Kurtuluş Savaşı’nın lojistik merkezlerinden olan Kastamonu’nun İnebolu ilçesinde, Karadeniz’den gelen mühimmatın karaya çıkartıldığı denk kayıkları bir asır sonra gün yüzüne çıkartılıyor. 3 yıl boyunca silah ve cephanelerin karaya çıkartılarak kağnılarla Ankara’ya taşındığı İnebolu ilçesinde yaşayan balıkçıların kullandığı denk kayıkları, o dönemki ruhun yaşatılması için yeniden yapılıyor. Zamanla yok olan denk kayığı İnebolu’da da sergilenmek üzere 6 ay süren yapım ile yeniden inşa edildi. Vatandaşlardan büyük ilgi gören denk kayığı için talepler arttı. İnebolu Belediyesi ile Kastamonu Müzesi ve birçok kurum, denk kayığı için talepte bulundu. Kastamonu Müzesinin bahçesinde de sergilenmesi planlanan, beyaz şeritli İstiklal madalyalı İnebolu ilçesinin denk kayığı, kenti ziyaret edecek olan herkes tarafından görülebilecek.

“8 metre boyunda ikinci denk kayığını yapmak üzere çalışmaya başladım”

İnebolu ilçesinde kayık üretimi yapan Mehmet Aksoy, “1919-1924 yılları arasında Kurtuluş Savaşı’nda kullanılan denk kayıkları, İnebolu’da zaman içerisinde işlevini yitirerek yok olmuştu. İnebolu Kaymakamlığı tarafından başlatılan proje kapsamında bir tane denk kayığı yaparak denize indirdik. Bu denk kayığını sosyal medyada ya da haberlerde görenler büyük ilgi gösterdi. Şu anda denk kayığına karşı bir talep oluştu. Bu talebin gündeme gelmesiyle birlikte İnebolu Belediyesi ile Kastamonu Valiliği ve Kastamonu Müzesi tarafından denk kayığı yaptırılmak istendi. Şu anda İnebolu Belediyesine 8 metre boyunda denk kayığı yapılmak üzere çalışmalara başladım. Bu çerçevede İstanbul Beşiktaş’taki müzede de sergilenen denk kayığı zamanla bozulmuş ve görselliğini yitirmiş vaziyette. Beşiktaş’taki müzeden de bizlere bir talep geldi. Bizler de sırasıyla İnebolu’dan başlayarak Kastamonu, İstanbul ile Ankara’ya denk kayıklarını yapıp göndereceğiz” dedi.

“Bundan sonrada talep oldukça yapımını sürdüreceğiz”

İnebolu denk kayığının öneminin Kurtuluş Savaşı’ndan geldiğini söyleyen Aksoy, “Denk kayığının yaygınlaştırılması noktasındaki çalışmalarımız sürüyor. Teknemizi doğal ağaçlardan yapıyoruz. Kestane ağacını kullanıyoruz. Malzemeleri diğer denk kayığında kullandığımız gibi birinci sınıf malzemeden kullanıyoruz. Şu anda bekleyen üç tane denk kayığı siparişimiz bulunuyor. Bir tane daha öncesinden yapmıştık, şu anda Karadeniz’de yüzdürülüyor. Şimdi de hem İnebolu Belediyesine hem Kastamonu Valiliğine hem Kastamonu Müzesine hem de İstanbul’da Beşiktaş’taki müze ile Ankara’ya da denk kayıkları yapacağız inşallah. Bizlerin yapımları devam ederken görüştüğümüz kurumlarda mevcut. Şu anda İnebolu Belediyesi’nin siparişi olan teknelere başladık ve yapımına devam ediyoruz. İnşallah bizlerde denk kayığını yaşatmak ve daha çok insanlara tanıtmak için bizlerde bunun üretimini devam ettireceğiz ve bundan sonrada talep oldukça yapımını sürdüreceğiz” diye konuştu.

