İtalyan Teknik Direktör Gian Piero Gasperini, Atalanta’nın başında 8. sezonunu UEFA Avrupa Ligi kupası ve Şampiyonlar Ligi vizesi ile tamamlıyor. Haziran 2016’da imza attığı mavi-siyahlı ekipte uyguladığı sistemle her geçen sezon adından söz ettiren Gasperini, Serie A ve Avrupa kupalarında aldığı sonuçlarla dikkatleri üzerine çekti.

İlk sezonunda topladığı 72 puanla ligi 4. sırada tamamlayan Atalanta, Avrupa Ligi biletini cebine koydu. Bir sonraki sezon inişli-çıkışlı performans sergileyen İtalyan ekibi, Avrupa Ligi grubunu ise 14 puanla namağlup lider tamamladı. Son 32 turunda Borussia Dortmund’a elenen Atalanta, İtalya Kupası’nda o sezon kupayı müzesine götürecek olan Juventus’a yarı finalde kaybetti.

Şampiyonlar Ligi rüyası

2018-2019 sezonunda ilk 8 karşılaşmada tek galibiyet alan Gasperini’nin öğrencileri, UEFA Avrupa Ligi’nde 3 eleme turu sonunda gruplara kalamazken yoluna Serie A ve İtalya Kupası’nda devam etti. Mavi-siyahlılar galibiyet serisiyle çıkışa geçerken kupada bu kez Juventus’u saf dışı bırakmayı başardı ve finale kadar devam etti. Roma Olimpiyat Stadı’nda Lazio ile karşılaşan Atalanta sahadan 2-0 mağlup ayrıldı. Ligde son 13 maçta yenilgi yaşamayan Atalanta, 69 puan toplayarak ligi 3. sırada tamamladı ve Şampiyonlar Ligi’ne doğrudan katılım sağladı. Duvan Zapata, Josip Ilicic ve Papu Gomez performanslarıyla yıldızı parlarken, Atalanta 77 golle Serie A’nın en golcü takımı oldu.

2019-2020 sezonunda ligde başarılı sonuçlar alan Atalanta, Şampiyonlar Ligi’ne ise mağlubiyet serisiyle başladı. Manchester City, Shakhtar ve Dinamo Zagreb ile oynadıkları 3 maçta puanla tanışamazken, kalelerinde 11 gol gördü. Gasperini kalan 3 maçta ise 2 galibiyet, 1 beraberlik aldı ve Manchester City’nin ardından 7 puanla gruptan çıkmayı başardı. Son 16 turunda İspanyol takımı Valencia’yı ilk maçta 4-1 ile geçen Atalanta, rövanşta da geri dönüşe imza atarak Josip Ilicic’in 4 golle tarih yazdığı müsabakadan (3-4) galip ayrılarak adını çeyrek finale yazdırdı.

Mart 2020 yılında futbolun durmasına sebep olan Korona virüs salgını sonrası haziran ayında ligler yeniden başlarken Atalanta da galibiyet serisini sürdürdü. Bu süreçte üst üste 9 maçlık galibiyet serisine imza atan Gasperini’nin öğrencileri sezonu 98 golle ve şampiyon Juventus’un 5 puan gerisinde 78 puanla 3. sırada tamamladı.

Pandemi nedeniyle tek maç üzerinden Portekiz’de oynanan Şampiyonlar Ligi çeyrek final turunda Paris Saint-Germain’e 2-1’lik skorla elendi. Bu sezonda da Luis Muriel, Duvan Zapata ve Josip Ilicic gol yükünü çeken isimler oldu.

Üst üste 3 sezon en golcü takım

Korona virüs salgını altında başlayan 2020-2021 sezonunda Atalanta, bu kez Şampiyonlar Ligi gruplarında Liverpool, Ajax ve Midtjylland takımlarıyla eşleşti. Golcü kimliğini Serie A’da sürdüren mavi-siyahlılar, Şampiyonlar Ligi’nde 10 puan topladı ve grubu ilk 2’de bitirmeyi başardı. Son 16 turunda Real Madrid’e iki maçta da kaybeden Atalanta, turnuvaya veda ederken yoluna iki kulvarda devam etti. İtalya Kupası’nda yine final oynama başarısı gösteren Bergamo ekibi, Juventus’a 2-1 kaybetti. Ligde ise 38 maçta 23 galibiyet, 9 beraberlik ve 6 mağlubiyetle 78 puanla 3. sırada bitirdi. Atalanta, bu sezon da rakip filelere 90 gol göndererek üst üste 3 sezonda ligin en golcü takımı olmayı başardı.

