İsrail, Refah’a yönelik başlattığı askeri operasyonların ardından yardım kamyonlarının Gazze’ye ana giriş noktası olan Refah sınır kapısını kapattı.

Gazze’nin ne miktarda insani yardıma ihtiyacı var?

Gazze’ye giren yardımlar güneyde Refah ve Kerem Şalom, kuzeyde ise Erez geçitlerinden içeri alınıyordu.

Birleşmiş Milletler’in (BM) Gazze’deki Filistinli nüfustan sorumlu kuruluşu UNRWA, Gazze’deki insanlar için sunulan yardımın yaklaşık yüzde 40’ını sağlıyor.

Kurumun iletişim direktörü Juliette Touma, 2,3 milyonluk Gazze nüfusunun günde en az 500 kamyon dolusu yardıma ihtiyacı olduğunu söylüyor.

ActionAid UK adlı yardım kuruluşu Gazze’ye yardım sağlayan birkaç bağımsız kuruluştan biri.

Yardım kuruluşunun aktardığına göre,

Gazze şu anda ne kadar yardım alıyor?

UNRWA verilerine göre yardım sevkiyatı Mart ve Nisan aylarında zirveye ulaştı.

Mart ayında Kerem Şalom ve Refah sınır kapılarından 4 bin 993 yardım kamyonu geçiş yaptı. Bu da günde ortalama 161 kamyona denk geliyor.

Nisan ayında ise 5 bin 671 kamyon giriş yaptı. Bu da günlük ortalama 189 kamyon anlamına geliyor.

Ancak İsrail ordusu Mayıs ayı başında Refah’a yönelik bir saldırı başlattı. 6 Mayıs’ta Refah sınır kapısını ele geçirdi ve kapattı.

UNRWA’ya göre buna ek olarak, yakınlardaki yoğun çatışmalar nedeniyle Kerem Şalom geçidinden artık çok daha az yardım geçiyor.

Kurum, artan güvenlik endişeleri nedeniyle yardım teslimatlarının 1 – 28 Mayıs tarihleri arasında bin 479 kamyona düştüğünü, bunun da günde ortalama sadece 53 kamyona denk geldiğini söylüyor.

UNRWA birçok gün hiçbir kamyonun geçişine izin verilmediğini söylüyor.

UNRWA Mayıs başından bu yana sadece kendi yardım sevkiyatlarını sayıyor. Bu nedenle bu rakamların, gerçekleşen sevkiyat sayısından daha düşük olması muhtemel.

Ancak yardım kuruluşu ActionAid, Mayıs başından bu yana yardım sevkiyatlarının çok azının Gazze’ye geçmesine izin verildiğini ya da hiç izin verilmediğini söylüyor. Kuruma göre gıda yardımlarının büyük bir kısmı çürümeye başladı.

ActionAid UK İnsani Yardım Politikaları Başkanı Ziad Issa, “Refah geçidi kapalı. Kerem Şalom geçidi İsrail tarafında açık olsa da, Gazze’deki yardım kuruluşlarının ulaşması için çok tehlikeli” diyor.

Issa, bu durumun hayat kurtaracak yardımlarla dolu kamyonların sınırın diğer tarafında sıkışıp kalması gibi absürd bir duruma yol açtığını belirtiyor.

Gazze’ye yardım girişini koordine eden İsrail’in askeri kurumu Cogat ise buna şiddetle karşı çıkıyor.

Kurumun sözcüsü Shani Sasson, “Gazze’nin kuzeyinde Erez ve güneyinde Kerem Şalom olmak üzere iki sınır kapımız açık” diyor.

Cogat verilerine atıfta bulunan Sasson, her gün yaklaşık 400 kamyonun bu iki kapıdan geçerek Gazze’ye girdiğinden söz ediyor.

Yardım iskelesi işe yaradı mı?

ABD silahlı kuvvetleri, yardım malzemelerini deniz yoluyla getirmek için Gazze Şehri’nin hemen güneyindeki bir plaja, birkaç yüz metre uzunluğunda bir yüzer iskele inşa etti.

İskele 17 Mayıs’ta açıldı.

Kıbrıs’ta yüklenen kamyonlar donanma gemilerinden iskeleye geçiyor. Sahildeki bir depolama alanında yardımları boşaltıyorlar.

ABD ordusu iskele üzerinden günde yaklaşık 90 kamyonun bölgeye yardım götürmesinin beklendiğini ve bu sayının günde 150 kamyona çıkacağını açıkladı.

