Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş, 2013 yılından itibaren şehirdeki riskli yapıları tespit edip kentsel dönüşüm yapmak için girişimde bulunduklarını, 2 bin 220 sayfalık Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi’ne Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan bir yanıt alamadıklarını söyledi. Savaş, “Deprem öncesi çok şey yaptık ama sesimizi Ankara’ya duyuramadık. Yazılarımızı Ankara’ya ulaştırdık ama geri cevap alamadık” dedi.
Hatay Büyükşehir Belediyesi’nin (HBB), ‘Deprem Sonrası Yeniden Kalkınma ve Yatırım Planı Hazırlığı’ proje tanıtımı, bugün HBB Antakya Yerleşkesi EXPO Alanı Hortikültür Sera Alanı Binası’nda düzenlendi. Hatay Büyükşehir Belediyesi Başkanı Lütfü Savaş, 2014’ten itibaren Hatay’da bütüncül bir imar planı yapmaya çalıştıklarını ifade ederek başkanlık dönemi boyunca hazırladıkları planları anlattı. Savaş, 2013’ten itibaren şehirde riskli alanları belirlediklerini kaydederek özetle şunları ifade etti:
“DEPREM ÖNCESİ ÇOK ŞEY YAPTIK AMA SESİMİZİ ANKARA’YA DUYURAMADIK”
“Deprem öncesi çok şey yaptık ama sesimizi Ankara’ya duyuramadık. Yazılarımızı Ankara’ya ulaştırdık ama geri cevap alamadık. 2013 yılından itibaren en riskli bölge olarak gördüğümüz iki mahallemizi 35 hektarlık alanı riskli alan ilan ettirip orada kentsel dönüşüm yapmak istedik. Ama biz büyükşehir olduk, büyükşehirle birlikte CHP ile siyasete devam ettiğimiz için iktidar bunu kendi partisine, Antakya Belediyesi’ne verdi. 9 yıl boyunca çivi çakılmadı ve kentsel dönüşüm olmadı. 2014’ten itibaren 32 hektarlık 7 mahallemizin tekrar riskli alan ilan edilmesi için çaba gösterdik. En son 2016 Aralık ayında yazı yazdık ama yazımıza cevap almadık. Tam 2019 yılının Mayıs ayında Ankara’dan bize resmi evrak geldi. Bu evrakta dedi ki ‘Kentsel dönüşüm strateji belgenizi hazırlayın’. Kentsel dönüşüm strateji belgemiz 2 bin 220 sayfaydı, bunu gönderdik ama hiç cevap alamadık. İki defa bakanı aradık gene cevap alamadık. Sonuç itibarıyla 6 Şubat 2023 yılında müthiş bir felaketle uyandık.
“ŞU ANDA HATAY’IN HALA İHTİYACI OLAN 1.9 MİLYARLIK ALTYAPI YATIRIMI”
Deprem süreci içerisinde elimizde olan 18 projeye 373 milyon euroluk destek bulduk. ve onun da pratiğe dönüşmesi bu yazdan itibaren başlayacak. Yani ilk günden itibaren son 10 yılda 663 milyon euroluk yatırım gerçekleştirmiş olacak. Müthiş bir yatırım yapmışız ve yapmaya devam ediyoruz. Bunun en önemli sebebi de yıllardır ihmal edilmiş ve bugüne kadar altyapıya dokunulmamış bir Hatay’dı. Hatay’ın gelirleri çok yüksek ama Hatay’a yatırımlar minimum seviyede tutulmuştu. Şu anda Hatay’ın hala ihtiyacı olan 1.9 milyarlık altyapı yatırımı. Çok başarılı gidiyoruz ve başarılı olmak zorundayız.
“EV SAHİBİ VE HAK SAHİBİ OLMAYAN KİRACILARIN UYGUN ŞARTLARDA EV SAHİBİ OLABİLMESİ İÇİN ÇALIŞMA YAPTIK”
İkincisi barınma; biz üç ayrı kategoride, ev sahibi olmayan, hak sahibi olmayan ama yıllardır kirada yaşayan insanlarımızın uygun şartlarda uzun vadede ev sahibi olabilmesi için çalışma yaptık. Bu sosyal konutları biz, Hollanda’yla bir çalışmamız var; 450 konut, 80 dükkan. Bunun dışında başka noktalarda, özellikle bizim alanlarımızda gerçekten ihtiyaç sahibi olup da ödeme imkanı çok yüksek olmayan insanlara yapacağız.
