NİSANUR YILDIRIM
(ANKARA) – AK Parti, kamuoyunda ‘Vergi paketi’ olarak bilinen Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni TBMM Başkanlığı’na sundu. Buna göre; Yap-İşlet-Devret modeli ile Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) çerçevesinde yapılan projelerden alınan kurumlar vergisi yüzde 25’ten yüzde 30’a çıkarılacak. Fakat bu uygulamaya 2025 yılında geçilecek, bu projelerden yıl sonuna kadar yüzde 25 kurumlar vergisi alınmaya devam edilecek. Ticari olmayan deniz taşıma araçlarına yat limanlarında verilen hizmetlerdeki KDV istisnası kaldırılacak.
Doğrudan vergilerin payını artırmayı amaçlayan ve 53 maddeden oluşan, AK Parti’nin hazırladığı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
Kamuoyunda “Vergi paketi” olarak bilinen kanun teklifi ile kayıt dışılıkla mücadele, vergi adaletinin güçlendirilmesi, dolaysız vergilerin payının ve cezaların etkinliğinin arttırılması amaçlanıyor. Teklifle 213 sayılı Vegi Usul Kanunu’nda bazı değişiklikler yapılacak, kesilen özel usulsüzlük cezaları artırılacak. Damga vegisi ödenmemiş kağıtları işleme koyan noterler adına kesilecek asgari özel usulsüzlük cezasına da artış geliyor.
En düşük emekli aylığı 12 bin 500 liraya çıkarılıyor
Teklifle, son günlerde en çok tartışılan konu olan en düşük emekli aylığı, 10 bin liradan 12 bin 500 liraya çıkarılacak. Düzenlemeden, kök aylığı 8 bin liranın altında olup enflasyon farkına göre sıfır zam alacak emekliler ile emekli aylığı 12 bin 500 liranın altında olan emekliler faydalanacak.
Yurt dışı çıkış harç pulu 500 lira oluyor
Düzenlemeyle, yurt dışı çıkış harç pulu 500 lira olacak. Bu tutar, her yıl yeniden değerleme oranına göre arttırılacak. Yurt dışı çıkış harç pulu kamuoyunda çok tartışılmış, önce 3 bin lira daha sonra bin 500 lira olacağına ilişkin haberler basına yansımıştı. Yurt dışı çıkış harç pulu 150 lira idi.
Yap-İşlet-Devret ve KÖİ projelerinden alınan kurumlar vergisi yüzde 25’ten yüzde 30’a çıkarılıyor
Teklifle Yap-İşlet-Devret modeli ile Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) çerçevesinde yapılan projelerden alınan kurumlar vergisi yüzde 25’ten yüzde 30’a çıkarılacak. Bu düzenleme ile kurumların sadece bu faaliyetlerden elde ettikleri kazançlara değil, tüm faaliyet kazançlarına bu oran uygulanacak.
Bu uygulamaya 2025 yılı ve izleyen vergi dönemlerinde geçilecek. Böylelikle 2024 yıl sonuna kadar bu projelerden yüzde 30 kurumlar vergisi alınamayacak.
Değişiklik söz konusu kanunlara göre, düzenlenen sözleşmelere doğrudan taraf olan kurumlar için geçerli olacak. Taşeron sözleşmeleriyle alt yüklenicilerin bu kapsamda yürüttükleri faaliyetlerden elde ettikleri kazançlarında, kurumlar vergisi oranına yönelik genel hükümler geçerli olacak.
Çok uluslu şirketlerden yüzde 15 asgari kurumlar vergisi alınacak
Çok uluslu işletmelerin kazançlarının vergilendirilmesine yönelik çıkan sorunları ortadan kaldırmak amacıyla çok uluslu işletmelerin elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan toplam vergi, asgari kurumlar vergisi oranına yani yüzde 15’e eşitlenecek.
Vergi aslı uzlaşma kapsamından çıkarılıyor
Düzenleme ile vergiye gönüllü uyumun artılmasını öngören vergi aslı, uzlaşma kapsamından çıkarılacak. Böylece sadece cezalar için uzlaşma başvurusu yapılabilecek.
İşverene sağlanan 5 puanlıksosyal güvenlik destek primi kaldırılıyor
EYT ile gündeme gelen emekli olanların aynı işyerinde çalışmaya devam etmeleri halinde işverenlere sağlanan 5 puanlık sosyal güvenlik destek priminin Hazine tarafından ödenmesi uygulaması kaldırılacak. Getirilen düzenleme ile emekli olduktan sonra emekli aylıkları kesilmeksizin sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştırılanları istihdam eden işverenler arasındaki farklı uygulama sona erdirilecek.
