Üç aylarda ve özellikle Kur’an-ı Kerim’in indirildiği ramazanda camilerde ve evlerde daha çok namaz vakitleri öncesinde hafızlar tarafından okunan Kur’an’ı takip etme geleneği mukabele, İstanbul’da da camilerde devam ediyor.

Çocuk dostu cami olarak bilinen Ferah Merkez Camii’nde günde dört kez yapılan mukabele geleneği ikindi namazı sonrası çocuklar ve annelerinin de katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Kur’an okuma yarışmalarında dereceleri bulunan Hafız Necip Fazıl Belge ile kardeşi Hafız Ahmet Emre Belge mukabeleyi okurken, babaları olan caminin 12 yıllık imamı Yusuf Belge de sonrasında çocuklara ikramlar ve hediyeler veriyor. Çocuklar da caminin alt katındaki oyun alanların vakit geçirebiliyor.

İmam-hatip Yusuf Belge, AA muhabirine yaptığı açıklamada, mukabele geleneğinin aynı zamanda sünnet olduğunu anlattı.

“Bu camide çocukların dokunulmazlığı var”

“Bu camide çocukların dokunulmazlığı var” sloganıyla çocuklara yönelik faaliyetler düzenlediklerini dile getiren Belge, “Camimizde Kur’an-ı Kerim ve hafızlık eğitimleri yaz ve kış döneminde devam ediyor. Ramazanda da çocuklarımız bir ay boyunca Kur’an’dan uzak kalmasın diye sekiz yıl önce ‘Anne çocuk el ele haydi mukabeleye’ projesini başlattık. Kız çocuklarımız anneleriyle birlikte üst katta, erkek çocuklarımız da alt katta mukabeleye katılıyor.” ifadelerini kullandı.

Mukabele ve diğer çalışmaları 15 hafızla yürüttüklerini anlatan Belge, aynı zamanda gençleri din görevlisi olmaya hazırladıklarını ve şu ana kadar 56 öğrencinin sınavları kazanarak göreve başladığını kaydetti.

Belge, çocukların annelerinin elinden tutarak camiye geldiğini belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

“Camimizde dört mukabelemiz var. Sabah ben okuyorum. Öğleden önce 7 hafızımız, ikindiden önce de 7 hafızımız okuma yapıyor. İkindi namazından sonraki mukabele ise çocuklarımızla birlikte çok daha şenlikli, güzel oluyor. Bugün mukabeleyi 85 erkek çocuğumuz, 15 kız çocuğumuz ve 30’un üzerinde de anneleri takip etti. Çocuklar okuldan eve döndükten sonra yemek yiyip doğru buraya geliyor. Camide oyun oynuyorlar. Ayrıca gönüllü velilerimiz, öğretmenlerimiz çocuklarımıza Türkçe, İngilizce, sosyal bilgiler gibi dersleri de veriyor. Bu eğitimlerle birlikte proje okullara da öğrenci yetiştiriyoruz. Bu camiden yetişen 60’ın üzerinde hafızımız oldu.”

Otizmli çocuklar da mukabeleye geliyor

Yusuf Belge, çocukların camide aynı zamanda sosyalleştiğini dile getirerek, caminin özel gereksinimli çocuklar için rehabilite edici bir yanının da bulunduğunu söyledi.

Mukabeleye otizmli çocukların da geldiğini aktaran Yüksel, “Mukabeleyi takip eden 15 çocuğumuz otizmli. Mukabele çocuklarımıza iyi geliyor. Namazlarını kılıp dersleri takip ediyorlar. Oyun saatinde de oynuyorlar. Burada disiplin var, eğitim var, oyun var. Özel gereksinimli çocuklarımızın camide şifa bulduklarını aileleri de biz de görüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

“Çocuklarımız Kur’an’ı eğlenerek öğreniyor”

Çocuğuyla mukabeleye katılan Tuğba Özkan, imam Yusuf Belge’nin görevlendirilmesiyle çocuklara camide dokunulmazlık sağlandığını belirterek, “4 yıldır çocuğumla mukabeleye katılıyoruz. Çocuklarımız Kur’an’ı, ilmi eğlenerek öğreniyor. Çocuğumuzun elinden tutup camiye geliyoruz ve mukabeleyi çocuklarımızla birlikte takip ediyoruz. Aynı zamanda çocuğum Yusuf hocamızın teşvikleriyle hafızlığa başladı. Buradaki etkinlikler dilerim tüm Türkiye’ye yayılır.” ifadelerini kullandı.

Mahalle sakinlerinden Gurbet Arvas ise cami imamı Belge sayesinde iki oğlunun erken yaşlarda Kur’an okumayı öğrendiğini, 5 yaşındaki kızının da bir buçuk yıldır eğitim aldığını anlattı.

Kendisinin de imam Yusuf Belge’nin eşinden Kur’an dersi aldığını belirten Arvas, “Her ikisine de hizmetleri için teşekkür ediyoruz. Ramazan ayı ama çocuklarımız camiye severek geliyor. Arada farklı programlar da oluyor. Umarız buradaki proje Türkiye’de başka cami ve şehirlerde de yapılır.” dedi.

