Brüksel’deki NATO karargahında Genel Sekreterliğin Stoltenberg’den Rutte’ye devri için resmi tören düzenlendi.

Törende konuşan Rutte, görevi kendisine emanet eden tüm müttefiklere teşekkür etti.

Stoltenberg’e hitap eden Rutte, “Örnek bir Genel Sekreter oldunuz. Bugün NATO daha büyük, daha güçlü ve birleşik. Bu büyük ölçüde liderliğiniz sayesinde. Bir yandan halefiniz için çıtayı yükseltmiş oldunuz ancak diğer yandan sağlam bir İttifak devralmamı sağladınız.” diye konuştu.

“NATO’yu geleceğin zorluklarına hazırlamaya kararlıyım.” diyen Rutte, önceliklerinin NATO’yu güçlü tutmak, kolektif savunmanın tüm tehditlere karşı etkili ve güvenilir kalmasını sağlamak, daha fazla savunma harcaması ve yatırımı yapmak, Ukrayna’ya desteği artırmak ve onu NATO’ya daha da yakınlaştırarak üye olması için çalışmak, Avrupa Birliği (AB) başta olmak üzere Asya-Pasifik gibi bölgelerde de aynı değerleri paylaşan ortaklarla işbirliğini geliştirmek olduğunu bildirdi.

Ukrayna’nın NATO üyesi olması gerektiğini vurgulayan Rutte, “Güçlü ve bağımsız bir Ukrayna olmadan Avrupa’da kalıcı bir güvenlik olamaz.” ifadesini kullandı.

Rutte, AB’yi NATO’nun “Benzersiz ve temel ortağı” olarak niteledi ve işbirliğinin geliştirilerek sürdürülmesi gerektiğinin altını çizdi.

Koltuğunu devretti

Stoltenberg de Rutte’nin Hollanda’da 4 koalisyon hükümetine liderlik ettiğini anımsatarak, “Uzlaşma sağlamayı bildiğinizi gösterdiniz. Bu NATO’da çok değer verilecek bir şey. Ancak aynı zamanda temel değerlerimizden ve ilkelerimizden taviz vermediğinizi de gösterdiniz.” diye konuştu.

Daha sonra Stoltenberg, koltuğunu Rutte’ye devretti.

Stoltenberg personelle vedalaşmasının ardından uzun süre alkışlanarak karargahtan ayrıldı.

Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Türkiye’ye uluslararası doğrudan yatırım girişi temmuz ayı itibariyle 5,9 milyar dolara ulaştı. Bu süreçte en fazla yatırım ise Almanya, Hollanda ve ABD’den geldi. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan BankPozitif Kredi ve Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Erkan Kork, Türkiye’nin, AB ülkeleri arasında en çok uluslararası doğrudan yatırım çekerek istikrarlı yükselişini sürdürdüğünü belirterek, “Ülkemiz, stratejik konumu ve güçlü yatırım ortamı ile yatırımcılar için öne çıkan küresel bir destinasyon konumunda. Temmuz ayı itibariyle ülkemize gelen 5,9 milyar dolarlık uluslararası doğrudan yatırım bu başarının en somut göstergesidir. Son 10 yılı baza aldığımızda Türkiye’nin, Orta Doğu, Orta ve Doğu Avrupa ile Kuzey Afrika’yı kapsayan bölgede özellikle imalat sektöründeki yatırımlarda lider pozisyonda olduğunu görüyoruz. Eminim ki ülkemiz çok yakında fintech alanında aldığı yatırımlarla da uluslararası yatırımların merkezi olacaktır” diye konuştu.

“Fintech alanında teknolojik dönüşümü hızlandıran yatırımlar gelecek”

Türkiye’nin emin adımlarla doğru yolda ilerlediğini ifade eden Dr. Erkan Kork, “Türkiye, 2024 yılında Fitch Ratings, Moody’s ve S&P Global’den not artışı alan tek ülke oldu. Yatırımlar bu olumlu gelişmelere paralel olarak artmaya devam edecek. Mevcut yatırımcıların ülkemize olan güvenleri ve ülkemizdeki yatırımları sonucu elde ettikleri olumlu deneyimler, aynı ülkeden ve bölgeden diğer firmaların da ilgi göstermesini sağlıyor. 2024 yılının ağustos ayı itibariyle 16 fintech şirketine 182 milyon dolar yatırım gerçekleşti. Bu veriler tüm zamanların rekoru anlamına geliyor. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde uygulanan programlarla ve Hazine ve Maliye Bakanımız Mehmet Şimşek’in kararlı duruşuyla özellikle fintech alanında teknolojik dönüşümü hızlandıran ve rekabetçiliği üst düzeye çıkaran uluslararası doğrudan yatırımların ülkemize geleceğini düşünüyorum” dedi. – İSTANBUL

Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Uyum diploması alamayan kişilere süresiz oturum izni verilmeyecek.

Hollanda’daki Türkiye kökenli örgütler, Türkiye – Avrupa Birliği (AB) Ortaklık Anlaşması uyarınca böyle bir düzenlemenin mümkün olamayacağını belirterek karara tepki gösteriyor.

Göç uzmanı avukat İsmet Özkara, bu düzenlemenin yasalara aykırı olduğunu belirterek, konuyu yargıya taşıyacaklarını söylüyor.

Hollanda Göç ve Vatandaşlık Dairesi’nden (IND) yapılana açıklamada, yeni yıldan itibaren süresiz oturma izni başvurusu yapana Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının uyum sınavına tabi olacakları bildirildi.

Açıklamada, bu uygulamanın, hükümetin 2022 yılında “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının Hollanda’ya uyumu amacıyla” aldığı karar doğrultusunda hayata geçirileceği vurgulandı.

Dönemin Hollanda hükümeti, “Türkiye kökenli göçmenlerin Hollanda’ya yeterince uyum sağlayamadığı gerekçesiyle” aile birleşimi ya da diğer nedenlerle bu ülkeye gelecek Türk vatandaşlarının uyum sınavına tabi tutulmasına karar vermişti.

Dönemin Sosyal işler Bakanı Wouter Koolmees, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına yönelik uyum zorunluluğunu şu sözlerle savunmuştu:

“Birçoğunun işi var ve toplumda aktif durumdalar ancak bazılarının Hollandaca ile ilgili sorunları var. Bu nedenle toplumda yollarını bulmakta zorlanıyorlar.”

Bu gerekçeyle hükümet, Hollanda’ya gelmek isteyen Türk vatandaşlarına sınav zorunluluğu getirdi.

Türkiye’deki Hollanda temsilcilerinde kursa giden Türk vatandaşları, B1 düzeyinde dil bildiklerini ve ülke kültürünü tanıdıklarına ilişiksin bir sınava girmek zorunda. Sınavda başarısız olanlara Hollanda vizesi verilmiyor.

İkili anlaşamazlar uyarınca 2020 yılına kadar Hollanda tarafından Türk vatandaşlarına yönelik istisnai ayrıcalık uygulanıyordu.

Türkiye ile eski adı Avrupa Topluluğu olan AB arasında 1963 yılında imzalanan ortaklık anlaşması ve 1970 tarihli katma protokol, Hollanda’da Türk vatandaşlarına yönelik herhangi bir zorunlu dayatmaya izin vermiyor.

Ancak Hollanda hükümeti, 2016 yılındaki başarısız darbe girişimi sonrası artan sığınmacı akınını gerekçe göstererek, uyum sınavını gündeme getirdi.

Hollanda hükümeti, sığınmacı sorunu nedeniyle, Avrupa Adalet Divanı tarafından 2014 yılında verilen “baskın bir kamu yararı nedeni ile ortaklık anlaşması hükümlerinin ihlal edilebileceği” kararına dayanarak, Türkiye – AB Ortaklık Anlaşması’nın bazı hükümlerini görmezden gelme kararı aldı.

Kira sözleşmesi ve kredi başvurusu başta olmak üzere birçok konuda Türk vatandaşlarına hak kaybı riski

BBC Türkçe’ye konuşan avukat İsmet Özkara’ya göre, daha sonra aile birleşimi ile Hollanda’ya gelecek olan Türk vatandaşlarına uygulanan uyum sınavı zorunluluğu şimdi de Hollanda’da yaşayanları kapsayacak şekilde genişletiliyor.

Uyum sınavından geçemeyen Türk vatandaşları, 1 Ocak 2025’ten süresiz oturma izni alamayacak.

Özkara’ya göre, bu uygulama Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları açısından büyük olumsuzluklar barındırıyor.

Hollanda’da yasal olarak 5 yıl süre kalan Türk vatandaşları, bu sürenin sonunda kalıcı oturma hakkına sahip oluyor.

AB genelinde geçerli olan bu süresiz oturum izniyle, kalıcı iş sözleşmesi, kredi, konut edinme gibi AB vatandaşlarına tanınan bütün haklardan yararlanılabiliyor.

Özkara’ya göre, uyum sınavına girmeyen Türk vatandaşlarına, 3 – 5 yılsa yenilenmesi gereken farklı bir oturum izni verilecek.

Bu da kalıcı iş kontratı, kira sözleşmesi ve kredi başvurusu başta olmak üzere birçok konuda Türk vatandaşlarının hak kaybı yaşamasına neden olacak.

Türkiye – AB Ortaklık Anlaşması’nın tek taraflı olarak yürürlükten kaldırılamayacağını altını çizen avukat İsmet Özkara, daha önce bu konuda Hollanda aleyhine açılan üç davanın Türk vatandaşları lehine sonuçlandığını ve bunların onay aşamasında olduğunu söyledi.

Özkara’ya göre, şu an Danıştay gündeminde olan davada yerel mahkeme, Avustralya ve Japonya gibi AB üyesi olmayan ülke vatandaşlarına hiçbir kısıtlama uygulanmazken, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına uyum sınavı zorunluluğu getirilmesinin “ayrımcılık olduğuna” karar verdi.

Danıştay’ın da bu kararı onanmasını beklediklerini vurgulayan Özkara, 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girecek yeni düzenleme için de yasal yollara başvurmaya hazırlanıyor.

Bu karar nedeniyle Hollanda’yı Avrupa Komisyonu’na şikayet edeceklerini vurgulayan Özkara, imza kampanyası ve yürürlüğe girdikten sonra yasa aleyhine bireysel davalarla bu düzenlemeye karşı mücadele edeceklerini söyledi

Hollanda hükümetinin Türkiye kökenli göçmenler konusundaki danışma organı olan Hollanda Türkler İçin Danışma Kurulu (IOT) Başkanı Zeki Baran da, süresiz oturma izninin uyum sınavına tabi olmasının, 1963 Ankara Anlaşması’nın ihlali anlamına geldiğini söyledi.

Bunun kabul edilebilir bir düzenleme olmadığını belirten Baran, BBC Türkçe’ye gerekli tüm yasal girişimi başlatacaklarını vurguladı.

Zeki Baran, anlaşmanın tarafı olan Türkiye’nin de, bu uygulama karşısında sessiz kalmaması gerektiğini savundu.

O dönem bölgede Rusya kontrolündeki milis gruplar ve Ukrayna Ordusu arasında çatışmalar yaşanıyordu.

Uçakta yer alan 80’i çocuk, 15’i mürettebat olmak üzere 283 yolcunun tamamı yaşamını yitirdi.

Hollandalı yetkililer uçağın düşürülmesi hakkında soruşturma başlattı ve ilerleyen yıllarda onlarca görgü tanığını dinledi, yüzlerce delili inceledi.

Rusya, uçağın düşürülmesinde sorumluluk kabul etmedi, ancak soruşturmacılar Rus yetkililerle bağlantılar ortaya çıkardı.

Uçağın düşürülmesiyle ilgili kimler hüküm giydi?

2022’de Lahey Bölge Mahkemesi üç kişiyi yolcu uçağının düşürülmesinde rol oynamaktan suçlu buldu.

Şüphelilerin hepsi eskiden Rusya iç istihbarat kurumu Federal Güvenlik Servisi’nde (FSB) görev alan subaylardı ve Ukrayna’nın doğusunda bağımsızlığını ilan eden Rusya destekli Donetsk Halk Cumhuriyeti hükümeti mensubuydu.

Rusya, Donetsk Halk Cumhuriyeti’ni ve işgal altındaki diğer Ukrayna topraklarını Eylül 2022’de ilhak etti.

Şüphelilerden İgor Girkin Donetsk Halk Cumhuriyeti’nin eski “savunma” bakanıydı, Sergei Dubinsky eski istihbarat şefiydi, Leonid Kravchenko ise Dubinsky altında çalışıyordu.