Düzenlemeye ilişkin 30. maddenin gerekçesinde “Emekli olduktan sonra pasif durumdaki kişiler yerine aktif işgücünün, gençlerin ve de emeklilikle ilgili çalışma sürelerini tamamlayamamış kişilerin istihdamda daha çok yer bulabilmeleri, bu gayelerle istihdamı koruma ve artırma için harcanacak kamu kaynaklarının daha doğru kullanımı amaçlanmıştır” denildi.
ÖTV’ye yeni düzenleme geliyor
Bazı tütün mamullerinden alınmakta olan maktu vergi tutarına ilişkin asgari maktu vergi tutarının yüzde 20’sine kadar olan sınırlama kaldırılacak. Her bir paketteki maktu ÖTV tutarlarının daha yüksek düzeyde arttırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı’na yetki veriliyor. Cumhurbaşkanı bu yetkiyi kullanırsa sigarada ÖTV tutarları artırılmış olacak ve bunun üzerine de KDV eklenecek. Bu durum sigaraya zam anlamına geliyor.
Ticari olmayan deniz taşıma araçlarına yat limanlarında verilen hizmetlerdeki KDV istisnası kalkıyor
Ticari olmayan gezi, eğlence, spor gibi faaliyetlerde kullanılan deniz taşıma araçlarına yat limanlarında verilen kiralama, bakım vb. hizmetlerde KDV istisnası kaldırılacak. Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler nedeniyle yüklenilen KDV’nin indirim imkanı kaldırılarak doğrudan gider yazılması sağlanacak.
]]>
HAZİNE ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TBMM Başkanlığı’na sunulan yeni vergi paketinin ‘Çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınması’ ilkesiyle hazırlandığını, dar gelirli vatandaşa yönelik hükümler içermediğini belirtti.
Bakan Şimşek, bugün TBMM Başkanlığı’na sunulan yeni vergi düzenlemelerini içeren kanun teklifini DHA’ya değerlendirdi. Bakan Şimşek, uzun süredir teklif üzerinde ilgili tarafların görüşleri de alınarak çalışma yaptıklarını belirterek, “‘Çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınması’ ilkemiz doğrultusunda dar gelirlilere yük getirmeyecek şekilde hazırlanan yeni vergi taslağımızın bakanlık bünyesindeki çalışmaları tamamlandı. İlk paket, hükümet ve partimizin ilgili organlarında da ele alındı. Artık konu Yüce Meclis’in takdirinde” dedi.
Şimşek, kayıt dışılığı önleyecek, vergide etkinlik, adalet ve verimliliği sağlayacak düzenlemeler yaptıklarını, vergi güvenliğini önceliklendirdiklerini ve istisnaların kaldırılması yönünde adım attıklarını söyledi. Taslağa son şeklini verirken tarafların taleplerine yönelik de düzenlemelere gittiklerini ifade eden Şimşek, “Taslağımız, dar gelirli vatandaşa yönelik hükümler içermemesine karşın bu şekilde itham edildiğimiz yönlere çekildi. Pakette, vergi adaletinin güçlendirilmesi, sermayeye yönelik vergi uygulamaları getirilmesi ve doğrudan vergilerin payının artırılması için düzenleme önerileri bulunuyor. Çalışmalarımızı, Türkiye’de vergilendirilmemiş alan bırakılmaması amacıyla yürütmeye devam edeceğiz. Kayıt dışılıkla kararlı mücadele ve gönüllü uyumu artıracak, bu yolla mali disiplini güçlendirecek adımlar atacağız” diye konuştu.
ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERE ASGARİ KURUMLAR VERGİSİ
Teklif ile yıllık konsolide hasılatı 750 milyon euro eşiğini aşan çok uluslu şirketlerin düşük vergileme yapılan ülkelerdeki şube, iştirak ve iş yerlerinin asgari yüzde 15 kurumlar vergisine tabi tutulmasına yönelik yeni bir vergileme sistemi oluşturulacak. OECD’nin kurallarına uyumlu hazırlanan model, çok uluslu şirketlerin kazançlarının her hal ve takdirde yüzde 15 vergi yükü taşımasını amaçlıyor. Asgari kurumlar vergisi uygulamasına geçmeyen ülkeler, vergileme haklarını bir başka ülkeye devretmiş oluyor. Türkiye’de nihai ana işletmesi yurt dışında bulunan 1024 grup bulunurken, bunların ülkede 2 bin 134 işletmesi yer alıyor.
