İran medyasındaki haberlerde, Reisi’yi taşıyan helikoptere 12 saatten uzun süre ulaşılamadığı aktarılmıştı.

Azerbaycan, Ermenistan, Irak, Rusya ve Türkiye helikopterin bulunması için yürütülen arama kurtarma çalışmalarına destek önerisi yapmıştı.

Türkiye’den kalkan Akıncı İHA da kurtarma görevine katılmıştı. Anadolu Ajansı’na göre hava aracı helikopter enkazı ile görsel teması gece sağlamış ve görev sırasında edindiği bilgileri İran ile anlık olarak paylaşmıştı.

BBC Monitoring‘e (BBC İzleme Servisi) göre İranlı yetkililer konuyla ilgili açıklamalarında enkazın bulunmasında İranlı İHA’ların kullanıldığını belirttiler.

İran Kızılhaçı’nın başındaki Pirhossein Kolivan 20 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, helikopterin konumunu kendi imkanlarıyla bulduklarını belirtti:

” Operasyon tamamen İranlı kurtarma ekipleri tarafından yürütüldü. Dışarıdan yardım almak, dış ülkelerden yardım alındığı yorumları söylentiden ibaret. Sahadaydım. Sevgili [kurtarma ekiplerimiz] bir saniye bile dinlenmeden ve uyumadan çalıştı. Helikopter enkazını gören İHA İran Kızılayı’na aitti”.

Devlete ait IRTV1 kanalı da aynı gün TSİ 19.30’daki yayınında düşen helikopterin enkazını İranlı İHA’ların bulduğunu söyledi.

Yayına katılan kanalın Savunma Masası Muhabiri Younes Şadlou, yerel saatle 5.30 sularında İslami Devrim Muhafızları’nın Kudüs Gücü’ne ait özel bir İHA’nın helikopteri Uzi köyünün güneybatısında tespit ettiğini söyledi.

‘Enkaz Akıncı’nın paylaştığı konumdan 10 km uzaktaydı’

Şadlou, operasyonda Türkiye ve Rusya’nın rolü hakkındaki soruya şöyle yanıt verdi:

“Türk İHA’sı, Türkiye’nin isteği ve İranlı yetkililerin kabul etmesiyle kurtarma operasyonu için yardıma geldi. Dahası Rusya da katılmak istedi ve kendi özel kurtarma donanımlarını gönderdiler.”

Ermenistan’dan iki İHA ve Moskova’dan özel donanımın Tebriz’e ulaştığını söyleyen Şadlou, “Ancak İran İHA’sının bulduğu helikopterin konumu, Türk Akıncı’nın paylaştığı konumdan 10 km uzaktaydı”.

Şadlou, Akıncı’nın helikopterin yerini “tam olarak bulamadığını” söyledi ve Devrim Muhafızları’nın İHA’sının enkazın yerini tespit ettiğini açıkladı.

İran basınında, bir grup gönüllü bisikletlinin helikopter enkazına ilk ulaşan kişiler olduğu haberleri de yer aldı.

Reform yanlısı günlük Arman-e Emrouz gazetesi, Akıncı’nın helikoper enkazını bulmasının Türkiye’nin başarılı mali kalkınmasıyla ilgili olduğunu ve İran’ın “ekonomik izolasyonu” ve “yaptırımlar nedeniyle yeni teknolojilere erişmekteki başarısızlığını” gösterdiğini yazdı.

Gazete, Türkiye’nin gece görüşü araçları ve İHA’lara sahip 32 kişilik bir kurtarma ekibini İran Dışişleri Bakanlığı’nın talebiyle İran’a gönderdiğini belirtti.

Sosyal medyada nasıl yorumlandı?

İranlı reform yanlısı din adamı Rahmatollah Bigdeli, X hesabından, İranlı yetkililerin Akıncı’nın İran’daki bazı stratejik bölgeleri ve “askeri konumları” taramasına izin vermesini eleştirdi ve İran’ı “mahçup ettiklerini” söyledi.