Hollanda’da görülen davada dördüncü bir isim daha sanık olarak yer aldı, ancak mahkeme daha sonra bu zanlının suçlu bulunması için yeterli delil olmadığına hükmetti.

Hüküm giyen üç kişi de müebbet hapse mahkum edildi, ancak üçü de mahkeme salonunda değildi.

Moskova, hem Girkin hem de Dubinsky’nin Rus vatandaşı olmasına rağmen uçağın düşürülmesiyle ilgili yürütülen uluslararası soruşturmayla işbirliği yapmadı.

İgor Girkin daha sonra Rusya’da başka bir suçtan hapse girdi.

Girkin, Rus komuta kadrosunu Ukrayna’nın topyekûn işgali sürecinde yetersizlikle suçladı. Ocak 2024’te “aşırıcılık” suçlamasıyla yargılandı ve dört yıl hapis cezasına çarptırıldı. Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden sonra Rus ordusunu eleştirmek ülkede suç kapsamına alındı.

Füzeyi kim fırlattı?

Hollanda liderliğinde görev yapan soruşturmacılar video ve fotoğraf delillerini inceledi ve yüzlerce telefon konuşması dinledi.

Bu deliller sayesinde uçağın Rusya yanlısı ayrılıkçılar tarafından kontrol edilen bölgedeki bir Buk hava savunma sistemindedn ateşlenen füze ile düşürüldüğünü kanıtladılar. Bu savunma sistemi ayrılıkçılara Rusya tarafından verildi.

Buna karşın mahkeme, hüküm giyen üç kişinin de füzenin fırlatılması için düğmeye basmadığını belirtti.

Uluslararası araştırma grubu Bellingcat, bahsi geçen Buk sisteminin Rusya’nın 53. Hava Savunma Tugay’ının Üçüncü Taburuna ait olduğunu ortaya çıkardı. Bu da potansiyel zanlı sayısının 30’un altında olduğu anlamına geliyor. Bu isimlerden üçü ya da dördü, uçağın vurulduğu 17 Temmuz 2014’te muhtemelen Buk sistemini kullanıyordu.

Hollandalı soruşturmacılar Rus yetkililerden bu taburun komutanı Albay Sergei Muchkayev’in sorgulanmasını talep etti. Ancak Moskova, MH17 soruşturmasına erişiminin reddedilmesinden şikayetçi olmasına rağmen bu talebi karşılıksız bıraktı.

Dinlenen telefon görüşmelerinde bir isim daha ortaya çıktı; kıdemli FSB subayı Andrey Burlaka. Görüşmelerden elde edilen delillere göre Burlaka, Buk sisteminin Rusya’dan Ukrayna’nın doğusuna taşınma sürecinde yer aldı.

BBC, Burlaka’nın Ukrayna’nın doğusundaki aktif silahlı çatışma dönemine denk gelen 2014-2015 yıllarında ülkenin en prestijli “Rusya’nın Kahramanı” nişanını aldığını tespit etti.

Putin nasıl bir rol oynadı?

Üç zanlının hüküm giymesinden aylar sonra, Şubat 2023’te soruşturmacılar Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’nın doğusundaki çatışmalar ve MH17’nin düşürülmesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.

Kanıt olarak ele geçirilen iki telefon görüşmesi sundular, ikisinde de Buk hava savunma sisteminin Ukrayna’ya götürülmesi kararının “en üst isim” tarafından alındığına atıfta bulunuluyordu. Bu muhtemelen Başkan Putin’e bir atıftı.

Hollanda liderliğinde çalışan Müşterek Soruşturma Ekibi bir basın toplantısında “Putin’in Buk hakkındaki kararlara doğrudan müdahil olduğuna dair çok güçlü göstergeler var, ancak bu göstergeler tamamlanmış ve inkar edilemez delil olacak seviyede değil” dedi.

Ekip ayrıca, Putin’in Rusya devlet başkanı olduğu için Hollanda yasaları nezdinde dokunulmazlığı olduğunu ve görevde kaldığı süre boyunca herhangi bir ulusal mahkeme tarafından yargılanamayacağını da söyledi.

Putin’in sözcüsü Dimitri Peskov o dönem Rusya’nın soruşturmaya katılmasına izin verilmediğini söylemiş, bunun soruşturmanın “objektifliğine katkıda bulunmadığını” ifade etmişti.

Kurban yakınları tazminat alabilecek mi?

Hollanda hükümeti 2020’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) Rusya’nın MH17 uçuşunda hayatını kaybeden 298 yolcu ve mürettabın ölümünden ve uçağın düşürülmesini reddetmekten sorumlu tutulması çağrısında bulundu. Dava hala sürüyor.

Hollanda Hükümeti, Rusya’nın faciada kilit rol oynadığını söylüyor ve Kremlin’in uçağın düşürülmesiyle ilgili hala devam eden dezenformasyon kampanyasının kurban yakınlarının haklarının açık ihlali olduğunu savunuyor.

Moskova hala Rusya’ya yönelik tüm suçlamaları reddediyor ve MH17 davasını propagandasında aktif olarak kullanıyor. Uçağın Ukrayna ordusu tarafından düşürüldüğünü ve hatta yolcuların uçak düşürülmeden önce öldüğünü iddia ediyor.

Rusya AİHM davasını kaybederse, mahkemenin Rusya’ya kurban yakınları için tazminat ödemesi yönünde hükmetme ihtimali var. Böyle bir kararın fiilen uygulanma ihtimali düşük.

Ukrayna’nın topyekûn şgalinin hemen ardından Rusya meclisi “AİHM kararlarının uygulanmaması” üzerine bir yasa geçirdi ve yasa 15 Mart 2022’de yürürlüğe girdi.

Aynı zamanda MH17 kurbanları için tazminat zaman aşımına tâbi değil. Gelecekte farklı bir Rusya hükümetinin siyasi bir kararla böyle bir anlaşmaya varma ihtimali söz konusu.

İşte Türkiye-Hollanda maçının Avrupa basınına yansıması;

NOS/HOLLANDA: Hollanda takımı Türkiye karşısında direnç göstererek 20 yıl sonra Avrupa Şampiyonası’nda yarı finale geri döndü.

DE TELEGRAAF/HOLLANDA: Türkiye’ye karşı oynamak hiç de kolay değildi, zor bir maç oldu. Ama bu Hollanda takımı büyük bir karakteri olduğunu kanıtladı.

EL PAIS/İSPANYA: Coşkulu ve savaşçı bir Türkiye karşısında Hollanda zorlandı. Koeman’ın takımı Türk taraftarların coşkusuyla ısınan atmosferde çok çalışmak zorunda kaldı. Almanya’nın ardından turnuvanın ikinci ev sahibi de elendi.

EL CONFIDENCIAL/İSPANYA: Hollanda, Türkiye’yi beş dakikada yenerek Arda Güler’in hayaline son verdi. Hollanda-Türkiye buluşması, en keyifli geçen ve uzatmaya gitmeyen tek çeyrek final maçı oldu.

HLN/BELÇİKA: Bu turnuvada oyuncular ve taraftarlar arasında çok iyi bir etkileşim oluşturan Türkiye’ye karşı Hollanda zorlansa da kazanmayı başardı.

THE GUARDIAN/İNGİLTERE: Koeman, oyuncularının duvara tosladığını gördü ve 1.98’lik toteme uzanarak Weghorst’u oyuna aldı. Onun girişi gidişatı değiştirdi ve amansız Türkiye’nin üstesinden geldiler.

DAILY MAIL/İNGİLTERE: Hollanda, geriden gelip aldığı dramatik galibiyetle son dörde kalmayı başardı, Berlin’deki Türk ateşini söndürdü.

RMC SPORT/FRANSA: Hollanda’nın uzun süre geride götürdüğü karşılaşmada, De Vrij ve Mert Müldür’ün kendi kalesine attığı goller altı dakikada her şeyi tersine çevirdi.

FOOT MERCATO/FRANSA: Hollanda çılgın bir maçta Türkiye’yi devirdi. Türkiye maça iyi başladı ve öne geçti ancak Portakallar reaksiyon göstererek geri döndü.

SPORZA/BELÇİKA: Hollanda sağlam durdu ve İngiltere’ye karşı yarı finaldeki yerini ayırttı. Türkiye Avrupa Şampiyonası’ndan başı dik ayrılıyor.

CORRIERE DELLO SPORT/İTALYA: Montella’nın Türkiye’si De Vrij ve Mert Müldür’ün kendi kalesine attığı gollerle elendi. Akaydın’ın golü Türkiye’nin Almanya’daki peri masalını sürdürmeye yetmedi.

SKY SPORT/ALMANYA: Heyecan verici bir ikinci yarıyla Hollanda, Türkiye’yi geçerek yarı finale yükseldi. Sahanın en iyisi olan De Vrij’in performansı ve Verbruggen’in sonlardaki kurtarışları belirleyici oldu.

DER WESTEN/ALMANYA: Türkiye adına etkileyici bir turnuva çeyrek finalle sona erdi. Dramatik bir şekilde elenen Türkiye’de, acı ayrılığa rağmen gurur hakim.

FRANKFURTER ALLGEMEINE/ALMANYA: Türkiye, Avrupa Futbol Şampiyonası’nda yarı finali kaçırdı. Türkler, Hollanda karşısında kendi kalesine attığı golle kaybetti.

LA GAZZETTA DELLO SPORT/İTALYA: Montella’nın Türkiye’si inanıyor, kendi kalesine attığı gol rüyayı söndürüyor. Hollanda yarı finalde. İtalyan koçun takımı Akaydın ile öne geçti, ancak ikinci yarıda Oranje 6 dakika içinde De Vrij ve Muldur’un kendi kalesine attığı gollerle maçı çevirdi: 10 Temmuz’da İngiltere ile karşılaşacaklar. Hollanda, sonuncusundan tam on yıl sonra büyük bir turnuvada yarı finale yükseldi. 5-6 Temmuz 2014 gecesi, Brezilya Dünya Kupası’nın sürprizi Kosta Rika’yı mağlup etmişti. Bu kez de en ilginç yabancı olan Vincenzo Montella’nın Binbir Gece Türkiye’sini evine gönderdi ve Avrupa Şampiyonası’nın sondan bir önceki perdesine girdi. Türk stoperin golle ilişkisi almanaklara geçecek cinsten, Verbruggen’i alttan cezalandırmak için soyguncu tarzında yaptığı kafa vuruşu. Ve herkesi 1-0’la dinlenmeye gönderdi.

BILD/ALMANYA: Hollanda birkaç istisna dışında uzun süre hayal gücünden yoksun kaldı ve neredeyse hiç tehlikeli hareket yapamadı. Keoman devre arasında Weghorst’u oyuna alarak reaksiyon gösterdi ancak Türkiye şansını denedi. Arda Güler serbest vuruşta direği geçmeyi başaramadı. Sonunda iki iyi hamle ve altı dakika Hollandalıların partisini kutlaması için yeterli oldu.

KICKER/ALMANYA: Hollanda Türkiye karşısında gerilimi tersine çevirdi. Türkiye uzun süre 1-0 önde götürdüğü çeyrek final maçını Hollanda altı dakika içinde çevirmeyi başardı ve maçın sonunda da daha uzun süre nefes aldı. Hollanda, Türkiye karşısında uzun süre geride kaldı ve sönük bir görüntü çizdi.

TUTTOSPORT/İTALYA: Kenan Yıldız denedi, Samet Akaydın şaşırttı: Türkiye geri dönüşte yenildi, Hollanda yarı finalde. Turuncular 2-1 kazandı ve çeyrek finale yükseldi. Euro 2024 finalinde yer almak için İngiltere ile oynayacaklar.

SPORTMEDIASET/İTALYA: Futbolun güzelliği, her şeyin birkaç dakika içinde değişebilmesidir: ilk yarıda baskın olan Türkiye, ikinci yarıda Hollanda tarafından yakalandı ve geçildi; Montella’nın takımı finalde eşitliği sağlamak için en az üç şans elde etti. Yılmayan Hollanda ikinci yarıda pes etmeyerek ve oyuncularının klasına güvenerek yarı finale yükseldi ancak Türkler eğlenceli ve muhteşem bir maçta sergiledikleri cesaret ve iyi oyunun ardından başları dik bir şekilde turnuvaya veda etti.

MARCA/İSPANYA: Ronald Koeman’ın Hollanda’sı karakterini, becerisini ve kalitesini kullanarak ‘Türk mucizesini’ durdurdu, geriden geldi ve yarı finale yükseldi. Hollanda, 14 Temmuz’da Berlin’de düzenlenecek finalde yer almak için yarı finalde İngiltere ile karşılaşacak. Arda Güler’in Türkiye’sini 2-1 yenen Hollanda, Arda Güler’in sağ ayağıyla yaptığı asistle durumu 1-0 yaptı.

