Olympos Antik Kenti’ni bin 439 kişi ziyaret ederken, onu bin 356 kişi ile Aspendos takip etti

Müzekart, aynı müzede yılda iki kez kullanılabilecek

ANTALYA – Dünya kültür mirasının korunması ve müzeciliğin tanıtılması amacıyla Uluslararası Müzeler Konseyi tarafından tüm dünyada 18 Mayıs tarihinde kutlanan “Müzeler Günü”nde, Antalya’da ki müze ve ören yerlerini ve Burdur’da ki Sagalossos Antik Kenti’ni toplam 11 bin 15 kişi ziyaret etti. Olympos Antik Kenti günlük bin 439 kişi ziyaretçi sayısıyla en çok ziyaret edilen müze oldu.

Her yıl dünya genelinde çeşitli etkinliklerle müzeciliğin önemi anlatılan Uluslararası Müzeler Günü, Türkiye’de 1982 yılından itibaren kutlanıyor. Her yıl farklı bir ana temaya odaklanılan Müzeler Günü’nün 2024 yılı teması, “Müzelerde Eğitim ve Araştırma” olarak belirlendi. Tema, “Halkların yaşayan hafızası” olarak müzelerin önemine dikkat çekmeyi ve farkındalık oluşturmayı amaçlıyor. Türkiye’de bir hafta süreyle kutlanan Müzeler Günü, Antalya’da 16 Mayıs tarihinde Antalya Devlet Opera ve Balesi’nin Antalya Müzesi’nde verdiği konserle başladı.

Müzeler Günü’nde Antalya’da yaşayan vatandaşlar, yerli ve yabancı turistler müze ve ören yerlerini, aileleriyle birlikte ziyaret etti. Antalya Arkeoloji Müzesi’nde ise İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Necmi Karul, Antalya Müzesi’nde “Taş Tepeler Büyük Dönüşümün Coğrafyası” başlıklı “Yeni Bir Toplum Düzeninin İnşasında Göbeklitepe ve Karahantepe’nin Yeri” sunumunu gerçekleştirdi. “Avrupa Konseyi Özel Ödülü”ne layık görülen Antalya Arkeoloji Müzesi’ne gelen ziyaretçiler, Konyaaltı Sahili manzaralı müze bahçesinin tadını çıkarmayı da ihmal etmedi. Tavus kuşlarının bulunduğu bahçede lahitler arasında oturan vatandaşlar, doğal ortamın tadını çıkardı.

En çok Olympos Antik Kenti’ne

Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden alınan verilere göre; müzeler gününde, Patara Antik Kenti’ni 764 kişi, Myra Antik Kenti’nin 613 kişi, Aziz (St.) Nikolaos Anıt Müzesi’nin 697 kişi, Olympos Antik Kenti’ni bin 439 kişi, Phaselis Antik Kenti’ni bin 307 kişi, Antalya Müzesi’ni bin 82 kişi, Perge Antik Kenti’ni 691 kişi, Aspendos Örenyeri’ni bin 356 kişi, Side Antik Kenti’ni bin 138 kişi, Alanya Kalesi’ni 844 kişi, Karain Mağarası’nı 130 kişi ve Burdur’da bulunan Sagalassos Antik Kenti’ni 954 kişi ziyaret etti. Toplam 11 bin 15 kişinin ziyaret ettiği müze ve ören yerlerine çocukların ilgisi yoğun oldu. Ailelerin anlatımı eşliğinde müze ve örenyerlerindeki eserleri inceleyen çocuklar, tarihle buluşmanın mutluluğunu yaşadı.

Müzekart konusu akıllarda soru oluşturdu

Ayrıca müze ve örenyerlerine gelen vatandaşlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından geçtiğimiz Mart ayında oluşturulan Müze ve Örenyerlerine Girişlerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge ile indirimli müzekartlarla aynı müzeye bir yılda sadece iki kez girebileceklerini öğrenince şaşkınlık yaşadı. Bilet gişesine müzekartın gösterilmesinin ardından ekranda yazan “Geçiş hakkınızdan ilkini kullanıyorsunuz, geriye bu müze için 1 giriş hakkınız kalmıştır” uyarısı, kafaları karıştırdı.

Müzelere dikkat çekmeye yönelik yapılan etkinlikler, 28 Mayıs’ta Antalya Müzesi Anfi Tiyatrosu’nda saat 20.00’de düzenlenecek konser ile sona erecek.

Ersoy, Denizli Kent Müzesi’nin açılış töreninde yaptığı konuşmada, bugün başarıyla tamamlanan bir dönüşüm projesinin açılışını yaptıklarını ifade etti.

