Toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren Adana Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Kıvanç, Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi’nin stratejik konumu, sunduğu teşvikler ve sağladığı avantajlarla yatırımcılar için cazip bir merkez olduğunu söyledi.

“Ceyhan ve Yumurtalık birçok sektör için önemli bir yatırım limanı”

Adana’nın parlayan yıldızları olan Ceyhan ve Yumurtalık bölgelerinin öneminin her geçen gün arttığına değinen Başkan Kıvanç, “Ceyhan ve Yumurtalık bölgeleri, Adana’nın ekonomik dinamiklerini değiştiren ve geleceğe dair umut vadeden bölgelerdir. Bu bölgelerin önemi her geçen gün artmaktadır. Kimya OSB, Ceyhan Petrokimya Endüstri Bölgesi, Ceyhan OSB, SASA Özel Endüstri Bölgesi gibi birçok önemli yatırım burada. Bunun yanı sıra, bölgemizde yeni bir konteyner limanı da inşa edilecek. Mevcut limanlara ek olarak yapılacak bu yeni liman, bölgenin lojistik kapasitesini artıracak ve uluslararası ticareti daha da kolaylaştıracaktır. Adana, bu yatırımların hayata geçmesiyle birlikte Türkiye yüzyılında yeni bir ekonomik güç merkezi olacaktır. Bu nedenle bu bölgemiz birçok sektör için önemli bir yatırım ve gelişim limanıdır” dedi.

Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Cem Topbaş ise konuşmasında serbest bölgelerin tanıtılmasına yönelik tüm etkinliklerde aktif rol oynamak konusunda gayret gösterdiklerini söyledi. Serbest bölgelerle, belirli sınırlı alanlarda dış ticaretle ilgilenen firmalara ilave teşvik ve avantajlar sağlayıp yatırım ortamını çeşitlendirmeyi amaçladıklarını ifade eden Mehmet Cem Topbaş, Türkiye’deki serbest bölgelerin ihracatın ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının arttırılması, istihdamın genişlemesi, ileri teknoloji teknik transferlerinin hızlandırılması ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlanması amaçlarıyla kurulduğunu belirtti.

“Türkiye’de 19 serbest bölge bulunuyor”

Türkiye’de ilk Antalya ve Mersin’de serbest bölge kurulduğunun bilgisini veren Topbaş, şu anda ülkede 19 serbest bölge olduğunu, bu sayının arttırılması için çalıştıklarını dile getirdi. Topbaş, serbest bölgelerde verilen destekler içinde vergi desteğinin önemli yer tuttuğunu vurguladı ve temel hedeflerinin serbest bölgelerde özellikle ihracata dayalı üretim yapmak olduğunu belirtti:

“Serbest bölgelerdeki ihracat 2002-2023 döneminde 2.3 milyar dolar seviyesinden yaklaşık 5.5 kat artışla 12.7 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Serbest bölgelerden gerçekleştirilen satışlar içinde ihracatın payı yüzde 37 seviyelerinden yüzde 71.4 seviyesine, toplam istihdam ise 28 binden 2023 yılı sonu itibarıyla 99 bin seviyesine ulaşmıştır. 2024 Nisan ayı itibarıyla ise ihracatımız geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3.8 oranında artarak 4 milyar dolar seviyesine gelmiştir. Bu da toplam satışlar içinde yaklaşık yüzde 75 gibi bir seviyeye doğru ilerliyor.”

“Altyapı yatırım çalışmalarına devam ediyoruz”

TAYSEB Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Eren, mensubu olduğu Tekfen grubunun 68 yıllık birikimle 41 şirket ve 12 bin çalışanıyla inşaattan tarıma kadar pek çok alanda faaliyet gösterdiklerini söyledi. Kurucu ve işleticisi oldukları TAYSEB’e ayrı bir önem verdiklerini belirten Eren, şunları kaydetti:

“Son yıllarda serbest bölgemizde faaliyet gösteren kullanıcılarımızın büyük birçoğu, enerji başta olmak üzere başka alanlarda da yatırımlar yapıyor. Biz de özellikle kurucu ve işletici olarak burada yer alan yatırımcılarımızın amaçlarına hizmet edecek altyapı yatırımlarını yapmaya devam ediyoruz. Üçüncü faza da başladık. Serbest bölgemizin her yıl artan dış ticaret hacmi bizlere de ayrıca gurur veriyor.”

Programda daha sonra TAYSEB İşletme Müdürü Yusuf Dinçsoy tarafından Toros Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi’nin yatırımcılara sunduğu avantajlara yönelik bir sunum yapıldı. Program, soru cevap bölümü ile son buldu. – ADANA

Kentte bir otelde düzenlenen çalıştaya, Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu ve Serbest Bölgeler Genel Müdürü Emel Emirlioğlu, SEBKİDER Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Kılınç, bürokratlar ve 19 serbest bölgenin yöneticileri katıldı.

Tuzcu, konuşmasında, serbest bölgelerin, fikrin oluştuğu 1985 yılından bugüne değerini hep koruduğunu, Serbest Bölgeler Kanunu’nun çıkarıldığı zamanki amaçlarından çok daha güçlü bir şekilde var olduğunu söyledi.