“3 ay içerisinde bitirip denk kayığını müzenin bahçesine koymayı düşünüyoruz”

Kastamonu Müzesi’nin de denk kayığı yapımı noktasında taleplerinin olduğunu anlatan Mehmet Aksoy, “İnşallah Kastamonu Valiliğimizin ve Kastamonu Müzesi’nin de olurlarının ardından bir denk kayığı daha yapacağız. Kastamonu Müzesi’nde sergilenecek olan denk kayığı, müzenin bahçesinde sergilenecek yani açık alanda olacak. Herkes bu denk kayığını görebilecek. Özellikle dış cephesini biraz daha sağlamlaştıracağız. Farklı dış malzemelerden kullanacağız. Herkesin görebilmesi için müzenin bahçesinde açık alanda sergilenecek. Kastamonu Müzesini ziyaret eden ya da önünden geçen herkes denk kayığını görebilecek. İnşallah 3 ay içerisinde bitirip denk kayığını müzenin bahçesine koymayı düşünüyoruz” şeklinde konuştu. – KASTAMONU

Tarihi Balıklıgöl yerleşkesi yakınlarında 35 bini kapalı olmak üzere 60 bin metrekarelik alana sahip Arkeoloji Müzesi’ndeki eserler, kronolojik düzende ait oldukları döneme ilişkin görsel canlandırmalarla sergileniyor.

Müzede, Neolitik Dönem’e ışık tutan ve “tarihin sıfır noktası” olarak nitelendirilen Göbeklitepe ile Karahantepe gibi kentin birçok noktasında devam eden kazılarda çıkan eserler yer alıyor.

Haleplibahçe Mozaik Müzesi’ndeki Amazon kadınlarının resmedildiği eşsiz mozaikler de ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

Yüzlerce insan ve hayvan figürünün işlendiği oyma taşlar, mezarlıklar ve kitabelerin bulunduğu müze ziyaretçilerine, Neolitik Dönem’e ait bir çok eseri görme imkanı sunuyor.

“Müzeye ilgi çok fazla”

Şanlıurfa Müze Müdürü Celal Uludağ, kentte 15 Mart 2023’te yaşanan sel felaketinden olumsuz etkilenen müzelerin ziyarete kapatıldığını hatırlatarak, sonrasında müzelerin onarımı için ihaleye çıkıldığını belirtti.

Yapılan çalışmaların ardından müzelerin 11 ay sonra, 15 Şubat’ta yeniden ziyaretçilere kapılarını açtığını aktaran Uludağ, “Ziyarete açıldığı tarihten bu yana müzemize gerçekten de ilgi oldukça fazla. Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi hem Türkiye’nin, hem de dünyanın en önemli müzeleri arasında yer alıyor. Çağdaş müzeciliğin dünyadaki en iyi örneklerinden biri. ve Neolitik Çağ’ın en önemli eserlerine ev sahipliği yapan bir müze. Ziyaretçilerimiz müzeye geldikleri zaman, tarih öncesi çağdan başlayarak en son İslami döneme kadar tüm dönemleri, kronolojik olarak gezip görebiliyorlar.” dedi.

Uludağ, Taş Tepeler projesiyle müzedeki koleksiyonun sürekli zenginleştiğini ve kazılarda elde edilen yeni eserlerin de sergilendiğini söyledi.

Kazılarda bulunan ve teşhire ilk kez çıkarılan gerçek boyutlu “yaban domuzu” ve “kızıl akbaba” heykelleriyle, Göbeklitepe’deki ilk insan heykelinin ziyaretçilerin dikkatini çektiğini anlatan Uludağ, “15 Şubat 2024 tarihinde müzemiz ziyarete açıldıktan sonra çok fazla ilgi oluştu. Bunun en büyük nedenlerinden biri de Taş Tepeler projelerinden çıkan eserlerin Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde teşhire çıkarılmasıydı. Bu bağlamda 15 Şubat 2024 tarihinden 15 Mart 2024 tarihine kadar bir aylık bir süre içerisinde müzemiz yaklaşık 15 bin kişi tarafından ziyaret edildi. Bu rakam gerçekten bizim için çok önemli. ve bundan sonra da ziyaretçi sayılarının artarak devam edeceğini düşünüyoruz.” diye konuştu.

“Herkesin gelip burayı görmesi gerekiyor”

Müzeyi ziyaret eden Umut Çan, yakınlarıyla Bodrum’dan Şanlıurfa’ya geldiğini ve müzeyi gezdiklerini belirterek, “Restorasyon bölümü mezunuyum, farklı çağlara ait eserler var ve çok güzel korunmuş. İnsan figürleri beni çok etkiledi. Karahantepe’de yeni çıkan eserler çok hoşumuza gitti. Burada çok güzel bir atmosfer var, herkesin gelip burayı görmesi gerekiyor.” dedi.

Ziyaretçilerden Hamit Geçen ise ilk kez müzeyi ziyaret ettiği söyleyerek, eserlerin kendisini çok etkilediğini müzenin insanı geçmişe götürdüğünü söyledi.

Mustafa Kocaköse de müzenin yeniden açılmasına memnun olduğunu ifade ederek, müzedeki atmosferin insanı zaman içerisinde yolculuğa çıkardığını ifade etti.

