Bakan Işıkhan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bir yandan iş gücü ve istihdam oranlarını artırmaya çalışırken diğer yandan insan onuruna yaraşır çalışma koşullarını sağlamak için büyük çaba sarf ettiklerini söyledi.

Çalışanlara sağlıklı ve güvenli iş ortamı sunmanın, en önemli hedefleri arasında yer aldığını vurgulayan Işıkhan, iş sağlığı ve güvenliğinin amacının, çalışma ortamında iş kazası ve meslek hastalığı yaşanma ihtimalini en aza indirmek ve ortaya çıkabilecek kısa ya da uzun vadeli sağlık sorunlarını önlemek olduğunu kaydetti.

İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının, hayatın her anında tüm vatandaşların sağlığının korunmasını ve daha ergonomik bir iş ortamı sağlamayı amaçlayan çalışmaları içerdiğini belirten Işıkhan, şöyle konuştu:

“6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 30 Haziran 2012’de hayata geçirildi. 2013-2023 arasında da İSG alanında 36 yönetmelik, 11 tebliğ, 81 İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulama Rehberi ve 37 kontrol listesi hazırlandı. Ülkemizde İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun yayınlanmasını takiben 2013 yılından 2022 yılına kadar geçen 9 yıllık süreçte 100 binde ölümlü iş kazası oranında yüzde 36,5 azalma söz konusu oldu.”

“Kişisel koruyucu donanımları denetliyoruz”

Işıkhan, Türkiye’nin İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve alt düzenlemelerini hayata geçirerek, bu alanda önemli bir reforma imza attığını belirterek, şu bilgileri paylaştı:

“Türkiye’de son 21 yılda iş yeri sayısı yüzde 201, çalışan sayısı yüzde 250 artmasına rağmen, 100 bin işçide ölümlü iş kazası oranı yüzde 50 azaldı. Bakanlığımız kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve denetimini aralıksız sürdürüyor. Kişisel koruyucu donanım kapsamında ilk akla gelen baret, toz maskesi, emniyet kemeri, iş ayakkabısı ve eldiveni gibi ürünler dışında, tüketicilere yönelik güneş gözlüğü, can yeleği ve sporcu ekipmanları da Bakanlığımızca denetleniyor.”

“Ruhsat veren belediyenin ciddi ihmali söz konusu”

İstanbul Beşiktaş’ta 29 işçinin yaşamını yitirdiği yangın ile Antalya’da 1 kişinin hayatını kaybettiği teleferik kazasına da değinen Işıkhan, şunları söyledi:

“Hayatını kaybeden 29 işçimiz ve 1 vatandaşımıza tekrar Allah’tan rahmet, ailelerine başsağlığı diliyorum. Aileleri ziyaret edip, sorunlarını dinleme fırsatım oldu. Beşiktaş’taki yangında, işverenin sorumluluğu gibi bu işletmeye çalışma ruhsatı veren ilçe belediyesinin ciddi bir ihmali de söz konusu. Gerçekten vatandaşımızın sağlığını ve güvenliğini düşünerek hareket etmemiz, tavır ve duruş almamız lazım. Biz devam eden hukuki sürecin takipçisi olacağız. İş sağlığı ve güvenliği konusunda denetimlerimizi sıkılaştırarak devam ettireceğiz. Tüm belediyelere, kurumlara ve işverenlere sesleniyorum; iş sağlığı ve güvenliği konusunda gereken önlemleri alın, mevzuatı uygulayın. Mevzuat hükümlerini uygulamayan herkese karşı politikamızdan taviz vermeden gereken tedbirleri almaya daha baskılı şekilde devam edeceğiz.”

“Toplam 64 bin 145 iş güvenliği uzmanımız var”

Türkiye’nin iş sağlığı ve güvenliği alanında önemli seviyede insan kaynağına sahip olduğunu vurgulayan Işıkhan, “İş Sağlığı ve Güvenliği Kayıt, Takip ve Analiz Programına (İSG-KATİP) göre, nisan sonu itibarıyla 13 bin 554 ‘A sınıfı’, 20 bin 417 ‘B sınıfı’, 30 bin 174 ‘C sınıfı’ olmak üzere toplam 64 bin 145 iş güvenliği uzmanı var. Bunun yanında, 28 bin 323 iş yeri hekimi ve 14 bin 389 diğer sağlık personeli de iş sağlığıyla ilgili hizmetler sunuyor. Böylece İş Sağlığı ve Güvenliği alanında uzman insan kaynağımızı nitelik ve nicelik olarak büyütürken, 106 bin 857 kişi de istihdam edilmiştir.” dedi.