Avrupa Ligi’nde çeyrek final

Sezona Şampiyonlar Ligi grup aşamasından başlayan Atalanta, istediği sonuçları alamasa da Serie A’da 17 müsabakada 11 galibiyet, 4 beraberlik elde etti ve ilk 3’te yer aldı. Devler Ligi’nde Manchester United ve Villarreal’in ardından 6 puanla grubu 3. tamamlayan mavi-siyahlılar yoluna Avrupa Ligi’nde devam etti. Kupa 2’de sırasıyla Olympiakos ve Bayer Leverkusen’i eleyen İtalyanlar, çeyrek finalde RB Leipzig’e boyun eğdi. Serie A’nın ikinci yarısında da düşüşe geçen Atalanta, sezonu 59 puanla 8. sırada tamamladı.

Bir sonraki sezona yine başarılı sonuçlar alarak başlayan Gasperini’nin öğrencileri, özellikle büyük maçlarda istediği sonuçları alamadı. Sezonu 64 puanla 5. sırada bitiren Atalanta Avrupa Ligi vizesi aldı.

Atalanta, Dublin’de tarih yazdı

UEFA Avrupa Ligi D Grubu’nda Sporting, Sturm Graz ve Rakow ile mücadele eden İtalyanlar, 4 galibiyet ve 2 beraberlikle gruptan namağlup lider çıktı. Mavi-siyahlılar bu süreçte ligde de inişli-çıkışlı performans sergiledi. İtalya Kupası’nda da Sassuolo, Milan ve Fiorentina’yı eleyen Atalanta, bir kez daha final oynama başarısı gösterdi. 15 Mayıs’ta Roma Olimpiyat’ta Juventus’la kozlarını paylaşan mavi-siyahlılar, 3. kez sahadan yenilgiyle ayrıldı.

Avrupa Ligi Son 16 Turu’nda aynı grubu paylaştığı Sporting ile eşleşen Atalanta, rakibini 1-1 ve 2-1’lik skorlarla eleyerek çeyrek finale yükseldi. Bu turda zorlu rakibi Liverpool’u ilk maçta deplasmanda 3 golle geçen Atalanta, rövanşta tek golle kaybetse de yarı final biletini cebine koydu. Son 4’te Fransız ekibi Marsilya ile ilk maçta yenişemeyen İtalyan ekibi, sahasında 3-0 kazandı ve finale adını yazdırdı. Bu sezon Avrupa kupaları ve Bundesliga’da namağlup ilerleyen Bayer Leverkusen ile İrlanda’nın başkenti Dublin’de kozlarını paylaşan Gasperini’nin öğrencileri finallerdeki şanssızlığını bu kez kırdı. Ademola Lookman’ın hat-trick yaptığı finalde, hem rakibinin serisini sonlandırdı hem de tarihinde ilk kez Avrupa şampiyonluğu yaşadı.

2024-2025 sezonu için Şampiyonlar Ligi vizesi almaya hak kazanan Atalanta, Serie A’da ise 2 maçı eksik ve 66 puanla 5. sırada yer alıyor. Takımda bu sezon Lookman’ın yanı sıra Gianluca Scamacca, Teun Koopmeiners ve Charles de Ketelaere performanslarıyla ön plana çıktı.

Gasperini, birçok futbolcunun değerini arttırdı

İtalyan teknik direktör, takımın ekonomik gücünde de önemli rol oynadı. Bu süreçte birçok oyuncusunun yıldızını parlatarak Avrupa’nın büyük takımlarına transferleriyle kulübün kasasını doldurmasında katkı sağladı. Bu isimlerin en başında Danimarkalı golcü Rasmus Hojlund gelirken, Manchester United kulübü yaklaşık 74 milyon Euro bonservis ödedi. Bir başka İngiliz ekibi Tottenham 2022 yazında Cristian Romero’yu 52 milyon Euro karşılığında oyuncuyu kadrosuna katarken, daha sonra Tottenham’a gidecek olan Dejan Kulusevski, ocak 2020’de 39 milyon Euro karşılığında Juventus’a imza attı. Son yıllarda başarılı olan isimlerden Franck Kessie (32 milyon Euro), Alessandro Bastoni (31.10 milyon Euro), Robin Gosens (27.40 milyon Euro), Gianluca Mancini (24 milyon Euro), Jeremie Boga (17 milyon Euro) transferlerinden de önemli gelir elde edildi. 2021-2022 sezonu başında Juventus’tan kiralanan milli futbolcu Merih Demiral için bir sonraki yıl 21 milyon Euro ödenerek bonservisi alınırken, geçtiğimiz yaz Al-Ahli kulübüne yaklaşık 17 milyon Euro’ya satıldı. – İSTANBUL

