Erciyes Teknopark’ta 2013’te kurulan, Almanya, Kayseri ile Ankara’da ofisleri bulunan şirket, 30 kişilik ekiple “gömülü sistem” yazılımla elektronik kontrol ünitelerine yerli ve milli yazılımlar yapıyor.

Şirket yöneticilerinden Bekir Düzçekiç, AA muhabirine, Kayseri’de milli imkanlarla yazılım ürettiklerini söyledi.

Normal ve elektrikli araçlar için geliştirilen yazılımları yurt dışına ihraç ettiklerini belirten Düzçekiç, “İhraç ettiğimiz ülkeler arasında Almanya, ABD, Japonya var. Asya pazarında da bir deneyimimiz oldu. Yazılımlarımızı ihraç ediyoruz.” dedi.

Düzçekiç, hacklenmede çeşitli metotların olduğunu anlatarak, araç içi haberleşmesini sağlayan CAN (Controller Area Network- Denetleyici Alanı Ağı) adı verilen hatta sızılarak oradaki verilerin değiştirildiği ve donanımsal olarak voltaj değerleri ile araçtan verilerin çalındığını ifade etti.

Geliştirdikleri yazılımla verilerin dışarıdan erişilmeyecek özel bir alana koyulduğunu aktaran Düzçekiç, her bir araç için özel sertifika tuttuklarını anlattı.

Ünlü markalarla çalışıyorlar

Otomotiv sektöründe araçların hacklenmeye karşı siber güvenliğe ihtiyacı olduğunu vurgulayan Düzçekiç, “Mercedes, Porsche, BMW, Volvo ve Audi gibi firmalarla çalışıyoruz. Japonya’da Fuji firması ile çalıştık. Otomotiv sektörüne siber güvenlik başladığından beri sektörün içerisindeyiz. Biliyorsunuz çağımızın sorunu siber güvenlik. Otomotiv sektöründe de araçların hacklenmeye karşı bir yazılıma, siber güvenliğe ihtiyacı var. Biz bu konuda çalışmalarımızı sürdürüyoruz.” diye konuştu.

Düzçekiç, Teknopark’ın kendilerine verdiği desteklerden dolayı teşekkür ederek, sağlanan imkanların örnek olması gerektiğine dikkati çekti.

Şirkette teknik lider olarak çalışan Hakan Mert Kum da “gömülü sistem” yazılımı hakkında şu bilgileri verdi:

“Araçlara yazılım üretirken PCB kartları dediğimiz kartların üzerinde işlemciler var. Bu işlemciler piyasada bulabileceğiniz işlemciler değildir. Projelere başladığımız zaman onlar üretim ve geliştirme aşamasında oluyor. Biz üreticilerle geliştirmeye başlıyoruz. Gömülü sistemler şu an kullandığımız tüm sistemlerin içerisinde yer alan özelleşmiş ve genellikle tek bir amaca yönelik sistemlerden oluşmaktadır. Şu an mikrofon ve kamerada da gömülü sistemler bulunmaktadır. Tek bir amaca yönelmiş, tek bir işi geliştirmek için icra edilen sistemler diyebiliriz.”

“Hacklenme ihtimalleri artıyor”

Türkiye’deki firmaların tek bir yazılıma odaklandığını dile getiren Kum, şunları kaydetti:

“Araçlarda şu an kontak sistemi, kapı kollarından uyanması, kilitlenmesi, kilit mekanizması, hırsız alarmı, batarya üretim sistemleri, elektronik park freni gibi işlemlerin gerçekleştirilmesini sağlıyoruz. Bizim gibi otomotiv alanlarında çalışan firmalar bulunmakta ama genelde Türkiye’deki firmalar tek bir yazılıma odaklanmaktadır. Kontrol ünitesinin içerisinde en az 7-8 yazılım var. Biz bunlara hakim olduğumuz için bunları geliştirmekteyiz. Bizi diğer firmalardan öne çıkartan ve tek olmamızı sağlayan özelliğimiz budur.”

Modernleşen otomobillerin hacklenme ihtimallerinin arttığına dikkati çeken Kum, “Bu yüzden otomotiv üreticileri yeni sistemler geliştirmeye başladılar. Bunların başında ‘Hardware Security Modülü’ dediğimiz HSM yazılımı ve donanımı bulunmaktadır. Biz şu an üreticilerle en başından itibaren birlikte geliştirmeler yapmaktayız. Şu anda Kayseri’de yerli ve milli olarak HSM yazılımı üretmeye başladık. Onun üzerine çalışmalar gerçekleştirmeye devam ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Ankara’da açılışı gerçekleştirilen ve 16 üye firma ile kurulan EDSİS’in Başkanlığını Kamil Çağatay Bayındır üstlendi.

