksek performansa sahip olan ASELFLIR-500 Elektro-Optik Keşif, Gözetleme ve Hedefleme Sistemi entegrasyonu başarıyla gerçekleştirildi.

TCG ANADOLU’DAN İLK UÇUŞ BU YIL YAPILACAK

Bayraktar TB3 SİHA, katlanabilen kanat yapısıyla TCG Anadolu gibi kısa pistli gemilerden kalkış ve iniş kabiliyetine sahip dünyadaki ilk silahlı insansız hava aracı olacak. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, Bayraktar TB3 için 2024 yılı içinde TCG Anadolu gemisinde testlere başlanmasını planladıklarını açıklamıştı. Bayraktar TB3’ün sahip olacağı kabiliyetler bu sınıftaki insansız hava araçları açısından önemli bir yenilik olacak. Görüş hattı ötesi haberleşme kabiliyetine de sahip olacak milli SİHA, bu sayede çok uzun mesafelerden kumanda edilebilecek. Böylece keşif-gözetleme, istihbarat ve taşıdığı akıllı mühimmatlar ile taarruz görevlerini deniz aşırı hedeflere karşı icra ederek Türkiye’nin caydırıcı gücünde çarpan etkisi yapacak.

İHRACAT ŞAMPİYONU

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2003 yılındaki İHA AR-GE sürecinin başlangıcından itibaren tüm gelirlerinin yüzde 83’ünü ihracattan elde etti. 2021 ve 2022 yıllarında Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından 2023’te de sektörün ihracat şampiyonu olduğu açıklanan Baykar, geçen yıl 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Son yıllarda gelirlerinin yüzde 90’ından fazlasını ihracattan elde eden Baykar, 2023’te savunma ve havacılık sektöründeki ihracatın 3’te birini tek başına yaptı. Dünyanın en büyük SİHA ihracatçısı olan Baykar’ın halihazırda imzalanan sözleşmelerinin yüzde 97,5’i yurt dışı satışlardan oluşuyor. Bayraktar TB2 SİHA için 33 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise 9 ülke ile olmak üzere toplamda 34 farklı ülkeyle ihracat anlaşması imzalandı.

BTÜ’de dünyada ilk olan hızlı ve düşük maliyetli “lif kompozisyon analiz metodu” geliştirildi. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen buluş, ABD tarafından da tescillenerek tamamı BTÜ’ye ait olan ilk uluslararası patent oldu. Yüksek lisans tezi çerçevesinde geliştirilen analiz yöntemi sayesinde, iplik ve kumaş formundaki tekstil malzemelerinin içeriği daha hızlı ve düşük maliyetle belirlenebilecek. Yünlü, pamuklu ve viskonlu polyester kumaşların lif oranlarının ölçümlenebildiği test, var olan diğer analizlere göre çevreci, maliyeti düşük ve çok daha hızlı. Diğer test yöntemleri 2 gün içinde kumaşın lif kompozisyonunu belirlerken, BTÜ patentli yeni buluş yarım saat içinde sonuç veriyor. Diğer testlere göre yarı yarıya maliyeti düşük olan yeni buluş aynı zamanda çevreye hiçbir kimyasal atık bırakmıyor. BTÜ öğrencilerinden Seher Cihan Usul’un yüksek lisans tezinden yola çıkılarak, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Polimer Malzeme Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Kenan Yıldırım tarafından geliştirilen analiz metodunun,tekrarlanabilirliğide yüksek

Hızlı, maliyeti düşük ve çevreci

Tekstil malzemelerinin lif karışım oranlarının günümüzde kimyasal ayırma metodu bazında TS EN ISO 1833 standardına göre yapıldığını anlatan Prof. Dr. Kenan Yıldırım, “Bu metot, hem kimyasal çözücü kullanılması ve su tüketimin fazla olması nedeniyle çevre kirliliği oluşturan, hem yavaş, hem de maliyeti yüksek bir metottur. Buluşumuz, ülkemizin Avrupa Birliği başta olmak üzere, üçüncü ülkelere ihracatında rekabetçiliğinin korunması ve güçlendirilmesi için elzem bir konu olan yeşil mutabakata uygun test ve analiz metodudur. Burada kompozisyon analizi 2 gün sürerken, analiz sürecinde kullanılan hipoklorit ve sülfürik asit gibi çözücülerin kullanımı doğaya zarar veriyor. Yaklaşık 3 litre suyun kullanıldığı bu analizde, yüksek oranda elektrik enerjisi tüketiliyor analizin sonuç tekrarlanabilirliği ise yeni geliştirilen metottan daha düşük” dedi.

Sonuçların güvenirliliği yüksek bir metot

BTÜ’nün geliştirdiği uluslararası patentli metot sayesinde, DSC cihazıyla kolay, hızlı ve düşük maliyetli lif kompozisyon analizinin yapıldığını vurgulayan Prof. Dr. Yıldırım, “DSC cihazında analiz edilen tekstil malzemesinin kompozisyon oranın hesaplanmasına yönelikyeni bir bilgisayar programı da yazılarak hesaplamanın bilgisayar ile yapılması sağlandı. Analiz, iplik ve kumaş formundaki polyester karışımlı tüm tekstil malzemelerine uygulanabilir. Analiz sadece yarım saat sürüyor ve metot validasyonu yapılmıştır” diye konuştu.