“KENDİ ARAZİMİZİ VATANDAŞLARA KİRALAYACAĞIZ AMA KİRA BEDELİ ALMAYACAĞIZ”
İkinci yapacağımız konut ise bizim kendi arazilerimize almış olduğumuz ve şu anda elimizde bulunan, alacağımız arazilerin üst hakkını onlara kullandıracağız. Arazi belediyemizin olacak ve üst hakkını onlara kullandırdığımız zaman biz kendi arazimizi onlara kiralamış olacağız ama kira bedeli almayacağız. Üzerine yapmış olduğumuz evlerin dış kaynaktan alacağımız krediyle 8-10 yıl gibi vadede ödemesini sağlayacağız. Sadece üstte kullandığı evin parasını alacağız ama uzun vadede bu borcu kendisi bankaya ödeyecek. Altyapı, yollar, yeşil alan gibi sosyal donatıların hepsinin parasını belediyemiz tarafından karşılayacağız.
“RİSKLİ ALANLARDA ALTYAPISINI, SOSYAL DONATISINI BİZ YAPACAĞIZ. HAK SAHİBİ SADECE EVİN PARASINI ÖDEYECEK”
Üçüncü yapabileceğimiz ev çeşidiyse belli bölgede riskli alan ilan edip, o riskli alan içerisinde yine altyapısını, yeşil alanını, sosyal donatısını, yollarını bizim yapacağımız ve üstünde sadece onun evi olacağı ve evinin sadece parasını ödeyeceği bir sistem getiriyoruz. Burada finansın bir kısmını devletimizden alacağı kredi ve hibeyle karşılayacağız. Bir kısmını dış finansmanla karşılayıp onu da uzun vadede ödettireceğiz. Üç ayrı aşamada üç farklı sistemle onlara hizmet etme gayreti içinde olacağız.”
]]>
İSTANBUL Teknik Üniversitesi’nden (İTÜ) Prof. Dr. Tuncay Taymaz, “Kahramanmaraş depreminin bıraktığı noktadan itibaren, Doğanyol- Sivrice depreminin ucundan Karlıova’ya kadar giden kısımda, Sivrice, Palu, Bingöl, Hazar arasındaki olan kesim ve oradan Karlıova’ya kadar olan bölüm kırılmadı. Buralar da 6.5, 7 büyüklüğünde deprem oluşabilecek potansiyele sahip” dedi.
‘Asrın felaketi’ olarak adlandırılan 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin yıl dönümü öncesinde İTÜ Maden Fakültesi Sismoloji ve Jeofizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Taymaz’ın da aralarında bulunduğu akademisyenler, fay hatları ile ilgili akademik çalışma yaptı. Çalışmalar, uluslararası dergilerde ‘2023 Mw 7.8 ve Mw 7.6 Kahramanmaraş Deprem Dizisinden Kuvvetli Yer Hareketinin Özellikleri’ ve ‘2023 Kahramanmaraş Türkiye Deprem İkilisinin Hızlı Yırtılmayla Tetiklenmesi ve Basamaklı Fay Kırılma Mekanizmaları’ başlıkları ile yayımlandı. Çalışmalarda hem Kahramanmaraş depremlerinin yaşandığı fay hattının durumu hem de Türkiye’deki faylara etkisi yer aldı.
‘1-2 YIL KADAR DAHA BÖLGEDE 5.5’TEN BÜYÜK DEPREMLER OLACAK’
Prof. Dr. Taymaz, yaptıkları araştırmayı anlattı. “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri, ulusumuzun, milletimizin, vatanımızın ve dünyanın yaşadığı en büyük kıtasal ölçekteki deprem çiftlerinden bir tanesi” diyen Prof. Dr. Taymaz, “Bu şekilde tarihe geçmiş bir deprem. Benim kendi hesaplamalarıma göre, birinci depremin büyüklüğü 7.96; ikinci depremin büyüklüğü 7.8. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum; sismoloji ve deprem kaynak sismolojisi konusunda uzman bir akademisyen olarak 40 yıllık bilgi, birikimimle ve dünyanın ulaşabildiği teknoloji, bilimin gelişimi ile paralel olarak bilgisayar teknolojisiyle beraber elde ettiğimiz süper güçlü bilgisayarla yapılan modellemeler sonucu elde edilen magnitüd budur” diye konuştu.