MARCA/İSPANYA: Arda Güler Avrupa Şampiyonası’ndan ayrılıyor. Sonunda, er ya da geç, herkes ayrılır ama iyi olanlar iz bırakır. Madridli oyuncu bunu hem sol ayağıyla hem de Türkiye’nin Hollanda’ya attığı golde Samet Akaydın’a asist yaptığı sağ ayağıyla yaptı. Türkler için bir başka maç, son maç ve sansasyon yine Arda Güler’di.

AS/İSPANYA: De Vrij ve Gakpo, Koeman’ın Hollanda’sını yarı finale taşımak için Madrid’li yıldızdan neredeyse Maradonavari bir performans daha çıkardı.

MUNDO DEPORTIVO/İSPANYA: Görüntü her şeyi anlatıyor. Clement Turpin, Berlin’deki Olimpiyat Stadyumu’nda oynanan Hollanda-Türkiye maçının bitiş düdüğünü çalıyor ve bir Avrupa Şampiyonası çeyrek finalinde kazananlar ve kaybedenler arasındaki duygu zıtlığı açıkça görülüyor. Oranje oyuncuları yarı finale yükseldikleri için sevinçten havalara uçarken, tüm Osmanlı oyuncuları kaçırdıkları fırsatın farkında olarak keder içinde sahaya yığılır. Biri hariç hepsi. Arda Güler takım arkadaşlarını teker teker teselli etmeye geliyor. Vincenzo Montella’nın kadrosunun en genci, Avrupa Şampiyonası’nın sansasyonlarından biri, acı yenilgiye rağmen 19 yaşına sığmayan bir olgunluk gösteriyor. Bir kez daha milli takımının lideri olarak ortaya çıktı, Ronald Koeman’ın takımına liderlik etmek için oyunu ve hareketleriyle komuta ediyor.

RELEVO/İSPANYA: Yıl boyunca İspanyol gazeteciler Türk meslektaşlarından mesajlar aldı. “Arda Güler neden oynamıyor? Ancelotti ona bir şans vermeli” diye sordular. Sonra birbiri ardına tahminlerde bulundular: “Göreceksiniz. Arda Güler Türkiye ile Avrupa Şampiyonası’nın yıldızı olacak”. Neredeyse tutturdular.

Futbol yorumcuları, Hollanda milli takımının etkisiz futbolunu eleştirirken, özellikle Denzel Dumfries’i etkisiz hale getiren Ferdi Kadıoğlu, sürekli derinlemesine koşularla rakip defans için “ayak bağı” olan Barış Alper Yılmaz ve “Türk futbolunun harika çocuğu” Arda Güler başta olmak üzere Türk Milli Takımı’ndan övgüyle söz ediyordu.

Teknik Direktör Ronald Korman’ın, ikinci yarıya Steven Bergwijn’ın yerine Wout Werghorst’la başlamasına rağmen, son 20 dakikaya kadar Hollanda’nın tedirginliği devam etti.

Ancak Avrupa Futbol Şampiyonası (EURO 2024) çeyrek final karşılaşmasının son anlarında bulduğu gollerle Türkiye’yi 2-1 yenmeyi başaran Hollanda, 20 yıl sonra ilk kez yarı finale yükseldi.

‘Hırçın Hollanda zorlu Türkiye’yi geçerek yarı finale yükseldi’

Hollanda medyası, Türkiye ile oynanan karşılaşmaya geniş yer verdi.

Maçı canlı veren Hollandalı kamu yayıncısı NOS, gelişmeleri, “Türkiye karşısında direnç gösteren Turuncular, 20 yıl sonra Avrupa Şampiyonası yarı finaline geri döndü” başlığıyla aktardı.

NOS’a göre sahada uzun süre “özensiz” bir Hollanda Milli Takımı vardı. Depay, Gakpo ve Xavi Simons’un özensizliği giderek arttı ve takımın geri kalanına da yayıldı.

Bu da Türkiye’nin maça ağırlığını koymasını sağladı ve Türk taraftarlar da maça dahil oldu.

Hollanda Televizyonu’na göre, Teknik Direktör Koeman’ın zamanında müdahale ederek Weghorst’u oyuna alması, dengeleri değiştirdi.

Bu da, Hollanda takımının, 2004’ten bu yana ilk kez Avrupa Şampiyonası’nda yarı finale yükselmesin sağladı.

NOS’a göre, Avusturya ve Türkiye karşısında “modern pres futbolu dersi alan” Teknik Direktör Koeman, paniğe kapılmadan kendi oyun sistemine sadık kaldı ve karşılığını da aldı.

Özel kanal RTL Haber de, “Hırçın Hollanda zorlu Türkiye’yi geçerek yarı finale yükseldi” başlığını kullandı.

RTL, “enerjik ve bir o kadar da mücadeleci Türkiye’nin 70 ve 76. dakikalarda gelen gollere engel olamadığını vurguladı.

Türkiye’nin, eşitliği sağlamak için var gücüyle çalıştığını ve birkaç kez gole yaklaştığını aktaran RTL, van de Ven kaleci Verbruggen’in çabalarının buna engel olduğunu belirtti.

RTL’e göre maçın son bölümünde zor anlar yaşayan Hollanda, yine de tutunmayı başararak yarı finale yükseldi.

‘Ay-yıldızlılar uzun süre açık ara en çok ses getiren takım oldu’

Maça oldukça geniş yer ayıran AD gazetesi’ne göre, Hollanda milli takımı uzun süre güçsüzdü.

Koeman’ın, Romanya karşısındaki 11’in aynısını tercih ettiğini belirten gazeteye göre, Türk milli takımı, bu kadroya Romanya’dan çok daha iyi adapte oldu.

AD’nin analizinde, “Türkiye, Hollanda’yı tuzağa düşürdü ve uzun süre korkacak pek bir şeyi yoktu. Hollanda takımı ne zaman Türk bloğunda sıkışıp kalsa, derinlemesine karşı saldırı neredeyse anında tehdit oluşturuyordu” dendi.

Barış Alper Yılmaz’ın sürekli derinlemesine tehditleri nedeniyle Türkiye’nin çok kolay bir şekilde tehlikeli hale geldiğini vurgulayan AD’ye göre, Ay-yıldızlılar, uzun süre açık ara en çok ses getiren takım oldu.

AD’nin yorumunda, maça enerji, mücadele gücü ve biraz da fırsatçılık getiren Weghorst’un oyuna girişi, Hollanda’ya büyük bir katkı sağladı.

Gazeteye göre, artık dünya “Hollanda’nın da savaşabileceğini”gördü.

De Telegraaf gazetesi de, “Hollanda olağanüstü bir geri dönüşün ardından yarı finale yükseldi” başlığını kullandı.

Gazete, Türkiye’nin Arda Güler’in vuruşu uzun savunma oyuncularının kafası ile duran toplarda tehlikeli olduğunu Avusturya maçında gösterdiğini belirterek, Merih Demiral’ın yokluğunda da bu geleneğin sürdüğünü vurguladı.

De Telegraaf’ın haberinde, “Ancak diğer Türk defans oyuncularının da kafalarının ne kadar güçlü olduğu, Türk futbolunun 19 yaşındaki harika çocuğu Güler’in, Hollanda’nın savunma organizasyonunun düzgün olmadığı uzak direğe topu iyi bırakması ve Samet Akaydın’ın 0-1’i ağlara göndererek avantaj sağlamasıyla kanıtlandı” dendi.

De Telegraaf’ın haberinde, Ferdi Kadıoğlu için de ayrı bir paragraf açıldı.

İlk yarıda Hollanda’nın maçtaki inisiyatifi giderek kaybettiği vurgulanan haber şöyle devam ediyor:

“Türkler, Arnhem kentinden Türk bir baba ve Hollandalı bir annenin oğlu olan Ferdi Kadıoğlu’nun koşularıyla tehdit yaratarak büyük bir enerjiyle sahaya çıktı. Eski NEC oyuncusu Kadıoğlu Türk takımı için önemli bir dayanak noktası.”

Gazeteye göre, Cumartesi akşamı Berlin Olimpiyat Stadyumu adeta İstanbul, Ankara ya da İzmir’de herhangi bir stad gibiydi.

Hollanda takımının topa sahip olduğu anlarda sağır edici bir ıslık ve tezahürat duyuldu. Tribünlerdeki Hollandalıların sesi, onbinlerce Türk’ün çıkardığı büyük gürültünün etkisiyle tamamen boğuldu.

‘Boyun eğmez görünümlü Türklere karşı Turuncular özensiz bir ilk yarı oynadı’

NRC gazetesine göre, Hollandalıların Türklere karşı galibiyet elde etmek için “direnç ve şansa” ihtiyacı vardı.

Haberde, Hollanda takımının uzun süre pasif ve savunmasız olduğu vurgulanarak, “Boyun eğmez” görünümlü Türklere karşı Turuncuların “özensiz bir ilk yarı” oynadığı belirtildi.

NRC’nin yorumunda Türk milli takımının enerjik yapısına da işaret edilerek, “Ancak iki yarıdan oluşan bir karşılaşmada erken saatlerde çok fazla enerji harcadıkları da görülüyordu” dendi.

Ulusal gazetelerden Volkskrant da, gelişmeleri, “Hollanda takımının Türkiye karşısındaki dönüşü, stadı Hollandalıların mutluluğuyla sarstı: Hollanda, Avrupa Şampiyonası yarı finalinde” başlığıyla duyurdu.

Haberde, “İkinci yarıda yaşanan kısa ve güçlü canlanma ve fırsatçılığın ruhsuzluğu ortadan kaldırması, Hollanda ekibinin Avrupa Futbol Şampiyonası yarı finalinde Türkiye’yi 2-1 yenmesini sağladı” dendi.

Voetbal International de, Hollanda milli takımının, Türkiye’ye karşı aldığı zorlu galibiyet sayesinde Avrupa Şampiyonası’nda yarı finaline yükseldiğini yazdı.

Maçı Fransız hakem Clement Turpin yönetecek. Turpin’in yardımcıları yine aynı ülkeden Nicolas Danos ve Benjamin Pages olacak. Maçın dördüncü hakemi Alman Felix Zwayer. VAR hakemi ise Fransız Jerome Brisard.

Türkiye’de Avusturya maçındaki “bozkurt işaretli” gol sevinci nedeniyle UEFA Disiplin Kurulu’nun 2 maç ceza verdiği Merih Demiral ile sarı kart cezalıları İsmail Yüksek ve Orkun Kökçü bu maçta forma giyemeyecek.

Cezaları sona eren kaptan Hakan Çalhanoğlu ve Samet Akaydın ise Teknik Direktör Vincenzo Montella’nın şans vermesi halinde sahada olacak.

Ronald Koeman’ın çalıştırdığı Hollanda’da ise cezalı oyuncu bulunmuyor.

Türkiye EURO 2024’te F Grubu’nda Gürcistan’ı 3-1, Çek Cumhuriyeti’nin 2-1 yendi; Portekiz’e yenildi, grubu 6 puanla Portekiz’in averajla gerisinde ikinci sırada tamamladı. Türkiye son 16 turunda Avusturya’yı 2-1 yenerek çeyrek finale kaldı.

Hollanda ise D Grubu’nda Polonya’yı 2-1 yendi, Fransa’yla 0-0 berabere kaldı, Avusturya’ya 3-2 yenildi. Grubu üçüncü sırada tamamlayan Hollanda, en iyi üçüncüler arasından kaldığı son 16 turunda Romanya’yı 3-0 mağlup ederek çeyrek finale yükseldi.

Türkiye Avrupa Futbol Şampiyonası’nda daha önce 2000’de çeyrek final, 2008’de ise yarı final oynamıştı.

Hollanda ise bu turnuvayı 1988’de kazandı; 1976’da üçüncü oldu; 1992, 2000 ve 2004’te yarı final; 1996 ve 2008″te de çeyrek final oynadı.

Erdoğan da maçı statta izleyecek

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Türkiye-Hollanda maçını izlemek için Berlin’e gitti.

Erdoğan, Almanya’da, eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Büyükelçi Akif Çağatay Kılıç ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkan Yardımcısı Çağatay Özdemir de eşlik ediyor.

Milli Savunma Bakanlığı da sosyal medya hesabından askerlerin Milli Takım’a başarılar dilediği bir video paylaştı.

Paylaşımda, “A Millî Futbol Takımımızın EURO 2024’te sağlayacağı her başarı milletimizle birlikte engin dağlarda, amansız denizlerde ve hudutsuz göklerde görev yapan askerlerimizi de sevince boğacak” denildi.

Maç öncesi iki takımdan X platformunda dostluk paylaşımları yapıldı.