Deloitte’un her yıl merakla beklenen Futbol Para Ligi raporu açıklandı. Sporun, özellikle de futbolun finansal yönlerinin sporlar kadar dinamik olduğu bir çağda raporun sunduğu kritik içgörüler, futbolu şekillendiren ekonomik eğilimleri inceliyor. Ayrıca rekor gelirleri, gelir akışlarındaki değişimleri ve önde gelen kulüplerin stratejik konumlarını vurgularken futbol finansmanının gelişen durumunu anlamak için önemli veriler sunan rapora göre ilk kez Para Ligi kulüplerinin toplam geliri 10 milyar euroyu aştı.

Pandemi öncesinin ve geçen yılın yüzde 14 üzerinde

Para Ligi’nin en büyük 20 kulübünün 2022/23 sezonunda elde ettiği toplam gelir, bir önceki yıla ve pandemi öncesine göre (sırasıyla 2021/22 ve 2018/19 sezonlarında 9,2 milyar euro) yüzde 14’lük bir artışla 10,5 milyar euro seviyesine ulaşarak rekor kırdı.

Özellikle stadyumların Avrupa genelinde tam kapasiteyle açılması sonucunda taraftarların da yüksek talebi ile 1,9 milyar euroluk rekor maç günü geliri elde edildi. En büyük 20 kulüpten 13’ü rekor maç günü geliri bildirirken, artış büyük ölçüde Bundesliga, Serie A, Ligue 1 ve La Liga’daki kulüplerden geldi. Özellikle İtalyan kulüpleri AC Milan, FC Internazionale Milano ve SSC Napoli, 2018/19 seviyelerine göre çift haneli artışlar bildirdi.

Ticari gelirler yüzde 16’lık artışla 4,4 milyar euro oldu

Kulüpler rekor maç günü gelirleri elde ederken ticari gelirleri de rekor kırdı. 2022/23 sezonunda bir önceki yıla göre yüzde 16 artan ticari gelirler toplamda 4,4 milyar euroya ulaşarak rekor kırdı. Ticari gelir, 2015/16 sezonundan bu yana ilk kez COVID-19’un etkilediği 2019/20 sezonu hariç Para Ligi kulüpleri için en büyük gelir kaynağı oldu. En büyük 20 kulüpten 17’si ticari gelirlerinde bir önceki yıla göre artış bildirirken, bu artışın ardında büyük ölçüde perakende satışlardaki iyileşme, maç günü dışındaki etkinliklerden elde edilen gelir ve pandemiden etkilenen sponsorluk gelirlerinin tekrar eski seviyelerine çıkması yatıyor.

Para Ligi kulüplerinin yayın gelirlerindeki artış ise yüzde 5’te kaldı. Premier Lig kulüplerinin ortalama yayın geliri, Premier Lig’in uluslararası yayın haklarının değerindeki yaklaşık yüzde 30’luk artışın da etkisiyle, 208 milyon eurodan 243 milyon euroya yükseldi.

Genel olarak, Para Ligi kulüpleri ortalama 500 milyon euronun üzerinde gelir elde ettiklerini belirtirken ticari gelirler ve yayın gelirleri sırasıyla 222 milyon euro (yüzde 42) ve 213 milyon euro (yüzde 40) ile benzer miktarlarda katkı sağladı. Maç günü gelirleri ise 93 milyon euro ile yüzde 18’lik bir orana sahip oldu.

Real Madrid rekor gelirle Para Ligi’nin ilk sırasına yükseldi

Real Madrid, Manchester City’yi geride bırakarak 2017/18 sezonundan bu yana ilk kez 2022/23 sezonunda en çok gelir elde eden futbol kulübü oldu. Real Madrid gelirlerini bir önceki yıla göre 118 milyon euro artırdı ve 831 milyon euro gelir elde ederek rekor kırdı. Real Madrid’in bu oranda büyümesinin ardındaki nedenler olarak güçlü perakende performansı ve COVID-19 kısıtlamalarının hafifletilmesinin ardından artan stadyum gelirleri öne çıkıyor.

