Hazine ve Maliye Bakanlığı, Vergi Denetim Kurulunun risk analiz sistemi üzerinden yaptığı tespitler neticesinde, 2 bin 815 büyük mükellefin halihazırda toplam yüzde 27’si nezdinde vergi incelemelerine devam edildiğini bildirdi. Bakanlığın X sosyal medya platformu üzerinden yapılan açıklamada, sosyal medyada bazı hesaplar üzerinden dijital vergi levhası bilgilerinin paylaşılarak vergi yükümlülükleri ile ilgili haberler yapıldığı hatırlatıldı.

“FAALİYET RAPORU KAMUOYUYLA PAYLAŞILACAK”

Bu çerçevede açıklama yapma zarureti doğduğu belirtilen açıklamada, şöyle denildi; “Mükelleflerimizin beyanlarının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla Vergi Denetim Kurulumuzun risk analiz sistemi üzerinden yaptığı tespitler neticesinde, 2 bin 815 büyük mükellefin halihazırda toplam yüzde 27’si nezdinde vergi incelemelerine devam edilmektedir. Bu oranın müteakip dönemde daha da artırılması planlanmaktadır. Ayrıca yine sürekli zarar beyan eden mükelleflerden büyüklüğü ve sektörüne göre beyanı riskli değerlendirilen öncelikle 735 mükellef nezdinde vergi incelemeleri yürütülmektedir. Buna ek olarak vergi inceleme istatistikleri mükellef büyüklüklerine göre tespit edilerek Vergi Denetim Kurulu yıllık faaliyet raporunda ayrıca kamuoyuyla paylaşılacaktır.”

PAKET VERGİDE ETKİNLİK VE ADALETİN GÜÇLENDİRİLMESİ SAĞLANACAK

Ekonomi yönetiminin Eylül 2023’te duyurulan Orta Vadeli Program’da vergide adaletin güçlendirilmesi ve doğrudan vergilerin payının artırılması konusundaki kararlılığının ortaya konulduğuna işaret edilen açıklamada, bu doğrultuda “az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınmasını” hedefleyen ve kayıt dışılıkla mücadeleye katkı sağlayan vergi paketinin de dün TBMM’de kabul edildiği hatırlatıldı. Açıklamada, şu bilgilere yer verildi; “Vergide etkinlik ve adaletin güçlendirilmesini sağlayacak olan bu paketle vergi cezaları artırılacak, bazı istisna ve indirimler kaldırılacak ve kayıt dışı ekonomi ile daha güçlü bir şekilde mücadele edilecektir. Bu paket, son günlerde kamuoyunda dile getirilen eleştirilere de kritik bir düzenleme ile yanıt vermektedir. Paketle birlikte, istisnalar nedeniyle ödenecek vergisi çıkmayan mükelleflere yurt içi asgari kurumlar vergisi getirilmektedir. Buna göre, kazançlarından istisna ve indirimler düşüldüğünde ödenecek vergisi çıkmayan mükellefler, bu indirimler düşülmeden önceki kurum kazançları üzerinden artık yüzde 10 oranında asgari vergi ödeyeceklerdir.”

“TÜM YASAL İŞLEMLER İSTİSNASIZ UYGULANMAKTADIR”

Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak gerek vergi incelemeleriyle gerekse saha denetimleriyle kayıt dışılıkla mücadelenin aralıksız devam ettiği bildirilen açıklamada, şunlar kaydedildi; “Vergi kanunlarına uymayan mükellefler hakkında tüm yasal işlemler istisnasız uygulanmaktadır. Bu mücadelemize destek vermek amacıyla vergi cezalarının artırılmasına yönelik hükümler de yeni kabul edilen kanunda yer almaktadır. Bu kapsamda, vergi mahremiyeti nedeni ile Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak mükellef bazında detaylı bilgi paylaşılması mümkün olmamakla birlikte, haberlere konu olan mükellefler arzu ederlerse kendileriyle ilgili açıklama yapabilirler. Vergide adalet, etkinlik ve kazanca göre vergileme, politikalarımızın ana unsurudur.”

