AFAD Başkanı Okay Memiş, Erzurum’un selden etkilenen güney ilçelerinde incelemelerde bulundu. Yetkililerden bilgi alan Memiş, ” Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün sarı ikazı turuncuya dönebilir. O yüzden dikkati elden bırakmamalıyız” dedi.

Karadeniz gezisinin ardından dün gece Erzurum’a gelen AFAD Başkanı Okay Memiş, bugün, sabah saatlerinde Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen, Tekman Kaymakamı Hasan Raşit Taşkın, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Metin Düz, DSİ 8’inci Bölge Müdürü Oğuzhan Yavuz, AFAD İl Müdürü Selahattin Karslı, İl Tarım ve Orman Müdürü Alpaslan Kenger ve İl Sağlık Müdürü Gürsel Bedir ile sel nedeniyle ev, ahır, tarım arazisi ile araçların zarar gördüğü Tekman ilçesi kırsal Dalsöğüt Mahallesi’nde incelemelerde bulundu.

Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde 3-4 gündür yağışların etkili olduğunu Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından ‘sarı’ kodla yağış ikazı verildiğini hatırlatan AFAD Başkanı Okay Memiş, sarı kodun turuncu ve kırmızıyla mukayese edildiğinde riskin çok büyük olmadığı anlamına geldiğini söyledi. Memiş, açıklamasında, “Gün içerisinde saatler içerisinde sarı ikaz turuncuya da dönebilir. O yüzden biz dikkati hiç elden bırakmadan AFAD olarak diğer paydaşlarımızla beraber muhtemel sel ve su baskınlarına karşı can kaybını önlemek için tedbirliyiz. Karadeniz’deki Giresun, Trabzon ve Rize’de de sarı ikazlar vardı. Samsun ve Ordu’da turuncu ikaz varken, Doğu Anadolu’nun Erzurum’dan Van’a kadar olan kısımlarında sarı ikazlar devam ediyor. Samsun’da özellikle Ordu sınırında Terme Çayı’nın taşması sorunuyla karşı karşıya kalındı ancak alınan tedbirler neticesinde herhangi bir can kaybıyla karşılaşmadık. Bununla birlikte Ordu’nun Çaybaşı ilçesinde 83 yaşındaki bir teyzemiz, aslında ailesinin ve çocuklarının da kendisini ikaz etmesine rağmen bendin üstünden taşan sudan karşıya geçebileceğini zannetti, maalesef suya kapılarak hayatını kaybetti” diye konuştu.

Erzurum’un Tekman ilçesi Dalsöğüt Mahallesi’nde etkili olan sağanağın derede hasara yol açtığını kaydeden Memiş, herhangi bir can kaybının yaşanmamasının sevindirici olduğunu söyledi. Mahallede 4 ahır ve 3 konutun zarar gördüğünü, 18 küçükbaşın öldüğünü ve 2 aracın da ağır hasarlı olduğunu hatırlatan Memiş, “Tekman’ın Hamzalar Mahallesi’nde ise 6, Kalaycı Mahallesi’nde de 2 aracın hasar gördüğünü tespit ettik. Karaçoban, Horasan, Karayazı, Köprüköy, Narman, Uzundere ve İspir ilçelerimizde de can kaybı yok ancak yer yer altyapı hasarları mevcut” dedi.

‘CAN KAYIPLARI YAŞIYORUZ’

Sellerde hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet ve yakınlarına başsağlığı dileğinde bulunan Memiş, şunları söyledi:

“Erzurum’un Karayazı ilçesinde suya kapılan Yakup Eren, 200-250 kişilik ekiple aranarak, cansız bedenine Ağrı’nın Tutak ilçesinde ulaşıldı. 15 santim debinin üzerindeki kuvvetli debideki su, insanların ayaklarını, 35 santimin üzerindeki debideki su da araçların yerden tekerlerini kesebiliyor. Dolayısıyla vatandaşlarımız ikazlara uysunlar. Bazen göz göre göre, oradaki durumu gördüğü halde, ‘Karşıdan karşıya geçebilirim’ zannediyor ama geçemeyip, sele kapılıp gidiyor. Selde ölenlere Allah’tan rahmet diliyorum. Can kayıpları yaşıyoruz. Ayrıca burada gördüğümüz gibi yapılaşmanın, şehirleşmenin ve konutların bu dere yataklarına yapılmaması gerekiyor. Orta ölçekli 2 göleti 1 yılda dolduracak su 2 saatte geldi. AFAD olarak 111 iş makinesi (ekskavatör) satın aldık. DSİ Genel Müdürlüğü ile yaptığımız protokolle Türkiye’nin bütün derelerini, böyle riskli dereleri ıslah etmeye başladık. Özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nden başlayarak, bu çalışmalar devam edecek ve inşallah bu bölgeye de gelecek. Bu çalışmalar ve risk azaltma çalışmaları da artarak devam edecek.”