Ancak iskele 28 Mayıs’ta dalgalı denizde parçalanarak kullanılamaz hale geldi. İskelenin bazı bölümleri tamirat için İsrail’in Aşdod limanına götürülmek zorunda kaldı.

Yardım kuruluşlarına göre iskele Gazze’ye yardım ulaştırmak için sihirli bir değnek değil.

ActionAid UK İnsani Yardım Politikaları Başkanı Ziad Issa, “Tam olarak faaliyete geçtiğinde bile bu güzergâh üzerinden günde sadece 150 kamyon yardım taşınabilecek. Gazze’ye giren yardım miktarındaki herhangi bir artış memnuniyetle karşılanır elbette. Ama ne yazık ki bu miktar ihtiyaç duyulan miktarın çok altında” diyor.

“İskele, bölgeye açılan bir giriş noktası olsa da, bu Gazze içinde yardım dağıtmanın son derece zor ve tehlikeli olduğu gerçeğini değiştirmiyor.”

Yardım eksikliği gelecekte ne anlama gelebilir?

Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırılması (IPC) olarak bilinen çalışmaya göre, Gazze’de 1,1 milyon insan felaket düzeyinde bir gıda güvensizliği yaşıyor.

IPC, Gazze’nin kuzeyinde tahminen 210 bin kişiyi kapsayan bir kıtlık tehlikesinin söz konusu olduğunu belirtiyor.

Kıtlık, Uluslararası Kurtarma Komitesi tarafından yetersiz beslenme, açlık ve ölüme yol açan yaygın şiddetli gıda yoksunluğu olarak tanımlanıyor.

IPC, Gazze’nin orta ve güney kesimlerinde de şu andan Temmuz ayına kadar yüz binlerce kişiyi daha kapsayacak bir kıtlık yaşanabileceğini belirtiyor.

İnsan hakları kuruluşu Euro-Med Human Rights Monitor, Gazze’deki sağlık yetkililerinin Refah saldırısının başlamasından bu yana kıtlığa bağlı 30 ölümü resmi olarak belgelediğini ve insanların artık her gün açlıktan öldüğünü söylüyor.

Euro-Med Human Rights Monitor, Birleşmiş Milletler ve diğer yetkililere Gazze Şeridi’nde resmi olarak kıtlık ilan etmeleri çağrısında bulundu.

Ancak Cogat durumun o kadar da kötü olmadığını söylüyor.

Sasson, “Günde 400 yardım kamyonu gönderirken nasıl kıtlık olabilir?” diyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Spor Dairesi Başkanlığı’nca organize edilen Maraton İzmir’in 5’incisi 21 Nisan Pazar günü koşulacak. Çeşitli yaş gruplarında yaklaşık 5 bin sporcunun katılması beklenen maraton nedeniyle Karşıyaka, Bayraklı, Altınyol, Bornova, Alsancak, Konak, Karataş, Güzelyalı, Üçkuyular ve İnciraltı bölgelerinde hizmet veren bazı ESHOT ve İZTAŞIT otobüs hatlarının güzergahlarında, pazar günü 05.00-15.00 saatleri arasında geçici güzergah değişiklikleri olacak.

Güzergah değişiklikleri netleşti

602, 608, 660 ve 800 No’lu İZTAŞIT hatları, mevcut güzergahı takiben Yeni Girne, İzmir Çevre Yolu (Bayraklı Tünelleri), Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi, Manas Bulvarı, Ankara Caddesi, Bornova Metro güzergahlarında hizmet verecek.

Lozan Meydanı’nda son durak yapan 470, 680, 681 ve 691 No’lu ESHOT hatları, Eşrefpaşa Caddesi sonrasında varyant güzergahı ile Bahri Baba alanında son durak yapacak.

202 No’lu hat, Konak AKM önündeki son duraklardan kalkış yaparak Mustafa Kemal Sahil Bulvarı üzerinden havalimanı yönünde hizmet verecek. Dönüşte de AKM önünde son durak yapacak. 253 No’lu hattın gidiş güzergahı; Halkapınar 2 Aktarma Merkezi, Mürsel Paşa, Yeşildere Caddesi, Konak Tüneli, Konak AKM önü olacak. Dönüş güzergahı ise Konak AKM önü, Mithat Paşa Caddesi, 334/3 Sokak (Sabancı Kültür Merkezi), Mustafa Kemal Sahil Bulvarı, Konak Tüneli, Yeşildere, Mürsel Paşa, Halkapınar 2 Aktarma Merkezi şeklinde olacak.