Bayındır, EDSİS’le enerji depolama sistemlerini üreten, geliştiren, bu sistemlerin uygulamasını gerçekleştiren, bu konuda mühendislik hizmeti veren ve yatırım yapan tüm paydaşları aynı çatı altında toplamayı hedeflediklerini söyledi.

Türkiye’de 2024’ün ilk yarısında enerji depolama ürünlerinde yerli teknolojiyi dünyaya ihraç edecek fabrikaların açılacağına dikkati çeken Bayındır, 2024’te hayata geçirilecek enerji depolama teknolojisi sanayisindeki yatırımlarla ilk aşamada 3 binin üzerinde istihdam oluşturulacağını aktardı.

Derneğin kuruluş amacını, “sektörün gelişimine ve ülkenin enerji depolama konusundaki politika ve çalışmalarına doğrudan katkı sağlama” şeklinde açıklayan Bayındır, “Ülkemizin sürdürülebilir hedefleri ve politikaları çerçevesinde, enerji depolama sistemlerinin kullanımına yönelik stratejilerin belirlenmesi noktasında katılımcı bir vizyon geliştirmek, enerji depolama sistemlerinin üretilmesi ve geliştirilmesine katkı sunmak ve uluslararası pazarda rekabet edebilen bir sektörün oluşması için çalışmalar yapmak temel amaçlarımız arasındadır.” ifadelerini kullandı.

Bayındır, Türkiye’nin enerji depolama sistemleri teknolojilerinin yerli üretimi için önemli adımlar attığına vurgu yaparak, şunları kaydetti:

“Fizibilite, piyasa koşulları ve enerji güvenliği dikkate alınarak enerji verimliliği ve yenilenebilir potansiyelden en üst düzeyde yararlanmak amacıyla enerji depolama sistemlerinin yerli sanayisinin kurulması yönünde kamu-STK-özel sektör-üniversite işbirliği ile ortak adımlar atmak üzere enerji depolamada bir ‘ekosistem’ oluşturmayı hedefliyor. Bu ekosistemde üniversiteler, kamu kurumları, araştırma enstitüleri ve özel sektör, iklim değişikliği ve enerji dönüşümü ile kamu-özel iştirakler ve sanayici arasında da köprü görevi kurarak ilgili yurt içi ve yurt dışı bağlantılarla işbirliği halinde, araştırma ve geliştirme çalışmalarını yürütecek. Önümüzdeki 5 yılda Türkiye’nin enerji depolama sanayisi ile aynı güneş paneli üretimimizle olduğu gibi dünyada söz sahibi bir konuma geleceğini öngörüyoruz. Enerji depolama teknolojisinde dünyadaki ilk 5 ülke arasına gireceğiz.”

“Enerji depolama sistemleri hayatımızın bir parçası olacak”

Europower Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Behiç Harmanlı, artan dünya nüfusuna paralel olarak yükselen enerji tüketiminde sürdürülebilirliğin sağlanması için enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesinin önemine dikkati çekerek, “Enerjinin üretildiği zamanla tüketildiği zaman arasındaki ayrışımların en aza indirilmesinin tek yolu enerjinin doğru şekilde ve doğru teknolojilerle depolanmasını sağlamaktır.” dedi.

Enerji depolama teknolojileriyle yenilenebilir enerji kaynaklarına eğilimin artacağını aktaran Harmanlı, söz konusu teknolojinin temiz enerjiye geçiş için önemli bir gereklilik olduğunu ve dünya genelinde karbon salımının en aza indirilmesine ilişkin uluslararası hedeflere ulaşılmasında kritik rol üstlendiğini söyledi.

Harmanlı, batarya teknolojisindeki ve güç dönüştürme sistemlerindeki gelişmelerin enerji alanında devrim niteliğinde olduğunu ifade ederek, “Önümüzdeki yıllarda bu gelişmelerle elektriğin üretimi ve tüketiminde değişiklikler olacaktır. Hibrit sistemler ön plana çıkacak ve başta son kullanıcı durumunda olan meskenlerde olmak üzere depolama sistemleri hayatımızın bir parçası olacaktır.” diye konuştu.

Grubun depolama sistemleri konusunda yatırımcı, sanayici, uygulamacı, yazılım geliştirici ve mevcut AR-GE merkezinde teknoloji geliştiren bir görev üstleneceğine işaret eden Harmanlı, şunları dile getirdi:

“Grup olarak çatı görevi üstlenecek böyle bir derneğin varlığını önemsiyor ve destekliyoruz. Bu çatı içerisinde sadece özel sektör değil, aynı zamanda üniversitelerin ve ilgili kamu kuruluşlarının da varlık göstermelerinin gelişmelere hız katacağına inanıyoruz. Bu oluşuma katkı sağlayacak tüm sektör paydaşlarına şimdiden teşekkür ediyoruz.”