Ege Bölgesi’ndeki narenciye rekoltesinin 2023 yılı rekoltesinin gerisinde kalmakla birlikte son 10 yıl ortalamasının üzerinde olduğunu ve ürünlerin kalitesinin ihracata uygun olduğunu vurgulayan Ege İhracatçı Birlikleri Koortinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, ihracatta başarılı bir sezon hedeflediklerini söyledi.

Ege Bölgesi’nde narenciye üretiminin yüzde 53’ü Muğla’dan

Muğla’nın 363 bin 874 tonluk narenciye rekoltesiyle Ege Bölgesi’nde lider konumda olduğu bilgisini veren Uçak, “Muğla’nın narenciye rekoltesinde portakal 206 bin 951 tonla öne çıkıyor. Limon rekoltesi 127 bin 560 ton öngörülürken, mandalina rekoltesi 24 bin 449 ton ve altıntop rekoltesi 4 bin 779 ton olarak hesaplandı. Muğla tek başına Ege Bölgesi Narenciye Rekoltesinin yüzde 53’ünü üretiyor. İzmir’de, satsuma mandalina ağırlıklı olmak üzere 165 bin 790 ton narenciye rekoltesi hesaplandı. Aydın’da 79 bin 313 tonu portakal ve 50 bin 982 tonu mandalina olmak üzere 133 bin 43 ton narenciye rekoltesi bekleniyor. Balıkesir’deki mandalina bahçelerinden 21 bin 182 ton ürün elde edileceği tespit edildi” diye konuştu

Türkiye narenciye ihracatında 1 milyar 250 milyon dolar hedefliyor

Türkiye’de yaş meyve sebze sektörlerin 2023 yılında 3 milyar 491 milyon dolar ihracata imza attıklarını hatırlatan Başkan Uçak şöyle devam etti; “Narenciye sektörü bu ihracatta 1 milyar 112 milyon dolarla temsil edildi ve tarihinde ilk kez 1 milyar doları aştı. 2024 yılının ilk yarısında da narenciye ürünleri ihracatımız yüzde 12’lik artışla 504 milyon dolara yükseldi. 2024 yılı sonunda narenciye ürünleri ihracatımızın 1 milyar 250 milyon dolara çıkmasını hedefliyoruz.”

Nar ihracatı 131 milyon dolar oldu

Nar yetiştiriciliğinin, sofralık tüketiminin yanında sanayi sektöründe de kullanımının artmasıyla son yıllarda artış gösterdiğini paylaşan Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, TÜİK verilerine göre Türkiye’nin nar üretim miktarının 1988 yılında 45 bin ton iken, 2023 yılında 638 bin tona ulaştığını Türkiye’nin 2023 yılında nar ihracatından 131 milyon dolar döviz getirisi elde ettiğini aktardı.

Ege Bölgesi Nar Rekoltesini detaylandıran Uçak, “Muğla 64 bin 353 tonluk nar üretimiyle Ege Bölgesi narenciye üretiminde olduğu gibi nar üretiminde de lider durumda. Denizli ise; 51 bin 206 ton, Aydın’da 9 bin 851 ton ve İzmir’de 9 bin 625 ton nar üretimi bekleniyor. Meyvelerin büyük kısmının ihracat için uygun olduğu görüldü. 2024 yılında nar ihracatımızın 150 milyon dolara ulaşmasını bekliyoruz” diyerek sözlerini noktaladı. – MUĞLA

Dünyanın en verimli ovalarından birisi olan Gürsu Ovası’nda Santa Maria armudu için hasat başladı. Gürsu’da 50 bin Bursa genelinde ise 100 bin tonun üzerinde rekolte beklenirken, işçi bulmakta zorlanan üreticiler çareyi üniversite öğrencilerinde buldu. 40 dereceleri bulan sıcaklıklara rağmen yaz tatilinde tarlada çalışan öğrenciler hem ev ekonomisine destek oldu hem de haçlıklarını çıkardı. Geçtiğimiz yıla göre yüzde 30 daha fazla verim aldıklarını söyleyen üreticiler, Santa Maria armudunun tarlada 35 liradan satıldığını ifade etti.