ABD’nin Portsmouth Tersanesi’nde 7 Temmuz 1944’te 94 metre boyunda, 8,5 metre eninde, 2 bin ton ağırlığında ve 4,5 metre draftında inşa edilen “TCG Uluçalireis” zayıf ve uzun, çevik ve dayanıklı bir balık türünden aldığı “USS Thornback” adıyla denize indirildi.

Savaşın ve mücadelenin içine doğan denizaltı, Haziran 1945’te harp karakolu yapmak için ilk seyrini icra etmek üzere Pearl Harbour Limanı’ndan ayrılarak Japonya açıklarında gelen bir emir üzerine İkinci Dünya Savaşı’na katıldı.

“Guppy IIA” tadilatı görerek 1946 yılında daha da güçlenen, 2 Temmuz 1971’de ABD’nin Charleston kentinde yapılan devir teslim töreninde Türk sancağı çekilerek Türk Deniz Kuvvetlerine katılan denizaltıya, Kılıç Ali Paşa namıdiğer Kaptanıderya Uluç Ali Reis’in adı verildi.

Denizaltı, 1548’den itibaren büyük Türk denizcisi Turgut Reis’in yanında deniz akınlarında yer alan, 1571’de İnebahtı Savaşı’ndan tek gemi kaybetmeden ve düşmana ağır zayiat vererek çıktığı için Padişah 2. Selim tarafından adı Kılıç Ali olarak değiştirilen, Endülüs’teki Müslümanları Haçlı zulmünden kurtarma faaliyetine katılan, 1574’te Tunus’u fethederek bu ülkeyi İspanyol nüfuzundan kurtaran, 16 yıllık kaptanıderyalığında Türk Donanmasını cihanın en büyük deniz gücü olarak muhafaza eden Uluç Ali Reis’in ismiyle anılmaya başlandı.

Türk sancağı ile ilk dalışını 53 yıl önce yaptı

“TCG Uluçalireis”, Türk sancağı ile ilk dalışını 3 Temmuz 1971’de Atlantik Okyanusu’nda gerçekleştirdi. Donanmaya katılışı 3 Mayıs 1972’de Donanma Komutanı şehit Oramiral Kemal Kayacan tarafından yapılan denizaltı, 1974 yılı Denizkurdu-2 Tatbikatı’nın son safhasında Girit’in kuzeyinden harekete geçerek Kıbrıs Barış Harekatı’na iştirak etti.

1972, 1973 ve 1996 yıllarında torpido atış birincisi olan “TCG Uluçalireis”, 1990 yılı Denizkurdu-1 Tatbikatı’nda su altında hiç yakalanmadan en çok hücum geliştiren denizaltı olarak takdir edildi.

“TCG Uluçalireis” 1645’inci ve son dalışını 30 Mayıs 2000’de Kuzey Ege’de yaptı ve 8 Ağustos 2000’de hizmet dışına ayrıldı.

29 yılda 1645 dalış gerçekleştirdi

Türk Deniz Kuvvetlerindeki 29 yıllık hizmeti süresince 37 milli tatbikata ve 9 NATO tatbikatına katılan “TCG Uluçalireis”, 12 cephe ve 7 rotasyon görevi icra etti. Gemi ayrıca, 160 torpido atışı gerçekleştirdi, birçok mayın döküş eğitimi, SAT-denizaltı müşterek eğitimi, kurtarma gemisi-denizaltı müşterek eğitimi icra etti ve 1645 dalış yaptı.

Gölcük Tersanesi’nde 2001 yılında havuzlanarak kapsamlı bakıma alınan “TCG Uluçalireis” Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca Türkiye’de bir ilk gerçekleştirilerek ülkenin ilk denizaltı müzesi olarak tadil edildi.

Kapsamlı restorasyona 2 Mart 2022 itibarıyla alınan, yaklaşık bir yıl süren restorasyon faaliyetleri neticesinde Türkiye’nin ilk denizaltı müzesi olan “TCG Uluçalireis”, şehit denizaltılar Dumlupınar ve Atılay’ın ebedi istirahatgahı olan Çanakkale sularında Çanakkale Deniz Müzesi’nde nöbetine başladı.

“Ziyaret etmeye başta gençlerimiz olmak üzere tüm Türk halkını bekliyoruz”

Çanakkale Deniz Müzesi Komutanı Albay Serhan Aras, yaptığı açıklamada, 1944’te ABD’de inşa edilen “TCG Uluçalireis”in son derece görkemli bir deniz aracı olduğunu söyledi.