Bölgedeki artçılara ilişkin de Prof. Dr. Taymaz, “Tabii ki henüz artçılar bitmedi. 1-2 yıl kadar daha bu bölgede 5.5’ten büyük depremler olacak” dedi.
‘6.5-7 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM OLUŞABİLECEK POTANSİYELE SAHİP’
Fay hatlarıyla ilgili yaptığı incelemeleri de paylaşan Prof. Dr. Taymaz, “Kahramanmaraş depreminin bıraktığı noktadan itibaren, Doğanyol-Sivrice depreminin ucundan Karlıova’ya kadar giden kısımda, Sivrice, Palu, Bingöl, Hazar arasındaki olan kesim ve oradan Karlıova’ya kadar olan bölüm kırılmadı. Buralarda 6.5, 7 büyüklüğünde deprem oluşabilecek potansiyele sahip. Geçmişte, tarihte veriler var. Karlıova’dan Yedisu’ya kadar var. Yedisu’dan Erzincan’a, Reşadiye’ye kadar uzanan o bölgede kırılmayan kesimler var. Bunlar, hep 7’lik deprem ama en son 13, 15 Mart 1992 Erzincan depreminden sonra hem 13 Mart’ta ana şok hem 15’inde Pülümür, Ovacık fayına doğru, Tercan’dan itibaren güney kesimi kırılmıştı. O iki bölüm kırılmadı ama o iki kırık parçasını fay sistemini bütüncül olarak birleştirecek olursak; bu 2 depremde Sürgü fayı ile Doğanşehir fayının Malatya -Ovacık arasındaki birleşen fay kolu ile Pülümür’e kadar olan kısmında deprem üretmeyen, uç kısımlarında stres transferi var” dedi.
’30-40 YIL ÖNCEKİ KIRILAN DÖNGÜLERİNİ TAMAMLADILAR’
Prof. Dr. Taymaz, “Oralarda yönelimler hep küçük depremler; hep 5,5. Bir sismolog olarak 6’dan büyük depremleri daha çok ciddiye alıyorum ama ülkemizde 5,5 de yıkımlara sebebiyet veriyor. O bölgeler kırılmadı. Malatya, Ovacık fayı bunlar büyük fay. Her biri 100 kilometrenin üzerinde. Bunların her biri, 1 tane 1999 Gölcük depremi üretecek potansiyele sahip. O ikisi kırılmadı ama Erzincan Ovası’ndan itibaren Kuzey Anadolu Fayı’nın bütün coğrafya üzerinde Ladik, Havza, Tokat, Yozgat, Çankırı, Bolu, Düzce’ye kadar gelen kısımda da kırılmayan kesimler var. Bunlar, 30-40 yıl önceki kırılan döngülerini tamamladı. Bu işin tamamen Kuzey Anadolu Fayı kısmı” diye konuştu.
‘BÜYÜK DEPREMLER OLACAK’
Lübran, İsrail ve Filistin bölgesindeki fayın da kırılmadığını belirten Prof. Dr. Taymaz, “Doğu Anadolu Fayı’nın devamında bakacak olursak; Hatay Samandağ’dan itibaren Ölüdeniz Fayı’ndan Kızıldeniz’e kadar olan bölgede kırılmayan fay, bir sonraki 7, 7,5 büyüklükteki deprem Lübnan’da, Filistin’de, İsrail’de olacak; o bölgeyi yıpratacak. Kıbrıs etkilenecek, büyük tsunamiler olacak. Çünkü en son 1890’lı yıllarda ya da 1870’te olmuştu. Onları da çalıştık. Hem depremi hem tsunamisini modelledik” değerlendirmesinde bulundu.
Kuzey Anadolu Fayı gibi Doğu Anadolu Fayı’nın da güneye doğru hareket halinde olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Taymaz, “Akabe Körfezi’nden Kızıldeniz’e kadar bu depremleri önümüzdeki 30 yıl içinde göreceğiz ama öte yandan Karlıova’dan itibaren Erzurum, Şenkaya, Küçük Kafkasya’ya kadar o bölgedeki kırılmayan Kuzeydoğu Anadolu Fay Zonu’muz da var; oralarda da depremler var. Narman, Şenkaya, Çaldıran gibi büyük depremler üretildi ve bunlar da 70’li yıllardan günümüze kadar henüz daha o beklenen büyük depremleri oluşturmadılar” diye konuştu.
]]>