AFAD Başkanı Okay Memiş, sel ve su baskınlarının yaşandığı, bir çobanın ise kaybolduğu Erzurum’a geldi. Vatandaşların dere yatağından uzak durup, sudan geçmemeleri uyarısında bulunan Memiş, “Bazen bütün ikazlarımıza rağmen vatandaş suyun debisini gördüğü halde ‘karşıdan karşıya geçerim’ zannediyor. 15 santimin üzerindeki sert su akışında debide insanın ayağı yerden kesiliyor. 35 santimin yüksekliğinden fazla ani debide araçların tekerleri yerden kesiliyor. Biz diyoruz ki bu şeylere dikkat edin ve ne olursunuz, zorlamayın. Birçok vefat bazen göz göre göre oluyor.” dedi.

Karadeniz gezisinin ardından saat 22.30’da Palandöken ilçesindeki İl Afet ve Acil Durum Başkanlığı’na gelen AFAD Başkanı Okay Memiş, Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi ve kurum müdürleri tarafından karşılandı. Son günlerde Türkiye’yi etkisi altına alan sel ve su baskınları ile ilgili açıklamalarda bulunan Okay Memiş, “Dünyanın kuruluşundan veya yaratılışından beri yapılan ölçümlerde en sıcak mevsimler son 10 yılda tespit edildi. İklim uzmanlarının ‘Türkiye’de, Anadolu’da veya dünyanın herhangi bir yerinde ani yağışlar, ani seller, ani hava değişikleri olacak’ yönünde ifadeleri var. Bu AFAD için beklenen bir durum. Bu anlamda risk azaltma çalışmalarımız var. Bunlardan en önemli bir tanesi Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü ile yaptığımız protokolle AFAD’a 111 ekskavatör aldık. Bunlar Türkiye’nin riskli Karadeniz bölgesinde başlamak üzere Erzurum’a da girecekler. Şu anda o çalışmalar devam ediyor. Son haftalarda sadece Samsun ve Ordu için turuncu ikaz vardı. Diğer illerimiz için Erzurum’da dahil olmak üzere sarı ikaz vardı. Sarı ikazda çok olağanüstü bir durum beklemeyiz. Yani sarı yer yer şiddetli sağanağın olacağını ifade eder. Ancak bu bazen turuncuya da dönebilir. Tıpkı Erzurum’un Tekman ve Karayazı ilçelerinde olduğu gibi” diye konuştu.

‘DERELERDEN VE DERE YATAKLARINDAN UZAK DURUN’

Turuncu ikazlarda vatandaşlara SMS ile mesaj gönderildiğini bununla yetinmeyip belediye ve camilerin anons sistemlerinden, valilikler, kaymakamlıklar ile muhtarlar tarafından da halkın derelerden ve dere yataklarından uzak durmaları konusunda uyarılarda bulunulduğunu ifade eden Memiş, “Bazen bütün ikazlarımıza rağmen vatandaş suyun debisini gördüğü halde ‘karşıdan karşıya geçerim’ zannediyor. 15 santimin üzerindeki sert su akışında debide insanın ayağı yerden kesiliyor. 35 santimin yüksekliğinden fazla ani debide araçların tekerleri yerden kesiliyor. Biz diyoruz ki bu şeylere dikkat edin ve ne olursunuz, zorlamayın. Birçok vefat bazen göz göre göre oluyor. Vatandaşımız gördüğü halde ‘buradan geçerim’ diye aracıyla ilerliyor. Maalesef suya kapılıyor. ya da ‘Bu sudan bir şey olmaz’ deyip yürüyerek karşıdan karşıya geçmek istiyor” dedi.

Karadeniz ve Doğu Anadolu’da selle ilgili farklılıklar olabileceğine dikkati çeken Memiş, “Bulunduğunuz yerde yağış dahi olmayabiliyor ama Erzurum 2000 rakımda kurulmuş bir şehir. Türkiye’nin zirvesi diyoruz. Bulunduğumuz yerde yağış yok ama yaylalarda, başka yerlerde yağış devam ediyor. Yağış birike birike geliyor. 5 Metre belki 10 metrelik kütleler halinde ani şekilde bastırıp geçiyor. Siz o sırada dere yatağındaysanız ve o ikazlara riayet etmezseniz maalesef can kaybıyla karşı karşıya kalınabiliyor. Biz can kaybı yaşanmasın istiyoruz. Biz 81 vilayetin, 85 milyonun emrindeyiz yeter ki can kaybı olmasın. Alt yapı, konut veya iş yerlerinde olan hasarlar giderilir ama can kaybının önüne geçmek bizim en büyük vazifemiz. Bütün vatandaşlarımıza bizim ikazlarımıza AFAD’ın, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün, valiliklerimizin, kaymakamlıklarımızın, kamunun ikazlarına riayet etmelerini istiyoruz” diye konuştu.