Hollanda Milli Takım hesabı, Berlin Olimpiyat Stadı’na Türk ve Hollandalı taraftarların formalarıyla birlikte omuz omuza yürüdüğü anı resmetti ve “Oyuna olan sevgini paylaş” notunu düştü.

Türkiye Milli Takımı hesabı da tweeti alıntılayarak “Oyunun tutkusunu paylaşıyoruz” ifadelerini kullandı.

Yarı final maçları Salı ve Çarşamba günleri ynanacak

EURO 2024’te Cumartesi günü ev sahibi Almanya’yı uzatmada attığı golle 2-1 yenen İspanya ile Portekiz’i normal süresi 0-0 biten maçta penaltılarla 5-3 yenen Fransa yarı finale kalmıştı. İki takım yarı finalde Salı günü TSİ 22:00’da Münih’de karşılaşacak.

İkinci yarı finalde ise halen süren İngiltere- İsviçre maçının galibiyle, Türkiye-Hollanda maçının galibi TSİ 22:00’da Dortmund’da karşı karşıya gelecek.

EURO 2024’ün final maçı ise 14 Temmuz Pazar günü TSİ TSİ 22:00’da Berlin Olimpiyat Stadyumu’nda oynanacak.

Berlin Olimpiyat Stadyumu’nda Türkiye saati ile 22.00’de başlayacak karşılaşmayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da izleyecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Berlin’e gitme kararı, Almanya siyasetinde tepkilere neden oldu. Hem merkez sağ hem de merkez soldaki bazı Alman siyasetçiler, Erdoğan’ın stadyumda bulunmasının gerilimi arttıracağını savunuyor.

Almanya Başbakanı Olaf Scholz ise birçok ülke liderinin EURO 2024 kapsamında ülkesini ziyaret ettiğini anımsatarak, Erdoğan’ın ziyaretinden de memnuniyet duyduğunu dile getirdi.

Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) tarafından Türk Milli Takımı oyuncusu Merih Demiral’e verilen ceza nedeniyle gergin bir ortamda oynanacak karşılaşma için Berlin’de olağanüstü güvenlik önlemleri alındı.

Avusturya karşısında attığı iki golle Türkiye’ye çeyrek final yolunu açan ve maçın oyuncusu seçilen Merih Demiral, cezalı olduğu için Hollanda karşısında forma giyemeyecek.

UEFA, Avusturya maçında attığı ikinci golden sonra “bozkurt işareti” yapması nedeniyle Merih Demiral’a 2 maç ceza verdi.

Sarı kart cezalısı olan İsmail Yüksek ile Orkun Kökçü de Hollanda maçında oynayamayacak.

Kart cezası sona eren milli takım kaptanı Hakan Çalhanoğlu’nun ise ilk 11’de yer alması bekleniyor.

Hollanda Milli Takımı’nda ise hafif sakatlığı bulunan Steven Bergwijn’ın yerine büyük olasılıksa Donyell Malen forma giyecek.

Hollanda’nın Türkiye karşısına Romanya’yı 3-0 yendiği kadroyla çıkması bekleniyor.

Hollanda Milli Takımı, Cody Gakpo, Memphis Depay ve Virgil van Dijk gibi yıldız oyuncularıyla Türkiye karşısında şans arayacak.

Türkiye-Hollanda maçını 42 yaşındaki Fransız hakem Clément Turpin yönetecek.

Turpin’in yardımcılıklarını yine Fransa Federasyonu’na bağlı Nicolas Danos ve Benjamin Pages yapacak.

Alman Felix Zwayer’in dördüncü hakem olacağı maçta, Fransa’dan Jérôme Brisard da VAR hakemi olarak görev yapacak.

Karşılaşma sonrası çeyrek finale yükselen takım İngiltere- İsviçre maçının galibiyle 10 Temmuz’da yarı finale kalmak için mücadele edecek.

‘Türkiye öngörülemez bir rakip’

Türkiye ve Hollanda milli takımları şu ana kadar 14 kez karşılaştı.

Bu maçlardan 6’sını Hollanda, 4’ünü Türkiye kazandı. 4 maç da berabere sonuçlandı.

Türkiye, 6 Eylül 2015’te Konya’da oynanan Avrupa Şampiyonası elemelerinde Hollanda’yı 3-0 yendi.

İki takım 2021 yılında Dünya Kupası grup elemelerinde yeniden karşı karşıya geldi.

Burak Yılmaz’ın 3 gol attığı ilk maçı Türkiye 4-2 kazandı. İkinci maç ise, 6-1 Hollanda’nın üstünlüğüyle sona erdi.

2008’den bu yana ilk kez Avrupa’da çeyrek finale kalan dünya sıralamasında 7. durumdaki Hollanda, 42. sıradaki Türkiye karşısında kağıt üzerinde favori olarak gösteriliyor.

Ancak Hollanda Milli Takımı Teknik Direktörü Ronald Koeman, Türkiye maçının Romanya karşılaşması kadar kolay geçmeyeceğini düşünüyor.

Romanya’nın Hollanda karşısında boşluklar verdiğini vurgulayan Hollandalı teknik direktör, Türkiye’nin bu konuda daha hazırlıklı olacağını ve benzer hatalar yapmayacağını düşünüyor.

Koeman, “Türkiye’nin bizi iyi analiz ettiğini varsayıyorum. Türkler kendilerini silahlandırmak için şüphesiz gerekli planı yapacaktır” dedi.

Hollanda spor medyasına göre oldukça genç bir ekipten oluşan Montella’nın takımı ile ilgili gizemli hava, Türkiye’yi Hollanda milli takımı için öngörülemez bir rakip haline getiriyor.

Medyaya göre, Montella’nın düzenli olarak iki kanat bekiyle 3-4-3 düzeninde oynattığı Türkiye, arkadaki boşlukları daha küçük tutmayı başardığı için, Gakpo ve diğer Hollandalı oyunculara aradıkları fırsatı kolay vermeyecek.

‘Çağın en büyük futbol yeteneklerinden biri Arda Güler’

Hollanda medyasına göre Türkiye, Romanya’dan tamamen farklı ve bireysel olarak çok daha iyi oyunculara sahip bir takım.

Medyada özellikle “Türkiye’nin dahisi” ve “Türk Messi” olarak adlandırılan Arda Güler ile Ferdi Kadıoğlu, Orkun Kökçü ve Hakan Çalhanoğlu ile kaleci Mert Günok’un isimleri öne çıkarılıyor.

Arda Güler için, “19 yaşındaki orta saha oyuncusu potansiyel bir dünya yıldızı. Top sürmesi, şutları ve tekniği sayesinde çağın en büyük futbol yeteneklerinden biri olarak kabul ediliyor” değerlendirmesi yapılıyor.

Ferdi Kadıoğlu ve Hakan Çalhanoğlu’nun da çeyrek final maçında önemli rol oynayacağını vurgulayan Hollanda medyasına göre, Merih Demiral, Orkun Kökçü ve İsmail Yüksek’in oynamaması Hollanda için bir avantaj.

Berlin’deki karşılaşma öncesi Hollanda’yı endişelendirilen etkenlerin başında seyirci faktörü ve Merih Demiral’a verilen cezanın yarattığı motivasyon geliyor.

Seyirci avantajı Türkiye’den yana

Hollandalı kamu yayıncısı NOS’a göre, “Türkiye dışındaki en büyük Türk kenti” olan Berlin’deki maça A milliler büyük bir seyirci avantajıyla çıkacak.

Hollanda medyası, günlerdir ‘Küçük İstanbul’ olarak adlandırılan Berlin’in Kreuzberg semtinden yayınlar yapıyor.

Hollanda medyasına göre yaklaşık 300 bin Türkiye kökenli göçmenin yaşadığı kentte, Cumartesi akşamı Berlin Olimpiyat Stadyumu ve çevresinde çoğunluk Türk Milli Takımı taraftarlarından oluşacak.

Hollandalı milli futbolcu Daley Blind, “Türk taraftarlar duygusal ve tutkulu. Onları susturmaya çalışmalıyız ama aynı zamanda stadyumdaki atmosferin de tadını çıkarmalıyız. Kendimizi kaptırmadan pozitif enerjiyi dışarı çıkarmalıyız” diyor.

Teknik Direktör Koeman’a göre de Berlin’de geniş bir taraftar kitlesine sahip olan Türkler, Hollandalı taraftarları bastıracak.

Bu konuda Türk takımlarına karşı deneyimli olduklarını belirten Koeman, Hollandalı futbolculardan topa daha fazla sahip olmalarını istiyor.

Top kendilerinde olduğunda Türk taraftarların otomatik olarak sessizleşeceğini savunan Hollandalı çalıştırıcı, “İyi konsantre olmamız önemli. Türkler coşkulular, kocaman bir yürekleri var ve topla iyi oynuyorlar ama topa sahip olan taraf biz olmalıyız” görüşünü dile getiriyor.

Hollandalı oyuncu Denzel Dumfries ise, Türk taraftarlarının yoğun baskısının kendilerini etkilemeyeceğini savunuyor.

Van Basten’den UEFA’ya Demiral tepkisi

Hollanda spor kamuoyu, UEFA’nın Merih Demiral’a verdiği 2 maçlık cezanın da, hem seyirciyi hem de duygusal Türk takımını daha fazla motive edeceğini düşünüyor.

Türk Milli Takımı’nın Hollanda doğumlu yıldızı Ferdi Kadıoğlu ve Teknik Direktör Montella da Hollanda medyasına yaptıkları açıklamalarda bunun altını çizdi.

Kadıoğlu, Demiral’ın attığı gol sonrası yaptığı “bozkurt işareti”nin siyasetle hiçbir ilgisi olmadığını belirterek, “Sadece golünü dünyanın her yerindeki tüm taraftarlarla kutlamak istedi. Verilen cezanın haksız olduğunu düşünüyoruz” dedi.

Hem Montella hem de Ferdi Kadıoğlu, Türk Milli Takımı’na yönelik bu cezanın aynı zamanda kendilerine ekstra motivasyon sağladığını da vurguladılar.

EURO 2024 maçlarını canlı veren Hollandalı kamu yayıncısı NOS’un stüdyo yorumcusu eski ünlü futbolcu Marco van Basten de, UEFA tarafından Demiral’a verilen cezayı eleştirdi.

“Demiral’a verilen cezayı garip bulduğunu” dile getiren Van Basten, NOS canlı yayınında şunları söyledi:

“Bu davranışın mümkün olmadığı hissine kapıldıklarında cezayı Türklerin vermesi gerekmez mi? UEFA kim oluyor da ‘bunu yapamazsınız’ diyor. Şimdi yine siyasetin devreye girmesine izin veriyorsunuz, çünkü bir oyuncunun uzaklaştırılmasına karar veriyorsunuz. Sonra da siyaset yapıyorlar diyorsunuz, değil mi? Bunu çok garip buluyorum. Futbola sadık kalın!”

Hollanda’da yoğun önlemler alınıyor

Türkiye-Hollanda maçı öncesi Hollanda’daki birçok kentte geniş güvenlik önlemleri alındı.

Türkiye kökenli göçmenlerin yoğun olduğu Rotterdam’da kent merkezindeki ana cadde futbol taraftarları için düzenlendi.

Ana cadde maç saatinden itibaren araç ve tramvay trafiğine kapatılacak ve sadece yayalara izin verilecek.

Bazı kent merkezlerinde de de Pazar sabahına kadar cam bardak ve şişede içki satışı yasaklanacak.

Amsterdam ve Utrecht başta olmak üzere birçok kentte Türkiye-Hollanda çeyrek final karşılaşması, açık havada dev ekrandan yayınlanacak.

Cumartesi akşamı Hollanda genelindeki birçok yaz festivali sırasında da dev ekranlardan maç yayını yapılacak.

Hollanda medyası ve futbol kamuoyunda, Leipzig’de Türkiye ile karşılaşan Avusturya, maçın mutlak favorisi olarak gösteriliyordu.

Hollandalı futbol yorumcuları, Portakalları 3-2, Polonya’yı da 3-1 yenerek D Grubu’nu Fransa’nın önünde lider tamamlayan Avusturya’nın, 2 ay önceki hazırlık maçında Türkiye karşısından 6-1’lik sonuçla ayrıldığına vurgu yapıyordu.

Hollanda’nın popüler gazetelerinden AD, Türkiye’nin galibiyetinde, “Real Madrid’in zarif yeteneği Arda Güler’in” rolüne dikkat çekti ve “iki güçlü korner atışıyla Merih Demiral’ı kahraman konumuna taşıdığını” yazdı.