“TCG Uluçalireis”i, 18 Mart’ta yüce Türk milletinin teveccühüne sunmak üzere heyecanlı bir hazırlık içinde olduklarını dile getiren Albay Aras, şu bilgileri aktardı:

“Denizaltımız son bir yıl içinde restorasyona alındı. 1971 yılında Deniz Kuvvetlerine katılan denizaltımız, 2000 yılında hizmet dışına ayrıldı. Tam 29 yıl Türk Deniz Kuvvetlerine hizmet vermiş bir denizaltıdan bahsediyoruz. Dolayısıyla geçtiğimiz bir yıl içinde müze haline getirmek üzere denizaltımızı tekrar restorasyona aldık. Türkiye’nin ilk denizaltı müzesinden bahsediyoruz. Bir yıl süren restorasyonun ardından 18 Mart’ta Çanakkale sularında ziyarete açacağız. Atılay ve Dumlupınar denizaltılarının anısına, bir anıt statüsünde burada ziyaret etmeye başta gençlerimiz olmak üzere tüm Türk halkını bekliyoruz.”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Yeni Samsun Müzesi’nin açılış törenine katıldı. Bakan Ersoy burada yaptığı konuşmada, “Bugün Samsun’a, kurtuluş meşalesinin yandığı bu topraklara çağdaş bir eser daha kazandırmış olmanın mutluluğuyla karşınızdayım. Cumhuriyetimizin 101. yılında, Karadeniz gibi kendine özgü ve onun dalgalarından esinlenilerek yapılan yeni Samsun Müzemizin şehrimize ve Samsunlulara hayırlı olmasını diliyorum. Tabii, Samsun deyince biliyoruz ki tarih ve kültür bu topraklarda çok köklü, çok derin. Şehrimiz; Hitit, Pers, Roma, Doğu Roma, Selçuklu ve Osmanlı gibi birbirinden eşsiz medeniyetlerin yönetimi altında daima önemli bir yerleşim yeri olmuştur. ve günü gelmiş, medeniyetlerin kök saldığı bu topraklar 20. yüzyılın şekillenmesini sağlayacak mücadelenin doğumuna ev sahipliği yapmıştır. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a attığı ilk adım, Türk milletinin nihayetinde Türkiye Cumhuriyeti ile taçlanacak istiklal ve istikbal yürüyüşünün de ilk adımı olmuştur. Bu vesileyle Atatürk’ü, silah arkadaşlarını, aziz şehit ve gazilerimizi bir kez daha saygıyla, minnetle, rahmetle anıyorum” ifadelerini kullandı.

“Örnek alınan bir Türkiye”

Bakan Ersoy sözlerine şöyle devam etti:

“İnsanlık tarihinin önemli merhalelerinin, Türk tarihinin dönüm noktasıyla kesiştiği Samsun’da böylesi büyük bir mirası yaşatmak adına ciddi mesai harcamaktayız. Müzecilik çalışmaları bu mesainin sacayaklarından birini teşkil ediyor. İstiyoruz ki müzeler tarihi ve kültürel eserlere sadece bakılıp geçilen yerler olmasın. Yaşayan, anlatan, iletişim kuran bir mekan olarak bilime, akademik çalışmalara ve sosyal hayata hizmet etsin, bunların ayrılmaz bir parçası olsun. İşte bu hedef doğrultusunda gerek ihya ettiğimiz gerekse yeni inşa ettiğimiz her bir müzemizi, tasarımından teknolojisine kadar çok yönlü kullanıma olanak sağlayacak, her kesimden ve her yaştan insanımızın ihtiyaç ve ilgisine cevap verecek, verimli olduğu kadar keyifli zaman geçirme imkanı sunacak bir konsepte kavuşturmaktayız. Bu çabanın, bu kararlılığın karşılığını da aldık, almaya devam ediyoruz. Yaklaşık 20 yılda müzecilik sahasında kat ettiğimiz muazzam mesafe, uluslararası alanda en saygın ödüllerle tescillenmiştir. Bugün müzecilikte öncü ve örnek alınan bir Türkiye vardır.”