Gümrüklerdeki yoğunluk azalacak

Bu testin gümrük müdürlükleri ve valilikler tarafından çok sıkça kullanıldığını anlatan Kenan Yıldırım, “Valilikler, piyasadaki tekstil ürünlerinin etiket doğruluğunun denetimi amacıyla bu testi kullanıyor. Yine gümrüğe gelen her tekstil ürünün kumaş türü tespit edilerek ona göre vergilendirme uygulanıyor. Mevcut test, 2 gün sonunda sonuç verebildiği için gümrüklerde ciddi yoğunluk oluşuyor. Ancak bizim geliştirdiğimiz test metodu yarım saat içinde sonuç vereceği için ithalat süreci kısalacak, firmaların mal temini kolaylaşacak ve ucuzlayacak. Yine mevcut analizin, sonuç tekraralanabilirliğinin düşük olması nedeniyle taraflar arasında ihtilafa neden oluyordu. Bizim buluşumuz bu sorunu da ortadan kaldırıyor” ifadelerini kullandı.

Tekstil üreticileri bu testi yaptırmak zorunda

Tekstil üreticilerinin, etiket bilgisi için tüm kumaşlara kompozisyon analizi yaptırmak zorunda olduğunu kaydeden Prof. Dr. Kenan Yıldırım, “Geliştirilen ve patentlenen bu metot dünyada ilk devlet organlarının denetim süreçlerinde etiketteki bilgilerin doğruluğunun belirlenmesi analizlerinde, Milli Savunma Bakanlığı, Emniyet Müdürlüğü, Türk Hava Kurumu, Kredi ve Yurtlar Kurumu gibi devlet kurumları ile büyük ölçekli özel kuruluşların alım satım sürecinde ürünün şartnameye uygunluğunun belirlenmesinde lif kompozisyonu parametrelerinin belirlenmesinde de kullanılabilmektedir” dedi. – BURSA

SSB’den yapılan açıklamaya göre, ikinci uçuşunu bugün gerçekleştiren KAAN, 14 dakika havada kalarak, 10 bin feet irtifa ve 230 knot hıza ulaşmayı başardı.

Savunma Sanayii Başkanı Başkanı Haluk Görgün, KAAN’ın gerçekleştirdiği ikinci uçuş sonrası test pilotları ve proje ekibi ile bir araya geldi.

Görgün, tarihi bir an daha yaşandığını belirterek, buna hep birlikte şahitlik edebildikleri için şükran duyduğunu dile getirdi.

Heyecanlı, aynı zamanda gururlu olduklarını aktaran Görgün, “Türk havacılık tarihinin, Türk savunma tarihinin önemli günlerinden bir tanesine daha şahitlik ettik. İnsanlı savaş uçağımız bugün ikinci uçuşunu yaptı. İlk uçuşunu 21 Şubat’ta tamamlamıştı. Planlandığı şekilde ilk uçuşu başarıyla gerçekleştirmişti. Bugün yine o ilk uçuş sonrası elde edilen veriler değerlendirildikten, analiz edildikten sonra ikinci uçuş hazırlıkları tamamlandı ve bu sabah da ikinci uçuşumuzu gerçekleştirdik.” ifadelerini kullandı.

Görgün, ikinci uçuşun da ilk uçuş gibi çok başarılı olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

“Bu uçuşta da alınan veriler tüm ekip tarafından değerlendirilecek ve sonraki uçuşlar için hazırlıklar devam edecek. Hayırlı uğurlu olmasını temenni ediyorum. Emeği geçen tüm çalışanlarımıza mühendislerimize, pilotlarımıza, test pilotlarımıza teşekkür ediyoruz, milletimize hayırlı uğurlu olsun. Tabii herkes inanılmaz bir heyecan içindeydi, sabahın ilk saatlerinde itibaren bu uçuşun gerçekleşmesi için herkes bir taraftan dua ediyor, bir taraftan umutla o ilk kalkışı ve inişi bekliyordu. Çok şükür güzel bir atmosfer vardı, tüm çalışanlar tüm emek verenler burada olmaya gayret gösterdiler, hep beraber bu anı yaşadık, hayırlı, uğurlu olsun diyorum.”

KAAN, yeni boyalı haliyle ilk uçuşunu yaptı

Yüksek manevra, düşük radar görünürlüğü, geliştirilmeye açık aviyonik mimari, artırılmış durumsal farkındalık, hassas hedefleme, birlikte çalışabilme gibi 5. nesil savaş uçaklarında olan bütün kabiliyetlere sahip olan KAAN’ın üretim faaliyetlerine Mart 2022’de başlandı.