“İşsizlik sigorta priminde yüzde 50 indirim sağlıyoruz”

Işıkhan, insan canı söz konusu olduğunda maliyet ya da tasarrufun hiçbir anlam ve öneminin olmadığını dile getirerek, “Kaldı ki iş kazası ve meslek hastalığı sonrasında ödenecek tazminatlar, iş günü kayıpları, imaj kaybı hususları göz önüne alındığında tüm bunların işverene çok daha büyük bir yük getirdiğini düşünmekteyim. O yüzden hep diyoruz, önlemek, ödemekten daima daha ucuzdur.” diye konuştu.

İş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin etkin yürütülebilmesi için işverenlere birçok destek ve teşvik verdiklerini bildiren Işıkhan, şunları kaydetti:

“10’dan az çalışanı bulunan ‘tehlikeli’ ve ‘çok tehlikeli’ iş yerlerine İSG hizmeti ödeme desteği, 3 yıl boyunca ölümlü veya sürekli iş göremezlikle neticelenen iş kazası olmayan işletmelerde işsizlik sigorta priminde yüzde 50 indirim sağlıyoruz. 50’den az çalışanı bulunan ‘az tehlikeli’ sınıftaki iş yeri işverenleri ile işveren vekillerine sağlık hizmetleri hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilme imkanı sağlıyoruz. Desteklerimiz ‘çok tehlikeli’ sınıfta 280 bin iş yeri, 860 bin çalışanı, ‘tehlikeli’ sınıfta ise 490 bin iş yeri, 1 milyon 300 bin çalışanı kapsamaktadır.”

“74 kamu kurum veya kuruluşuyla istişare toplantıları yapıldı”

Işıkhan, iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi amacıyla denetimler ve mevzuat çalışmalarının yanı sıra eğitim, çalıştay ve işbirlikleri, ulusal ve uluslararası projeler, paydaşlara yönelik bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerini hayata geçirdiklerini söyledi.

Çalışan ve üreten müreffeh bir Türkiye yolunda insan onuruna yakışır çalışma koşullarının oluşturulması için bu yöndeki çalışmalarına aralıksız devam ettiklerini vurgulayan Işıkhan, şöyle devam etti:

“2002’den bu yana iş sağlığı ve güvenliğinin geliştirilmesi ve saha uygulamalarını yaygınlaştırmak amacıyla toplam 87 projeyi hayata geçirdik. 2024 yılında yürüttüğümüz proje sayısı 92’ye ulaşacak. Son dönemde Bakanlığımızca yürütülen en kapsamlı AB projelerinden birisi olan Madencilik Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliğinin Geliştirilmesi Projesi (MİSGEP) ile maden sektöründe yer alan tüm paydaşlara ve STK’lere ulaştık. Projeler dışında da ilgili paydaşlarla yaptığımız 82 protokol çerçevesinde birçok faaliyet yürütüyoruz. 37 üniversite ile eğitim, danışmanlık veri paylaşımı gibi alanlarda çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Bunun yanı sıra üniversiteler, belediyeler, KİT’ler ve Bakanlık merkez birimleri gibi farklı birimlerin yer aldığı 74 ayrı kamu kurum veya kuruluşuyla Kamu İSG İstişare Toplantıları gerçekleştirerek, kamu İSG ailemize dahil olmaları ve işbirliği içinde çalışmamız sağlandı. Ulusal alandaki çalışmaların yanı sıra uluslararası arenada da önemli roller üstleniyoruz.”

“İSG Kongresi geleceğe hazırlık için önemli bir buluşma olacak”

Bakanlık olarak 10. Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresi’ni 29 Eylül-2 Ekim’de düzenleyeceklerini bildiren Işıkhan, şunları kaydetti:

“Türkiye Yüzyılında İSG’ temalı 10. Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresi ile ülkemizde yapılan çalışmalar ile İSG alanında dünyadaki iyi uygulama örnekleri paylaşılacak. Eğitim ve çeşitli kurslar ile katılımcılara, iş sağlığı ve güvenliği alanında kendilerini geliştirme fırsatı da sunulacak. Güvenlik kültürü bilincinin, ülkemizde ve dünya genelinde gelişimine katkı sağlanacak. Güncel iş sağlığı ve güvenliği bilgi ve uygulamaları paylaşılacak. Yeni uygulamaların hızla olgunlaşmasına katkı sağlanacak. Özellikle 2024 sonunda ‘az tehlikeli’ sınıfın ve kamu kurumlarının da kanun kapsamına girdiğini düşünürsek bu kongre geleceğe hazırlık açısından da önemli bir buluşmaya ev sahipliği yapacak.”