Müzelerin eserlerle dolup taşacağını, ören yerlerinin Türkiye’nin en önemli cazibe merkezleri arasında hak ettiği yeri alacağını vurgulayan Bakan Ersoy, “Binalar inşa edilir, eserler sergilenir. Ama müzecilik burada bitmiyor. Güvenlikten tanıtıma, en iyi şekilde yerine getirilmesi gereken bir sorumluluk zinciri var. ‘Google Arts and Culture’, ‘Tarihi Eserlerin Kimliklendirilmesi’, ‘Hitit Tabletlerinin Yapay Zeka Yöntemi ile Okunması’, ‘Dijital Deneyim Müzeleri’, ‘Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi’ gibi prestij projeler bu sorumluluğu ne denli ciddiye aldığımızın birer göstergesidir. ve şunu da memnuniyetle ifade ediyorum. Müzelerimiz eserlerle dolup taşacak, ören yerlerimiz ülkemizin en önemli cazibe merkezleri arasında hak ettiği yeri alacaktır. Zira, ‘kazıların 12 aya yayılması’ ve ‘geleceğe miras’ projeleri ile Türk arkeolojisinin altın çağını başlattık. Bu alanda 60 yılda yapılanlara eş değer işi inşallah dört yılda yapacak; bu toprakların medeniyet zenginliğini, her bir paçasıyla gün yüzüne çıkaracağız” diye konuştu.

Karadeniz dalgalarından esinlenilen bir mimari

Yeni Samsun Müzesi hakkında bilgi veren Bakan Ersoy, “Malumunuz, Samsun Müzesi 19 Mayıs 1981’de hizmet vermeye başlıyor. Geçen 40 yıllık zaman zarfında doğal olarak hem artan eser sayısına göre hizmet verebilecek hem de modern teknolojiyi kullanarak çağdaş müzeciliğin gereklerini karşılayabilecek bir müzenin yapımı şart olmuştur. ve bugün Karadeniz Bölgesi’nin en büyük müzesini Samsun’da hizmete açarak bu ihtiyaç en üst düzeyde karşılanmıştır. 15 bin metrekarelik bu eserin uygulama çalışmalarını Samsun Büyükşehir Belediyemizle imzaladığımız iş birliği protokolü kapsamında yürüttük. İfade ettiğim gibi Karadeniz dalgalarından esinlenilen bir mimariye sahip ve bu konseptiyle, 16. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri programında, proje dalında ödüle layık görüldü. İçerisinde arkeolojik ve etnografik eserlerin sergilendiği salonlar, geçici sergi salonları, konferans salonu, kütüphane, çocuk müzesi, laboratuvar, idari ve ticari birimler ile depolar ve kafeterya yer alıyor. Bir yandan böylesi istisna bir yapı inşa edilirken bir yandan da eserlerin restorasyon ve konservasyon çalışmalarını gerçekleştirdik. Bu noktada, bölgedeki tüm önemli eserlerin bu müzede sergilendiğini ifade etmeliyim. Dolayısıyla Yeni Samsun Müzemiz bir bölge müzesi niteliği de taşımaktadır. Sergilenen eser sayısı 7 bin 165 adettir” şeklinde konuştu.

1 ay boyunca ücretsiz

Yeni Samsun Müzesi’nin 1 ay boyunca ücretsiz ziyaret edilebileceğini açıklayan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, konuşmasını şöyle tamamladı:

“Şöyle bir baktığımızda müzemiz; Amisos Antik Kenti buluntuları ve Amisos Mozaiği, bronz atlet heykeli, Helenistik Çağa ait takılar, Klasik, Helenistik, Roma, Doğu Roma, Selçuklu ve Osmanlı döneminden eser grupları ile gerçekten görülmeye değer bir koleksiyon, tecrübe edilmesi gereken bir kültür ve tarih yolculuğu sunuyor. Müzenin etnografya bölümü ise Selçuklu dönemi mezar taşlarını, Osmanlı dönemine ait kervansaray, han ve medrese modellerini; mutfak, hamam ve giyim-kuşam kültürünü, takı sanatını ve Milli Mücadele dönemini içeren koleksiyonuyla Türk kültür ve tarihine eşsiz bir kapı açmaktadır. Şehrimize mimarisiyle, teşhir ve tanzim uygulamalarıyla ve zengin koleksiyonuyla yeni bir cazibe merkezi kazandırılmıştır. 1 ay boyunca ücretsiz ziyaret edilebilecek olan Yeni Samsun Müzesinin Samsun’un tarihine, kültürüne ve sosyal hayatına en iyi şekilde hizmet etmesini temenni ediyorum.”

Konuşmaları ardından kurdele kesilerek Yeni Samsun Müzesi’nin açılışı gerçekleştirildi.

Törende Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Demir, AK Parti Samsun Milletvekilleri Mehmet Muş, Çiğdem Karaaslan ve Samsun Valisi Orhan Tavlı da birer konuşma yaptı.