Santa Maria’nın raf ömrü uzun oluyor

Santa Maria armudunun ince kabuklu ve şekerlenmesinden dolayı uzun süre çürümeden kalabildiğini söyleyen armut üreticisi Enes Uğur, “Armut hasadımız çok iyi geçti. Armut Bursa için çok güzel bir ürün, fiyatı da çok güzel. Bu sene güzel bir kar elde etmek istiyoruz. Hastalıksız ve dolusuz çok güzel bir sezon olmasını ümit ediyoruz. Bu armut İtalya’dan geldiği için Santa Maria diyoruz. Santa Maria armudunun özelliği ise ince kabuklu olması ve şekerlenmesi. Bu topraklarda yetiştiği için raf ömrü uzun oluyor. Santa Maria armudu başka bölgede buradaki gibi ince kabuklu ve raf ömrü uzun olmuyor” dedi.

Rekolte yüzde 30 arttı

Geçtiğimiz yıla göre yüzde 30 daha fazla verim aldıklarını ifade eden Uğur, “Rekolte bu sene geçen seneye göre yüzde 30 daha fazla. 10 ton meyve beklenen bahçelerden 13-14 ton meyve toplanıyor. İsrail pazarı Filistin’deki zulümden dolayı kapalı ama Rusya, Suudi Arabistan, Irak gibi yerlere ihracat devam ediyor. Araplar daha çok küçük armutları, Ruslar ise büyük armutları seviyorlar. Armutlarımızın yüzde 60-70’i Rusya’ya gidiyor” şeklinde konuştu.

Üniversite öğrencileri sıcak havalara rağmen destek veriyor

İşçi bulmanın zor olduğunu kaydeden Uğur, 40 dereceleri bulan sıcaklıklara rağmen üniversite öğrencilerinin tarlada hasada destek verdiklerini söyleyerek, “Normalde çalıma saatlerimiz 8.00-17.00 ama biz 6.00-15.00 arasında çalışıyoruz. Yapılan anlaşmaya göre farklı saatlerde de çalışan var. Armudun budaması eylül ayında başlayıp nisan ve mayıs ayına kadar devam ediyor. Şubat ayında da ilaçlaması başlıyor. Armudun bu zamana kadar gelmesi çok zorlu bir süreçten geçiyor. Armut ağacının yetişmesi aşağı yukarı 30 yıl sürüyor. 100 dönüm kadar Santa Maria hasadı yapılıyor. 20’şer kişiden oluşan 3 grup halinde çalışıyoruz. 5-6 kişi günde 20 ton mal topluyor. İşçi bulmak biraz zor. Daha doğrusu işini iyi yapan yok. Üniversite öğrencileri bize destek oluyor. İşçilerin aldığı para çalışma saatine göre değişiyor. 900 liraya da çalışan da var, bin liraya da çalışan var. Armudun kilosunun fiyatı tarladan çıkma büyük boy 35 lira, küçük boyları ise 17-18 lira arası” diye konuştu.

50-55 bin ton arası rekolte bekleniyor

Armut hasadında bu yıl çiftçinin yüzünün güldüğünü ifade eden Gürsu Ziraat Odası Başkanı Kamil Dönmez, “2024 yılı Santa Maria hasadına yaklaşık 3-4 gün önce başladık. Rekoltemizde bu sene kayıp yok. 50-55 bin civarında rekoltemiz var. Hasat yoğun bir şekilde devam ediyor. Bereketli bir sezon yaşıyoruz. Bizdeki satış fiyatı ya erken dalda satış fiyatı olur. 18-20 kilogram civarında bir satış oldu. Ayrıca ürünü kendileri toplayıp depoya teslim eden çiftçi arkadaşlarımız, 30-35 lira bandında ürünü depoya teslim ediyorlar. Gürsu olarak 50-55 bin ton civarında bir Santa Mariamız var. Bursa’ya baktığımız zamanda toplam 100 bin ton Santa Maria var. 20 gün hasat yapıp piyasaya sokarsanız, her yer armut sirkesi, armut çürüğü olur. Bunun böyle olması mümkün değil. Bunun için ürünler depoya girmek zorunda. Ürünü periyotlar halinde 6-7 ay içinde depodan pazara çıkarmak zorundasınız. 100 bin ton armudu 20 günde pazara çıkardığınızda ne satabilirsiniz, ne tüketebilirsiniz” dedi. – BURSA