Euro 2024 maçlarını canlı veren kamu yayıncısı NOS, Türk Milli Takımı’nın Avusturya karşısındaki performansından övgüyle söz etti.

NOS, “Hollanda’nın bir sonraki rakibi Türkiye” başlıklı haberinde, Avusturya maçının kahramanı olarak kaleci Mert Günok ve iki golün sahibi Merih Demiral’ı seçti.

Hollanda medyası, özellikle son saniyede Cristoph Baumgartner’in kafa vuruşunda Mert Günok’un topu çelmesinin, çeyrek finali getiren en önemli pozisyonlardan biri olduğunun altını çizdi.

NOS yorumcusu ve Hollanda futbolunun önemli isimlerinden bir olan Marco van Basten, genç bir ekip olan Türk Milli Takımı’nın mücadelesinden övgüyle söz etti.

NOS, maçın ardından Hollanda doğumlu milli oyuncular Orkun Kökçü ve Ferdi Kadıoğlu ile canlı röportaj yaptı.

Kökçü, 6-1’lik hazırlık maçına işaret ederek, “Bu o maçın intikamıydı” dedi.

Orkun Kökçü, sarı kart cezası nedeniyle Hollanda karşısında forma giyemeyecek olmasından dolayı buruk hissettiğini söyledi.

Kökçü, “Fakat takım arkadaşlarımın Hollanda’ya karşı iyi bir maç çıkaracaklarına inanıyorum” dedi.

Ferdi Kadıoğlu ise, Hollandalı muhabirin, “Hollanda Milli Takımı olarak, Türkiye’den korkmalı mıyız?” sorusuna, “Kesinlikle korkmalısınız” karşılığını verdi.

Hollanda doğumlu olan Kadıoğlu, 18 yaşına kadar bu ülkede yaşamış ve futbol oynamıştı.

Türk Milli Takımı’yla katıldığı ilk turnuvada çeyrek finale çıkmanın harika bir duygu olduğunu belirten Kadıoğlu, Hollanda maçının kendisi için çok özel olacağını vurguladı.

Almanya’daki Türkiye taraftarlarının önemli bir katkı sağladığına da işaret eden Fenerbahçeli yıldız oyuncu, hedeflerinin Avrupa Şampiyonası’nda final oynamak olduğunu söyledi.

Hollanda Avusturya’ya yenilmişti

RTL haber kanalı, gelişmeleri, “Türkiye, Avusturya karşısındaki sürpriz galibiyetin ardından Hollanda’nın rakibi oldu” başlığıyla aktardı.

Haberde, “Türkler, Avusturya’ya karşı aldıkları 2-1’lik zorlu zaferin ardından sürpriz bir şekilde yoluna devam ediyor” dendi.

Hollanda’nın önde gelen gazetelerinden De Telegraaf, “Türkiye Avusturya’yı yendi ve çeyrek finalde Hollanda’nın rakibi oldu” başlıklı haberinde, daha milli marşlar biter bitmez Türklerin golü bulduğunu vurguladı.

AD gazetesi ise Türkiye’nin, “heyecan verici bir galibiyet” sonrası çeyrek finale yükseldiğini ve defans oyuncusu Merih Demiral’in rüya gibi bir akşam yaşadığını” aktardı.

AD’ye göre, kaleci Mert Günok, uzatmanın son saniyelerinde turnuvanın en iyi kurtarışlarından birini yaptı.

AD, maçın sonunda çoğunluğu Almanya’da yaşayan Türk taraftarların, Avusturya tribünlerine karşı karşı “Auf Wiedersehen (güle güle)” şarkısını söylediğini de aktardı.

De Volkskrant gazetesi de, “Hollanda, grup aşamasında 3-2 mağlup olduğu Avusturya ile oynamak zorunda olmasa da, geleneksel olarak zorluk yaşadığı bir rakip olan Türkiye’de karşılaşacak” yorumunu yaptı.

Gazeteye göre, Hollanda ve Türkiye birbirlerine karşı toplam 14 uluslararası maç oynadı. Bunlardan 6’sını Hollanda, 4’ünü Türkiye kazandı. 4 maç da berabere sonuçlandı.

Voetbal International dergisi, Türkiye’nin 2-1’lik skorla Avusturya’yı şaşırttığını yazdı.

Derginin yorumunda, Teknik Direktör Vincenzo Montella’nın ödevini iyi yaptığı ve Hollanda’nın Avusturya’ya karşı 3-2 yenildiği maçtan yararlı dersler aldığı belirtilerek, “Türkiye, Avusturya’nın taktiklerini önemli ölçüde bozdu” dendi.

Hollanda medyasında, Mert Günören ve Merih Demiral’ın yanı sıra, Arda Güler, Ferdi Kadıoğlu ve Orkun Kökçü’nün oynadığı oyundan övgüyle söz edildi.

Hollanda medyası, çeyrek final karşılaşmasının, ‘Türkiye dışındaki en büyük Türk kenti’ olan Berlin’de oynanacak olmasının büyük bir seyirci desteği sağlayacağına işaret ediyor.

Türkiye – Avusturya maçının ardından Hollanda’da Türkiye kökenli göçmenlerin yoğun olarak yaşadığı birçok kentte sevinç gösterileri düzenlendi.

Amsterdam, Rotterdam, Lahey ve Tilburg başta olmak üzere birçok kentte Türk Milli Takımı taraftarları, araç konvoyu oluşturup, yasak olmasına rağmen klakson çalarak galibiyet kutlaması yaptı.

İttifak üyesi 32 ülkenin daimi temsilcileri, Çarşamba günü Brüksel’deki Kuzey Atlantik Konseyi toplantısında Rutte’nin atanmasını oybirliğiyle onadı.

Rutte, daha önce görev süresi uzatılan Jens Stoltenberg’in Ekim ayı başında ayrılmasının ardından, NATO’nun yeni Genel Sekreteri olarak göreve başlayacak.

Rutte, Anders Fogh Rasmussen ve Jens Stoltenberg’den sonra bu göreve atanan üçüncü eski başbakan ve dördüncü Hollandalı siyasetçi olacak.

Hollanda tarihinin en uzun süreli Başbakanı

Peki, Türkiye’nin en büyük ikinci askeri güce sahip olduğu ittifakın yeni patronu Mark Rutte kimdir?

Doğu Hint Adaları’ndaki bir Hollanda şirketinin temsilcisi olan Izaac Rutte’nin 6 çocuğunun en küçüğü olan Mark Rutte, 14 Şubat 1967’de Lahey’de doğdu.

Çocukluktan itibaren piyano çalan Rutte’nin hedefi konservatuar eğitimi almaktı ancak daha sonra fikrini değiştirerek Leiden Üniversitesi Tarih bölümüne kaydoldu. 1992 yılında yüksek lisansını tamamlayan Rutte, Unilever şirketinde işe başladı.

Personel müdürlüğü ve insan kaynakları genel müdürlüğü gibi görevlerde bulunan Rutte, aynı zamanda “işverenlerin partisi” olarak bilinen liberal sağ Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi’nin (VVD) gençlik kolları başkanlığına seçildi.

Politikada hızlı bir yükseliş gösteren Rutte, 2002 yılında Hıristiyan Demokrat Başbakan Jan Peter Balkenende başkanlığındaki koalisyon hükümetinde sosyal işler ve istihdamdan sorumlu Devlet Bakanı oldu.

İkinci Balkenende hükümetinde eğitim, kültür ve bilimden sorumlu bakan olan Rutte, Geert Wilders ve Rita Verdonk gibi daha sert ve sağcı söylemelere sahip isimlerin yer aldığı VVD partisinde de öne çıkmaya başladı.

Hollanda’da göç karşıtı politikaları ilk kez dillendiren bakanlardan biri olan Rita Verdonk ile girdiği liderlik yarışını az farkla kazanan Rutte, 2006 yılında VVD lideri oldu.

Rutte, muhalefette kaldığı dört yılın ardından 2010 seçimlerinde VVD’yi ilk sıraya taşıdı.

Hükümet için yeterli çoğunluğu bulunmayan Rutte, VVD’den ayrılıp Özgürlük Partisi’ni kuran aşırı sağcı lider Wilders’in desteğiyle Hıristiyan Demokrat Parti (CDA) ile birlikte azınlık koalisyonu oluşturdu.

Wilders’in 1,5 yıl sonra desteğini çekmesinin ardından birinci Rutte kabinesi düştü. 2012’deki erken genel seçimde büyük bir oy patlaması yapan Rutte, başkanlık ettiği ikinci koalisyon hükümetini sosyal demokrat İşçi Partisi ile kurdu. İkinci Rutte kabinesi, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra en uzun süre iş başında kalan hükümet oldu.

Rutte, Türkiye ile yaşanan diplomatik krizin gölgesinde geçen 2017 seçimlerinde de başarısını sürdürdü. Üçüncü Rutte kabinesi, merkez sağ ve liberallerden oluştu.

Ancak Türkiye ve Fas kökenlilerin başını çektiği göçmenlere çocuk bakım ödeneği konusunda ayrımcılık yapıldığı skandalının ortaya çıkması üzerine 2021 yılında bu hükümet istifa etti.

Uzun pazarlıkların ardından liberalde merkez sağ dört parti, dördüncü Rutte hükümetini kurdu. Ancak Rutte’nin partisi VVD tarafından hazırlanan katı sığınma ve göç planı nedeniyle yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle 7 Temmuz 2023’te bu hükümet de düştü.

Hollanda’da en uzun süre Başbakanlık yapan kişi ünvanını alan Rutte, 14 yıl boyunca kesintisiz olarak bu görevi yürüttü.

Geçen yıl Ekim ayında yapılan seçimlerden sonra aşırı sağcı PVV öncülüğünde kurulacak olan yeni hükümetin 2 Temmuz’da göreve başlaması bekleniyor.

Mark Rutte, o tarihe kadar geçici hükümetin Başbakanı olmaya devam edecek.

“Teflon Mark, Bay Tamam”

Başbakanlığı döneminde çok sayıda siyasi krizle karşı karşıya kalan Rutte, hepsinden de kolayca sıyrılmayı başarıp yoluna devam ettiği için, hiçbir şeyin yapışmadığı “teflon” lakabı ile anılıyor.

Güney Avrupa’da yaşanan ekonomik kriz sırasında, İtalya, Yunanistan ve Portekiz gibi ülkelere yönelik sert tutumu nedeniyle, “Bay Hayır” olarak adlandırılan Rutte son yıllardaki bir başka lakabı da, “Bay Tamam.”

Siyasi yorumculara göre, en kritik anlarda bile sakin ve gülümseyen tavrını koruyan Rutte, beklenmedik ittifaklar kurma ve sürdürme konusunda usta bir politikacı.

Sorunların hızla çözümü konusunda ilkelerden çok, o anki çıkarları ön planda tutan Rutte, bu nedenle derin krizleri bile uzlaşma ile sonlandıran yapısıyla tanınıyor.

NATO Genel Sekreteri adayı olduğunda, ABD ve İngiltere de dahil 28 üye ülkenin anında desteğini açıklanmasında da Rutte’nin bu özelliklerin rolü oldukça fazla.

Rakipleri bile, uzun süren Başbakanlık döneminde sayısız deneyim ve dostluk kuran Rutte’nin, Ukrayna savaşı nedeniyle ittifakın en sıkıntılı süreçlerinden birinde NATO’ya liderlik etmesinin, krizlerin çözümünde büyük katkı sağlayacağını düşünüyor.

Türkiye ile siyasi krize rağmen Erdoğan ile ‘iyi dost’

Mark Rutte, Hollanda Başbakanlığı döneminde en önemli siyasi krizlerinden birini Türkiye ile yaşadı.

Anayasa değişikliği nedeniyle 2017 yılında yapılan referandum öncesi Türk hükümet üyelerinin Hollanda’da siyasi propaganda yapmasına izin verilmedi.

Hollanda makamlarının “gelme” uyarısına rağmen kara yoluyla Almanya üzerinden Rotterdam’a gelen dönemin Devlet Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya, 11 Mart 2017’de polis tarafından sınır dışı edildi.

Rotterdam polisine, Türk tarafının direnmesi durumunda zorla sınır dışı edilmesi emri verildi. Türkiye’nin Lahey Maslahatgüzarı Aslan Alper Yüksel ve bazı diplomatlar bir süre gözaltına alındı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hollanda’ya “faşistlikle” suçladı. İki ülke büyükelçilerini karşılıklı olarak çekti.

Rutte, Türkiye’de 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi sonrası Hollanda’da protesto gösterisi yapan Türkiye kökenli göçmenlere, “Defolup Türkiye’ye gitsinler” dedi.