İran’da rejim yanlısı bir kullanıcı ise, X hesabından, İran İHA’ları farklı hava koşullarında gece operasyonlar düzenleyebiliyorken, hangi İran makamının Türkiye’nin İHA gönderme önerisini kabul ettiğini sorguladı. İHA biriminin başındaki İranlı kumandanların bundan sorumlu tutulması gerektiğini söyledi.

Bazı kullanıcılarsa İran’ın “dünyada İHA sektöründe lider olma” iddialarıyla alay ettiler ve Akıncı’nın başarısının Türkiye’nin İHA satışlarını artırmasına yardım edeceği yorumlarını yaptılar.

AB Dışişleri Bakanları’nın üzerinde çalıştığı yeni yaptırımlar, özellikle İran’ın insansız hava araçları (İHA-drone) ve füze üretimine yönelik olacak.

Hamas ve Hizbullah’ın yanı sıra Yemen’deki Husilere silah sağlayan İranlı kişi ve kuruluşlar yaptırım listesine alınacak.

İran Devrim Muhafızları’nın “AB terör örgütleri listesine alınması” önerisine ise’ şimdilik sıcak bakılmıyor.

Liderler zirvesinden hangi kararlar çıktı?

Brüksel’de Çarşamba akşamı Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Charles Michel başkanlığında bir araya gelen AB liderleri, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırısına ilişkin gelişmeleri de ele aldı.

AB devlet ve hükümet başkanlarının, İran’ın İsrail’e yönelik saldırısını “güçlü ve net bir şekilde” kınadığı bildirildi.

Zirve sonrası yapılan açıklamada, AB Konseyi’nin, “İsrail halkıyla tam dayanışmasını, İsrail’in güvenliğine ve bölgesel istikrarına olan bağlılığını yinelediği” vurgulandı.

Taraflara itidal çağrısında bulunan AB liderleri, İran’dan tüm saldırıları tamamen durdurmasını istedi.

Liderler, başta İHA ve füze üretimi olmak üzere İranlı kişi ve kuruluşlara yönelik kısıtlayıcı önlemlerin genişletilmesini kararlaştırdı.

AB, ciddi insan hakları ihlalleri nedeniyle 2011 yılında İran’a karşı yaptırım uygulamaya başladı.

Brüksel yönetimi tarafından her yıl yenilenen yaptırımlar listesi, son olarak 13 Nisan 2025 tarihine kadar uzatılmıştı.

Hangi yaptırımlar üzerinde duruluyor?

İran’ın İsrail’e yönelik saldırısı nedeniyle, AB Dışişleri Bakanları’nın Salı günü gerçekleştirdiği olağanüstü toplantıda da yaptırımların genişletilmesi kararlaştırıldı.

AB Komisyonu Dış Politika Yüksek Temsilciliği, İran’a uygulanacak yeni kısıtlamalar konusunda çalışmaya başladı.

AB Dışişleri Bakanları, önümüzdeki Pazartesi günü yeniden bir araya gelerek, yeni yaptırımlara son şeklini verecek.

AB’nin hedefinde öncelikli olarak İran’ın insansız hava aracı ve füze üretimi var.

AB Konseyi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından zaten 2022 ve 20223’te İranlı İHA üreticilerini yaptırım listesine almıştı.

AB yönetimi, geçen yıl 20 Temmuz’da İran’ın, Rusya’nın Ukrayna’daki saldırılarına verdiği askeri destek nedeniyle, yaptırımlar için özel bir çerçeve oluşturulmasını kararlaştırdı.

Bu kapsamda, insansız hava araçlarının yapımında ve üretiminde kullanılan malzemelerin AB ülkelerinden İran’a ihracatı yasaklandı.

İnsansız hava aracı programında yer alan İran vatandaşlarının AB ülkelerindeki varlıklarının dondurulması ve Avrupa’ya seyahat yasağı uygulanması da benimsendi.