Mukabeleye gelen Şermin Pezik, “Senelerdir camiye gidip geliyordum ama çocuğum olmadığı için ‘Benim de olsa getirirdim’ diye imreniyordum. 14 sene sonra kızım oldu. 2 yıldır kızımla gidip geliyorum. Kızım da camiye gelmeyi çok seviyor. Teravih namazlarına da geliyoruz. Çocuğum küçük olduğu için rahat durmaz diyordum ama şimdi o da ben de çok mutluyuz.” şeklinde konuştu.

Ramazan ayında öğle namazının ardından mukabeleye katılanlar, girişindeki kitabeye göre 1129’da inşa edilen camide Hazreti Muhammed’in sünnetine dayanan geleneğe ilgi gösteriyor.

Vatandaşlar, din görevlilerinin Kur’an-ı Kerim tilavetini takip ediyor, bilmeyenler de okunan ayetleri dinliyor.

Dikdörtgen prizma kaide üzerine yuvarlak gövde mimarisi ile inşa edilen ve yukarıya doğru incelen cami minaresinin her dört yanında Kufi yazı türüyle Hazreti Muhammed ve dört halife Hazreti Ebubekir, Hazreti Ömer, Hazreti Osman ve Hazreti Ali’nin isimlerinin nakşedilmesi dikkati çekiyor.

Dıştan kesme taş, içten ise etrafı Horasan harcı ile derz yapılan yığma taşlarla inşa edilmesi ve sadeliğiyle İslam dininin manevi havasını yaşatan camide dini vecibelerini yerine getiren vatandaşlar, ramazanın feyzinden istifade ediyor.

İl Müftüsü Şakir Pinal, AA muhabirine, ramazan ayının Kur’an ayı olduğunu belirterek, il genelindeki camilerde bu mübarek ayda mukabele geleneğinin sürdüğünü söyledi.

Geleneğin sürdüğü camilerin başında tarihi Ulu Cami’nin geldiğini aktaran Pinal, bu camide nesilden nesile aktarılan mukabelenin ramazan ayında özel bir önem kazandığını kaydetti.

Mukabele geleneğinin, Hazreti Muhammed ile Cebrail Aleyhisselam’ın karşılıklı Kur’an okuma geleneğinden kaynaklandığını anımsatan Pinal, şöyle konuştu:

“Mukabele geleneği günümüze, İslam alemine kadar süre gelmiş ve devam etmektedir. İlimizde bulunan tüm camilerde ramazanın gelişiyle mukabeleler başlamıştır. Halkımızın büyük çoğunluğunun ilgisi vardır. Bol bol Kur’an okunur, hatim indirilir. Ulu Cami medarıiftiharımızdır, çok uzun bir geçmişi vardır. Yapılışından bugüne kadar ilimizin manevi iklimine katkıda bulunmuştur. Bu gelenek caminin manevi atmosferine büyük katkı sağlıyor.”

“Mukabele geleneği 895 yıldan beri devam ediyor”

Ulu Cami imamı Nezir Obut, camide her gün bir cüz okunarak 30 gün sonunda Kur’an’ın hatmedildiğini bildirdi.

Mukabele geleneğinin vatandaşların kültürel ve dini mirasına verdiği önemin bir göstergesi olduğuna dikkati çeken Obut, şunları kaydetti:

“Kur-an-ı Kerim’in indirildiği ramazan ayındayız. Ulu Cami’mizde ecdattan gelen ve günümüze kadar devam eden çok önemli olan mukabele geleneği 895 yıldan beri devam ediyor. Bu gelenek ramazan boyunca öğle namazından sonra tarihi camide yaşatılıyor. Mukabeleye de vatandaşlarımız yoğun ilgi gösteriyor. Hafızlar tarafından her gün bir cüz okunarak ramazan ayının sonunda Kur’an-ı Kerim hatmediliyor.”

“Buraya gelmek insana huzur veriyor”

Mukabeleye katılan vatandaşlardan Asım Sevgili, caminin manevi atmosferinin huzur verdiğini ve bu geleneğe her ramazan ayında büyük bir coşkuyla katıldığını anlattı.

“Buraya gelmek insana huzur veriyor. Ben de elimden geldiğinde ramazanda mukabele için uzun bir yol katederek Ulu Cami’ye geliyorum. Bu gelenek bana haz veriyor.” diyen Sevgili, heyecanla karşıladıkları ramazanda ayrı bir huzur bulduklarını dile getirdi.

9 asırdır ayakta duran caminin bugüne kadar çok sayıda kişiyi misafir ettiğini belirten Mahfuz Yaşar, “Ben de yıllardır her ramazanda Ulu Cami’ye gelerek, mukabele dinliyorum. Caminin manevi bir atmosferi var. Çünkü ne kadar geçmişte ulema varsa ibadet için buraya gelmiş, o nedenle bana ayrı bir huzur veriyor.” ifadelerini kullandı.