Kentte 1940’lı yıllarda Yusuf Batur Endüstri Meslek Lisesi’nin uygulama birimleri olarak inşa edilen atölye binalarının artık Denizli Kent Müzesi olarak şehre hizmet vermeye başladığını belirten Ersoy, müzenin hayırlı olmasını temenni etti.

Ersoy, müzenin ortaya çıkması için ilk adımı 2021 yılında attıklarını aktararak, “Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Denizli Valiliği ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüz arasında bir protokol imzalanarak çalışmalara başlandı. Ardından da bir Danışma Kurulu oluşturularak atölye binaları restore edildi ve kamusal kullanıma açılarak kentin önemli bir değeri haline getirildi.” dedi.

Denizli ve çevresinin Anadolu’da ilk kentlerin ortaya çıktığı ve tarih öncesi dönemlerden beri önemli yerleşim merkezlerinin kurulduğu bir bölge olduğunu hatırlatan Bakan Ersoy, kentin bir yandan doğal güzellikleri ve kültürel unsurları ile diğer taraftan da tekstil, sanayi, ticaret ve turizm sektörlerindeki uzmanlıkları ile ön plana çıktığını anlattı.

Bakan Ersoy, şunları kaydetti:

“Denizli Kent Müzesi, kentin geçmişten günümüze sahip olduğu bütün bu değerlerin gelecek kuşaklara miras olarak bırakılabilmesini, kent kimliğinin korunmasını, gerek yerel gerekse uluslararası ölçekte ön plana çıkmasını sağlayacak önemli bir aktör olacaktır. Müze, geçmişi bugünle buluşturan çok zarif bir mimariyle tasarlandı. Parçalı mekan kurgusuna sahip mimari özellikleri, yalın hatların oluşturduğu mekan ve cephe detayları, betonarme ve taşın bir arada kullanıldığı yapım tekniği ile özel bir eser oldu. Kapalı alanı 2 bin 500 metrekare ve bünyesinde 9 adet sergi salonu, laboratuvar, çalışma ofisleri ve depo alanları bulunuyor. Sergi kurgusunda Anadolu’da bulunan en eski insan fosili olan Denizli İnsanı’ndan başlayarak ilk çağlardan Roma, Selçuklu, İnançoğulları, Germiyanoğulları, Osmanlı ve Atatürk’ün Denizli’yi ziyaretini de kapsayan Milli Mücadele dönemlerini yansıtan çok geniş bir tarih aralığına yer verilmiştir.”

İbrahim Çallı adına özel salon

Ersoy, müzede ayrıca kültür ve sanat noktasında da şehre has ayrıntıların göze çarptığını ifade etti.

Müzede Denizli’nin ünlü ses sanatçılarını ve eserlerini dünyaca ünlü ressam İbrahim Çallı adına düzenlenen salonda ziyaretçilerin görebileceğini dile getiren Ersoy, ayrıca Denizli’nin tarım, sanayi ve turizmi ile ilgili canlandırmaların yer aldığı kapsamlı bir teşhir hazırlandığını söyledi.

Ersoy, başta gençler olmak üzere herkesin burayı görmesi gerektiğini vurgulayarak, “Bu vesileyle müzemizin 1 ay boyunca ücretsiz ziyaret edilebileceği bilgisini de buradan vermiş olalım.” dedi.

“Müzecilik alanında çok büyük başarılar elde ettik”

Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak müzecilik alanında çok büyük başarılar elde ettiklerini aktaran Ersoy, şöyle konuştu:

“Dünyada gelişen müzecilik anlayışı doğrultusunda yeni müzeler açarken mevcut müzelerimizi de bu doğrultuda yeniledik, yeniliyoruz. Devlet müzelerimizin yanı sıra özel müzelerimizle de gücüne güç katan Türk müzeciliği, dünyada ödül üstüne ödül alan ve örnek gösterilen bir konuma geldi. Eser zenginliğimiz de her geçen gün artmaya devam ediyor. Zira kazıların 12 aya yayılması ve Geleceğe Miras projeleriyle Türk arkeolojisinin altın çağını bu dönemde başlattık.”

Bakan Ersoy, öncü ve en kapsamlı uygulamalardan biri olarak Denizli’nin göz bebeği Hierapolis’te Geleceğe Miras çalışmalarını yürüttüklerini anlatan Ersoy, “Kararlıyız. Kendi yüksek medeniyetimizin ve varisi olduğumuz Anadolu medeniyetlerinin emaneti olan her bir kültür varlığını itinayla koruyacak, ihya edecek ve bizden sonraki kuşaklarımıza aktararak nesiller boyu yaşatılmasını sağlayacağız.” diye konuştu.