AB Dışişleri Bakanlarının, Pazartesi günü yapılacak toplantıda, yaptırım uygulanacak kişi ve kuruluş sayısını daha da genişletmesi bekleniyor.

Yeni listenin, Yemen’deki Husilere veya Hizbullah ve Hamas gibi İsrail’le savaşan örgütlere silah sağlayan İranlı kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımlar içereceği belirtiliyor.

Hollanda başta olmak üzere, bazı AB üyesi ülkeler, İran Devrim Muhafızları’nın, terör örgütleri listesine alınmasını istiyor.

Hollanda Başbakanı Mark Rutte, son zirvede bu öneriyi tekrar gündeme getirdi.

AB yönetimi bu konuda yeni bir hukuki tavsiye istese de, Rutte’ye göre, birlik içerisinde bu konuda yeterli destek yok.

AB İran yönetimini neyle suçluyor?

AB Komisyonu Dış Politika Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, İran’la yapılan nükleer anlaşmayı olumsuz etkileyeceği ve bu ülkeyi AB’den daha fazla uzaklaştıracağı gerekçesiyle, yaptırımların genişletilmesine olumlu bakmıyordu.

Ancak 22 yaşındaki İranlı kadın Mahsa Amini’nin 16 Eylül 2022’de polis tarafından öldürülmesi sonrasında AB-İran ilişkileri yeniden gerildi.

AB yönetimi, Ekim 2022’den bu yana, İran’da insan haklarının daha da kötüleştiği gerekçesiyle 10 yaptırım paketi hazırladı.

AB, Tahran yönetimine yönelik şu suçlamalarda bulunuyor:

AB yönetimi İranlı yetkililerden kamusal ve özel hayatta kadınlara ve kız çocuklarına yönelik her türlü sistemik ayrımcılığı ortadan kaldırmalarını, kadınlara yönelik her türlü cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti önlemelerini de istiyor.

AB yönetimi daha önce İran’a hangi kısıtlamaları getirdi?

Avrupa Birliği tarafından, 2011 yılından bu yana 227 İran vatandaşı ile 42 kuruma yaptırım uygulandı.

Yaptırım uygulanan kişiler arasında İran İçişleri Bakanı Ahmed Vahidi, Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bakanı Issa Zarepour ile milletvekilleri, emniyet, yargı ve ordu mensupları ve Siber Uzay Yüksek Konseyi üyeleri yer alıyor.

AB’nin kısıtlama getirdiği İran resmi kurumları arasında ise Kültür ve İslami Rehberlik Bakanlığı, Eğitim Bakanlığı, Ahlak Polisi, İslam Devrim Muhafızları Birliği (IRGC), Emniyet Güçleri (LEF), Kültür Devrimi Yüksek Konseyi, Siber Uzay Yüksek Konseyi ve resmi medya kuruluşları yer alıyor.

İranlı kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımlar da şu kısıtlamaları içeriyor:

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi de 2006 yılından bu yana İran’ın nükleer silahların yayılması amacıyla uranyum zenginleştirmeyi durdurması için bir dizi yaptırım kararı almıştı.

Bu kapsamda AB yönetimi de, İran’a silah ve hammadde satışının yasaklanması ile petrol ithalatının durdurulması da dahil birçok konuda yaptırım uygulamaya başlamıştı.

Şarkıcı, Nasehi ve Asu’nun teklifiyle besteci Alvand Jalali ile Grammy’e aday olabilecek bir şarkı yapmayı kabul ettiğini dile getirdi. Çalışmalarından bahseden sanatçı, “İlk olarak ‘Cesur Ol’ şarkısının okumaları, düzenlemesi tamamen bitti.

O, mix mastering aşamasında. Sonra bir Anadolu türküsü seslendireceğiz. Ondan sonra da Grammy adaylığı için düşündüğümüz şarkının çalışması gelecek” dedi.