Açılışa ayrıca AK Parti Samsun Milletvekilleri Orhan Kırcalı, Ersan Aksu, Cumhur İttifakı AK Parti Samsun Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Halit Doğan, Samsun Cumhuriyet Başsavcısı Mehmet Sabri Kılıç, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yavuz Ünal, Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Ahmet Bahadır, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Mustafa Bakçepınar, İl Emniyet Müdürü Ahmet Arıbaş, İl Kültür ve Turizm Müdürü Cemal Almaz, İl Milli Eğitim Müdürü Murat Ağar, İl Müftüsü Seyfullah Çakır ve diğer protokol üyeleri katıldı. – SAMSUN

Dünyaya asırlarca hükmeden Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi ve oğlu Orhan Gazi’nin türbelerinin bulunduğu Tophane Parkı, 1. Murad’ın metfun olduğu Hüdavendigar Türbesi, Yıldırım Bayezid’in kabrinin yer aldığı Yıldırım Türbesi, Çelebi Mehmed’in Yeşil Türbe’si ile Sultan 2. Murad ve dönemin çok sayıda önemli isminin türbelerinin bulunduğu Muradiye Külliyesi yılın her döneminde yurt içi ve dışından gelenlerden ilgi görüyor.

Ayrıca, Büyükşehir Belediyesine ait Bursa Vakıf Müzesi, Bursa Yaşam Kültürü Müzesi, Merinos Tekstil Sanayi Müzesi, Arkeopark Açık Hava Müzesi, Zindankapı, Muradiye El Yazmaları Müzesi, Merinos Enerji Müzesi, Hünkar Köşkü Müzesi, Bursa Göç Tarihi Müzesi, Karagöz Müzesi, Bursa Kent Müzesi ile Bursa Mevlevihanesi ve Müzesi yurt içi ve dışından ziyaretçi çekiyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sanat Daire Başkanlığı verilerine göre, padişah külliyeleri, türbeler ve müzeleri 2023’te 472 bin 134’ü yabancı 2 milyon 587 bin 857 kişi gezdi.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünce (UNESCO) 2014 yılında Cumalıkızık, Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi ile Dünya Miras Listesi’ne dahil edilen külliyeler ve padişah türbelerine 2 milyon 3 bin 362 kişi ziyarette bulundu. Külliye ve türbelerden en fazla ilgiyi, 1 milyon 221 bin 150 kişiyle Osman Gazi ve Orhan Gazi türbeleri gördü.

Geçen yıl 584 bin 495 kişiyi ağırlayan müzeler arasında ise en çok ziyaret edilen tarihi mekan, 113 bin 726 kişiyle Bursa Kent Müzesi oldu.

Yabancı turistlerin gözdesi Karagöz Müzesi

Bursa Büyükşehir Belediyesi Müzeler Şube Müdürü sanat tarihçisi Goncagül Meriç, AA muhabirine, Müzeler Şube Müdürlüğünün 6 padişah türbesi ile 12 müzeden sorumlu olduğunu söyledi.

İstanbul, Eskişehir ve çevresindeki diğer büyükşehirlere yakınlığından dolayı özellikle hafta sonlarında Bursa’da yerli turist yoğunluğu yaşandığını vurgulayan Meriç, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Müze ve türbelerimizi 2023 yılında 2,5 milyon kişi ziyaret etti. Yerli ve yabancı turistin yoğun ilgisini çeken alanlar burası. Özellikle 2023 yılında açılışını yaptığımız Bursa Mevlevihanesi ve Müzesi büyük bir projemizdi. Bunu gerçekleştirmenin gurur ve mutluluğunu yaşıyoruz. Bursa Kent Müzesi, Zindankapı Çağdaş Sanatlar Galerisi ve akabinde diğer tematik müzelerimiz en çok ziyaret edilen alanlarımız oldu. Özellikle okul grupları, yabancı gruplar ve yerli turistin yoğun ilgi alanları bunlar. Son zamanlarda yabancı turistlerin en fazla ziyaret ettiği müzemiz ise Karagöz Müzemiz.”

Bursa Mevlevihanesi ve Müzesi’nin geçen yıl ekim ayında açıldığını anımsatan Meriç, bu yapının 3 ayda yaklaşık 11 bin kişi tarafından ziyaret edildiğini dile getirdi.