Etkinlikte Vali Ömer Faruk Coşkun, Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Zolan ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci de birer konuşma yaptı.

Törene, AK Parti Denizli milletvekilleri Cahit Özkan, Şahin Tin ve Nilgün Ök, AK Parti İl Başkanı Yücel Güngör, MHP İl Başkanı Mehmet Ali Yılmaz, Pamukkale Kaymakamı Uğur Bulut, İl Jandarma Komutanı Albay Hıdır Ayçiçek, İl Emniyet Müdürü Yavuz Sağdıç, İl Kültür ve Turizm Müdürü Turhan Veli Akyol ve davetliler katıldı.

Bakan Ersoy ve beraberindekiler kurdele kesiminin ardından müzede düzenlenen ilk geziye katıldı.

Dünyaya asırlarca hükmeden Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi ve oğlu Orhan Gazi’nin türbelerinin bulunduğu Tophane Parkı, 1. Murad’ın metfun olduğu Hüdavendigar Türbesi, Yıldırım Bayezid’in kabrinin yer aldığı Yıldırım Türbesi, Çelebi Mehmed’in Yeşil Türbe’si ile Sultan 2. Murad ve dönemin çok sayıda önemli isminin türbelerinin bulunduğu Muradiye Külliyesi yılın her döneminde yurt içi ve dışından gelenlerden ilgi görüyor.

Ayrıca, Büyükşehir Belediyesine ait Bursa Vakıf Müzesi, Bursa Yaşam Kültürü Müzesi, Merinos Tekstil Sanayi Müzesi, Arkeopark Açık Hava Müzesi, Zindankapı, Muradiye El Yazmaları Müzesi, Merinos Enerji Müzesi, Hünkar Köşkü Müzesi, Bursa Göç Tarihi Müzesi, Karagöz Müzesi, Bursa Kent Müzesi ile Bursa Mevlevihanesi ve Müzesi yurt içi ve dışından ziyaretçi çekiyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sanat Daire Başkanlığı verilerine göre, padişah külliyeleri, türbeler ve müzeleri 2023’te 472 bin 134’ü yabancı 2 milyon 587 bin 857 kişi gezdi.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünce (UNESCO) 2014 yılında Cumalıkızık, Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi ile Dünya Miras Listesi’ne dahil edilen külliyeler ve padişah türbelerine 2 milyon 3 bin 362 kişi ziyarette bulundu. Külliye ve türbelerden en fazla ilgiyi, 1 milyon 221 bin 150 kişiyle Osman Gazi ve Orhan Gazi türbeleri gördü.

Geçen yıl 584 bin 495 kişiyi ağırlayan müzeler arasında ise en çok ziyaret edilen tarihi mekan, 113 bin 726 kişiyle Bursa Kent Müzesi oldu.

Yabancı turistlerin gözdesi Karagöz Müzesi

Bursa Büyükşehir Belediyesi Müzeler Şube Müdürü sanat tarihçisi Goncagül Meriç, AA muhabirine, Müzeler Şube Müdürlüğünün 6 padişah türbesi ile 12 müzeden sorumlu olduğunu söyledi.

İstanbul, Eskişehir ve çevresindeki diğer büyükşehirlere yakınlığından dolayı özellikle hafta sonlarında Bursa’da yerli turist yoğunluğu yaşandığını vurgulayan Meriç, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Müze ve türbelerimizi 2023 yılında 2,5 milyon kişi ziyaret etti. Yerli ve yabancı turistin yoğun ilgisini çeken alanlar burası. Özellikle 2023 yılında açılışını yaptığımız Bursa Mevlevihanesi ve Müzesi büyük bir projemizdi. Bunu gerçekleştirmenin gurur ve mutluluğunu yaşıyoruz. Bursa Kent Müzesi, Zindankapı Çağdaş Sanatlar Galerisi ve akabinde diğer tematik müzelerimiz en çok ziyaret edilen alanlarımız oldu. Özellikle okul grupları, yabancı gruplar ve yerli turistin yoğun ilgi alanları bunlar. Son zamanlarda yabancı turistlerin en fazla ziyaret ettiği müzemiz ise Karagöz Müzemiz.”

Bursa Mevlevihanesi ve Müzesi’nin geçen yıl ekim ayında açıldığını anımsatan Meriç, bu yapının 3 ayda yaklaşık 11 bin kişi tarafından ziyaret edildiğini dile getirdi.