Ferhat Göçer, İran’da çok fazla dinleyicisi olduğunu ve sosyal medya vesilesiyle İranlı hayranlarıyla da tanıştığını dile getirdi. Zaman zaman İran’daki müzisyenlerle iş birlikleri üzerine görüşmeler yaptıklarını dile getiren Göçer, arkadaşı Mareechi Asu vesilesiyle de birçok ünlü İranlı sanatçıyla tanıştığını kaydetti. Ferhat Göçer, İranlı müzisyenler Mehrdad Nasehi ve Mareechi Asu’nun teklifiyle besteci Alvand Jalali ile Grammy’e aday olabilecek bir şarkı yapmayı seve seve kabul ettiğini aktararak, şu bilgileri verdi:

“Çalışmalara başladık. İlk olarak ‘Cesur Ol’ şarkısının okumaları, düzenlemesi tamamen bitti. O, mix mastering aşamasında. Sonra bir Anadolu türküsü seslendireceğiz. Ondan sonra da Grammy adaylığı için düşündüğümüz şarkının çalışması gelecek. Bu 3 şarkı devam ederken, 6 Nisan’da Toronto’da İranlı organizatörlerle bir konser de organize ettik. Ben bu konseri ABD, Kanada turnesinin sonuna yerleştirdim. ABD’de 7-8 konserin arkasından en son Toronto’da İranlı dostlarımızla buluşacağız. Toronto ve etrafındaki bütün dostlarımızı mutlaka konsere bekliyorum.”

REKLAM

“İRAN MÜZİĞİNDE İNANILMAZ BİR DUYGU VAR”

İran müziği ile Anadolu müziğinin çok yakın bağları olduğuna işaret eden Göçer, “Yani ayırt etme imkanınız neredeyse yok bu açıdan. Ama duygusu ve enstrüman çalış teknikleri açısından bir kere dili çok beğeniyorum. Çok asil bir konuşma tarzı Farsça, gerçekten çok kibar bir dil. Mareechi Asu sayesinde enstrümanistleri, vokal sanatçıları daha yakından tanıma şansı edindim. Mehrdad Nasehi ile stüdyoya girdiğimizde onun çalış tekniklerini görüyorum. İnanılmaz bir duygu var. Makamlar, dokunuşlar, nağmeler hem bizden hem de sanki başka bir evrenden gibi geliyor. Bu açıdan çok etkileyici.” dedi.

İranlı şarkıcılarla da düet yapabileceğini kaydeden Göçer, İran müziğinin kendisini heyecanlandırdığını söyledi.

Göçer, dijital medyanın ilerlemesiyle sürekli aktif olmak için farklı mecralarda, sık aralıklarla single tarzı eserler çıkarmak gerektiğinin altını çizdi.

Azerbaycanlı şarkıcı Elnar Xelilov ile yaptığı düetin dünya prömiyerinin yakında gerçekleştirileceğini aktaran Göçer, ” Bakü’de video kliplerini hazırladık, çekimlerini, televizyon programlarını ve tanıtımlarını yaptık. Herhalde klip de 28, 29 Mart gibi bütün dijital platformlarda olacak.” diye konuştu.

Musiki Eseri Sahipleri Grubu Meslek Birliği Yönetim Kurulu Başkanı olarak da İranlı ve Azerbaycanlı müzisyenlere birliğe üye olmaları çağrısında bulunan Göçer, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dünyada eserlerinin teliflerini bizle birlikte takip etsinler. Daha doğrusu biz, onlar adına takip edelim. Onların hak ettiği kazançları sağlamaya çalışalım. Bu çok önemli bir şey. Yani eser sahibi olarak bir meslek birliğine üye olmak çok önemli. Dijital platformlarda yayınladığınız bir eseri dünyanın dört bir yanına çok kısa sürede ulaştırabiliyorsunuz. Mutlaka ciddi büyük hak kayıplarına bir an evvel son verilmesi gerekiyor.”