Mayıs-Kasım 2022 tarihlerinde komponent montajları tamamlanarak, Kasım 2022’de son montaj hattı devreye alındı. Aralık 2022 ve Ocak 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen yoğun sistem testlerinin devamında, 10 Şubat 2023 tarihinde planlanandan önce hangardan çıkış gerçekleştirilirken, 12 Şubat 2023 tarihinde ilk motor çalıştırma faaliyeti icra edildi. 17 Mart 2023 tarihinde ise ilk yavaş taksi testleri başarı ile tamamlandı. İlk uçuşa kadar olan dönemde ilk uçuş için gerekli güçlendirme faaliyetleri yürütüldü ve uçuş öncesi testler tamamlandı. Milli muharip uçak KAAN, ilk uçuşunu 21 Şubat 2024 tarihinde gerçekleştirdi.

Eş zamanlı olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek konfigürasyon için hava aracı ve sistem gereksinimleri tanımlandı, hava ve sistem fonksiyonları belirlendi ve ön tasarım fazı tamamlandı.

Yeni boyalı haliyle ilk uçuşunu yapan KAAN’ın teknik özellikleri arasında şunlar yer alıyor:

“Maksimum seyir hızı: 1,8 Mach. İrtifa tavanı: 55 bin ft. Güç limitleri : +9g/-3,5g. Dahili silah yuvası. Süperseyir kabiliyeti. Düşük radar izi. Çoklu görev profili. Hava-hava kabiliyeti Hava-kara kabiliyeti.”

Organ nakli taahhüdü veren gönüllü sayısı 95 bine ulaşan ve ülke sıralamasında ilk sırada bulunan İzmir’de bağış sayısının artırılması için İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Organ Nakli ekipleri yoğun mücadele veriyor.

Beyin ölümü gerçekleşen hastaların daha hızlı saptanması için yoğun bakım servislerinde görevli hekimlerle sıkı bir işbirliği yürüten ekipler, nakil koordinatörlerine iletişim eğitimleri de veriyor.

İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Başkanı Hüseyin Bozdemir, AA muhabirine, organ bağışı konusunda İzmir’in farkındalığı yüksek bir kent olduğunu, nakillerin artması için beyin ölümlerinin hızlı tespiti ve ailelerle doğru iletişimin çok önemli olduğunu anlattı.

Nakil ekiplerinin bu iki konuyla ilgili çalışmalara yoğunlaştığını, umut verici sonuçlar alındığını dile getiren Bozdemir, şu bilgileri verdi:

“Geçen sene 98 beyin ölümü tespiti yaptık. Bunların 15’ini donöre çevirdik. Her bir donör en az 8 kişiye hayat veriyor. Bu sene ilk 3 ayda 36 beyin ölüm tespiti yaptık, 11’i donör oldu. Geçen sene yüzde 20 olan aile onayı oranı, bu yılın 3 ayında yüzde 36’ya ulaştı. Ailelerle iletişim içinde olarak beyin ölümünü doğru anlatmaya çalışıyoruz. Yoğun bakım sürecinden itibaren hastayla ilgili bilgileri çok sıkı bir şekilde aktarıyoruz. Bu konuda nakil koordinatörlerine de eğitimler veriyoruz. Yoğun bakım çalışanlarımızla, hemşirelerimizle, yoğun bakım sorumlularımızla sürekli toplantılar yapıyoruz.”

Amaç ikna etmek değil bilgi vermek

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Organ Nakil Koordinatörü Rahmi Baykan da yoğun bakımda yapılan testlerin ardından beyin ölümü gerçekleştiği belirlenen hastaların yakınlarıyla yarım saat içinde görüşme yaptıklarını söyledi.

Bu görüşmelerin ikna amaçlı olmadığını, hasta yakınlarına doğru bilgilerin aktarılmasını hedeflediklerini anlatan Baykan, kendilerini ailelerin yerine koyarak hareket ettiklerini belirtti.

Baykan, şunları kaydetti:

“Bu görüşmelerde ailelere beyin ölümü gerçekleşen kişinin iyiliksever birisi olduğunu da hatırlatarak, ‘Başka insanlara umut olarak son bir iyilik yapmayı düşünür müydü?’ diye soruyoruz. Bunu sorarken nakil işleminin Sağlık Bakanlığının kontrolündeki güvenilir bir sistemin içinde gerçekleştiğini ve gerçekten en uyumlu hastaya nakil yapılacağını anlatıyoruz.

Görüşme yaptığımız kişiler en çok ‘Yakınlarımızın vücudunu parçalayacak mısınız?’ gibi sorular soruyor. Biz vücudu parçalamıyoruz. Organlar bizim için çok değerli. O yüzden organ nakil ekipleri büyük bir titizlikle organları alıyor. Vücut bütünlüğünü koruyarak ertesi gün cenazeyi teslim ediyoruz.”

Beyin ölümü tespiti için hassas testler

Yoğun bakım uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Kamil Gönderen de beyin ölümünün beyin cerrahı veya nörologların da bulunduğu iki uzman hekim tarafından ileri görüntüleme teknikleri ve testler yardımıyla belirlendiğini ifade etti.