Müzelerin toplumların hafızaları olduğuna işaret eden Meriç, “Bursa’ya, Bursa’nın turizmine, kültürüne katkı koyacak işler yapma niyetindeyiz. Biz aslında 12 müzemizle bunu gerçekleştiriyoruz. Yani kültür turizmine bir katkımız var. İnanç turizmine katkımız da türbelerle oluyor. 6 sultan türbesi her daim çok ilgi ve ziyaret gören alanlarımız. Özellikle Osman Gazi ve Orhan Gazi türbelerimiz en çok ziyaretçiyi alan türbeler. Bunların önlerinde sancak nöbetleri gerçekleştiriliyor. Bu da kültürümüzde yaşanan en önemli değerlerden biri.” diye konuştu.

Tescilli 1368 taşınmaz kültür varlığı, 894 sivil mimari örneğiyle “açık hava müzesi”ni andıran kent, son dönemde açılan müzeleriyle de kültür turizminde öne çıkmaya devam ediyor.

Kentte Türk ve İslam Eserleri, Edirne, Balkan Tarihi, Vakıf Eserleri, Fatih Sultan Mehmet, Necmi İğe Evi Etnografya, Edirne Kent, Hasan Ali Yücel Çocuk, Sultan 2. Bayezid Külliyesi Sağlık, Milli Mücadele ve Lozan, İlhan Koman Heykel ve Resim, Osman İnci, Uzunköprü Kent, Tarihte Kurulmuş Türk Devletleri, Osmanlı Padişahları, Padişah Çadırı, Balkanlarda Osmanlı Eserleri ve Doğa Tarihi müzeleri yer alıyor.

Tarihi dokusu kadar müzeleri de şehre ziyaretçi çekiyor.

“Müzeler kenti olma yolunda ilerliyoruz”

İl Kültür ve Turizm Müdürü Kemal Soytürk, AA muhabirine, Edirne’nin “Müzeler kenti” olma yolunda emin adımlarla ilerlediğini söyledi.

Soytürk, geçen yıl 700 bin civarındaki ziyaretçi sayısının bu yıl yüzde 50’ye yakın arttığını belirterek, “Müzelerimiz geçen yıl 1 milyon ziyaretçi ağırladı, bu ciddi bir rakam. Bununla yetinmiyoruz tabii müzeleri yaşayan, dinamik bir yer haline getirmek istiyoruz.” dedi.

Soytürk, müzeler arasında en çok ziyaretçiyi Trakya Üniversitesi Sultan 2. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi, Selimiye Vakıf Müzesi ve Fatih Sultan Mehmet Müzesi’nin çektiğini ifade etti.

“Çanakkale’den sonra en büyük tabya”

Soytürk, Edirne müzeleri arasında 2021’de açılan Balkan Tarihi Müzesi’nin de önemli bir yeri olduğuna işaret etti.

Müzenin, Çanakkale’den sonraki en büyük tabya olduğunu ifade eden Soytürk, “Hıdırlık Tabya’ya hem yerel halkımızın hem de il dışından gelen vatandaşlarımızın yoğun ziyareti var. İstanbul, Bursa Çanakkale ve İzmir bölgesinden Çanakkale’yi ziyarete gelenleri de burada ağırlıyoruz. Müzelerimizin yaşayan müze olmasını istiyoruz. Özellikle şehirde yaşayan çocuklarımızı Balkan Tarihi Müzesi’nde buluşturmayı önemsiyoruz. Çocuklarımıza burada ecdadımızı tanıtıyoruz.” diye konuştu.

Soytürk, müze ziyaretçilerine kültürel miras hakkında detaylı bilgi verdiklerini, çocuklara “Açık Hava Müzesi Edirne” kitabını hediye ederek kentin kültürel değerlerini gelecek kuşaklara anlattıklarını kaydetti.

Kentteki önemli müzeler şöyle:

Sağlık Müzesi

Külliyenin önemli bir bölümünü oluşturan eski adı Medrese-i Etıbba olan Tıp Medresesi, medrese ve şifahane bölümlerinden oluşuyor. Dönemin hekimlerinin yetiştirildiği bölümde 18 öğrenci odası, dershane ve orta avlu bulunuyor.

Geçmişte tedavi sırasında musiki, su sesi ve güzel kokudan da yararlanılan şifahanede tıbbın gelişimi, metin ve o dönemki tıp aletleriyle anlatılıyor. Müzede, minyatürlerle de dönem yansıtılmaya çalışılıyor.