DENETİMLERE GELİR UZMANLARI KATILDI

Yüksek oranlı ürün teslim ettiği halde düşük oranlı KDV kesen işletmelere yönelik Beşiktaş, Şişli, Fatih, Beyoğlu ve Kadıköy’de gerçekleştirilen saha denetimlerine 200 gelir uzmanı katıldı. Denetimlerde yaklaşık 1600 mükellef denetlendi.

İstanbul Vergi Dairesi Başkanı Rıza Bilgiç, restoran, pastane, fırın, kafe ve eczane işletmek suretiyle faaliyet gösteren mükelleflere yönelik vergi denetimlerinin gerçekleştirildiğini söyleyerek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu kapsamda KDV oranlarına ilişkin denetim, ödeme kaydedici cihaz ve pos cihazı denetimi, kira ödemeleri, iş yeri kiralıksa ödemelerin bankadan mı elden mi yapıldığına ilişkin tespit, bankadan yapılıyorsa banka dekontlarının tespiti, pos cihazları işletmeye ait mi değil mi işletmeye ait olmayan pos cihazları kullanıyorsa bunların tespiti, kayıt dışı istihdam bulunması durumunda bunun tespiti ve IBAN numarasına hesaben ödeme alan işletmeler varsa bu IBAN numaralarının tespiti işletmeye ait olup olmadıkları konularının tespitiyle alakalı vergi denetimi gerçekleştireceğiz.”

“AMACIMIZ KAYIT DIŞILIĞI ENGELLEMEK”

Bilgiç, en önemli amaçlarının “kayıt dışılığı ve kayıt dışı faaliyetleri engellemek” olduğunun altını çizerek, “Bu kapsamda özellikle KDV oranlarını yanlış uygulamak suretiyle yüksek oranlı ürün teslim ettiği halde, düşük oranlı KDV kesen ve belge düzenleyen mükelleflerle alakalı denetimlerimiz artarak devam edecek.” diye konuştu.

Denetimlerde hem mükelleflere hem de vatandaşlara vergi konusunda rehberlik etmeye çalıştıklarını da anlatan Bilgiç, uyumlu olmayan mükelleflere cezai müeyyideleri uygulamak suretiyle kayıt dışılığı önlemek için çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.

VATANDAŞLARA “KDV ORANINI KONTROL EDİN” ÇAĞRISI

İstanbul Vergi Dairesi Başkanı Bilgiç, son günlerde özellikle KDV oranlarını yanlış ve hatalı uygulayan işletmeler ve mükelleflerle ilgili denetimlerin artarak devam ettiğini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

“Vatandaşlarımızdan yaptıkları alışverişlerde aldıkları ürün ve hizmetin belgeye intikal edip etmediğini tespit etmelerini ve bunu kontrol etmelerini istiyoruz. Aksi bir durumda karşılaşmaları halinde de gerek CİMER gerek VİMER vasıtasıyla bunları bizlere, Gelir İdaresi Başkanlığımıza intikal ettirmeleri durumunda gerekli incelemeler ivedilikle yapılacaktır. Hem vatandaşlarımıza hem de kurum olarak mükelleflerimize şu ana kadar yaptıkları olumlu faaliyetlerden ve katkılardan ötürü teşekkür ediyorum. Amacımız; vergi bilincini topluma yaymaya çalışmak ve kayıt dışılığı önlemektir. Kayıt dışılığı önlemek birinci vazifemizdir.”

KESİLMEYEN HER BİR FİŞ İÇİN 3 BİN 400 LİRA CEZA

Rıza Bilgiç, gerek fiş ya da fatura düzenlemeyen gerekse de KDV oranlarını hatalı olarak uygulayan mükelleflere ceza kesileceğini belirterek, vergi mevzuatı uyarınca fiş vermeyen işletmelere her bir fiş için 3 bin 400 lira, fatura vermeyen işletmelere ise her fatura için 3 bin 400 liradan az olmamak üzere belgede yer alması gereken tutarın yüzde 10’u oranında özel usulsüzlük cezası kesildiğini anlattı.