330 ve 543 numaralı hatlar; Bahriye Üçok son durak, Girne Caddesi, Yeni Girne, İzmir Çevre Yolu (Bayraklı Tünelleri), Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi ve Manas Bulvarı’ndan sonra mevcut güzergahında hizmet verecek. 126, 135, 136, 137, 197, 222, 258, 326, 487, 847 ve 853 numaralı hatlar; Bahriye Üçok son durak ve Girne Caddesi’nden sonra mevcut güzergahında devam edecek. 196 No’lu hat, Bahriye Üçok son durak, Girne Caddesi, Anadolu Caddesi sonrası mevcut güzergahında hizmet verecek.

800 No’lu hat, mevcut güzergahını takiben; Yeni Girne, İzmir Çevre Yolu (Bayraklı Tünelleri), Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi, Manas Bulvarı, Ankara Caddesi, Bornova Metro güzergahında çalışacak. 240 No’lu hattın Halkapınar Metro istikametine gidişi; mevcut güzergahı takiben Yeni Girne, Anadolu Caddesi Kesişim Girne Kavşağı’ndan geri dönüp tekrar Yeni Girne Bulvarı, İzmir Çevre Yolu (Bayraklı Tünelleri), Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi, Manas Bulvarı, Zafer Payzın Kavşağı, Halkapınar 2 son durak şeklinde olacak.

34, 35, 36, 39, 42, 44, 45, 46, 302, 466 ve 838 numaralı hatlar; Refik Saydam ve Gazi Bulvarı kesişimi kavşağından (9 Eylül Meydanı) dönüş yapıp ring hat olarak çalışacak.

102 ve 502 numaralı hatlar Anadolu Caddesi, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, 1597/2 sokak, 1597/1 sokak, Adnan Kahveci Köprüsü, Smyrna Bulvarı sonrası mevcut güzergahlarından hizmete devam edecek.

125 No’lu hattın Halkapınar Metro 2 istikametine gidişi; mevcut güzergahı takiben Anadolu Caddesi, Naldöken Durağı, Cevdet Bilsay, Doç. Dr. Bahriye Üçok Bulvarı, Atatürk Bulvarı, Girne Bulvarı, Yeni Girne, İzmir Çevre Yolu (Bayraklı Tünelleri), Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi, Manas Bulvarı, Zafer Payzın Kavşağı, Halkapınar 2 son durak şeklinde olacak.

77, 78, 140, 147, 148 ve 477 numaralı hatların Halkapınar Metro 2 istikametine gidişi; mevcut güzergahı takiben Yeni Girne, İzmir Çevre Yolu (Bayraklı Tünelleri), Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi, Manas Bulvarı, Zafer Payzın Kavşağı ve Halkapınar 2 son durak şeklinde olacak.

921 No’lu hat, Alsancak Garı istikametine gidişte; Bahriye Üçok son durak, Girne Caddesi, Yeni Girne, İzmir Çevre Yolu (Bayraklı Tünelleri), Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi, Manas Bulvarı, Fatih Caddesi, 1561 sokak (Çınarlı Endüstri Meslek Lisesi), 2844 sokak (Halkapınar Kapalı Spor Salonu), Halkapınar 1 Aktarma Merkezi güzergahını kullanacak. Bostanlı İskele’ye dönüşünde ise Halkapınar 1 son durak, Şehitler Caddesi, Fatih Caddesi, Manas Bulvarı ve mevcut güzergahı şeklinde devam edecek.

912 No’lu hattın Alsancak Garı istikametine gidişi; mevcut güzergahı takiben Yeni Girne, İzmir Çevre Yolu (Bayraklı Tünelleri), Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi, Manas Bulvarı, Fatih Caddesi, 1561 sokak (Çınarlı Endüstri Meslek Lisesi), 2844 sokak (Halkapınar Kapalı Spor Salonu), Halkapınar 1 Aktarma Merkezi şeklinde olacak. Egekent Aktarma Merkezi’ne dönüşte ise Halkapınar 1 son durak, Şehitler Caddesi, Fatih Caddesi, Manas Bulvarı, mevcut güzergah kullanılacak.

963 No’lu hattın Alsancak Garı istikametine gidişi; mevcut güzergahı takiben, Fatih Caddesi, 1561 sokak (Çınarlı Endüstri Meslek Lisesi), 2844 sokak (Halkapınar Kapalı Spor Salonu), Halkapınar 1 Aktarma Merkezi şeklinde olacak. Evka 3 Metro dönüşünde ise Halkapınar 1 son durak, Şehitler Caddesi, Fatih Caddesi, Manas Bulvarı, mevcut güzergah kullanılacak.