Aydın’ın önemli tarım ürünlerinden olan ve ‘sarı altın’ olarak bilinen zeytinyağındaki ihracat yasağın kaldırılması için 20 oda ve borsanın temsilcileri ortak bildiri yayınladı. 1 Ağustos 2023 tarihinde dökme ve varilli zeytinyağı ihracatına getirilen yasağın 10 aydır kaldırılmamasının Türk zeytinyağı sektörünü olumsuz etkilediğine dikkat çekilen bildiride dökme ve varilli zeytinyağı ihracatındaki yasağın hemen kaldırılması talep edilirken Ege İhracatçı Birlikleri’nde (EİB) zeytin ve zeytinyağı sektöründeki sorunların değerlendirilmesi, üretim ve ihracatın önündeki engellerin azaltılması yönelik görüşlerin değerlendirildiği toplantıya katılan Aydın Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Maraş, zeytinyağı ihracatının önünün açılması gerektiğini vurguladı. Aydın Sanayi Odası, Aydın Ticaret Borsası ve Aydın Ticaret Odası’nın da imzalarının yer aldığı ortak bildiri sonrasında değerlendirmelerde bulunan Başkan Maraş; “Zeytinyağı sektör temsilcilerinin değerlendirmeleri kapsamında, önümüzdeki sezona 200 bin ton zeytinyağı stoğu devredilecektir. Bu miktar, iç piyasanın talebini rahatlıkla karşılayacağı gibi, zeytinyağı ihracatının da önünü açacak kapasitededir” dedi.

“Kısıtlamalar sebebiyle vakit kaybediliyor”

Dünyadaki zeytin üreticisi ülkelerde yaşanan rekolte kayıplarının Türkiye adına önemli bir fırsat olduğuna dikkat çeken Maraş; “İspanya ve diğer üretici ülkelerde yaşanan rekolte kayıplarına karşı, ülkemizdeki üretim artışının ihracat için önemli bir fırsat olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, zeytinyağının 10 Avro seviyesindeki dünya fiyatları üzerinden ihracatının yapılabilmesi mümkün iken, zeytinyağının ihracatındaki kısıtlamalar sebebiyle vakit kaybedilmektedir. Geçen zaman içinde depolanan zeytinyağının uygun şartlarda saklanması zorunluluğu ile beraber yaşanan kalite kaybının 400 milyon avro olduğu belirtilmektedir. İhracat yapılacakken, bu fırsatı kaçırmak, milli servet olarak gördüğümüz zeytinyağında telafisi çok zor olacak kayıplara sebep olacaktır. İhracatta, tedbir kararı nedeniyle zarar gören sadece ihracatçı olmadı. Üretici de, ürünlerini ihracatçılara satamadığı için, ihraç pazarlarında itibar kaybetti. Türkiye’de, 2024/25 sezonunda 400 bin tonun üstünde bir rekolte beklenmektedir. Bu rakama bu sezon devreden 200 bin ton stok da eklendiğinde, ihracat yolları da kapalı olduğundan, depolanamayan binlerce ton sızma zeytinyağlarımızın kalitesi düşeceğinden, en sonunda rafine yağa dönüşecektir” şeklinde konuştu.

“Tedbir kararı bugün kaldırılmalıdır”

Türkiye’nin zeytin ağacı varlığını yapılan iyileştirmeler ve yatırımlarla 200 milyona çıkardığını hatırlatan Maraş; “Ağaçlar tam verime geçtiğinde 600 bin ton üzerinde zeytinyağı ve 1 milyon 200 bin ton sofralık zeytin rekoltesi öngörülmektedir. Bu rekoltenin katma değere dönüşmesi için ihracatçılarımız ve üreticilerimizin teşvik edilmesi büyük önem ve öncelik taşımaktadır. 2024/25 sezonunda, dünyada üretim rekoltesi üretimin 3,5 milyon ton olacağı öngörülmektedir. 2024/25 sezonunda rekolte dünya genelinde de yüksek olacağı öngörülmektedir. Bu yüzden ihracat fiyatlarının da düşmesi ile beraber, tedbir kararı devam ettiği takdirde sektörün tüm paydaşları ve ülkemiz kaybedecektir. Bu nedenlerle dökme ve varilli zeytinyağı ihracatındaki tedbir kararı yarına bırakılmadan bugün kaldırılmalıdır. Zeytinyağı başta olmak üzere birçok tarım ürününde fiyat istikrarı ihracat sayesinde sağlanmaktadır, üreticinin sigortası elinden alınmamalıdır” dedi. – AYDIN