İZMİR’de, 2 yıl boyunca öksürük ve kusma şikayeti görülen ve beslenmeyle ilgili problem yaşayan down sendromlu Nazife Nazlı Aksu’ya (18), nadir görülen bir tür yutma bozukluğu olan ‘akalazya’ hastalığı teşhisi konuldu. Aksu, Peroral Endoskopik Miyotomi (POEM)yöntemiyle uygulanan operasyonla sağlığına kavuştu. Aksu’nun annesi Seçilay Aksu (45), “Şimdi yemesi çok iyi. Sonunda her istediğini yiyebilecek” dedi.

Bursa’da yaşayan memur Tuncer Aksu (50) ve ev kadını eşi Seçilay Aksu’nun (45) 3 kız çocuğundan en büyüğü Mehmet Torun Özel Eğitim Meslek Okulu öğrencisi Nazife Nazlı Aksu, 2 yıl önce öksürük ve kusma şikayetleri yaşamaya başladı. Çift, birçok kez kızlarını hastaneye götürdü. Nazife Nazlı Aksu’ya, reflü ve gastrit teşhisi konuldu ve tedavi uygulandı ancak buna rağmen şikayetleri geçmedi. Önce Bursa, sonra Ankara’da hastaneye götürülen Aksu’ya yapılan testler sonunda hastalığın ‘besinlerin yutulması işlevinde rol alan kasları kontrol eden sinir hücrelerinin bozulmasından veya kaybından kaynaklanan bir hastalık’ olan ‘akalazya’ teşhisi konuldu. Nazife Nazlı Aksu, İzmir’e, Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne sevk edildi. 8 Temmuz’da hastaneye yatan Aksu, ertesi gün operasyona alındı. Gastroenteroloji Kliniğinden Doç. Dr Süleyman Günay, POEM yöntemiyle başarılı bir operasyon gerçekleştirdi. Şikayetlerinden kurtulan Aksu, 12 Temmuz’da taburcu edildi.

‘100 BİNDE 1 İLA 5 ORANINDA RASTLANAN BİR RAHATSIZLIK’

Süreçle ilgili bilgi veren Doç. Dr. Süleyman Günay, “Hasta, Ankara’dan sevk edildi. Hastalığı, ‘akalazya’ dediğimiz bir tür yutma bozukluğu. Çok nadir bir hastalık. 100 binde 1 ila 5 oranında rastlanıyor. Yemek borusundaki kasların koordineli çalışamamasından kaynaklanıyor. Nadir bir hastalık olduğu için hekimler tarafından iyi tanınamayabiliyor. Bunun yüzünden hastalar, uzun süre başka teşhisler altında takip edilebiliyor. Mesela reflü, gastrit ya da psikiyatrik bozukluk gibi. Kızımız ikinci yılında tanı almış. Bazı hastalarda 20 yıl, bazılarında 10 yıl tanı alması sürebiliyor. Ama hastalara, ortalama 3- 5 yılda teşhis konuyor. Nazlı için 2 yıl mükemmel bir süre. Bu da Nazlı’nın ne kadar akıllı bir kız olduğunu gösteriyor. Çok güzel ifade etmiş şikayetlerini. Annesine demiş ki şurada yemek takıldı bana su ver. Sonra su içiyor. Eğer takılmaya devam etmişse gidip kusuyor. Bunların hepsini annesine çok güzel ifade etmiş. Çoğu hasta bunu o kadar güzel ifade edemiyor. O yüzden hekimlerin kafası karışabiliyor” dedi.

‘DÜN YEMEĞİNİ YEMİŞ VE ÇOK MUTLU’

Nazife Nazlı Aksu’nun operasyona alındığını belirten Doç. Dr. Süleyman Günay, “Hastalığın tedavisi için çeşitli uygulamalar olabiliyor. Cerrahi, balon, botoks yöntemi uygulanabiliyor. Bir de POEM dediğimiz uygulama var. Japonya’da geliştirilen bir yöntem. Ben de zaten Uzak Doğu’ya gidip 2 ay kadar eğitim aldım. Döndükten sonra bu işlemi yaklaşık 8 yıldır hastanemizde başarılıyla yapıyoruz. Endoskopiyle yemek borusunun içerisine girilip oradaki çalışmayan kaslar kesiliyor. İşlemin kendisi yaklaşık yarım saat sürüyor. İlk gün hasta yemek yemiyor. Ertesi gün su ve çorba içmeye başlıyor. Genelde 2’nci veya 3’ncü gün taburcu ediyoruz hastayı. Nazife Nazlı Aksu’nun sağlık durumu çok iyi. Dün yemeğini yemiş ve çok mutlu” dedi.