435, 543, 330 ve 921 numaralı hatlar, Bostanlı İskele yerine Bahriye Üçok’ta son durak yapacak. 777 No’lu hattın son durağı ise Karşıyaka İskele yerine Bostanlı İskele olacak. 470, 680, 681 ve 691 numaralı hatlar, Lozan Meydanı yerine Konak Bahri Baba Aktarma Merkezi’nde son durak yapacak. 202 No’lu hat ise Konak AKM önündeki durakları kullanacak. 361 ve 951 numaralı hatlar, koşu süresince hizmet vermeyecek.

İZDENİZ’DEN RİNG SEFERLERİ

İZDENİZ Genel Müdürlüğü’ne bağlı Bostanlı-Üçkuyular feribotları, pazar günü 08.30-12.00 saatleri arasında çalışmayacak. Yerine yolcu gemileri sefer yapacak. Gemiler, Bostanlı İskelesi’nden 08.30, 9.30, 10.30 ve 11.30’da; Üçkuyular İskelesi’nden ise 09.00, 10.00 ve 11.00’de kalkacak. Ayrıca Maraton İzmir katılımcılarının rahat ulaşımı için Bostanlı ve Karşıyaka iskeleleri ile Pasaport İskelesi arasında 05.30’dan itibaren 15 dakikada bir ring seferleri yapılacak.

Pentagon’un “karada kuvvetlerinin olmayacağını” söylediği yardım operasyonuna binden fazla Amerikan birliğinin katılması bekleniyor.

ABD bu operasyon için eski asker ve istihbarat yetkilileri tarafından yönetilen Fogbow adlı pek tanınmamış, özel bir şirketle iş birliği yaptı.

Amaç Birleşmiş Milletler’in Gazze’ye günlük 2 milyon öğün gıda yardımı yapmak. (BM) bölgede kıtlığın “neredeyse kaçınılmaz” hale geldiğini açıklamıştı.

ABD’nin bu büyük lojistik operasyonuyla ilgili bilinenleri derledik.

ABD iskeleyi nasıl kuracak?

ABD Savunma Bakanlığı’na göre plan kapsamında iki büyük parçanın birleştirilmesi gerekiyor. Bunlar çelik parçalardan yapılmış yüzer bir rıhtım ve 548 metre uzunluğundaki çift şeritli geçit ile iskele.

12 metrelik çelik parçaların bir araya gelmesiyle oluşturulacak geçidin kıyıyla bağlantılı olması planlanıyor.

Yük gemileri sevkiyatlarını rıhtıma teslim ettikten sonra yardımlar bir grup mavna ve lojistik destek gemileriyle iskeleye götürülecek.

Daha sonra da kara araçlarıyla Gazze’ye taşınacak.

Geçit denizde birleştirilecek ve kıyıya “sürülecek” böylelikle ABD güçlerinin Gazze’ye ayak basması engellenecek. ABD İsrail’in mütteffiki ve Hamas’ı terör listesine alan ülkeler arasında.

Resmi adıyla Kıyı Üzerinde Ortak Lojistik (JLOTS) olarak bilinen bu amfibi inşaat projesi daha önce ABD tarafından Kuveyt, Somali, Haiti ve Orta Amerika’da felaket sonrası yardım görevlerinde uygulanmıştı.

Çok daha önce de İkinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere tarafından uygulanmıştı.

İngiltere Savunma Bakanlığı benzer bir lojistik donanımı geçen Temmuz’da Avustralya’daki büyük ölçekli bir tatbikatta kullanmıştı.

ABD deniz piyadelerinden emekli albay Mark Cancian, “Ordunun tercihi, elbette, bir operasyon iskelesine sahip olmak. Bu her şeyi kolaylaştırırdı.

“Ama bu, ya çatışma ya da insani yardım gerektiren barış dönemlerinde her zaman mümkün olmayabiliyor. Bu durumda seyyar limanlar devreye giriyor” diyor.

Fogbow nedir, operasyondaki rolü ne?

Fogbow ABD’nin daha önce Ortadoğu’daki bazı Amerikan güçlerine komuta eden eski yarbay Sam Mandy ve eski bir CIA yetkilisi ve Orta Doğu’dan sorumlu savunma bakan yardımcısı olan Mick Mulroy tarafından yönetiliyor.