‘KEŞKE BÖYLE KAYIPTAN DOLAYI BURAYA GELMİŞ OLMASAYDIM’

Karayazı ilçesinde hayvanlarını otlatan bir kişinin debisi yükselen dereyi geçerken sel sularına kapılarak kaybolduğu haberi üzerine 5 yıl vali olarak görev yaptığı Erzurum’a geldiğini vurgulayan Vali Memiş, “Keşke böyle kayıptan dolayı buraya gelmiş olmasaydım” dedi.

Turuncu alarm verilen Samsun ve Ordu illerinin ardından sarı alarm verilen Giresun’u ziyaret eden Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanı Okay Memiş, Vali Mehmet Fatih Serdengeçti, Giresun Belediye Başkanı Fuat Köse, AFAD yetkilileri ve kurum yetkilileriyle toplantı gerçekleştirdi. Yapılan toplantının ardından basın açıklaması yapan Memiş, “Dünden itibaren hem Samsun, hem de Ordu vilayetlerimiz için Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından turuncu alarm, aşırı yağış ikazı verilmişti. Bu kapsamda riskli bölgelerde vatandaşlarımıza gerekli ikazları yaptığımızı söyleyebiliriz. Bu ikazları nasıl yapıyoruz. Bütün vatandaşlarımıza SMS ile bilgilendirmeler yapıyoruz. Bununla yetinmiyoruz. Daha sonra hem belediye anons sistemleri ile hem de camilerdeki anons sistemleriyle köylerde ve kırsal alanlarda yaşayan kardeşlerimize dere yataklarından uzak durmaları çağrısında bulunuyoruz. Bu çerçevede yapılan çalışmalar neticesinde Samsun’un özellikle Terme ilçesinde dere taşması sorunuyla karşı karşıya kalındı ancak herhangi bir can kaybı yaşanmadı. Ancak Ordu ilimizde maalesef bir teyzemiz dereden karşı karşıya geçerken suya kapıldı ve hayatını kaybetti. Kaybolduğu yerden yaklaşık 2 kilometre aşağıda AFAD, jandarma ve Büyükşehir ekipleri marifetleriyle maalesef cansız bedenine ulaşıldı. Muş’un Malazgirt ilçesinde aşırı yağışlar nedeniyle bir vatandaşımız hayatını kaybetti. Erzurum’un Tekman ilçesinde 4 vatandaşımız aşırı yağışlar neticesinde yaralandı” dedi.

“Uyarılar dikkate alınmalı”

Sarı alarm verilen illerde vatandaşların uyarıları dikkate almalarını isteyen AFAD Başkanı Okay Memiş, “Giresun ve Trabzon ve yakın illerimizde sarı ikaz bulunmamaktadır. Biz buna rağmen yine Valimizin başkanlığında, Belediye Başkanımız ve diğer paydaşlarımızla birlikte muhtemel riskleri göz önüne aldık. Muhtemel riskler neticesinde dikkat edilmesi gereken hususları dile getirdik. Buradan biz vatandaşlarımızı yeniden ikaz etmek istiyoruz. Değerli vatandaşlarımız su debisi yükseldiğinde, yaklaşık 15 santimetrelik bir suda karşıdan karşıya geçmek isterseniz, su debisi sizin ayağınızı yerden kesiyor. Bu hususa dikkat ediniz. Aynı şekilde bir araç da 35 santimetrelik debinin üzerinde su olduğunda aracın tekerlekleri yerden kesiliyor. Birçok can kayıpları bu şekilde olabiliyor. Vatandaşlarımız, kamu görevlileri, valiliklerimizin, emniyetimizin, jandarmamızın, AFAD’ımızın ikazlarına dikkat etmeliler. Aşırı yağışlı olduğu zaman dere yataklarından lütfen uzak dursunlar. Yeter ki can kaybı yaşamayalım. Oluşan hasarları Cumhurbaşkanımız liderliğinde, hükümetimiz ve devletimizin imkanlarıyla giderebiliriz ama can kaybının telafisi yok. En önemli olan husus can kaybı yaşanmaması” dedi.

“Dereler ıslah ediliyor”

Yaşanabilecek riskleri azaltmak için alınan tedbirlerle ilgili de bilgi veren Memiş, “AFAD üzerinden 111 iş makinesi için DSİ ile bir protokol yaptık. Karadeniz illeri başta olmak üzere Türkiye’nin bütün derelerini ıslah etmeye başladık. İnşallah 2 yıl içerisinde tüm bu bölgedeki derelerin iş makineleriyle temizlenme işlemleri devam ediyor. Bu anlamda hem Ordu, hem Giresun, hem Trabzon ve Rize’de, diğer sahil kesimlerinde AFAD koordinasyonunda riskli derelerde en azından bakım ve ıslah çalışmaları devam ediyor. Böylece can kaybının önüne geçmeyi hedefliyoruz. Bu çalışma yeni başladı. Çok da iyi gidiyor. Bize bu imkanı veren Cumhurbaşkanımıza, İçişleri Bakanımıza, Tarım ve Orman Bakanımıza şükranlarımızı sunuyorum” dedi. – GİRESUN