Teklif ile ayrıca kurumlar vergisi mükelleflerinin hesaplayacakları kurumlar vergisinin tespitine yönelik vergi güvenlik müessesi getiriliyor. Mükelleflerin ödeyecekleri kurumlar vergisi, beyan ettikleri kazancın indirim ve istisnalar düşülmeden önceki tutarının yüzde 10’undan aşağı olamayacak. Yeni işe başlayanlardan 3 yıl asgari vergi alınmayacak, mevcut yatırım teşvik belgesi olan mükelleflerin hakları korunacak, bazı istisna kazançlar kapsam dışında bırakılacak. Mikro ve küçük işletmelerin teknoloji geliştirme bölgeleri kazanç istisnası ile AR-GE ve tasarım indirimleri kapsam dışında olacak.
YAP-İŞLET-DEVRET MODELİNE KURUMLAR VERGİSİ
Teklif ile Türkiye’deki büyük yatırımlardan elde edilen kazançlara da artırımlı kurumlar vergisi uygulanacak. Yap-işlet-devret modeli ile kamu işbirliği projeleri kapsamında faaliyet gösteren kurumların bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı yüzde 25 yerine yüzde 30 olacak. Ayrıca mevcut uygulamada yatırım fon ve ortaklıklarının kazançlarının tamamı kurumlar vergisinden istisna tutuluyor. Bu istisna kar dağıtım şartına bağlanıyor. Teklif ile istisna kazancın yüzde 50’si ortaklara dağıtıldığında kar paylarını alanlardan gelir ve kurumlar vergisi alınacak.
SERBEST BÖLGLEERDE VERGİ İSTİSNASINA SINIRLAMA
Mevcut uygulamada serbest bölgelerdeki üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançların tamamı, üretilen ürünlerin yurt içine ya da yurt dışına satılıp satılmadığına bakılmaksızın kurumlar vergisinden istisna. Ancak bu istisna artık sadece ihracat gelirleri ile sınırlandırılacak. Böylece yurt içine yapılan satışlardan elde edilen kazançlardan vergi alınacak.
Teklif ile yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasının yanı sıra, vergi güvenliğini sağlamak amacıyla ticari kazanç elde eden gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükelleflerine yapılan bazı ödemelere gelir ve kurumlar vergisi kesintisi getiriliyor. Kapsama alınacak ödemeler Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenecek. Hasılat ile beyan arasındaki fark izaha davet nedeni olacak. Ayrıca, serbest meslek kazancı ve ticari kazanç yönünden gelir vergisi mükelleflerinin yılın belirli zamanlarında hasılatları tespit edilecek, beyanları ile tespit edilen hasılatları arasında uyumsuzluk olanlar izaha davet edilecek.
CEZALARDA ETKİNLİK ARTACAK
Teklif ile cezalarda etkinliğin artırılması için düzenlemeler de yer alıyor. Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları artıyor. Başkasına ait pos cihazı kullananlara, başkasının IBAN’ını kullananlara ağır cezalar geliyor. Ödemeleri başkalarının hesabına yapılan havaleler ile kabul edenlere ve hesaplarını başkalarına kullandıranlara ceza uygulanacak. Ayrıca kayıt dışı faaliyetlere artırımlı vergi ziyaı cezası uygulanacak. Kayıt dışı faaliyette bulunanlara uygulanacak vergi ziyaı cezası; verginin 1 katı olarak kesilecek cezalarda 1,5 kat, verginin 3 katı olarak kesilecek cezalarda 4,5 kat kesilecek.
Mevcut durumda mükellefler haklarında yazılan raporlar üzerine kaçakçılık cezası olmadığı sürece uzlaşma isteyebiliyor. Teklif ile uzlaşmanın konusu ceza ile sınırlandırılıyor. Vergi asılları için uzlaşma istenilemeyecek.