Hastalarda klinik olarak geri dönüşümsüz beyin hasarının olduğunu göstermek üzere testler yaptıklarını aktaran Gönderen, “Apne testi dediğimiz hastanın solunum durması var mı yok mu? Bu testi pozitif olan hastaları daha ince değerlendirmeye alarak anjiyo ve tomografide de beyindeki kan akımının durduğunu görmek istiyoruz. Yakınlarına hastanın geri dönüşünün olmadığını tüm bu test ve bulgularla aktarıyoruz.” diye konuştu.

Annesinin organlarını bağışlayan Yağmur Anık da yüksek tansiyon nedeniyle hastanede tedavi gören annesinin organlarını bağışladıklarını belirterek, “Organ nakil koordinatörü ve yoğun bakımdaki doktorlar bizi bu süreçte çok bilgilendirdi. Bazı insanlar organlar alındıktan sonra insanlara eziyet edildiğini düşünüyorlar. Aslında öyle değil. Bunu gördüm, özenle çalışıyorlar, vücudun bütünlüğünü bozmuyorlar. Empati kurmak önemli. Annemin bir böbreği 24 yaşındaki bir kadına nakledildi.” diye konuştu.

NATO inovasyon hızlandırıcısı ağına Türkiye’den 8 yeni üye daha katıldı!

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ulusal eşgüdümlü olarak yürütülen NATO Hızlandırma Programı DIANA’nın Test Merkezleri Ağına Türkiye’den 8 yeni merkezin daha katıldığını duyurdu. Bu sayede ülkenin ağda yer alan test merkezi sayısının 10’a ulaşmış olduğu söylendi.

Dokuz ileri teknoloji alanında sivil ve askeri amaçlı teknolojiler geliştiren, şirketlere 300.000 Avro’ya kadar hibe desteği sağlayan bu DIANA Programı’nın ayrıca danışmanlık, yatırımcı ağlarına ulaşım, hızlandırma ve test merkezlerine ücretsiz erişim, NATO ve müttefik ülkelerin pazarlarına erişim gibi hizmetler sunduğu da belirtildi.

STM, NATO için istihbarat yazılımı geliştirecek!

Programın 2023 yılında açılan pilot çağrılarında desteklenmeye hak kazanan 44 firma içerisinde 2 Türk firma da yer almıştı. DIANA Hızlandırma Programına seçilen şirketlerin teknolojilerini geliştirebilecekleri, test edebilecekleri ve doğrulayabilecekleri alt yapılara sahip 10’u Türkiye’de olmak üzere 182 Test Merkezine ücretsiz erişim imkanı sağlayabilecekleri vurgulandı.

Kuzey Atlantik Savunma İnovasyon Hızlandırıcısı Programının Türkiye’deki Test Merkezleri ise şöyle:

TÜBİTAK BİLGEM

TÜBİTAK SAGE

TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM)

Biyolojik Kimyasal Test Merkezi

KBRN Savunma Teknolojileri Araştırma Grubu

ODTÜ Mikro Elektromekanik Sistemler Merkezi (MEMS)

ODTÜ Güneş Enerjisi Araştırma Merkezi (GÜNAM)

Sabancı Üniversitesi Nanoteknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (SUNUM)

Bilkent Üniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi (UNAM)

İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi (İBG)

TUSAŞ Türk Havacılık ve Uzay Sanayi Anonim Şirketi

BİAS Mühendislik

Tüm bu açıklamalarda bulunan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır şu ifadeleri de kullanarak projeyi destekledi.

“Türkiye’nin teknoloji altyapısı ve kabiliyetlerine yaptığımız yatırımların getirilerini uluslararası arenada da görüyoruz. Ulusal eşgüdümü Bakanlığımızca yürütülen NATO Hızlandırma Programı DIANA’nın Test Merkezleri Ağına Türkiye’den 8 yeni merkez daha katıldı.

Böylece ülkemizin ağda yer alan test merkezi sayısı 10’a ulaştı. DIANA programı dokuz ileri teknoloji alanında çift kullanım (sivil ve askeri) amaçlı teknolojiler geliştiren şirketlere 300.000 Avro’ya kadar hibe desteği sağlıyor.

Ayrıca, danışmanlık, geniş bir yatırımcı ağına ulaşım, hızlandırma ve test merkezlerine ücretsiz erişim, ürün test imkanları, NATO ve müttefik ülkelerin pazarlarına erişim imkanı sunuyor. Programın 2023 yılında açılan pilot çağrılarında desteklenmeye hak kazanan 44 firma içerisinde 2 Türk firmamız da yer aldı. DIANA Hızlandırma Programına seçilen şirketler teknolojilerini geliştirebilecekleri, test edebilecekleri ve doğrulayabilecekleri alt yapılara sahip 10’u ülkemizde yer alan 182 Test Merkezine ücretsiz erişim imkanı elde ediyor.

Bu ağda Türkiye’den daha çok merkezinin yer alması sayesinde programın uygulamasında ülkemizin etkinliği artacak, desteklerden daha çok şirketimiz faydalanırken, programa seçilen şirketler ülkemizdeki test merkezlerini kullanabilecekler.”

Peki inovasyon hızlandırıcısı ağı nedir?