Gaziantep Sanayi Odası Mesleki Eğitim Merkezi’nde (GSOMEM) düzenlenen toplantıda, A Sınıfı İş Güveliği Uzmanı Makine Mühendisi Bedri Tekin’in işletmelerdeki iş sağlığı ve güvenliği sorunları hakkında bilgiler verdi.

Toplantıya, GSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Başar Küçükparmak, GSO Yönetim Kurulu Üyeleri Cengiz Konukoğlu, Ali Can Koçak, MMO Gaziantep Şube Başkanı Hamit Öztürkmen, GSO Genel Sekreteri Yusuf İzzettin İymen, iş sağlığı ve güvenliği uzmanları ve firma temsilcileri katıldı.

Toplantının açılış konuşmasını yapan GSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Başar Küçükparmak, “Gazi şehrimiz sanayisi, ticareti ve hizmet sektörüyle istihdamın yoğun olduğu bir şehirdir. İlimiz sanayi işletmesi sayısı, oluşturduğu istihdam, ihracatı ile ülke ekonomisine katkısı göz önünde bulundurulduğunda bu işletmelerimizin sürdürülebilirliğinin sağlanması önem arz etmekte olup, sürdürülebilirlik için yapılması gereken en temel unsurların başında ise iş sağlığı ve güvenliği konusu gelmektedir” dedi.

6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanununun çıkarılması ve yayınlanma aşamasında Gaziantep Sanayi Odası’nın önemli desteklerinin olduğunu dile getiren Başar Küçükparmak, “Kanun ile işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemesi hedeflenmektedir. İşletmelerde yapılan denetimlerde, konuya sadece yaptırım ya da cezai yükümlülük gözüyle bakılmamalıdır. Yapılan denetimlerde, denetçilerin firmalara çözüm odaklı ve iyileştirmeye yönelik bir yaklaşım sergilemesi süreç yönetimi açısından daha verimli olmanın yanı sıra, işletmelerin de iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini artırarak benimsemesine yardımcı olacaktır. Firmalarımızın da iş sağlığı ve güvenliğini zorunluluktan öte bir sorumluluk ve işletme kültürü olarak görmesi gerekmektedir” ifadelerini kullandı.

Makina Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Hamit Öztürkmen de konuşmasında, iş sağlığı ve iş güvenliğiyle ilgili yürütülen çalışmalar hakkında bilgi vererek, “İş sağlığı ve iş güvenliği işletmelerde iş kazalarından, olumsuz şartlardan, meslek hastalıklarından çalışanları korumak, insan ve çevre sağlığına zarar verecek şartları ortadan kaldırmak, üretimin güvenliğini sağlamak ve verimliliği artırmak için yapılan tüm çalışmaları kapsamaktadır. Ancak bir dizi sorunlar da devam etmektedir. İyi olması için bizler de elimizden geleni yapacağız. Bu doğrultuda iş sağlığı ve iş güvenliği gibi böylesine önemli bir konunun ele alındığı toplantımızın hayırlı olmasını diliyor, iş birlikleri için Gaziantep Sanayi Odamıza teşekkür ediyorum” şeklinde konuştu.

A Sınıfı İş Güveliği Uzmanı Makine Mühendisi Bedri Tekin ise açılış konuşmalarının ardından, “İşyerlerinde İşçi Sağlığı ve Güvenliği Nasıl Yönetilmeli”, “İşçi Sağlığı ve Güvenliğinin Kaynağı”, “İSG’de Taraflar”, “OSGB Sistemi Nedir?”, “İşe Başlamadan Önce Sağlık ve Güvenlik ile İlgili Uygulama Yöntemi Raporunun Hazırlaması”, “Risk Analizi” ve “Mevzuata Uygun Önlemlerin Alınması” başlıklarında bir sunum yaptı.

Toplantı, soru-cevap bölümünün ardından sona erdi. – GAZİANTEP

İş sağlığı ve güvenliği başlığı 2023 yılının sonunda iş kazası bildirmeme veya geç bildirme cezalarındaki artışla bir kez daha gündeme geldi. İKÜ Hukuk Fakültesinden Dr. Öğr. Üyesi Ender Demir, işletmelerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin hukuki yükümlülüklerini bilmesi ve yerine getirmesi sürecinde eğitimin önemine dikkat çekti.Dr.Öğr.Üyesi Demir, “İş sağlığı ve güvenliği alanında eğitim kalitesi çok önemli. Bu eğitimlerin kağıt üstünde verilmiş gösterilmesi ve uzman olmayan kişilerce düzenlenmesi iş sağlığı ve güvenliğinin önündeki en büyük risklerden biri” dedi.