Yapılan denetimlerde yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanması gereken mükelleflerin bu cihazları kullanıp kullanmadığını ve bu cihazlarla satış yazılımları arasında entegrasyon yapılıp yapılmadığının da kontrol ettiklerini dile getiren Bilgiç, şu bilgileri verdi:

“Yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanması gerektiği halde kullanmayan işletmelerle, bu cihazlarla satış yazılımları arasında entegrasyon sağlamayan işletmelere 11 bin 800 lira özel usulsüzlük cezası kesiliyor. Ayrıca denetlenen iş yerlerinde kayıt dışı işçi çalışıp çalışmadığı da kontrol edilen konular arasında yer alıyor. Kayıt dışı çalıştığı tespit edilenlere ilişkin bilgiler Sosyal Güvenlik Kurumu ile paylaşılacak. Bu denetimler önümüzdeki günlerde diğer illerde de artırılarak devam edecek.” şeklinde konuştu.

Bu yıl KDV oranlarına yönelik yapılanlar dahil olmak üzere belge düzenine yönelik 33 bin 360 denetim yapıldığını kaydeden Bilgiç, 2024 yılında yapılan saha denetimlerinde uyumsuzluk gösteren mükelleflere yaklaşık 1,5 milyar lira ceza kesildiği bilgisini verdi.

Bilgiç, belge düzenine uymayan işletmeler ile ilgili bu yıl alınan ihbar sayısının 9 bin 546 olduğunu ve bu ihbarlar hakkında gerekli işlemlerin yapıldığını belirterek, kayıt dışılıkla mücadele kapsamında gerek saha denetimlerinin gerekse risk analizine dayalı denetimlerin artarak devam edeceğini ve saha denetimlerinin konu bazlı sürekli değişebileceğini sözlerine ekledi.

“KREDİ KARTI ÜZERİNDEN YAPILAN ELEKTRONİK ÖDEMELERİ YAKIN TAKİBE ALDIK”

Küresel ölçekte payı hızla artan e-ticaretin kullanım oranının Kovid-19 salgınıyla Türkiye’de de yükseldiğine işaret eden Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, e-ticaretin artmasının elektronik ödemelerde de yüksek artışları beraberinde getirdiğini söyledi. Şimşek, yüksek ticaret hacminin vergi yükümlülüklerine yansıması için Bakanlık olarak kapsamlı analizler yaptıklarını ifade ederek, vergi kayıp ve kaçağını önlemek için banka kartı, kredi kartı ve sanal kart üzerinden yapılan elektronik ödemeleri yakın takibe aldıklarını bildirdi. Gelir İdaresi Başkanlığının elektronik ödemelere ilişkin verileri, aracı hizmet sağlayıcıları, bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarından aldığını dile getiren Şimşek, “Elektronik ödemelere ilişkin veriler üzerinden elektronik ortamda mal ve hizmet alım satımı yapan firmalar hakkında detaylı çalışma başlattık ve bu kapsamda ödeme kayıtlarından hareketle yaklaşık riskli 250 bin mükellefi analize tabi tuttuk.” diye konuştu.

“GELİRİNİ BEYAN ETMEYEN FENOMENLERİ TESPİT ETTİK”