İnovasyon hızlandırıcısı ağı yani DIANA programı büyük veri, yapay zeka, otonomi, kuantum, biyoteknolojiler ve insan gelişimi, hipersonik, enerji ve itki, yeni malzemeler ve gelişmiş üretim ve uzay olmak üzere dokuz teknoloji alanında sivil ve askeri amaçlı teknolojiler geliştiren şirketlere hibe desteği sağlayan NATO’nun yürüttüğü bir programdır.

BUDAPEŞTE – A Milli Futbol Takımı Teknik Direktörü Vincenzo Montella, 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası öncesi oynayacakları Macaristan maçının kendileri adına iyi bir test olacağını söyledi.

A Milli Futbol Takımı, EURO 2024 hazırlıkları kapsamında yarın Puskas Arena’da Macaristan ile özel maçta mücadele edecek. Karşılaşma öncesi A Milli Futbol Takımı Teknik Direktörü Vincenzo Montella, düzenlenen basın toplantısında konuştu.

“Macaristan bizim için iyi bir test”

Yarın Macaristan ile oynanacak maçın milli takım adına iyi bir sınav olacağını dile getiren Montella, “Macaristan Teknik Direktörü Rossi’yi tanıyorum, birkaç sene önce tatilde tanışma fırsatımız olmuştu. Arkadaşım olduğunu söyleyebilirim, görüşmeye de devam ediyoruz. Macaristan bizim için iyi bir test, rekabete gücü yüksek bir takım. Son 20 maçta sadece 3 mağlubiyet aldılar. Yarın gelişimimiz için çok önemli bir maç olduğunu söyleyebilirim. Geldiğimizden bu yana şehri biraz turladık, şehir ve stat çok güzel. Rekabeti yüksek bir maç ile test geçireceğimiz için buraya pozitif enerjiyle geldik. Macar takımı taktiksel anlamda çok gelişmiş bir takım, uzun zamandır aynı hocayla çalışıyorlar. Maç esnasında farklı taktiklere geçiyorlar. Geride 3’lü oynayan bir takım, hem defansif hem de ofansif anlamda böyle bir rakibe karşı test bizim için önemli” dedi.

Semih Kılıçsoy ve Ahmetcan Kaplan hakkında

İtalyan çalıştırıcı, A Milli Takım aday kadrosunda bulunan Semih Kılıçsoy ve Ahmetcan Kaplan’ın, Ümit Milli Futbol Takımı’na gönderilmesi hakkında da, “Değişikliklerle alakalı şunu söyleyebilirim, fazladan değişiklik yapmadım. Geçen seferki kadroya göre fazladan futbolcu çağırdık, yakından takip edebilmek için. Onları Ümit Milli Takım’a gönderme kararı onlar adına olumlu karşılanması gerek. Çünkü orada daha fazla oynamalarını istedim. Burada az oynayacaklarına orada daha fazla oynasınlar diye böyle bir tercihte bulundum” diye konuştu.

Milli futbolcuların fiziksel durumuyla ilgili gelen soruya Montella, “Milli takımdaki iki-üç gün oyuncuların fiziksel durumunu anlamak için yeterli olmayabilir ama kulüplerinde oynadıkları tüm maçları seyrediyoruz. Kulüplerinden verileri de alıyoruz. En iyi şekilde kararı vermek için takipteyiz. Ne gerekiyorsa yapıyoruz” cevabını verdi.

“Her akşam yatağa gittiğimde hayallerle gidiyorum”

“Her akşam yatağa gittiğimde hayallerle gidiyorum” diyen tecrübeli teknik adam, şöyle devam etti:

“Her sabah da hayallerle kalkıyorum ama uyandığımda rüyalarımı hatırlamıyorum bu nedenle bu hissiyatı tekrar tekrar yaşıyorum. İtalya son şampiyon. Polonya da muhtemelen katılacak olan rakiplerden biri, Macaristan şampiyonada, Avusturya da çok önemli bir takım. Tüm bu maçlar hazırlık maçı gibi gözükse de rekabeti çok yüksek maçlar, bizi de geliştirecek maçlar. Hazirandan bu yana çok az maç oynadık. Takımı geliştirmek amaçlı ve benim neler yapabileceğimizi daha iyi anlamam için bu tarz zorluk seviyesi yüksek maçları seçtiğimi söyleyebilirim. Zorluk derecesi yüksek maçları tercih ettim, belki sonuç olarak bir yere varamayız ama zor maçlarda kendinizi geliştirdiğinizde ondan sonra istediğiniz her şeyi daha iyi uygulayabilirsiniz.”

“Enes çok fazla önem verdiğimiz futbolculardan bir tanesi”

Uzun süreli sakatlıktan dönen Enes Ünal’ın fiziksel durumunu da değerlendiren Montella, “Milli takımda çok kısa süre beraberiz ama geçmişte çok iyi işler yapan bir futbolcumuz. Çok istekli ve arzulu. Tekrar eskisi gibi olmaya çalışan ve takım için önemli parça olan bir oyuncudan bahsediyoruz. Belki ufak şanssızlıklar yaşamış olabilir, sakatlıkla alakalı ama onu da burada deneyebilmek, görmek, hissetmek benim için en büyük hedefti. Enes çok fazla önem verdiğimiz futbolculardan bir tanesi” açıklamasını yaptı.

Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinin (ÖSYM), 2024-Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) girecek adaylardan elde ettiği sınav ücreti geliri toplam 1 milyar 558 milyon 609 bin 875 TL oldu. YKS’ye başvuran 34 yaş üstü kadın sayısı geçen yıla göre yaklaşık 50 bin kişi azaldı.

2024-YKS’ye toplam 3 milyon 36 bin 945 aday başvurdu. ÖSYM, 2024-YKS ücretlerini, her bir test için 295 TL olarak belirlemişti. YKS’nin birinci oturumu olan Temel Yeterlilik Testi’ne (TYT) tüm adayların katılması zorunlu tutuluyor. Adaylar TYT’nin yanı sıra Sayısal, Sözel, Eşit Ağırlık ile bir lisans programına girmek istiyorlarsa Alan Yeterlilik Testi’ne (AYT), Dil ile ilgili programlara yerleşmek istiyorlarsa ayrıca Yabancı Dil Testi’ne  (YDT) katılıyor. Adaylar TYT’nin yanı sıra hangi test veya testlere katılacaksa, bu testlerin her biri için de ayrıca ücret ödüyor. Buna göre, TYT ve AYT’ye katılacak adaylar toplam 590 TL, her üç teste katılacak olan adaylar toplam 885 TL ödedi.

2024-YKS’ye katılacak toplam 3 milyon 36 bin 945 adaydan, 1 milyon 983 bin 766 aday AYT’ye, 228 bin 814 aday da YDT’ye başvurdu. TYT’ye girecek toplam 3 milyon 36 bin 945 adaydan alınan sınav ücreti miktarı 895 milyon 898 bin 775 TL olarak hesaplandı. TYT’nin yanı sıra, bu adaylardan ayrıca AYT’ye katılacak 1 milyon 983 bin 766 adayın ödediği miktar 595 milyon 210 bin 970 TL, YDT’ye katılacak 228 bin 814 adayın ödediği miktar 67 milyon 500 bin 130 TL oldu.

Tüm adayların katılacağı TYT’nin yanı sıra ek olarak AYT ve/veya YDT’ye katılacak adayların ödediği ücretlerle, ÖSYM’nin 2024-YKS için adaylardan aldığı sınav ücretleri toplamı 1 milyar 558 milyon 609 bin 875 TL’ye ulaştı.

ADAYLARIN YARISINDAN FAZLASI YKS’DE “DENEYİMLİ”

Öte yandan, 8-9 Haziran 2024’te yapılacak YKS’ye başvuran toplam 3 milyon 36 bin 945 adaydan 1 milyon 404 bin 156’sı sınava ilk kez başvururken, toplam 1 milyon 632 bin 339 adayın yeniden başvurduğu belirlendi. Yeniden başvuran adaylardan 798 bin 409 aday ikinci, 442 bin 64 aday üçüncü, 219 bin 390 aday dördüncü, 172 bin 926 aday ise beş ve daha fazla kez YKS’ye katılmış olacak.

YKS’YE BAŞVURAN 35 YAŞ ÜSTÜ KADINLARIN SAYISI AZALDI

Ayrıca, geçen yıl başlatılan uygulama kapsamında üniversitelerde özel kontenjan ayrılan 35 yaş üstü kadınların YKS’ye başvurularında azalma oldu. 2023 YKS’ye başvuran 34 yaş üstü kadın sayısı sayısı 168 bin 7 iken, bu yıl başvuran 35  yaş üstü kadın sayısı 118 bin 923 oldu. Geçen yıl üniversitelerde 34 yaş üstü kadınlar için toplam 21 bin 42 kontenjan ayrılmıştı.

2024-YKS iki oturum halinde gerçekleştirilecek. İlk oturum 8 Haziran Cumartesi saat 10.15’te yapılacak. 9 Haziran Pazar günü ise saat 10.15’te AYT, saat 15.45’te YDT düzenlenecek.

TÜBİTAK 1003 – Öncelikli Alanlar Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı kapsamındaki destekle tamamlanan projede, ilk prototip hayata geçerken, klinik aşamanın da dahil olduğu ileriki aşamaları, beynin şifrelerinin araştırıldığı Nörobilim ve Nöroteknoloji Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezinde (NÖROM) yürütülecek.

NÖROM Yönetim Kurulu Üyesi ve ODTÜ Enformatik Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yeşim Aydın Son, AA muhabirine, projeye ilişkin açıklamalarda bulundu.

Aslen tıp doktoru olan ve ABD’de biyoenformatik alanında doktora eğitimini tamamladıktan sonra Türkiye’ye dönen Aydın Son, ODTÜ’de açılan bu alandaki ilk lisansüstü programının eğitime başlamasına katkı vermesinin üzerinden 14 yıl geçtiğini ve son 10 yıldır tıp ve yapay zekayı birleştiren araştırmalar yaptığını anlattı.

ODTÜ Enformatik Enstitüsünün bu alanda çalışan diğer üniversitelerden farklılığına işaret eden Son, bu kapsamda, laboratuvar ortamında veri üretimi, analizi ile yapay zeka modellerinin moleküler testler ile doğrulamasını yapabildiklerini söyledi.