Yılın son haftası yapılan açıklamada, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanununa göre 2023 yılında yeniden değerleme oranında (yüzde 122,9) artışla bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene uygulanacak ceza oranı 15 bin 529 TL’ye yükseldi. SGK’nın, “İş Kazası İstatistikleri” 2022 raporuna göre 4a kapsamında 588.823, 4b kapsamında 448 sigortalı olmak üzere toplam 589.271 kişinin iş kazası kayda geçti. İş kazasına ilişkin bildirimler başta olmak üzere sürecin baştan sona sağlıklı ve güvenli yönetiminde en önemli vurgu ise eğitim.

İKÜ Hukuk Fakültesinden Dr. Öğr. Üyesi Ender Demir, işletmelerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin hukuki yükümlülüklerini bilmesi ve yerine getirmesi sürecinde eğitimin ve eğitimli İSG uzmanlarının çok önemli bir rol üstlendiğine dikkati çekti.

İSG EĞİTİMLERİ KAĞIT ÜZERİNDE VERİLMEMELİ

İşverenler, İSG için lüzumlu olan her türlü araç ve gereci sağlamalarına rağmen bu araçların doğru ve etkin kullanımının denetlenmediğine dikkati çeken Dr. Öğr. Üyesi Demir, mevzuatın yalnızca araç gereç tedariği değil, bu araçların denetiminde de işverene çeşitli yükümlülükler getirdiğini belirtti.

“KAĞIT ÜSTÜNDE UZMAN ANCAK YETERLİ BİLGİYE SAHİP DEĞİLLER”

İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında en önemli aktörlerin iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimleri olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Ender Demir öncelikle iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimlerinin hukuki ve teknik anlamda bir eğitimden geçmiş olmaları gerektiğine dikkati çekti. Kağıt üstünde uzman olan ancak yeterli bilgi ve birikime sahip olmayan kişiler eliyle İSG hizmetlerinin yürütülmesinin riskli olduğuna dikkati çeken Dr. Öğr. Üyesi Ender Demir işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri konusunda dikkat etmesi gereken noktaları şöyle açıkladı:

“Çalışanları eğiten, onları yönlendiren İSG profesyonellerinin iyi bir eğitim almış olmaları önemlidir. Çalışanlara özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi halinde veya yeni teknoloji uygulanması halinde eğitim verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.”

İSG EĞİTİMİ HUKUKİ VE CEZAİ OLDUĞU KADAR VİCDANİ BİR SORUMLULUK

İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri teknik ve hukuki boyutlarına dikkati çeken Dr. Öğr. Üyesi Ender Demir, teknik eğitimlerde uygulama ve bilgi birikiminin ön plana çıktığını ifade etti. Demir, İSG eğitimi almayı planlayan işletmeler için dikkat edilmesi gereken başlıkları şöyle sıraladı:

“Eğitimcilerin alana hakim olması, uygulamanın içinden gelmesi, eğitiminin kağıt üstünde kalmasını engeller. Eğitim alınan kurumların belirlenmesinde, kurumun konuya hakimiyeti, geçmişi, eğitimcilerinin kimlerden oluştuğu, ilgili kişilerin uygulamanın içinden gelmesi önemli. İşletmelerin bu hususları göz önünde tutarak eğitime yaklaşmaları, hem kendi kurumlarının itibari ve menfaati hem de çalışanlarının menfaatleri bakımından büyük önem arz etmektedir. İSG eğitimlerini yalnızca yasal bir zorunluluğun yerine getirilmesi olarak görmemek lazım. Ülkemizde maalesef her gün ortalama 6-7 çalışan iş kazası neticesinde ölmekte. Konu cezai ve hukuki sorumluluğunun yanı sıra vicdani bir sorumluluk. Bir yaşamın, o yaşama dahil hayallerin yok olması her yönüyle büyük bir yıkım yaratır. Bu yıkımın bir parçası olmamak adına iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine basit bir pencereden bakmamak gerek. Gerçekten daha iyisini, en iyisini nasıl yapabiliriz diye düşünerek yaklaşmak gerekir.”