Diyanet İşleri Başkanlığının Ankara’daki genel merkezinde düzenlenen toplantıda Ramazan ayı faaliyetleri paylaşıldı. Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, yaptığı konuşmada İslam coğrafyalarında yaşanan zulüm ve trajedilere son verme sorumluluğunun Müslümanların üzerinde olduğunu ifade etti. Gazze’nin, Kudüs’ün, Doğu Türkistan’ın zulümlerden kurtuluşu için birlik ve beraberliğe ihtiyaç olduğunu belirten Erbaş, “İdrak edeceğimiz Ramazan ayının bu anlamda yeni bir uyanışa ve dirilişe vesile olmasını temenni ediyorum. Zira Ramazan ayı, ruh ve gönül dünyamızın ferahlık bulduğu, kardeşliğimizin pekiştiği, dayanışma bilincimizin güçlendiği, iyiliklerin çoğaldığı, umutlarımızın yeniden yeşerdiği kutlu bir aydır” ifadesini kullandı.

“2024 yılı Ramazan temasını ‘Ramazan ve Ahiret Bilinci’ belirledik”

Diyanet İşleri Başkanlığının her yıl Ramazan ayında toplumsal duyarlılığı ve farkındalığı arttıran adımlar attığını belirten Erbaş, “2024 yılı Ramazan temasını da ‘Ramazan ve Ahiret Bilinci’ olarak belirledik. Bu bağlamda Ramazan ayı boyunca yapacağımız programlarla İslam’ın dünya ve ahiret dengesindeki hayat tasavvurunun daha iyi anlaşılmasını; iman, ibadet, ahlak ve değerler eksenindeki medeniyet mefküresinin fert ve toplum boyutunda hayata hakim olmasını hedefliyoruz” diye konuştu.

“Çocukları orucun lezzetine alıştıralım”

Çocukların zihin ve gönül dünyalarında Ramazan’a dair tatlı hatıralar biriktirilmesi gerektiğine işaret eden Erbaş, “Bu ayın manevi atmosferinden hakkıyla istifade edebilmeleri, ahlak ve karakterlerini Ramazan’ın merhamet ikliminde inşa edebilmeleri için çocuklarımızı teşvik edelim, isteklendirelim, destekleyelim. Onları sahurun bereketiyle buluşturalım. Orucun lezzetine alıştıralım. İftarın sevinciyle tanıştıralım” ifadelerini kullandı.

“Ramazan’ın manevi havasını hep birlikte teneffüs edelim”

Birlikte ibadet etme hazzını çocuklara aşılamak gerektiğine vurgu yapan Erbaş, “Yardımlaşmanın, paylaşmanın ve dayanışmanın önemini yaşayarak öğrensin evlatlarımız. Bunun için camilerimizdeki sohbetlere, mukabelelere ve teravih namazlarına onlarla beraber katılarak, Ramazan’ın manevi havasını hep birlikte teneffüs edelim” dedi.

“Tüm camilerimizde ve Kur’an kurslarımızda mukabeleler okunacaktır”

Diyanet İşleri Başkanlığı olarak Ramazan ayında alınan kararları aktaran Erbaş, şunları kaydetti:

“Ramazan ayı boyunca hizmetlerimiz büyük bir titizlikle sürdürülecektir. Ülkemizin her köşesinde ‘Ramazan ve Ahiret Bilinci’ teması çerçevesinde irşat programları icra edilecektir. Ramazan ayı boyunca kadınlara, gençlere, çocuklara, engellilere yönelik özel irşat programları düzenlenecektir. Tüm camilerimizde ve Kur’an kurslarımızda mukabeleler okunacaktır.”

“‘Tefsirli mukabele’ programları yapılacaktır”

Resmi kurumlarda çalışanların camilerde okunan mukabelelere iştirak edememesi noktasında kamu kurumlarında uygun görülen yerlerde mukabele okunmasının sağlanacağını söyleyen Erbaş, “Müftülüklerce uygun görülen camilerimizde vatandaşlarımızın Kur’an-ı Kerim’i anlamasını sağlamaya yönelik ‘tefsirli mukabele’ programları yapılacaktır. Yine müftülüklerce uygun görülen cami ve mescitlerde ‘hatimle teravih namazı’ kıldırılacaktır” diye konuştu.

“‘Alo 190 Dini Soruları Cevaplandırma Hattı’ vatandaşların hizmetinde olacak”

Dini soruları olan vatandaşlar için de çözüm yolları ürettiklerini kaydeden Erbaş, “Alo 190 Dini Soruları Cevaplandırma Hattı’, Ramazan ayı boyunca haftanın 7 günü sabah 08.00 akşam 22.00 saatleri arasında vatandaşlarımızın hizmetinde olacaktır. Bununla birlikte vatandaşlarımız, Din İşleri Yüksek Kurulumuzun Mobil Fetva uygulamasından, internet sitesi veya e-Devlet üzerinden her türlü dini sorularını yazılı veya görüntülü bir şekilde sorabilecektir” ifadelerine yer verdi. – ANKARA