“TÜRK VE İRAN KÜLTÜRÜNÜN BİRBİRİNE YAKIN OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM”

Kamança sanatçısı Mehrdad Nasehi de Mareechi Asu vesilesiyle tanıştığı Göçer’le güzel bir iş birliği yaptığının altını çizerek, “Göçer, çok güçlü bir müzik adamı. Benim için onunla çalışmak aslında çok ilginçti. Ferhat Bey, işimi titizlikle yapabilmem için tüm ince noktalara dikkatle bakıp, ortamı hazırladı. Yaklaşık 10 kere kayıt yaptık. Bu 10 kayıtta da Türk ve İran musikisindeki o düşünce yapısını müziğimize yansıtmak için titizlikle çalıştık. Sonuçta da böyle bir eser ortaya koyduk.” değerlendirmesinde bulundu.

Üç yıldır Türkiye’de müzik çalışmalarını sürdüren Nasehi, daha önce Göksel Baktagir’le de çalıştığını belirterek, şunları aktardı:

“Türk ve İran kültürünün birbirine yakın olduğunu düşünüyorum. Aslında makamlar ve müzik türlerimiz de birbirine çok benziyor. Türkiye’de bulunduğum süreçte de Türk öğrencilere İran kamançası dersi veriyorum. ‘Rah’ adlı yol anlamında bir grubumuz var. Mareechi Asu ve Soudeh Sharhi ile konserler veriyoruz. Yine İranlı çok ünlü orkestra şefi Majid Derakhshani ile Mah grubuyla Avrupa turnelerine çıkıyoruz.”

“SEVGİ VE DOSTLUK İÇERİSİNDE GÜZEL BİR ESER ÜRETTİĞİMİZİ DÜŞÜNÜYORUM”

Müzisyen ve def sanatçısı Mareechi Asu ise İranlılar ve Türklerin çok derin bağları olan bir kültür içerisinde olduklarını ve bunun da müziğe yansıdığını söyledi.

“Cesur Ol” parçasına da değinen Asu, “Sevgi ve dostluk içerisinde güzel bir eser ürettiğimizi düşünüyorum ve umarım ki hem İranlı hem de Türk dostlarımız eserden keyif alır ve güzel bir anı oluşturabiliriz bütün dostlarımız için.” dedi.

AA muhabirine açıklamada bulunan Göçer, İran’da çok fazla dinleyicisi olduğunu ve sosyal medya vesilesiyle İranlı hayranlarıyla da tanıştığını dile getirdi.

Zaman zaman İran’daki müzisyenlerle iş birlikleri üzerine görüşmeler yaptıklarını dile getiren Göçer, arkadaşı Mareechi Asu vesilesiyle de birçok ünlü İranlı sanatçıyla tanıştığını kaydetti.

Ferhat Göçer, İranlı müzisyenler Mehrdad Nasehi ve Mareechi Asu’nun teklifiyle besteci Alvand Jalali ile Grammy’e aday olabilecek bir şarkı yapmayı seve seve kabul ettiğini aktararak, şu bilgileri verdi:

“Çalışmalara başladık. İlk olarak ‘Cesur Ol’ şarkısının okumaları, düzenlemesi tamamen bitti. O, mix mastering aşamasında. Sonra bir Anadolu türküsü seslendireceğiz. Ondan sonra da Grammy adaylığı için düşündüğümüz şarkının çalışması gelecek. Bu 3 şarkı devam ederken, 6 Nisan’da Toronto’da İranlı organizatörlerle bir konser de organize ettik. Ben bu konseri ABD, Kanada turnesinin sonuna yerleştirdim. ABD’de 7-8 konserin arkasından en son Toronto’da İranlı dostlarımızla buluşacağız. Toronto ve etrafındaki bütün dostlarımızı mutlaka konsere bekliyorum.”