Yürütülen çalışmalar kapsamında sosyal medya uygulamalarından gelir elde edenleri de izlemeye aldıklarını vurgulayan Şimşek, şöyle devam etti; “Başta fenomenler olmak üzere, Instagram, Twitch, TikTok ve Facebook gibi sosyal medya uygulamalarından gelir elde edip, bu gelirleri beyan etmeyenler hakkında çalışma başlatıldı. Bu kişilerin tahsilat yöntemi olarak genellikle elektronik ödeme kuruluşlarını tercih ettikleri dikkate alınarak, analizin kapsamı sosyal medya uygulamalarını da kapsayacak şekilde genişletildi. Bu kapsamda sosyal medya uygulamaları üzerinden gerek içerik sağlayıcı olarak gerekse mal veya hizmet satışı gerçekleştirerek gelir elde eden çok sayıda kişi tespit edildi. e-Ticaret ve sosyal medya uygulamalarına yönelik yapılan analiz çalışmaları sırasında gelir elde ettiği halde hiç vergi mükellefiyeti bulunmayanlar tespit edilerek gerekli işlemler başlatıldı.”

“VERGİ KAYBININ ÖNÜNE GEÇİLMESİ İÇİN ÇALIŞMALAR DEVAM EDECEK”

Şimşek, bunun yanında, elde ettiği kazancı beyanlarına hiç yansıtmayan, eksik yansıtan mükelleflere de rastlanıldığına dikkati çekerek, bunlar hakkında gönüllü uyum ve izaha davet uygulamaları dahil tüm işlemlerin devreye alındığını dile getirdi. Vergi kayıp ve kaçağının önüne geçilmesi için yapılan çalışmaların devam edeceğini vurgulayan Şimşek, mükelleflerin uyumsuzluklarının giderilmesi için bilgilendirme ve rehberlik çalışmalarının da yapıldığını anlattı.

“ŞİKAYETLER ÜZERİNE KDV ORAN DENETİMLERİNE AĞIRLIK VERİLDİ”

Bakan Şimşek, usulsüz KDV uygulamalarına yönelik şikayetler üzerine KDV oran denetimlerine ağırlık verdiklerini belirterek şunları kaydetti; “Saha denetimleri hız kesmeden devam ediyor. Restoran ve kafelerde yüzde 1 KDV oranıyla gerçekleştirilen satışları yoğun olarak denetleyen Gelir İdaresi Başkanlığı’mız, denetimlerine büfe ve benzeri yerleri de ekledi. Perakende satışında KDV oranı ‘sıfır’ olan ürünleri satan büfe gibi yerlerde, KDV’ye tabi diğer ürünlerin satışlarının sigara satışı gibi gösterilerek KDV’siz satıldığını tespit eden Başkanlık, bu yolla KDV’de meydana gelen kaybı dikkate alarak gerekli vergi ve ceza uygulamalarına başladı.”

“39 BİN MÜKELLEF DENETLENDİ”

Restoran ve kafelerde yüzde 1 KDV oranıyla gerçekleştirilen satışlar dikkate alınarak, yaklaşık 6 bin 200 mükellefin analiz edildiğini ve gerekli işlemlerin başlatıldığını dile getiren Şimşek, “Şahsıma sosyal medya üzerinden gelen ihbar üzerine, restoran ve kafelerde yüzde 1 KDV oranıyla gerçekleştirilen satışlar nedeniyle 39 bin mükellef denetlenirken 2 milyar lira KDV matrah farkı tespit edildi ve gerekli işlemler yapıldı.” ifadesini kullandı.

“VERGİ ÖDEMEYENLERİN ÜZERİNE GİDİYORUZ”

Şimşek, yürütülen bu çalışmaların, vergi adaletinin iyileştirilmesine yönelik sürecin önemli başlangıcı olacağına dikkati çekerek şu değerlendirmede bulundu; “Bakanlık olarak vergi kayıp ve kaçağını önlemek için pek çok sektör ve alanı yakın izlemeye aldık. Hem saha denetimleri hem de elektronik uygulamalar yoluyla diğer denetimlerimizi yoğunlaştırdık. Denetimlerimizde ciddi vergi kayıplarını tespit ettik, bunların önüne geçmemiz büyük önem taşıyor. Denetim ekiplerimiz hem sahada hem de diğer uygulamalar yoluyla vergi kayıp ve kaçağına göz açtırmayacak. Vergi ödemeyenlerin üzerine gidiyoruz.”