Sağlık bilişimi alanında MR, PET gibi radyolojik görüntülerin bilgisayar ortamında modellemesine dayalı tanı sistemleri geliştirmeye dönük çalışmaların ilerlediğini ifade eden Son, “Böylece klinikte, doktorların hastalığın ayırıcı tanısına destek olabilecek ön araştırmalar yapılıyor.” diye konuştu

Biyoinformatik bölümünde ise son 10 yıldır Alzheimer hastalığı üzerine yoğunlaştığını dile getiren Son, bu hastalığa karşı klinikte “erken tanı” için özelleşmiş testlerin bulunmadığını vurguladı.

Genom araştırmalarının son yıllarda pek çok hastalığın teşhisindeki önemine işaret eden Son, çalışmalarında genom araştırmaları ile makine öğrenmesini birleştirdiklerini belirterek, şu bilgileri verdi:

“Uluslararası çalışma grupları tarafında oluşturulmuş 3 büyük veri seti alt yapısını yapay zeka kullanarak analizi ile erken evrede risk göstergesi olabilecek genetik profilleri tespit ediyoruz.

Bu genetik profilleri doğrulamak için geliştirdiğimiz teknikte, katılımcıların yanak içinden tükürük örneklerini alıyoruz ve DNA’larını izole ediyoruz. Hastalık riskini 1,5-2 kat artıran genetik değişiklikler tespit ettik, ayrıca koruyucu olabilecek çeşitlilikler gözledik. TÜBİTAK projemiz kapsamında, tüm bunları yapabilen bir moleküler tanı kiti prototipi geliştirdik. Bu analizler ile hastalığın en erken aşamasında, sadece yanak içinden alınan bu örneğin yapay zeka modeline dayanarak kişilerin riskli olup olmadığını veya Alzheimer’a karşı koruyucu bir genetik yapı taşıyıp taşamadığını doktorlarımıza bilgi olarak sunmayı hedefliyoruz.”

“Hedef test kiti geliştirmek”

Yöntemin doğrulamasını Hacettepe Üniversitesi Geriatri Bölümünün ortaklığıyla 100 kişilik Alzheimer hasta grubu üzerinde yaptıklarını aktaran Aydın Son, “Projemiz, prototip aşamasına geldi. Projenin ikinci fazını da büyük ihtimalle bir TÜBİTAK projesiyle, klinik araştırma projesiyle desteklemek istiyoruz. Tüm bu çalışmalarda temel hedefimiz bir tanı kiti veya bir test geliştirmek. Bu testlerin temelini oluşturmuş durumdayız.” dedi.

NÖROM’da klinik araştırmalar başlatılacak

Elde ettikleri sonuçların optimize edilmesi için geniş çaplı bir klinik çalışmayı NÖROM merkezinde gerçekleştireceklerini ifade eden Son, şunları kaydetti:

“Doktorların tanılarına destek olmayı hedefliyoruz. Klinik araştırmalarımız başladığında, örneğin 65 yaş üstünde ‘hatırlayamama’ gibi semptomlar gösteren kişiler bize yönlendirilecek. Biz de bu genetik analizlerini yaparak hastanızda ‘risk arttıran ya da koruyuculuk sağlayan faktörlere dayalı değerlendirmesi buradadır, klinikte gördüğünüz tablo ile bunu birleştirerek karar verebilirsiniz’ diyeceğiz. Aynı zamanda klinikten hasta gönderen doktorlara tanıda yardımcı olurken bu hastaları uzun süreli yani 2-3 sene sonra takip edeceğiz. Böylece geriye dönük testimizin güvenirliği de daha iyi test edebileceğiz.”

“Hastalıkta erken tanı çok önemli”

Yeşim Aydın Son, Alzheimer’da ayırıcı tanının yanında erken tanının da önemine işaret ederek, “Beyinde oluşan dejeneratif olguları engelleyemesek bile yavaşlatmak için bazı yöntemler literatüre girmiş durumda. Bu noktada erken tanıda bizim araştırmamız büyük önem taşıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Yapılan incelemelerin ardından Erdoğdu'ya ait villa, Çeşme Belediyesi tarafından mühürlendi ve inşaatı durduruldu. Site sakinleri konuyla ilgili açıklama yapmazken, yönetim tarafından alınan karar ile 'Site sınırları içerisine konuyla ilgili bilgi alacak kimsenin giriş yapamayacağı' bildirildi. Öte yandan villanın eklenti bölümlerinin önümüzdeki süreçte yıkılacağı öğrenildi.

Tadilata bağlı mühürlemenin bölgede sıklıkla gerçekleştiğini söyleyen Ildır Mahallesi Muhtarı Erdem Yavuz, "Bahçeli evlerin ve site alanlarının yoğun olduğu bir bölgedeyiz. Site içinden ev satın alan vatandaşlarımız özellikle bu ev eskiyse tadilat yaptırmak istiyorlar. Bölgede bu tarz durumlarla sıklıkla karşılaşıyoruz. Site yönetimiyle bir anlaşmazlık olduğunda gerekli incelemeler yapılıyor ve gerekirse tadilat durduruluyor" dedi.