“İran müziğinde inanılmaz bir duygu var”

İran müziği ile Anadolu müziğinin çok yakın bağları olduğuna işaret eden Göçer, “Yani ayırt etme imkanınız neredeyse yok bu açıdan. Ama duygusu ve enstrüman çalış teknikleri açısından bir kere dili çok beğeniyorum. Çok asil bir konuşma tarzı Farsça, gerçekten çok kibar bir dil. Mareechi Asu sayesinde enstrümanistleri, vokal sanatçıları daha yakından tanıma şansı edindim. Mehrdad Nasehi ile stüdyoya girdiğimizde onun çalış tekniklerini görüyorum. İnanılmaz bir duygu var. Makamlar, dokunuşlar, nağmeler hem bizden hem de sanki başka bir evrenden gibi geliyor. Bu açıdan çok etkileyici.” dedi.

İranlı şarkıcılarla da düet yapabileceğini kaydeden Göçer, İran müziğinin kendisini heyecanlandırdığını söyledi.

Göçer, dijital medyanın ilerlemesiyle sürekli aktif olmak için farklı mecralarda, sık aralıklarla single tarzı eserler çıkarmak gerektiğinin altını çizdi.

Azerbaycanlı şarkıcı Elnar Xelilov ile yaptığı düetin dünya prömiyerinin yakında gerçekleştirileceğini aktaran Göçer, ” Bakü’de video kliplerini hazırladık, çekimlerini, televizyon programlarını ve tanıtımlarını yaptık. Herhalde klip de 28, 29 Mart gibi bütün dijital platformlarda olacak.” diye konuştu.

Musiki Eseri Sahipleri Grubu Meslek Birliği Yönetim Kurulu Başkanı olarak da İranlı ve Azerbaycanlı müzisyenlere birliğe üye olmaları çağrısında bulunan Göçer, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dünyada eserlerinin teliflerini bizle birlikte takip etsinler. Daha doğrusu biz, onlar adına takip edelim. Onların hak ettiği kazançları sağlamaya çalışalım. Bu çok önemli bir şey. Yani eser sahibi olarak bir meslek birliğine üye olmak çok önemli. Dijital platformlarda yayınladığınız bir eseri dünyanın dört bir yanına çok kısa sürede ulaştırabiliyorsunuz. Mutlaka ciddi büyük hak kayıplarına bir an evvel son verilmesi gerekiyor.” ?

“Türk ve İran kültürünün birbirine yakın olduğunu düşünüyorum”

Kamança sanatçısı Mehrdad Nasehi de Mareechi Asu vesilesiyle tanıştığı Göçer’le güzel bir iş birliği yaptığının altını çizerek, “Göçer, çok güçlü bir müzik adamı. Benim için onunla çalışmak aslında çok ilginçti. Ferhat Bey, işimi titizlikle yapabilmem için tüm ince noktalara dikkatle bakıp, ortamı hazırladı. Yaklaşık 10 kere kayıt yaptık. Bu 10 kayıtta da Türk ve İran musikisindeki o düşünce yapısını müziğimize yansıtmak için titizlikle çalıştık. Sonuçta da böyle bir eser ortaya koyduk.” değerlendirmesinde bulundu.

Üç yıldır Türkiye’de müzik çalışmalarını sürdüren Nasehi, daha önce Göksel Baktagir’le de çalıştığını belirterek, şunları aktardı:

“Türk ve İran kültürünün birbirine yakın olduğunu düşünüyorum. Aslında makamlar ve müzik türlerimiz de birbirine çok benziyor. Türkiye’de bulunduğum süreçte de Türk öğrencilere İran kamançası dersi veriyorum. ‘Rah’ adlı yol anlamında bir grubumuz var. Mareechi Asu ve Soudeh Sharhi ile konserler veriyoruz. Yine İranlı çok ünlü orkestra şefi Majid Derakhshani ile Mah grubuyla Avrupa turnelerine çıkıyoruz.”

“Sevgi ve dostluk içerisinde güzel bir eser ürettiğimizi düşünüyorum”

Müzisyen ve def sanatçısı Mareechi Asu ise İranlılar ve Türklerin çok derin bağları olan bir kültür içerisinde olduklarını ve bunun da müziğe yansıdığını söyledi.