‘ARTIK HER İSTEDİĞİNİ YİYEBİLECEK’

Seçilay Aksu ise, “Kızım özel bir çocuk. Hastalığı 2 yıl önce başladı. Hastalığı için reflü ve gastrit dendi. Onun ilaçlarını kullandık. Ama geçmedi. Başka doktorlara götürdük. Yine reflü ve gastrit teşhisi konuldu. Başka bir yere daha götürdük. Aynı teşhisler kondu. Yediklerine çok dikkat ettik. Hep doğal besledim. Ama geçmiyordu rahatsızlığı. Gece çok sık öksürükler başladı. Hiç uyuyamadı. Uyumadan sabah yapıyordu. Öksürüyor, kusuyordu. Yediğini çıkarıyordu. Doğal beslememe rağmen yine de yediklerini çıkarıyordu. Sonunda yapılan testlerde akalazya olduğu ortaya çıktı. Şimdi yemesi çok iyi. İki kaseye yakın yoğurt yedi. Çok mutlu oldum. 2 yıldır uğraşıyorduk. Sonunda her istediğini yiyecek” dedi.

Sarıkaya, mesajında, kanserin dünyada ve Türkiye’de sebebi bilinen ölüm nedenleri arasında kalp ve damar hastalıklarından sonra ikinci sırada yer alan önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti.

Bilgi eksikliği, korku, ihmal gibi nedenlerle tanı geciktiğinde tedavinin de güçlendiğini aktaran Sarıkaya, “Bu önemli sağlık sorununa halkın dikkatinin çekilmesi, toplumun kansere yönelik bilincinin artırılması ve farkındalık oluşturulması amacıyla 1-7 Nisan Ulusal Kanser Haftası olarak belirlenmiş olup her yıl düzenlenen etkinlikler kanser mücadelesinde oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Ülkemizde kanser yıllardır en sık izlenen ikinci ölüm sebebidir. Yaklaşık her 6 ölümden biri kanser nedeniyle gerçekleşmektedir. 2019 yılında Türkiye’de toplam 223 bin 87 kişiye yeni kanser teşhisi konulmuştur. Erkeklerde akciğer, kadınlarda ise meme kanseri en sık izlenen kanser olma özelliğini sürdürmektedir. Kolorektal kanserler de önceki yıllarda olduğu gibi üçüncü sıklıkta izlenmeye devam etmektedir.”

Kanser gelişiminde yüzde 90 çevresel, yüzde 10 oranında ise genetik faktörlerin etkili olduğuna vurgu yapan Sarıkaya, şu ifadeleri kullandı:

“Çevresel faktörler arasında yer alan tütün kullanımı, alkol tüketimi, fazla kilolu olma ve enfeksiyonlara maruziyet gibi risklerin engellenmesi yolu ile gelişmekte olan kanserlerin günümüzde yüzde 30, yüzde 50 oranında önlenebileceği bilinmektedir. Özellikle tarama programları ve kanser belirtilerinin erken fark edilmesi, teşhis ve tedavi hizmetlerine erken dönemde erişilmesi yolu ile uygulanan tedavinin yaşam kalitesine çok şey katabildiği kanser türleri göz önüne alınırsa, korunmanın önemi daha da artmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, kanser konusunda en önemli kontrol stratejisinin korunma ve erken teşhis olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.”

Birçok kanserin bir şeylerin yolunda gitmediğini gösteren erken belirti ve semptomlar gösterdiğini aktaran Sarıkaya, şunları kaydetti:

“Bunlara meme, rahim ağzı, kolorektal, deri, ağız ve bazı çocukluk çağı kanserleri dahildir. Bunu bilmek önemlidir, çünkü kanseri erken teşhis etmek neredeyse her zaman tedaviyi ve hatta iyileştirmeyi kolaylaştırır, bu da kanser teşhisi konan kişilerin hayatta kalma şansının ve yaşam kalitesinin artması anlamına gelir. Kanserin erken uyarı işaretlerini tanımak uygun maliyetlidir ve çoğu durumda herhangi bir özel teknoloji gerektirmez. Ülkemizde, Dünya Sağlık Örgütünün önerdiği 3 kanser türünde, 40-69 yaş arası kadınlara 2 yılda bir meme kanseri taraması, 30-65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir rahim ağzı kanseri taraması, 50-70 yaş arası kadın ve erkeklere 2 yılda bir kalınbağırsak kanseri taramaları yapılmaktadır. Tarama sonrası sonucu pozitif ya da şüpheli çıkan kişiler, tarama sonrası teşhis merkezlerine yönlendirilmekte ve ileri tetkikleri yapılmaktadır. Tarama yaş grubundaki tüm vatandaşlarımızı ücretsiz olarak kanser taramalarını yaptırmak üzere, hastanelere, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezine (KETEM), Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM), Toplum Sağlığı Merkezlerine (TSM) davet ediyoruz.”