Müzelerin toplumların hafızaları olduğuna işaret eden Meriç, “Bursa’ya, Bursa’nın turizmine, kültürüne katkı koyacak işler yapma niyetindeyiz. Biz aslında 12 müzemizle bunu gerçekleştiriyoruz. Yani kültür turizmine bir katkımız var. İnanç turizmine katkımız da türbelerle oluyor. 6 sultan türbesi her daim çok ilgi ve ziyaret gören alanlarımız. Özellikle Osman Gazi ve Orhan Gazi türbelerimiz en çok ziyaretçiyi alan türbeler. Bunların önlerinde sancak nöbetleri gerçekleştiriliyor. Bu da kültürümüzde yaşanan en önemli değerlerden biri.” diye konuştu.

Tescilli 1368 taşınmaz kültür varlığı, 894 sivil mimari örneğiyle “açık hava müzesi”ni andıran kent, son dönemde açılan müzeleriyle de kültür turizminde öne çıkmaya devam ediyor.

Kentte Türk ve İslam Eserleri, Edirne, Balkan Tarihi, Vakıf Eserleri, Fatih Sultan Mehmet, Necmi İğe Evi Etnografya, Edirne Kent, Hasan Ali Yücel Çocuk, Sultan 2. Bayezid Külliyesi Sağlık, Milli Mücadele ve Lozan, İlhan Koman Heykel ve Resim, Osman İnci, Uzunköprü Kent, Tarihte Kurulmuş Türk Devletleri, Osmanlı Padişahları, Padişah Çadırı, Balkanlarda Osmanlı Eserleri ve Doğa Tarihi müzeleri yer alıyor.

Tarihi dokusu kadar müzeleri de şehre ziyaretçi çekiyor.

“Müzeler kenti olma yolunda ilerliyoruz”

İl Kültür ve Turizm Müdürü Kemal Soytürk, AA muhabirine, Edirne’nin “Müzeler kenti” olma yolunda emin adımlarla ilerlediğini söyledi.

Soytürk, geçen yıl 700 bin civarındaki ziyaretçi sayısının bu yıl yüzde 50’ye yakın arttığını belirterek, “Müzelerimiz geçen yıl 1 milyon ziyaretçi ağırladı, bu ciddi bir rakam. Bununla yetinmiyoruz tabii müzeleri yaşayan, dinamik bir yer haline getirmek istiyoruz.” dedi.

Soytürk, müzeler arasında en çok ziyaretçiyi Trakya Üniversitesi Sultan 2. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi, Selimiye Vakıf Müzesi ve Fatih Sultan Mehmet Müzesi’nin çektiğini ifade etti.

“Çanakkale’den sonra en büyük tabya”

Soytürk, Edirne müzeleri arasında 2021’de açılan Balkan Tarihi Müzesi’nin de önemli bir yeri olduğuna işaret etti.

Müzenin, Çanakkale’den sonraki en büyük tabya olduğunu ifade eden Soytürk, “Hıdırlık Tabya’ya hem yerel halkımızın hem de il dışından gelen vatandaşlarımızın yoğun ziyareti var. İstanbul, Bursa Çanakkale ve İzmir bölgesinden Çanakkale’yi ziyarete gelenleri de burada ağırlıyoruz. Müzelerimizin yaşayan müze olmasını istiyoruz. Özellikle şehirde yaşayan çocuklarımızı Balkan Tarihi Müzesi’nde buluşturmayı önemsiyoruz. Çocuklarımıza burada ecdadımızı tanıtıyoruz.” diye konuştu.

Soytürk, müze ziyaretçilerine kültürel miras hakkında detaylı bilgi verdiklerini, çocuklara “Açık Hava Müzesi Edirne” kitabını hediye ederek kentin kültürel değerlerini gelecek kuşaklara anlattıklarını kaydetti.

Kentteki önemli müzeler şöyle:

Sağlık Müzesi

Külliyenin önemli bir bölümünü oluşturan eski adı Medrese-i Etıbba olan Tıp Medresesi, medrese ve şifahane bölümlerinden oluşuyor. Dönemin hekimlerinin yetiştirildiği bölümde 18 öğrenci odası, dershane ve orta avlu bulunuyor.

Geçmişte tedavi sırasında musiki, su sesi ve güzel kokudan da yararlanılan şifahanede tıbbın gelişimi, metin ve o dönemki tıp aletleriyle anlatılıyor. Müzede, minyatürlerle de dönem yansıtılmaya çalışılıyor.

Külliyenin camisi hariç diğer bölümleri, Vakıflar Genel Müdürlüğünce 1984’te Trakya Üniversitesine (TÜ) devredildi. TÜ bünyesinde sağlık müzesine dönüştürülmesi çalışmalarına 1993’te başlanan darüşşifa, Kültür ve Turizm Bakanlığının 1997’deki onayıyla resmen müze olmuştu. Ruh Hastalarını Readaptasyon Derneğinin katkılarıyla, 2000 yılında şifahane kısmı Psikiyatri Tarihi Bölümü olarak düzenlenmişti.