Ancak siyasi krize rağmen Türkiye ile Hollanda arasındaki ekonomik ilişkiler oldukça olumlu biçimde devam etti. Hollanda, Türkiye’deki en büyük yabanacı yatırımcı olmayı sürdürdü.

Hollanda medyasına göre siyasi kriz ve gerilim, 2017 seçimlerinde Rutte açısından önemli bir avantaj sağladı.

Rutte, kamuoyu önünde edilen sert sözlere rağmen Erdoğan ile daima iyi ilişkileri sürdürmeye çabaladı.

Rutte’nin NATO Genel Sekreterliği için desteğini açıklamayan dört ülkeden biri Türkiye oldu.

Ankara’nın tutumu, özellikle terörle mücadele konusunda Batı ülkelerinin izlediği politikalara karşı yeterli güvenceyi alabilmek için stratejik bir adım olarak değerlendirildi.

Rutte, ittifakın en önemli üyelerinden biri olan Türkiye’yi ikna etme konusunda umutsuz değildi.

Bilet parasını cebinden ödediği tarifeli uçuşla İstanbul’a giden Rutte’nin, “Dostum” diye hitap ettiği Erdoğan’ı ikna etmesi zor olmadı.

Türkiye’nin desteği sonrası Rutte’nin NATO Genel Sekreteri olmasını önündeki engeller büyük ölçüde aşılmış oldu.

Gösterişten uzak yaşamayı tercih ediyor

Mark Rutte, siyasetteki becerisinin yanı sıra mütevazı yaşamıyla da dikkat çeken bir isim.

Lahey’de yıllardır aynı apartman dairesinde yaşayan Rutte, Başbakanlık makamına çoğunlukla bisikletle gidip geliyor.

Eski model bir Saab otomobili bulunan Rutte, son birkaç yıl öncesine kadar da akıllı telefon kullanmıyordu.

Telefonundaki kısa mesajları sildiği için siyasi rakiplerinin eleştirisine maruz kalan ve bilgi saklamakla suçlanan Rutte, eski model Nokia’sında yer kalmadığı için mesajları sürekli olarak sildiğini söyledi.

Rutte, bu tartışmalar nedeniyle 2022 yılında Nokia’sına veda ederek akıllı telefona geçti.

Alışkanlıklarını kolay kolay değiştirmeyen Rutte, kahve içmek, kahvaltı yapmak ve yemek için düzenli olarak aynı adresleri tercih ediyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Lahey ziyareti sırasında Rutte onu en sevdiği salaş bir Endonezya restoranına götürdü.

Rutte, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve ekibini de, kişi başı yaklaşık 50 euro hesap ödediği Lahey’deki bir Fransız kafesinde ağırladı.

Bekar ve yalnız yaşayan Rutte, annesine düşkünlüğü ile de tanınıyordu. Rutte, 2020 yılında koronavirüs salgını sırasında 96 yaşında hayatını kaybeden annesi Mieke Rutte – Dilling ile her hafta baş başa yemek yiyordu.

Öğretmenliği bırakmak istemiyor

Hollanda Başbakanı olarak aylık 10 bin euro civarında maaş alan Rutte, NATO Genel Sekreterliği koltuğuna oturduğunda daha yüksek bir kazanca da sahip olacak.

NATO Genel Sekreter maaşı şu anda aylık 26 bin 500 euro civarında.

Ancak gelirdeki bu artışın, Rutte’nin mütevazı yaşamını çok da değiştirmeyeceği belirtiliyor.

Rutte’nin şu anda tek derdi, yıllardır sürdürdüğü ortaokul öğretmenliğine devam edip edemeyeceği…

Rutte, 2010 yılında Hollanda Başbakanı olduğundan bu yana haftada bir gün Lahey’deki bir ortaokulda misafir olarak sosyal bilgiler öğretmenliği yapıyor.

Öğretmenlikten büyük keyif aldığını belirten Rutte, biraz sert ve disiplinli bulunsa da öğrencileri tarafından seviliyor.

Brüksel’deki NATO işleri dışında mümkün olduğunca Lahey’de yaşamaya devam edeceğini söyleyen Rutte, bu nedenle öğretmenliği sürdürmenin yollarını arıyor.

Rutte, son kabine toplantısı çıkışında, NATO’daki yeni görevine rağmen öğretmenliğe devam edip edemeyeceğini araştıracağını söyledi.

Hükümeti oluşturan dört partinin başbakan olması konusunda üzerinde anlaştığı Schoof, Hollanda’da güvenlik ve sığınma konularındaki en etkin isimlerden birisi oldu.

Hollanda İstihbarat Teşkilatı ve Ulusal Terörle Mücadele Koordinatörlüğü yapmış biri olan Dick Schoof, 2000 yılında hazırlanan Yabancılar Yasası’nın da mimarlarındandı.

Hollanda’nın “müstakbel başbakanı” Schoof, bu kararın pek çok kişi gibi kendisi için de sürpriz olduğunu söyledi.

Hollanda seçiminin galibi Wilders neden başbakan olmadı?

Hollanda, Mark Rutte başbakanlığındaki hükümetin, göç politikası tartışması nedeniyle düşmesinden bu yana geçici hükümetle yönetiliyor.

Geçen Ekim ayında yapılan erken genel seçimde, aşırı sağcı Özgürlük Partisi büyük bir başarı elde etti.

Hükümeti kurma görevi Geert Wilders liderliğindeki PVV’ye verildi.

Partinin tek başına hükümet kurma şansı bulunmadığı için Wilders, meclisteki üç sağ parti ile koalisyon arayışına girdi.

Dilan Yeşilgöz liderliğindeki liberal sağ parti ile iki sağ parti daha Wilders ile hükümet ortağı olmak için anlaştı.

Yaklaşık 6 ay süren koalisyon pazarlıkları, Wilders ile ilgili, “hukukun üstünlüğüne saygılı olma konusundaki kaygılar” nedeniyle zaman zaman sekteye uğradı.

Seçim öncesi ve sonrası, “İslamlaşma ile mücadelenin önceliği olmadığını” açıklayan Wilders, bu konuda olası koalisyon ortaklarından bazılarını ikna etmekte zaman zaman zorlandı.

PVV lideri Wilders, “güçlü sağ hükümet” seçeneğinin gündemden düşmemesi için başbakanlık koltuğundan feragat edeceğini açıkladı.

Wilders’in ardından diğer koalisyon görüşmesi yaptığı sağ partilerin liderleri de, hükümete katılmama kararı aldı.

Schoof’un ismi nasıl gündeme geldi?

Bugüne kadarki en katı sığınma ve göç planını programına alan sağcı hükümet için dışarıdan bir ismin başbakan olarak atanması kararlaştırıldı.

Wilders’in önerisi üzerine bu görev için, koalisyon pazarlıklarında tarafsız arabuluculuk yapan eski İşçi Partili bakan Ronald Plasterk’in adı gündeme geldi.

Ancak “sosyal demokratların sağında yer alan” eski bakan, şirketi ile patent yolsuzluğu iddiaları üzerine itibar kaybına uğradı. Bu nedenle Plasterk’in başbakanlık yolu kapandı.

Yeni dönemde “daha fazla güvenlik ve daha az göçmen” vaadinde bulunan sağ partiler, Wilders’in önerisiyle başbakanlık için, bu konularda en yetkin isimlerden biri olan Güvenlik ve Adalet Bakanlığı Genel Sekreteri Dick Schoof üzerinde anlaşmaya vardı.

Schoof, 2000 yılında hazırlanan Yabancılar Yasası’nın mimarlarından biriydi.

67 yaşındaki isim, Hollanda İstihbarat Teşkilatı (AIVD) direktörlüğü görevini de yaptu.

Dick Schoof, yaklaşık dört yıldır Güvenlik ve Adalet Bakanlığı’nın en üst bürokratı olarak görev yapıyordu.

Hükümet ne zaman kurulacak?

Koalisyon ortakları tarafından resmen başbakan adayı olarak duyurulan Schoof, hükümet ortağı partilerin liderleriyle birlikte yeni bakanlar kurulunu belirleyecek.

Yeni hükümet üyelerinin mümkün olduğunca parlamento dışı isimlerden oluşması hedefleniyor.

Yeni bakan ve bakan yardımcılarının belirlenmesinin 26 Haziran’a kadar tamamlanması ve Temmuz ayı başında hükümetin kurularak iş başı yapması bekleniyor.

Schoof koalisyon anlaşmasını “iddialı” olarak değerlendirerek, hükümet programını incelemeyi sabırsızlıkla beklediğini ve tüm Hollanda halkının başbakanı olmak istediğini söyledi.

Dick Schoof, Wilders’in kendisini başbakan gibi hissettiğini ve iplerin kendisinde olduğu izlenimi verdiği yolundaki bir soruya, “Tek bir başbakan var, o da benim” karşılığını verdi.

Sağcı hükümet neleri hedefliyor?

Aşırı sağın ilk kez yer alması nedeniyle bugüne kadarki en sağcı hükümet olarak adlandırılan yeni koalisyonun programı, Hollanda’ya yönelik hem sığınma hem de iş göçünü büyük ölçüde azaltmayı öngörüyor.

Sağcı koalisyon, aşırı talep durumunda belediyeleri sığınmacı kabul etmeye zorlayan dağıtım yasasını yürürlükten kaldıracak. Aile birleşimi ve Hollanda vatandaşlığı zorlaştırılacak.

Yeni hükümet, daha önce kabul edilen ve çiftçilerin yoğun tepkisiyle karşılaşan katı azot politikalarını da yumuşatacak.

Güvenlik politikalarına daha fazla kaynak aktarılacak.

Muhalefet tarafından, “zengin sağın hükümeti” olarak adlandırılan yeni koalisyon, asgari ücreti artırmayacak ve işsizlik maaşı süresini kısaltılacak.

Hollanda Planlama Teşkilatı’na göre, çalışanların gelir ve emeğinden elde edilen vergiler artırılacak

Yabancı yatırımcı ve büyük şirketlerin, kâr ve sermaye üzerindeki vergileri azaltılacak.

Schoof’un başbakan olarak önerilmesine muhalefet ne tepki veriyor?

Yakın zamana kadar sosyal demokrat eğilimli İşçi Partisi ( PvdA) üyesi olan Schoof, “çok sadık ve kendini adamış bir bürokrat” olarak tanımlanıyor.

Ancak daha sonra aşırı sağ partilere geçen birçok ismin de PvdA üyesi olduğuna işaret eden Yeşil Sol – İşçi Partisi ittifakı lideri Frans Timmermans, kamu yayıncısı NOS’a, “Artık kendisi Wilders’in adayı” dedi.

Sosyalist Parti, isimden çok uygulanacak katı koalisyon anlaşmasının içeriğine dikkati çekiyor.

Aşırı sağcı Demokrasi Forumu Partisi, Schoof’un başbakan adaylığı için, “Hollanda Wilders’e oy verdi ve elimizde yıllardır insanları gözetleyen eski bir PvdA yetkilisi var” yorumunu yapıyor.

Türkiye ve Fas kökenli göçmenlerin desteklediği Denk Partisi ise, istihbarat ve terörle mücadele ile ilgili görevleri sonrasında “Müslümanları bir müttefik olarak değil, potansiyel bir tehlike olarak gördüğü” için Schoof’a karşı çıkıyor.

Dick Schoof’un başında olduğu dönemde, NCTV’nin sosyal medyada sahte hesaplar aracılığıyla yüzlerce siyasetçi, dini lideri ve aktivisti takip ettiğinin ortaya çıkması, tartışmalara neden olmuştu.

Schoof, başbakan adayı olarak açıklandığı basın toplantısında bu konudaki bir soru üzerine, olayın Meclis’te kapsamlı bir şekilde tartışıldığını ve kapandığını söyledi.

Hollanda’nın milli günü dolayısıyla Marmaris’te bir otelde Hollanda Marmaris Fahri Konsolosluğu ev sahipliğinde “Kral Günü” resepsiyonu düzenlendi. Programa Muğla Valisi İdris Akbıyık, Marmaris Kaymakamı Nurullah Kaya, Marmaris Belediye Başkanı Acar Ünlü, Hollanda’nın Ankara Büyükelçisi Joep Wijnands ve eşi Carmen Van Toorenburg, ilçe protokolü, çok sayıda kamu kurum temsilcisi, turizmciler ve davetliler katıldı. İki ülkenin milli marşlarının okunmasının ardından bir konuşma yapan Büyükelçi Wijnands, Hollanda Kralı Willem Alexander’ın doğum gününü kutlamak için bir araya geldiklerini ve kraliyet ailesinin adının “turuncu” anlamına gelmesinden dolayı Hollanda’da bu rengin ulusal sembol olduğunu belirterek, hem Hollanda’nın hem de Türkiye’nin Avrupa Şampiyonası’nda karşılaşmasını ümit ettiğini, karşılaşma sırasında turuncu giyinmeyi sevdiklerini ifade etti. Wijnands, 100 yıl önce ülkesi ile yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti arasında dostluk anlaşması imzalandığını hatırlatarak, “1612’den beri Türkiye ile temas halindeyiz. Diplomatik bağlarımız 400 yıldan daha eskiye dayanıyor ve yüzyıllar boyunca çok çok yakın ortaklar haline geldik. Türkler ve Hollandalılar yüzyıllardır ticaret yapıyoruz ve şu anda Hollanda 3 binden fazla şirketle temsil ediliyor. Hollanda olarak en büyük doğrudan yabancı ülke yatırımcısı olmaktan gurur duyuyoruz” dedi.