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Türkan Gülpınar, rahim ağzı kanserinin yavaş ilerlediğini ve bu nedenle önlenebilen bir hastalık olduğunu belirterek “Rahim ağzı kanseri erken teşhis edildiğinde yüzde 100 tedavi edilebilmektedir. Düzenli jinekoloji muayeneler teşhisi erken koymak, bu hastalığın getirdiği olumsuz etkileri en az düzeye indirip, neredeyse atlatılmasına yardımcı olmaktadır” dedi.

Liv Hospital Ankara Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Türkan Gülpınar, 1-31 Ocak Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri farkındalık ayına ilişkin açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Gülpınar, rahim ağzı kanserinin tanımı ile ilgili, “Rahim ağzı, vajina ve uterusun birleştiği bölgedir. Bu bölgede gelişen kanserlere rahim ağzı (serviks) kanseri denir. Dünyada kadınlarda meme kanseri ve kalın bağırsak kanserinden sonra dördüncü sıklıkta görülürken, ülkemizde dokuzuncu sıradadır. Rahim ağzı kanserinin yavaş ilerlemektedir ve bu nedenle önlenebilen bir hastalıktır. Erken teşhis edildiğinde yüzde 100 tedavi edilebilmektedir. Rahim ağzında görülen kanser öncesi değişikliklerin teşhisini alan kadınların ortalama yaşı 20-30 iken, rahim ağzı kanseri teşhisi alan kadınların ortalama yaşı 50-60 civarındadır. Aradaki bu yaş farkı bize hastalığın yavaş ilerlediğini, gerekli takip ve tedavi alan hastalarda önlenebileceğini gözler önüne sermektedir. Erken teşhis sadece rahim ağzı kanserinde değil, bütün hastalıklarda hayati bir öneme sahiptir. Düzenli jinekoloji muayeneleri rahim ağzı kanserinde teşhisi erken koymak, bu hastalığın getirdiği olumsuz etkileri en az düzeye indirip, neredeyse atlatılmasına yardımcı olmaktadır” diye konuştu.

‘HPV ENFEKSİYONU NEDEN OLABİLİR’

Rahim ağzı kanserinde en önemli risk faktörünün HPV enfeksiyonu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gülpınar, “Human Papilloma Virus (HPV) enfeksiyonu göz ardı edilmemelidir. Cinsel yolla bulaşan başka enfeksiyonların da varlığı, erken yaşta ilk cinsel ilişki, birden fazla cinsel partner varlığı, sigara kullanımı, beslenme alışkanlıkları, birden fazla doğum yapmış olmak, düşük sosyoekonomik düzey, 5 yıldan daha uzun süreli doğum kontrol hapı kullanmak ve bağışıklık sisteminin baskılanması gibi nedenler serviks kanserinde başlıca risk faktörleri arasında yer almaktadır” dedi.

‘ORTALAMA 35-55 YAŞLARI ARASINDA GÖRÜLÜR’

Prof. Dr. Gülpınar, rahim ağzı kanserinin en fazla görüldüğü yaş ile ilgili, “Serviks kanseri ortalama 35-55 yaşları arasında görülmesine rağmen, 65 yaş üstünde de kanser gelişme riski bulunmaktadır. Cinsel açıdan aktif olan veya 21 yaşın üstünde olan tüm kadınların 65 yaşına kadar tarama yaptırması gerekmektedir. Bu tarama yöntemlerinin başında pap smear testi gelmektedir. Bu test, jinekolojik muayene sırasında alınan sürüntü örneğinin değerlendirilmesi esasına dayanır. 30-65 yaş grubundaki kadınların her 5 yılda bir HPV testi yaptırması önerilir. Bu test sonucunun pozitif çıkması durumunda ise HPV DNA testi ve kolposkopi önerilir. HPV DNA testi ile kansere neden olan HPV tipi belirlenirken kolposkopi ile kesin tanı konulur” dedi.

‘DSÖ, 9 YAŞINDAN SONRA HPV AŞISININ YAPTIRILMASINI ÖNERİYOR’

Prof. Dr. Gülpınar, rahim ağzı kanserinin erken dönemde belirti vermese de ilerleyen evrelerde adet düzensizlikleri, cinsel ilişki sonrası kanama, cinsel ilişki sırasında ağrı, yorgunluk, kilo kaybı, kabızlık, kötü kokulu vajinal akıntı ve idrar yaparken ağrı şikayetleri ile karşımıza çıkabileceğinin altını çizdi. Rahim ağzı kanserinden korunmanın etkili ve basit yolun başında bu hastalığa neden olan HPV’ye karşı korunmanın önemine dikkat çeken Prof. Dr. Gülpınar, “HPV’ye karşı korunma aşılanma ile olmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), rahim ağzı kanserine karşı 9 yaşından büyük kız çocuklarına aşı yaptırılmasını önermektedir. Diğer korunma yolları ise sigara kullanmamak, cinsel ilişki sırasında kondom kullanmak, sağlıklı beslenmek ve en önemlisi de 21 yaşından itibaren düzenli tarama testi yaptırmaktır” ifadelerini kullandı.