Avrupa Konseyi Avrupa Müze Ödülü’nü 2004’te kazanan müze, 2005’te Hırvatistan’ın Dubrovnik kentindeki “Dünya Ödüllü Müzeler Buluşması”nda en iyi 2. sunum, 2008’de ise Almanya’nın Köln kentinde en iyi sunum ödülüne, bu yılın başında da iletişim sektörünün en prestijli ödüllerinden biri kabul edilen Mercury Mükemmellik Ödülleri’nde bronz ödüle layık görülmüştü.

-Türk İslam Eserleri Müzesi

Selimiye Cami bahçesindeki Türk İslam Eserleri Müzesi, tematik müze olarak Edirne’nin turizmdeki en büyük kozu müzelerin arasında önemli bir yeri teşkil ediyor. Ana dershane odası, öğrenci odaları ve revaklı avludan oluşan medresenin müzeye dönüştürülmüş şekliyle 100 yıldır aynı amaçla hizmet veriyor.

Kitabelerden, mezar taşlarına, eski dönem silahlarından, tekke eşyalarına pek çok değerli eşyanın sergilendiği müzede oluşturulan Kırkpınar sergi odasında da Kırkpınar’a özgü temsillere yer veriliyor.

Selimiye Vakıf Müzesi

Selimiye Cami’nin bahçesindeki müzede Vakıflar Genel Müdürlüğüne bağlı cami ve mescitlerden elde edilen tarihi eser niteliği kazanmış teberrukat (bağışlanmış) eşyalarından örnekler, Osmanlı dönemine ait yapıların onarımları sırasında ele geçen çini parçaları, lüleler, vakıf cami ve mescitlerinden gelen hat levhalar, Kur’an-ı Kerimler, şamdanlar, hilyeler, usturlaplar, rahleler, çini parçaları ve değişik objeler sergileniyor. Ayrıca dershane olarak kullanılan büyük odada yapının özgün işlevini yansıtan bir canlandırmaya yer verilmiş, revak bölümünde de Mimar Sinan anlatılmaya çalışılmış.

Edirne Arkeoloji ve Etnografya Müzesi:

Müze, Selimiye Cami’nin arkasında yer alıyor.

Arkeoloji ve Etnografya seksiyonu bulunan müzede pişmiş toprak, tekstil, ahşap, kemik eserler, metal eserler galerileri bulunuyor.

Müzenin arkeoloji bölümünde bahçede Roma dönemine ait lahitler, dolmen, menhirler, Osmanlı’ya ait mezar taşları, Helenistik, Roma ve Doğu Roma dönemlerine ait sütun başlıkları, heykeller ve Osmanlı Dönemine ait su kültürü ile ilgili olan Edirne’nin balıklı havuzları ve kuşlukları sergileniyor.

“Tarihte Kurulmuş Türk Devletleri”, “Osmanlı Padişahları”, “Padişah Çadırı” ve “Balkanlar’da Osmanlı Eserleri” müzeleri

Tarihi ve kültürü anlatan dört müze, Yancıkçı Şahin Mahallesi’nde, geçmişte han olarak kullanılan ve Sedefkar Mehmet Efendi tarafından yaptırılan 17. yüzyıl eseri Tarihi Ekmekçizade Ahmetpaşa Kervansarayı’nda yer alıyor.

Müzelerde, tarihte kurulan 16 Türk devletinin kurucuları, 36 Osmanlı padişahı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün silikon heykelleri yer alıyor. Müzede ayrıca Otağ-ı Hümayun çadırında II. Murat’ın Varna Zaferi sonrası tebrikleri kabulü canlandırılıyor.

Balkanlar’daki Osmanlı eserleri de yine bu komplekste sergileniyor.

Fatih Sultan Mehmet Müzesi

Fatih Sultan Mehmed’in babası Sultan II. Murad tarafından yaptırılan Saatli Medrese, müzeye dönüştürülerek 2021 yılında ziyarete açıldı.

Geleneksel sanatların çağdaş tasarımlarla yorumlandığı resimli bir kitap gibi tasarlanan müzede birebir ölçülerde silikon heykeller, özel tasarlanan altmış figürün yer aldığı dioramalar ve minyatürlerle Edirneli Fatih’in hayatı anlatılıyor.