Külliyenin camisi hariç diğer bölümleri, Vakıflar Genel Müdürlüğünce 1984’te Trakya Üniversitesine (TÜ) devredildi. TÜ bünyesinde sağlık müzesine dönüştürülmesi çalışmalarına 1993’te başlanan darüşşifa, Kültür ve Turizm Bakanlığının 1997’deki onayıyla resmen müze olmuştu. Ruh Hastalarını Readaptasyon Derneğinin katkılarıyla, 2000 yılında şifahane kısmı Psikiyatri Tarihi Bölümü olarak düzenlenmişti.

Avrupa Konseyi Avrupa Müze Ödülü’nü 2004’te kazanan müze, 2005’te Hırvatistan’ın Dubrovnik kentindeki “Dünya Ödüllü Müzeler Buluşması”nda en iyi 2. sunum, 2008’de ise Almanya’nın Köln kentinde en iyi sunum ödülüne, bu yılın başında da iletişim sektörünün en prestijli ödüllerinden biri kabul edilen Mercury Mükemmellik Ödülleri’nde bronz ödüle layık görülmüştü.

-Türk İslam Eserleri Müzesi

Selimiye Cami bahçesindeki Türk İslam Eserleri Müzesi, tematik müze olarak Edirne’nin turizmdeki en büyük kozu müzelerin arasında önemli bir yeri teşkil ediyor. Ana dershane odası, öğrenci odaları ve revaklı avludan oluşan medresenin müzeye dönüştürülmüş şekliyle 100 yıldır aynı amaçla hizmet veriyor.

Kitabelerden, mezar taşlarına, eski dönem silahlarından, tekke eşyalarına pek çok değerli eşyanın sergilendiği müzede oluşturulan Kırkpınar sergi odasında da Kırkpınar’a özgü temsillere yer veriliyor.

Selimiye Vakıf Müzesi

Selimiye Cami’nin bahçesindeki müzede Vakıflar Genel Müdürlüğüne bağlı cami ve mescitlerden elde edilen tarihi eser niteliği kazanmış teberrukat (bağışlanmış) eşyalarından örnekler, Osmanlı dönemine ait yapıların onarımları sırasında ele geçen çini parçaları, lüleler, vakıf cami ve mescitlerinden gelen hat levhalar, Kur’an-ı Kerimler, şamdanlar, hilyeler, usturlaplar, rahleler, çini parçaları ve değişik objeler sergileniyor. Ayrıca dershane olarak kullanılan büyük odada yapının özgün işlevini yansıtan bir canlandırmaya yer verilmiş, revak bölümünde de Mimar Sinan anlatılmaya çalışılmış.

Edirne Arkeoloji ve Etnografya Müzesi:

Müze, Selimiye Cami’nin arkasında yer alıyor.

Arkeoloji ve Etnografya seksiyonu bulunan müzede pişmiş toprak, tekstil, ahşap, kemik eserler, metal eserler galerileri bulunuyor.

Müzenin arkeoloji bölümünde bahçede Roma dönemine ait lahitler, dolmen, menhirler, Osmanlı’ya ait mezar taşları, Helenistik, Roma ve Doğu Roma dönemlerine ait sütun başlıkları, heykeller ve Osmanlı Dönemine ait su kültürü ile ilgili olan Edirne’nin balıklı havuzları ve kuşlukları sergileniyor.

“Tarihte Kurulmuş Türk Devletleri”, “Osmanlı Padişahları”, “Padişah Çadırı” ve “Balkanlar’da Osmanlı Eserleri” müzeleri

Tarihi ve kültürü anlatan dört müze, Yancıkçı Şahin Mahallesi’nde, geçmişte han olarak kullanılan ve Sedefkar Mehmet Efendi tarafından yaptırılan 17. yüzyıl eseri Tarihi Ekmekçizade Ahmetpaşa Kervansarayı’nda yer alıyor.

Müzelerde, tarihte kurulan 16 Türk devletinin kurucuları, 36 Osmanlı padişahı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün silikon heykelleri yer alıyor. Müzede ayrıca Otağ-ı Hümayun çadırında II. Murat’ın Varna Zaferi sonrası tebrikleri kabulü canlandırılıyor.

Balkanlar’daki Osmanlı eserleri de yine bu komplekste sergileniyor.

Fatih Sultan Mehmet Müzesi

Fatih Sultan Mehmed’in babası Sultan II. Murad tarafından yaptırılan Saatli Medrese, müzeye dönüştürülerek 2021 yılında ziyarete açıldı.

Geleneksel sanatların çağdaş tasarımlarla yorumlandığı resimli bir kitap gibi tasarlanan müzede birebir ölçülerde silikon heykeller, özel tasarlanan altmış figürün yer aldığı dioramalar ve minyatürlerle Edirneli Fatih’in hayatı anlatılıyor.