“Cesur Ol” parçasına da değinen Asu, “Sevgi ve dostluk içerisinde güzel bir eser ürettiğimizi düşünüyorum ve umarım ki hem İranlı hem de Türk dostlarımız eserden keyif alır ve güzel bir anı oluşturabiliriz bütün dostlarımız için.” dedi.

Komşu ülkeyle en uzun sınır hattına sahip olan Van, Saray ilçesindeki Kapıköy Sınır Kapısı’nın modernize edilmesi ve 24 saat geçişlere açılmasıyla yılın her döneminde İranlı turistlere ev sahipliği yapmaya başladı.

Van’da bu yılın ilk iki aylık döneminde sınır kapısından geçen kişi sayısı 150 bine ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 2 kat arttı.

Kentte yaptıkları alışverişle esnafın yüzünü güldüren İranlı turistlerin kentte kalma süresini uzatmak amacıyla Van Ticaret ve Sanayi Odası öncülüğünde “Shopping Fest” adıyla alışveriş festivali düzenlendi.

İş yerlerine Farsça bilgilendirici yazılar yazdıran, İranlı turistlere hitap eden ürünler bulunduran esnaf, 5 Nisan’a kadar devam edecek alışveriş festivali dönemini en verimli şekilde geçirmeyi hedefliyor.

“Bir milyon İranlıyı kentte ağırlamayı hedefliyoruz”

Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fevzi Çeliktaş, AA muhabirine, her sene İranlı turistlerin kente önemli bir katma değer sağladığını söyledi.

Kapıköy Sınır Kapısı’nın kentin ekonomik anlamda can damarı olduğunu belirten Çeliktaş, “Bu yılın ilk iki ayında yaklaşık 150 bin turist kentte geldi. Yönümüzü İran’a döndük, Shopping Fest ve Nevruz Bayramı tatili kapsamında sosyal etkinlikler düzenlemeye devam ediyoruz. İranlıların kentte daha iyi vakit geçirmeleri ve kentin ekonomisine katkı sağlamaları için indirim kampanyası başlatıyoruz. Festival 5 Nisan’a kadar devam edecek.” dedi.

İranlı turistlerin yaptığı alışveriş sayesinde çarşı pazarda esnafın yüzünün güldüğünü anlatan Çeliktaş, şunları kaydetti:

“Yönetimdeki tüm arkadaşlarla sürekli İran’a gidiyoruz. Ziyaret kapsamında da kentin tanıtımı için elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz. Davet ettiğimiz turistler Van’dan mutlu şekilde ayrıldığı zaman bir sonraki ziyaretlerinde daha kalabalık geliyor. Bu sene bir milyon İranlıyı kentte ağırlamayı hedefliyoruz. İstatistiklere baktığımız zaman bu sayıyı aşacağımızı da düşünüyorum. İş insanlarımız da buna göre otel ve eğlence merkezleri gibi yatırımlar yapıyor. İki ülke olarak aynı kültürleri paylaşıyoruz, ülkeler arasında herhangi bir sorun da yok. İranlılar bizi, biz de onları seviyoruz. Ülkelerin zenginliklerini komşuluk ilişkileri içerisinde faydaya dönüştürmemiz gerekiyor.”

“Fırsat bulduğumuz gibi geliyoruz”

İranlı turistlerden Jalil Bayrami ise “Türkiye’nin birçok iline gittim ama Van bize yakın olduğunu için sürekli burayı tercih ediyoruz. Türk yemekleri ve döner için nabzımız atıyor. Buraların yemeklerini çok beğeniyoruz. Fırsat bulduğumuz gibi geliyoruz. Tahran, Tebriz ve daha birçok uzak şehirden Van’a turistler geliyor.” dedi.

Esnaf Umut Çelik de Nevruz tatiliyle İranlı turistlerin gelmesini heyecanla beklediklerini kaydetti.