Türkiye’nin Hollanda Başbakanının NATO Genel Sekreterliği görevine adaylığını destekleme kararının memnuniyet verici olduğunu belirten Büyükelçi Wijnands, “Bu destekten dolayı Türkiye’ye çok müteşekkiriz. Hollanda, Türkiye’yi bugünlerde tehlikede olduğumuz jeopolitik meselelerin çözümünde oynadığı büyük rol ve tabii ki NATO içindeki yakın işbirliği nedeniyle çok önemli bir ortak olarak görüyor. Hollandalılar ile Türkler arasında aile bağları var. Hollanda’da çok büyük, başarılı ve öne çıkan bir Türk topluluğumuz var. Hollanda’da yarım milyona yakın insan Türk kökenlidir. Bu, Almanya ve Fransa’dan sonra dünyanın üçüncü büyük Türk topluluğudur” diye konuştu.

Büyükelçi Wijnands, ülkesinin sembolünün turuncu rengi ve Hollanda’ya Osmanlı’dan getirilen laleler olduğunu belirterek, bu konuda müteşekkir olduğunu sözlerine ekledi. Marmaris Sanat Festivali’nde iki ülke arasındaki güçlü işbirliğinin devam edeceğini açıklayan Wijnands, Hollandalı sanatçı ve bestelerin festivalde yer alacağını ifade etti. Ülkeleri arasında çok yakın somut ve sıcak bağların olduğunu belirten Büyükelçi Wijnands, Hollanda’nın vize konusunda yardımcı olduğunu, sorunun siyasi değil salgın sonrasında yaşanan yoğunluktan kaynaklandığını da söyledi. Wijnands, “Hollanda-Türk Dostluk Ormanı’nın şekillenmesine yardımcı olan çifte vatandaşlarımıza harika çalışmaları için teşekkür ediyorum. Ormanı restore etmenin yanı sıra dostluğumuzu da geliştirmek için 10 bin ağaç bağışında bulunmuştuk. 10 bin ağaç bağışı daha yapıyoruz. 20 bin ağaç bağışı yapmaktan mutluyuz” dedi.

Wijnands, Türk iş adamlarının, Türk öğrencilerinin, Türk turistlerin Hollanda’ya gelmesini istedikleri gibi Hollandalı turistlerin de Türkiye’ye gelmesi için ellerinden geleni yaptıklarını sözlerine ekledi.

Hollanda’nın Marmaris Fahri Konsolosu Murat Azgun ise, yaptığı konuşmada Cumhuriyetin kurulmasından hemen sonra 1924 yılında imzalanan Hollanda-Türkiye Dostluk Anlaşması’nın 100. yılını kutladıklarına değinerek, “Geçen yıl deprem felaketi dolayısıyla kutlama yapmadık. Hollanda deprem bölgesinde arama kurtarma ve yardım konusunda aktif rol oynadı. 150 milyon euroluk yardım yaptı. Birçok sosyal faaliyet yürütüldü. Bu yıl da 100. yıl kutlamaları çerçevesinde konserler, sergiler ve kültürel etkinliklere destek olacağız” dedi.

Büyükelçi Wijnands, Valis Akbıyık’a 10 bin fidan dikimi için bağış çeki takdim ederek, Marmaris’in eskisinden daha yeşil olması dileklerini iletti. Vali Akbıyık, Hollanda’nın Milli Günü’nü kutlayarak, fidan desteğinden dolayı Wijnands’a teşekkür etti. – MUĞLA

(ANKARA) – Hollanda’nın milli günü olan “Kral Günü” Ankara’da kutlandı. Hollanda’nın Ankara Büyükelçiliği Rezidansı’ndaki resepsiyona katılan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Hollanda’nın Türkiye’de bir numaralı doğrudan yabancı yatırımcı olduğunu biliyoruz” ifadelerini kullanırken, Hollanda’nın Ankara Büyükelçisi Joep Wijnands iHollanda Başbakanı Mark Rutte’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yarın yapacağı görüşmeye değinerek, “Bu temaslar, özellikle Türkiye’nin mevcut jeopolitik zorluklarla mücadelede oynadığı önemli rol ve NATO müttefikleri olarak iş birliğimizin önemi göz önüne alındığında yaşamsal önem taşıyor” diye konuştu.

Hollanda’nın milli günü olan “Kral Günü” dolayısıyla Hollanda’nın Ankara Büyükelçiliği Rezidansı’nda resepsiyon verildi. Çok sayıda yabancı misyon temsilcisinin yanı sıra Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş da resepsiyona katıldı.

Hollanda’nın Ankara Büyükelçisi Joep Wijnands, konukları kapıda karşıladı. Karşılamanın ardından iki ülkenin milli marşları okundu. Daha sonra konuşma yapan Büyükelçi Wijnands, “Dostluğumuz özellikle bu günlerde daha da yeşeriyor çünkü bu yıl, 1924 yılında Dostluk Anlaşması’nın imzalanmasının 100’üncü yıl dönümünü kutluyoruz” dedi.

Türkiye ile Hollanda’nın birçok alanda yakın ortak olduğunu söyleyen Büyükelçi Wijnands, şöyle devam etti:

“İki ülkenin de genlerinde ticaret var. Hollanda, burada faaliyet gösteren 3 binden fazla Hollandalı şirketle bir numaralı doğrudan yatırımcıdır. Ülkelerimiz arasındaki iş ilişkilerini güçlendirmek için iş birliğini daha da arttırmayı umuyoruz. Ayrıca kişisel ve ailevi pek çok bağ paylaşıyoruz. Bu gece burada bulunan pek çok konuk dahil Hollanda’da yarım milyondan fazla Türkiye kökenli yurttaş yaşıyor.

Geçen hafta Sayın Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Lahey’i ziyaret etti. Ben de bu resepsiyonun ardından, yarın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşecek Başbakanımıza eşlik etmek üzere İstanbul’a gideceğim. Bu temaslar, özellikle Türkiye’nin mevcut jeopolitik zorluklarla mücadelede oynadığı önemli rol ve NATO müttefikleri olarak iş birliğimizin önemi göz önüne alındığında yaşamsal önem taşıyor. Geçtiğimiz yıl Türkiye’yi sarsan depremler sonrasında Kral Günü kutlamamızı iptal etmiş, onun yerine Kahramanmaraş’ta Lale Eğitim Merkezi’nin açılışını yapmıştık. Bu merkez, depremden etkilenen kadın ve çocuklara destek sağlayan bir yer.”

ŞİMŞEK: İKİ ÜLKE ARASINDA GÜÇLÜ KÖPRÜLER VAR

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yaptığı konuşmada şunları kaydetti:

“Sayın Büyükelçinin de belirttiği üzere bu yıl Türkiye ile Hollanda arasındaki Dostluk Anlaşması’nın yüzüncü yıl dönümünü kutluyoruz. Aynı zamanda İşgücü Anlaşması’nın 60’ıncı yıl dönümünü de anıyoruz. Bu anlaşma, bugün Hollanda’da yarım milyona yaklaşan ve Hollanda yaşamının her alanında, ekonomide, siyasette, bilimde önemli bir rol oynayan Türk-Hollanda toplumunun temeliydi.

İki ülke arasında çok güçlü köprüler var. Bu vesileyle, geçen yıl yaşanan deprem felaketinde gösterdikleri dayanışma için Hollanda halkına, Büyükelçi’ye teşekkür etmek istiyorum. Arama-kurtarma ve yardım çalışmalarındaki dostluğunuza minnettarız.

Türkiye ile Hollanda arasındaki ticaret hacmi 5,5 kat artmıştır. Bu oldukça büyük bir sıçrama ve 12,5 milyar ABD dolarına ulaştı. Hollanda’nın Türkiye’de bir numaralı doğrudan yabancı yatırımcı olduğunu biliyoruz. Hollandalı işletmeleri, Hollandalı girişimcileri, yenilikçileri memnuniyetle karşılıyoruz.

Geçen yıl 1,2 milyon Hollandalı turisti ağırladık ve bu da onları yedinci en büyük turist grubu yapıyor. Geçen yıl Türkiye, küresel turizmde dördüncü en büyük destinasyon oldu. Dolayısıyla çok daha fazla sayıda Hollandalının ülkemizi ziyaret ederek bağlarımızı ve dostluğumuzu güçlendireceğini umuyoruz.”

“GÜMRÜK BİRLİĞİ’NİN GÜNCELLENMESİ HER İKİ TARAFIN DA YARARINA”

Mehmet Şimşek, “Ortaklığımızı güçlendirmek, bağlarımızı derinleştirmek, ticaret ve yatırımı arttırmak istiyoruz. Hollandalı dostlarımızın biraz daha yapıcı ve liderlik rolü oynamasını umduğumuz bir alan da Türkiye- Avrupa Birliği (AB) ilişkileridir. Bazı siyasi zorlukların üstesinden gelmek için Hollandalıların akılcılığına güveniyoruz. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi her iki tarafın da yararınadır. Gümrük Birliği’nin modernize edilerek güncellenmesinin Türkiye ve AB menfaatine olduğunu söyleyen 2015 tarihli bir Avrupa Komisyonu Raporu var. Dolayısıyla ilerlememiz gerektiğini düşünüyorum ve umuyorum ki Hollandalı dostlarımız burada daha  güçlü bir rol oynayacaklardır.” ifadelerini kullandı.

Dava dilekçesinde, Hollanda’nın AB Dönem Başkanlığı sırasında Türkiye ile yapılan anlaşma nedeniyle, onbinlerce sığınmacının Yunan adalarındaki kamplarda korkunç koşullar altında mahsur kaldığı savunuldu.

Uluslararası örgütler, anlaşmayı imzalayan AB üyesi ülkeleri de, “mülteci korumasını Türkiye’ye yaptırarak, uluslararası hukuk kapsamındaki sorumluluklarından kurtulmaya çalışmakla” suçluyor.

Hollanda hükümeti, sivil toplum kuruluşlarının suçlamaları üzerine geçen yol Eylül ayında, Türkiye ile imzalanan anlaşmaya ilişkin sorumluluk kabul etmediğini açıklamıştı.

Bunun üzerine üç insan hakları örgütü, konuyu yargıya taşımaya karar verdi.

Dava, Uluslararası Af Örgütü, Tekne Mültecileri Vakfı ve Uluslararası Çocuk Savunma Örgütü (DCI) tarafından açıldı.

Dava şu gerekçelere dayandırıldı:

Davacı kuruluşlar göre, Hollanda, AB Dönem Başkanı sıfatıyla imzaladığı anlaşma nedeniyle uluslararası yasalar ve AB mevzuatını ihlal etti.

Bu nedenle Yunan adalarında yıllardır yaşanan insanlık dışı koşullardan Hollanda devleti sorumlu tutuluyor.

Hollanda’nın, zararlı sonuçlarını bile bile binlerce insan ve çocuk için affedilemez sonuçlar doğuracak bir anlaşmayı imzaladığını belirten üç örgüte göre, bu süreç, küresel mülteci koruma sistemini baltaladı ve buna benzer daha fazla anlaşma için tehlikeli bir örnek haline geldi.

Dava dilekçesinde Türkiye’nin anlaşma kapsamında, sığınmacıların Avrupa’ya gitmesini engelleyecek tedbirleri alma sözü verdiği anımsatıldı.

Bunun karşılığında AB tarafından, Türkiye’de kalan mültecileri desteklemek amacıyla 2016’da 6 milyar euro, 2021 yılında da 3 milyar euro kaynak aktarıldığına işaret edildi.

Anlaşmanın imzalanmasından kısa bir süre sonra, Yunan adalarındaki durumun kontrolden çıktığını vurgulayan örgütlere göre, Midilli’de 2 bin 800 kişilik bir kampta 20 binden fazla kişi barındırıldı.