]]>BAKAN ŞİMŞEK: VERGİDE ADALETİ TESİS EDECEĞİZ
Başkan Şimşek’in açıklamalarından satır başları şu şekilde; “Şu anda birçok kesim vergiden imtina etmeye çalışıyor. Ciddi bir kayıtdışılık var. Biz bununla mücadele ederek sonuç alacağız. Verginin tabanını büyüterek sonuç alacağız. İstisnaları kaldırarak sonuç alacağız. Vergide adaleti tesis edeceğiz. Çok kazanandan çok, az kazanandan az. OECD ülkelerinde toplanan tüm vergilerin milli gelire oranı %34. AB ortalaması yüzde 41’in üzerinde. Türkiye’de yüzde 20,8. En düşük vergi yüküne sahip ikinci ülkeyiz. OECD ülkeleri içerisinde. Dolaylı vergilerin milli gelire oranı yüzde 9,1. AB’de bu oran 13,6. Sorun, doğrudan vergi gelirleri Türkiye’de düşük. Yani şirketlerden aldığımız vergiler.
“KOPARTILAN YAYGARALAR DOĞRU DEĞİL”
Vatandaşımıza yeni bir vergi yükü getirmek değildir amacımız. Asgari ücreti vergiden istisna bizim hükümetimiz kıldı. Eskiden en düşük gelir vergisi dilimi yüzde 22’ydi. Bunu yüzde 15’e düşürdük. En düşük gelir vergisi oranı 35’ti bunu 40’a çıkarttı AK Parti hükümeti. Geçen sene gelir gelmez kurumlar vergisini yüzde 20’den 25’e çıkarttık. Dolayısıyla kopartılan yaygaralar doğru değil.
“KAYIT DIŞIYLA MÜCADELEDE GERİ ADIM ATMAYACAĞIZ”
KDV şu anda birçok gıda ürününde yüzde 1. Çiftçimizin gübresinden yeminden sıfır KDV alıyoruz. Birçok sektörde indirimli KDV oranı uyguluyoruz. Hanelerde kullanılan elektrikte KDV’yi biz indirdik. 850 bin esnafımızı tamamen vergiden muaf hale getirdik. Biz bu vergi paketinde yurtdışı merkezli çok uluslu şirketlerden asgari yüzde 15 kurumlar vergisi.Yurtiçinde kurumlar vergisini çalışıyoruz. Avukatlarımızın yıllık ortalama beyan ettiği mathrah 17500 TL. Bunlar çok düşük rakamlar. Biz bunları takip edip, izah isteyeceğiz. Kayıt dışıyla mücadele edeceğiz. Biz şunu anlatmaya çalışıyoruz. Asgari kurumlar vergisini, asgari gelir vergisini, kayıt dışılıkla mücadele ve istisnaların kaldırılmasını konuşuyoruz.
“KRİPTO VARLIKLARI VERGİ KAPSAMINA ALACAĞIZ”
Kripto varlıkları vergi kapsamına alacağız. Belki bu pakette değil ancak bir sonraki pakette borsa kazançlarının da vergilendirilmesini çalışıyoruz.
“İŞLETMELERDE ARTIK HASILAT TESPİTİNE GİDECEĞİZ”
Biz işletmelerde artık hasılat tespitine gideceğiz. Kasaya oturacağız, sabahtan kapanışa kadar hasılat tespiti yapacağız. Bunu değişik günlerde, değişik aylarda tekrarlayacağız. Beyan bununla uyumlu değilse ‘izah’a davet edeceğiz. Bunun için de yetki talep edeceğiz. 2023’te 454 bin firma zarar beyan etmiş. Sembolik kâr beyan edenleri de eklerseniz, kurumlar vergisine tabi şirketlerin yarısından fazlası vergiden kaçmaya, kaçınmaya çalışıyor. Biz şu anda Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak yapay zeka ile ilgili rapor hazırlayabilirim diyen olursa kapımız açık. 1,2 milyon mükellefimiz zarar beyan etti. Büyük bir kısmının beyanları ile hasılatları konusunda büyük uyumsuzluklar var. Çok kazananları buradan uyarıyorum. Kayıt dışı çabalarının cezaları ağırlaşacak. Denetimleri sıklaştıracağız. Giderek daha çok algoritmaları ve yapay zekayı devreye alacağız.
VERGİ PAKETİNDE NELER VAR?
Bugünkü vergi paketinde ne var diye sorarsanız. Bizim süzgecimizden geçen, Çok uluslu şirketlerden asgari kurumlar vergisi Türkiye’de faaliyet gösteren tüm şirketlerden asgari kurumlar vergisi. Yap-işlet devret kapsamında yapılan firmaların vergi oranını kurumlar vergisinin üzerine çıkartmayı arzuluyoruz. Taslak çalışmamızda, bahşiş, moto kurye yok.”
]]>