Plana katkılarının ne olacağı kamuoyuna açıklanmadı ancak konuya yakın bir kaynak BBC’ye şirketin öncelikle Gazze kıyılarına ulaştıktan sonra yardımın yönlendirilmesini sağlayacağını söyledi.

ABD ve İsrail tarafından onaylanan plana göre sevkiyatın ardından konteynerler boşaltılacak ve içerikler Gazze’deki dağıtım noktalarına taşınması için kamyonlara yüklenecek.

BBC’nin edindiği bilgiye göre Fogbow hala fon arıyor ve bazı Avrupa ve Ortadoğu ülkelerine planlar konusunda bilgi verdi.

Şirketin uzun vadede, bağış alan bir vakıf kurarak Gazze’ye yardımı sürdürmesi planlanıyor.

Güvenlik nasıl sağlanacak?

Askeri uzmanlara göre planın başarısı, hem düşman ateşi hem de yardımlar dağıtılırken izdiham oluşması ihtimalleri nedeniyle güvenliğin sağlanmasına bağlı.

ABD donanmasında 32 yıl görev yapan ve insani yardım dağıtımında deneyimi bulunan emekli tuğamiral Mark Montgomery, operasyonun hem kıyıda hem de sığ sularda kurulacak bir “güvenlik alana” ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Montgomery, “Sivillerin iskeleye çıkmasına izin veremezsiniz. Çocukları için çaresizce yemek arayan bir ebeveyn ya da birini öldürmeye çalışan başkası olabilir. Bu bütün operasyonun durmasına sebep olacaktır” dedi.

Konuya yakın iki kaynak BBC’ye İsrail ordusunun kalabalıkların sahile ulaşmasını önleyerek “çeper” güvenliğini sağlayacağını söyledi. Dağıtım ise Gazze’de, silahsız Filistinlilerin sorumluluğunda olacak.

Fogbow’ın sadece dağıtımda sınırlı lojistik rolü olması bekleniyor.

Pentagon ABD birliklerinin Gazze’ye ayak basmayacağını söylese de uzmanlar gerçeğin daha karmaşık olabileceğini belirtiyor.

Montgomery, “Orada olup doğru noktaya demirlediğimizden emin olmaları ve her şeyi kontrol etmeleri gerekiyor” dedi.

“Sahildeki ABD askerleri bulunmayacaksa, muhtemelen ABD ordusundan deneyimli bir taşeron olacaktır” diye ekledi.

Sevkiyatların etkisi ne olacak?

ABD Savunma Bakanlığına göre bu geçici iskele Gazze’ye günde iki milyon öğün gıdanın girişine izin verecek. Bu bugün Mısır sınırındaki Refah Kapısından giren yardımlara ve havadan bırakılanlara göre çok yüksek bir sayı.

ABD Savunma Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller bu hafta başında diğer seçenekler yetersiz olduğu için donanma opsiyonunun değerlendirildiğini söylemişti.

Ancak karadan kamyonlarla gelen yardımın yerini hiçbir şeyin alamayacağını ve bunun için çabalamaya devam edeceklerini belirtmişti.

Karayolu Gazze’ye yardım sağlamak için en etkili ve en hızlı seçenek. Ancak yardım kurumları İsrail’in sınırlamaları yüzünden ihtiyaçların ancak kısıtlı bir bölümünün geçebildiğini söylüyor.

İnsani yardım kuruluşları ve ABD’li yetkililer karadan sevkiyatların artmasının talebi karşılamak için en iyi seçenek olduğunu söyledi.

Montgomery, “En iyi ihtimalle bile iskelenin etkili bir dağıtım mekanizması olarak devreye girmesi iki ay sürecek. Önümüzdeki 45 gün boyunca insani yardım çalışmalarında bunu da göz önünde bulundurmalıyız.” dedi.

Operasyon limanlar inşa edilmeden önce de kısmen işler hale gelebilir. BBC’nin edindiği bilgilere göre Fogbow, yardımların kamyonlara yüklenebilmesi için mavnaların kıyıya yeterince yaklaşabilmesi amacıyla bir kıyı alanının kazılması üzerine çalışıyor.

Kara yolundan yardımın yetersiz kaldığı ortamda, deniz yolu için diğer seçenekler de değerlendiriliyor. 200 ton gıda yardımı yüklü bir mavnayı çeken bir İspanyol gemisi nihayet Kıbrıs’tan demir aldı. Geminin, Gazze kıyısında bir ABD’li yardım kuruluşu tarafından inşa edilen küçük bir iskeleye demirlemesi umuluyor.