Gerek 12. Kalkınma Planı gerekse de Orta Vadeli Program’da yer alan ülke hedeflerinin Serbest Bölgeler Kanunu’nda belirtilen hedefler gibi üretim, istihdam ve ihracat odaklı olduğunu vurgulayan Tuzcu, “Serbest bölgeler istihdamı artırmayı amaçlayan, üretimi önceliklendiren bir anlayışla büyümeye devam ediyor. Ülke olarak önemli hedeflere ilerlememizde, 2023 yılında 100 bine varan istihdam sağlayan ve 12 milyar doları aşan ihracat gerçekleştirilen serbest bölgelerin büyük katkıları olacaktır.” dedi.

Serbest bölgeler 2 bin 108 firmaya ev sahipliği yapıyor

Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürü Emel Emirlioğlu ise 7,5 milyar dolarlık yatırım miktarına erişen serbest bölgelerin artan taleple, 545’i yabancı yatırımcı olmak üzere 2 bin 108 firmaya ev sahipliği yaptığını bildirdi.

Küresel ekonomik konjonktürün uluslararası yatırım ortamı açısından taşıdığı belirsizlikler göz önünde bulundurulduğunda, serbest bölgelerde firma ve yabancı firma sayısında devamlı ve anlamlı artışlar kaydedilmesinin öneminin daha iyi anlaşıldığını kaydeden Emirlioğlu, şöyle devam etti:

“Yatırımcıların artan taleplerinin karşılanması amacıyla yakın dönemde kurulan ve arazisi genişletilen birçok serbest bölgemiz var. İzmir’in Bergama ilçesinde yer alan 2,3 milyon metrekare büyüklüğündeki arazi üzerine kurulan Batı Anadolu Serbest Bölgesi, 2023 yılında faaliyete geçerek yatırımcı kabulüne başladı. 2022 yılında İzmir’in Menemen ilçesinde 1,5 milyon metrekare, 2023 yılında Ordu’nun Ünye ilçesinde 147 bin 442 metrekare, Samsun’un Tekkeköy’de 644 bin 125 metrekare büyüklüğünde yeni serbest bölgeler ilan edildi. Ege Serbest Bölgesi’nin 2016 ve 2023 yıllarında iki kez, Antalya ve Bursa serbest bölgelerinin 2018 yılında, Kocaeli Serbest Bölgesi’nin 2022 yılında sınırları genişletilerek yatırımcıların kullanımına yeni araziler tahsis edildi.”

13 milyar dolara yaklaşan ihracat

SEBKİDER Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Kılınç, 2023’te yaklaşık 31 milyar dolarlık toplam ticaret hacmi ve 13 milyar dolara yaklaşan ihracatı ile serbest bölgelerin Türkiye’nin üretim, istihdam ve katma değeri yüksek ihracat üsleri haline geldiğini ifade etti.

Bu çalıştayın amacının serbest bölgelerin tüm hizmetlerini çok daha ileri seviyelere taşıyacak stratejileri, vizyonu, projeleri ve kendilerine rehber olacak yol haritasını belirlemek olduğunu vurgulayan Kılınç, “Çalıştayda serbest bölgelerin güçlü ve iyileştirmeye açık yönleri, fırsatlar ve tehditlerin yer aldığı SWOT analiz raporunu ortaya çıkaracağız. Bu rapor oluştuktan sonra Ticaret Bakanlığı ve SEBKİDER arasında kurulacak çalışma grupları ile önceliklendirilmiş konular ele alınacak ve hızlı aksiyon planları oluşturulacaktır.” dedi.

Oluşturulacak ortak çalışma gruplarının serbest bölgelerdeki mevcut durumu değerlendirerek ihtiyaçları belirleyeceğini ve stratejik politika önerileri geliştireceğini aktaran Kılınç, bu grupların, serbest bölgelerin altyapısının geliştirilmesi, iş yapma ortamının iyileştirilmesi, yatırım teşviklerinin artırılması, dış ticaretin kolaylaştırılması ve insan kaynaklarının geliştirilmesi gibi konularda daha verimli politikaların geliştirilmesi için çözüm odaklı yaklaşımlar sunacağını belirtti.

Alman sanayicilerin daha uygun üretim yerleri arıyor

Avrupa Serbest Bölgesi Kurucu ve İşleticisi AŞ Yönetim Kurulu Başkanı ve SEBKİDER Yüksek İstişare Kurulu Üyesi Kemal Şahin de Alman sanayicilerin daha uygun üretim yerleri aradığını, sanayinin önemli bir kısmına yönelik Almanya dışına yatırım yapmayı düşündüklerini ve bunun Türkiye için büyük bir fırsat olduğunu belirtti.

SEBKİDER Yüksek İstişare Kurulu Üyesi Ali Avcı, dünyada serbest bölgelerde önemli gelişmeler olduğuna, Türkiye’nin bu gelişmelerin dışında kalamayacağına, ülkenin ekonomik ve Avrupa Yeşil Mutabakatı hedeflerine ulaşmasında uluslararası ve ulusal ortaklarla işbirliği yaparak deneyim ve kaynak paylaşımını artırması gerektiğine işaret etti.