Ildır bölgesindeki villa değerlerinin 500 bin ila 1,5 milyon lira arasında değiştiğini söyleyen gayrimenkul danışmanı Özgür Avşaroğlu ise "Her sitenin kuruluşunda alınmış olan kararlar vardır. O kararlarda site içerisindeki durumlar çerçevelenmiştir. O çerçevenin dışına çıkıldığı zaman site yönetimi ile mülk sahibi problem yaşayabilir. Site içerisinde bir eviniz varsa site yönetimine danışmadan, yönetimin almış olduğu kararları bilmeden herhangi bir şeye girişilmemesinde fayda vardır" diye konuştu.

ERDOĞDU: KOMŞULARIM NE YAPMIŞSA BENZER TADİLAT

İddialarla ilgili açıklama yapan CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu ise "Diğer komşularım ne yapmışsa benzer tadilatların yaptırılmasını rica ettim" dedi.

TÜRKSAT Genel Müdürü Hasan Hüseyin Ertok, Türkiye’nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A’nın, haziranda fırlatılmasının hedeflendiğini belirterek, “Türksat 6A uydusunun şu anda uzaya gönderilecek uçuş modellerinin son test aşamasındayız. Yerli olarak geliştirdiğimiz uydumuzda 30’dan fazla ekipman var. Model olacak bu ekipmanlar Türksat 6A ile uzayda çalışabilme özelliğine sahip olacak. Türksat 6A daha büyük ve komplike olduğu için ülkemiz için çok değerli” dedi.

Üretim, test ve dayanıklılık çalışmalarında sona yaklaşılan Türkiye’nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A, uzay yolculuğuna hazırlanıyor. Türksat’ın yerli imkanlarla geliştirdiği, Türkiye’nin yanında Avrupa, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Asya’nın büyük bölümüne hizmet sunacak Türksat 6A’nın, Haziran 2024’te uzaya gönderilmesi planlanıyor. Stratejik rolüyle Türkiye’nin uzaydaki bağımsızlığının simgesi olması amaçlanan uydunun devreye alınmasıyla, Türkiye’nin uydularının seslendiği nüfusun 5 milyarın üzerine çıkması hedefleniyor. Tamamlandığında, 42 doğu boylamında hizmet verecek olan Türksat 6A; 35 bin 786 kilometre uzaklıkta, yer merkezli bir yörüngede yer alacak. 7,5 kilovat güce sahip olacak uydu, 20 aktarıcıya da sahip olacak.

‘ÜLKEMİZ İÇİN ÇOK DEĞERLİ’

Türksat Genel Müdürü Hasan Hüseyin Ertok, üretim ve test çalışmaları Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’nde devam edilen Türksat 6A’daki son duruma ilişkin DHA’ya konuştu. Türksat 6A’nın ağırlığı ve büyüklüğü bakımından, ilk olma özelliği taşıdığını aktaran Ertok, “Türksat 6A, ülkemizin ilk yerli haberleşme uydusu. Yaklaşık 4,5 tonluk bir uydudan bahsediyoruz; bu ölçekte ve büyüklükte yapılmış ilk yerli haberleşme uydusu. Daha önce ülkemizde uydular yapıldı, ancak bunlar 1,5 ton ağırlığında uydular. Bu yüzden Türksat 6A daha büyük ve komplike olduğu için ülkemiz için çok değerli” diye konuştu.

‘SON TEST AŞAMASINDAYIZ, HAZİRANDA FIRLATMAYI HEDEFLİYORUZ’

SpaceX ortaklığıyla fırlatılacak olan Türksat 6A ile ilgili süreci paylaşan Ertok, “Türksat 6A uydusunun şu anda uzaya gönderilecek uçuş modellerinin son test aşamasındayız. Antenlerin performanslarıyla ilgili test süreci başlatmak üzereyiz. Bu testler bittikten sonra 1-2 ufak test daha kalıyor. Tahmin ediyorum mayıs ayı içerisinde fırlatma merkezine götürülmek üzere hazır hale gelir. Haziran ayı içerisinde de fırlatmayı hedefliyoruz. Türksat 6A haberleşme uydularımızın özelikle TV yayıncılığı ve haberleşme yedeklemesini de sağlayacak. Tabii, kamu kurumlarımızın internet ihtiyacı için de kurulacak. Yani ekstra bir kapasite ve yedeklik sağlayacak. Bunun dışında şu anda kapsama alanımızda olmayan Uzak Doğu Asya ve Endonezya’yı da içeren bir bölgeyi de kapsama alanımıza dahil etmiş olacağız. Oraya da hizmet verme imkanına sahip olacağız. Şu anda uydularımız 118 ülkede 3,5 milyar nüfusa hizmet verebiliyor. Türksat 6A ile bu rakamı yaklaşık 5 milyara çıkaracağız. Yerli olarak geliştirdiğimiz uydumuzda 30’dan fazla ekipman var. Model olacak bu ekipmanlar Türksat 6A ile uzayda çalışabilme özelliğine de sahip olacak” dedi.