Manchester City ise Premier Lig ve Şampiyonlar Ligi şampiyonluklarına rağmen ikinci sıraya geriledi. Yayın gelirlerini 50 milyon euro, ticari gelirlerini de 26 milyon euro artıran City, şimdiye kadarki en yüksek geliri olan 826 milyon euroya ulaştı.

Paris Saint-Germain 802 milyon euroluk geliriyle Para Ligi tarihinde ilk kez ilk üçe girerek üst üste ikinci yıl Barcelona’nın (800 milyon euro) önünde yer aldı. Barcelona ise 7’nci sıradan 4’üncü sıraya yükselerek en büyük yükseliş gösteren kulüplerden biri oldu. Bu büyümenin ardında artan stadyum gelirleri, rekor lisans gelirleri ve ticari satışlar ile sponsorluk gelirlerindeki artış bulunuyor. Kulüp, maç günü ve ticari gelirlerde sırasıyla yüzde 61 ve yüzde 45’lik bir artış sağladı.

Buna karşın Liverpool, bir önceki yıla göre sıralamada en büyük düşüşü yaşayarak 3’üncü sıradan 7’nci sıraya geriledi ve Atletico Madrid ile West Ham United gibi, bir önceki sezona kıyasla gelirlerinde düşüş bildiren üç Para Ligi kulübünden biri oldu. Bu durum ise Liverpool’un 2021/22 sezonunda üç final oynaması ve ligi 2’nci sırada bitirmesinin ardından hem Premier Lig’de hem de Avrupa’daki maçlarda aldığı sonuçlardan kaynaklandı.

Premier Lig takımlarının sayısında düşüş

2022/23 sezonunda Para Ligi’nin ilk 20’sinde 8 İngiliz, 4 İtalyan, 3 İspanyol ve Alman ve 2 Fransız takımı yer aldı. Premier Lig kulüplerinin sayısı son iki yılda en az 10 olurken bu sayı 8’e düştü. Bununla birlikte, İngiliz kulüpleri mali olarak güçlü kalmaya devam ediyor. 2022/23 sezonunda küme düşen Leeds United, Hollanda Futbol Ligi Eredivisie’de ikinci olmasına ve Şampiyonlar Ligi’nin grup aşamasına katılmasına rağmen ilk 30 kulübün dışında kalan AFC Ajax’ı bu yılki Para Ligi’nde geride bıraktı. Özellikle, 21 ile 30 arasında yer alan Premier Lig kulüplerinden hiçbiri 2022/23 sezonunda Avrupa müsabakalarında oynamadı.

Stadyumlar yıl boyunca kullanılacak şekilde yenileniyor

Bu durumun, Avrupa’da Premier Lig dışındaki kulüplerin UEFA müsabakalarına sürekli olarak katılmaları ve mali açıdan rekabet edebilmek için, geleneksel olmayan kaynaklardan gelir elde etme fırsatları geliştirmeleri gerektiğini vurgulayan Deloitte Türkiye Futbol Endüstrisi Lideri Burç Seven, spora ve stadyumlarda yapılan diğer canlı etkinliklere olan yüksek talebin ticari ve maç günü gelirleri için daha umut verici bir büyümeye işaret ettiğinin altını çiziyor. 2022/23 sezonunda, maç günleri dışındaki günler de dahil olmak üzere kulüplerin stadyumları daha etkin bir şekilde kullanmasıyla gelir artışı sağlandığını belirten Seven “Altyapı yatırımlarına daha fazla odaklanılmasıyla bu artışın gelecekte de devam etmesini bekliyoruz. Avrupa futbolunda, stadyumların her ihtiyaca cevap verecek şekilde geliştirildiğini görüyoruz. Real Madrid, Manchester City, FC Barcelona, Liverpool, AC Milan ve FC Internazionale Milano gibi Avrupa’daki kulüplerin hepsi stadyumlarını yeniliyor ve teknolojideki son gelişmelerle donatıyorlar. Bu tür yatırımlar, kulüplerin stadyumlarını yıl boyunca açık, çok amaçlı eğlence mekanları olarak görme vizyonunu da ortaya koyuyor. Yayın haklarının düşüşe geçtiği bir dönemde, stadyum gelirlerinin artırılması, artan kapasite ve canlı etkinlikler de dahil olmak üzere daha geniş bir eğlence içeriği kulüplerin mali büyümeyi sürdürmelerine yardımcı olabilir” dedi. – İSTANBUL