Turistler sayesinde esnafın ekonomik anlamda rahatladığını dile getiren Çelik, “İranlıların gelişiyle iki bayramı bir arada yaşıyoruz. Kentteki durağanlığı İranlı turistlerin gelişiyle atlatıyoruz. Ne kadar fazla turist gelirse o kadar mutlu oluyoruz. Turizm odaklı yatırımlar yapılırsa hem istihdam artar hem de turistler daha çok buraları tercih eder.” diye konuştu.

Van’a komşu İran’dan alışveriş yapmak için gelen turistlerin sayısı, her geçen artıyor. İranlı turistler, her yılbaşı olduğu gibi, bu yıl da eğlenmek için Van’ı tercih etti. İran’dan 3 günlük yeni yıl tatili için gelen turistler, günler öncesinden otellere rezervasyon yaptırdı. Yeni yıl öncesi otellerin rezervasyonları yüzde 100’e ulaşırken, İranlı turistler de Saray ilçesindeki Kapıköy Gümrük Kapısı’ndan akın akın geldi.

‘600 BİN TURİST GİRİŞ YAPTI’

Van Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Fevzi Çeliktaş, son 1 yılda Kapıköy Sınır Kapısı’ndan kente 600 bin turistin giriş yaptığını söyleyerek, “Van’da kayıtlı otellerimizin günlük yatak kapasiteleri 12 bin, kayıtlı olmayanlarla birlikte 15 bini buluyor. İranlı misafirlerimizin gelişi ile otellerimizin doluluk oranları yeni yılda yüzde 100’e ulaşmış olacak. Kente gelen bir turist günlük 500 dolar harcıyor. Bunu 600 bin kişi ile çarptığımızda yılık 300 milyon dolar, yani bizim paramızla 900 milyon TL ediyor. İranlı misafirlerimizi ağırlamaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Gelen İranlı misafirlerimiz, kentin ekonomisine büyük katkı sağlıyor. Konaklama sektöründen giyime, kafe, restoran ve değişik sektörlerdeki esnafımız buradan büyük kazanç sağlıyor. Turizm, tabana yayılan bir gelir. Herkesin faydalanabileceği bir gelir. Bu sektörde elde edilen gelirden, hem ilimiz, hem de ülkemiz faydalanıyor” dedi.

‘2024’TE 1 MİLYON TURİST BEKLİYORUZ’

Kente gelen İranlı turist sayısının katlanarak arttığını ve gelecek yıl 1 milyon turist beklediklerini anlatan Çeliktaş, “Van halkı olarak bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da İranlı misafirlerimizi baş tacı yapmalıyız. Her zaman burada iyi vakit geçirmelerini sağlamalıyız. Gelen misafirlerin kimisi, kentin tarihi ve turistik yerlerini geziyor, kimisi de alışveriş yapıp eğleniyorlar. Özellikle yeni yıl için kentimizi tercih ediyorlar. Yılbaşında da burada vakit geçirmek istiyorlar. Bizimle beraber yeni yıla adım atmak istiyorlar. Burayı seviyorlar. Van halkı da kadirşinas, misafirperver bir halktır. Onlara değer veriyor. 2022 yılında 434 bin turist kentimize giriş yapmıştı. Bu yıl bu rakam 600 bine ulaştı. Yani bu yıl 160 bin turist daha fazla geldi. 2024 yılında daha çok İranlı bekliyoruz. En az 1 milyon turistin buraya gelmesini umut ediyoruz. İran’la yaklaşık 300 kilometrelik bir sınır hattımız var ve bize 100 kilometre mesafede olan bir ülke. Dolayısıyla biz onları kucaklayacağız. Sevgiyle, hoşgörüyle muhabbetle yolcu edeceğiz. Van iline de yakışan budur. Turist geldiği zaman burada hareket oluyor, hareket olan yerde de bereket olur. Buraya gelen turist, batı illerine de gidiyor. Dolayısıyla herkesin faydalanabildiği, herkesin kazanç sağladığı, mutlu olduğu bir durum. İlimizin ekonomisine, ülkemizin ekonomisine katma değer sağlayan bir durum var” diye konuştu. (DHA)