Sığınmacılar, yiyecek, barınak, tıbbi ve sıhhi eksiklikler bulunan, güvensiz ve pis kamplarda kalmaya zorlandı.

‘Açık göstergeler görmezden gelindi’

Anlaşmadan 8 yıl sonra, koşulların çok az değiştiğini ve kampların, gözaltı koşullarının geçerli olduğu, sıkı güvenlik önlemlerine sahip kapalı merkezlere dönüştürüldüğünü dile getiren örgütler,

İnsan ve çocuk hakları ihlallerine ilişkin raporlara rağmen Hollanda’nın anlaşmayı desteklemeye devam ettiğini vurguluyor.

Davacı kuruluşlara göre, belgeler, Hollanda hükümetinin, Yunanistan’ın sığınma ve kabul sistemindeki ciddi eksikliklerin farkında olmasına rağmen, anlaşmayı mümkün olduğu kadar çabuk hayata geçirmekte ısrar ettiğini gösteriyor.

Örgütlere göre, Hollanda hükümeti, Türkiye’nin anlaşmayı imzalarken “AB’nin güvenli üçüncü ülkelere dayattığı şartları yerine getiremeyeceğine dair açık göstergeleri” görmezden geldi.

Davacı kuruluşlar, Hollanda’nın anlaşmanın sonuçlarından doğan sorumluluğunu üstlenmesini ve insan hakları ihlallerine son verilmesi için gerekli çabayı göstermesini istiyor.

AB ile Türkiye arasında 18 Mart 2016’da imzalanananlaşma, Türkiye’den Yunanistan’a yönelen yasa dışı kitlesel göçe son vermeyi amaçlıyordu.

Anlaşma, Avrupa’ya yönelik sığınmacı akınının önlenmesi için düzensiz olarak Yunanistan’a geçen göçmenlerin Türkiye’ye geri gönderilmesini de öngörüyor.

Uluslararası Af Örgütü Hollanda Genel Müdürü Dagmar Oudshoorn, “AB ülkeleri ile Türkiye arasındaki bu felaket anlaşmanın bir sonucu olarak, on binlerce sığınmacı Yunan adalarında, kamplarda ve kapalı kabul merkezlerinde korkunç koşullar altında mahsur kaldı” dedi.

Tekne Mültecileri Vakfı Müdürü Esther Vonk da, Midilli’deki kliniklerinde her gün, insanların tarif edilemez acılarına tanıklık ettiklerini belirterek, “AB-Türkiye anlaşmasının gelecekteki göç anlaşmaları için bir plan olarak kullanılmasının önüne geçmeliyiz. Bu tür anlaşmalar bir daha asla yapılmamalı” diye konuştu.

Wilders’in yanı sıra, koalisyon önerisinde bulunduğu üç 3 parti liderinin de, görüşmeleri devam eden olası sağ hükümette yer almayacakları bildirildi.

Hollanda’da 22 Ekim’de yapılan erken genel seçimler sonrası, Mark Rutte başkanlığındaki geçici hükümet hala görevine devam ederken, yeni koalisyon arayışları da sürüyor.

Seçimler sonrası başlatılan ilk tur koalisyon görüşmelerinden, merkez sağdaki Yeni Sosyal Sözleşme Partisi’nin (NSC), aşırı sağcı lider Wilders’in “hukukun üstünlüğüne aykırı söylemleri” konusundaki çekinceleri nedeniyle sonuç alınamadı.

Yeni arabulucu Kim Putters öncülüğünde geçen hafta başlayan ikinci tur görüşmelerinde, Wilders’in Başbakanlığı konusunda benzer görüşler ortaya çıktı.

Bunun üzerine, sosyal medya platformu X üzerinden bir açıklama yapan aşırı sağcı lider, sağ hükümet oluşumunu engellememek için Başbakan olmaktan vazgeçtiğini duyurdu.

Ancak koalisyondaki tüm partilerin desteklemesi durumunda Başbakan olabileceğini vurgulayan Wilders, “Ancak durum böyle değildi. Ben sağcı bir kabine; daha az sığınma ve ve göç istiyorum. Hollandalılar öncelikli olmalı” dedi.

Aşırı sağcı lider, ülkesine ve seçmenine olan sevgisinin kendi konumumdan daha önemli olduğunu belirterek, bu nedenle Başbakanlık talebinden vazgeçtiğini dile getirdi.

Wilders’in koalisyon önerisinde bulunduğu Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD) lideri Dilan Yeşilgöz, Çiftçi Vatandaş Hareketi Partisi (BBB) lideri Caroline van der Plas ile NSC lideri Pieter Omtzigt de, yeni hükümette yer almayacak.

Halen Hollanda Güvenlik ve Adalet Bakanlığı görevini sürdüren Dilan Yeşilgöz, yeni hükümetin kurulmasının ardından bakanlık koltuğuna veda edecek.

Hollanda siyasetinde uzun yıllar sonra ilk kez, Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğa sahip bir partinin lideri Başbakanlık koltuğuna oturtmayacak.

Hollanda medyasına göre bu, Wilders açısından başarısızlık olarak değerlendiriliyor. Çünkü aşırı sağcı lider, seçimlerden sonra, Başbakan olmak istediğini dile getirmişti.

Wilders’in PVV’si, 150 üyeli Temsilciler Meclisi’nde 37 sandalye ile en büyük parti konumunda.

Dilan Yeşilgöz’ün VVD’si 24, Omtzigt’in lideri olduğu NSC’nin 20, BBB’nin de 10 milletvekili bulunuyor.

Hükümeti kurabilmek için, salt çoğunluğun bir fazlası olan 76 milletvekilinin desteği gerekiyor.

Şu an görüşmelere devam eden dört sağ parti, meclis ve senatoda gerekli çoğunluğu rahatlıkla sağlıyor.

Hollanda’daki kamuoyu yoklamalarına göre, özellikle göç ve sığınmacı sorunu konusunda sert önlemleri savunan Wilders’e yönelik destek, artarak devam ediyor.

Bu nedenle Wilders, bu kez olmasa bile yakın gelecekte Hollanda’nın Başbakanı olacağını savunuyor.

Aşırı sağcı lider, “Ben yine de Hollanda Başbakanı olacağım hem de daha fazla Hollandalının desteğiyle. Yarın değilse bile, yarından sonraki gün. Çünkü milyonlarca Hollandalının sesi duyulacak” diyor.

Wilders ve diğer üç liderin hükümette yer almayacağını açıklamasının ardından gözler olası Başbakan adayının kim olacağına çevrildi.

Lahey’deki siyasi kaynakların Hollanda medyasına aktardığına göre, liderler, parlamento dışından deneyimli bir siyasetçi öncülüğünde bir hükümet oluşturulması seçeneğini değerlendiriyor.

Sağcı liderler arasında arabuluculuk görevini sürdüren Kim Putters, ikinci tur koalisyon pazarlıklarına ilişkin raporunu Perşembe günü sunacak.

Yahudi örgütü Erev Rav, Herzog’un Filistinlilere karşı soykırımı kışkırtmaktan tutuklanması için Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne başvurdu.

Amsterdam’da Ulusal Holokost Müzesi’nin açılışına, Herzog’un yanı sıra Hollanda Kralı Willem-Alexander, Hollanda Başbakanı Mark Rutte ile Almanya ve Avusturya’dan temsilciler katıldı.

Hollanda’daki Yahudi kuruluşlarının, geçen Çarşamba günü müze açılışına İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’un da katılacağını açıklaması yoğun tartışmalara neden oldu.

Amsterdam’aki Portekiz Sinagog’undaki tören öncesi, kentin birçok yerinde İsrail ve Herzog karşıtı gösteriler düzenlendi.

Zaman zaman göstericiler ile Hollanda polisi arasında arbede yaşandı.

Eski Hollanda Başbakanı Dries van Agt tarafından kurulan Filistin yanlısı Haklar Forumu adlı örgüt, Kral Willem-Alexander’ın Herzog’u karşılamasını, “İsrail’in sevdiklerini öldürmesini ve topraklarını yok etmesini çaresizce izlemek zorunda kalan Filistinlilerin suratına atılan bir tokat” diye değerlendirdi.

Hollanda’daki 200 caminin bağlı olduğu çatı örgütü K7, Hollanda Kralı’ndan, Müslümanlar’ın kutsal ayı Ramazan’ın ilk günü İsrail Cumhurbaşkanı’nı karşılamama çağrısında bulundu.

Cami dernekleri, Herzog’un ziyaretini “Filistin halkının kaderiyle ilgilenen ve adalete büyük önem veren herkes için büyük bir darbe” olarak değerlendirdi.

Çeşitli Yahudi kuruluşları ile insan hakları örgütü The Rights Forum da Herzog’un Hollanda’ya gelişine karşı çıktı.

Siyonizm karşıtı Yahudi örgüt Erev Rav, Cumartesi günü Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne Herzog için tutuklama emri çıkarılması için başvuruda bulundu.

Bir başka Yahudi örgütü olan Zeytin Ağacı Vakfı öncülüğünde bir bildiri yayınlayan kuruluşlar da, Herzog’u “Filistin halkına karşı soykırım, insanlığa karşı suç ve savaş suçları işlemekle” suçladı. Bildiride, Herzog’un, Holokost tarihini “kendisini ve şu anda işlenen soykırımı meşrulaştırmak için” kullandığı savunuldu.

Bu, kuruluşlar da, Herzog’un Hollanda’da tutuklanmasını talep etti.

Herzog’a karşı ilk gösteri, Uluslararası Af Örgütü tarafından Pazar sabahı Ulusal Holokost Müzesi yakınlarında gerçekleştirildi.

Örgüt, müze civarındaki üç noktada sessiz bir protesto düzenledi.

Af Örgütü’ne göre, müze açılışı, “Filistin halkının aylardır katlandığı inanılmaz acılar göz önüne alındığında” son derece hassas bir olay.

Uluslararası Af Örgütü sözcüsü Nicole Sprokel, Hollanda medyasına, “Ulusal Holokost Müzesi önemli bir müze çünkü İkinci Dünya Savaşı’ndan alınan derslerin öyküsünü anlatıyor. Ama müzenin, uluslararası hakları ihlal eden bir ülkeyi temsil eden biri tarafından açılması oldukça acı” dedi.

Öğle saatlerinde de Amsterdam’daki Waterlooplein’de Filistin bayrakları taşıyan 2000’den fazla kişi toplandı.

Gösteriye katılan Yahudi örgütü Erev Rav’ın kurucusu Yuval Gal, yerel kanal AT5’e, “Tarihten ders almalıyız. ‘Bir daha asla’ dediğimizde, gerçekten bunu kastediyoruz. Ama bu şimdi Gazze’de yaşanıyor” açıklamasını yaptı.

Auschwitz’den sağ kurtulan bir büyükannenin torunu olan Hollandalı Yahudi Ayala Levinger de, Het Parool gazetesine, “Medya tüm Yahudilerin İsrail’i desteklediğini düşünüyor ancak durum hiç de öyle değil” dedi.

Ayala, halen barış içinde bir arada yaşamanın mümkün olduğuna inandığını söyledi.

Sol muhalefet partileri de Herzog’un Hollanda’ya gelmesini tepkiyle karşıladı.

Herzog’a neden bu kadar tepki gösteriliyor?

Hollandalı kamu yayıncısı NOS’a göre, İsrail Devlet Başkanı Herzog’a yönelik tepkilerin bu kadar fazla olmasının nedeni, Gazze konusundaki tartışmalı açıklamaları.

Herzog’un, Gazze’deki sivillerle Hamas militanları arasında hiçbir ayrım yapmadığını söylemesi, uluslararası kamuoyu tarafından eleştiriyle karşılanmıştı.

NOS’a göre Herzog, Hamas’ın 7 Ekim’de İsrail’e düzenlediği saldırılardan bütün Filistin halkını sorumlu tuttu. Bu açıklama, Güney Afrika’nın Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) İsrail’e karşı açtığı soykırım davası dilekçesinde de yer aldı.

Aralık ayında İsrail birliklerini ziyaret eden Herzog’un, Gazze’ye atılan bir bombanın üzerine, “Sana güveniyorum” yazması da tepkilerin bir diğer nedeni.

Yahudi kuruluşları tepkileri nasıl karşıladı?

Ulusal Holokost Müzesi’nin yapımında yer alan Yahudi örgütleri ise protestolar nedeniyle hayal kırıklığına uğradıklarını söylüyor.

Müzenin bağlı olduğu Yahudi Kültür Merkezi Müdürü Emile Schrijver, Hollanda medyasına yaptığı açıklamada, eleştirileri anladıklarını belirterek, “Ama aynı zamanda bu müzenin ilgili olduğu insanları da dışlamak istemiyorum. Bu müze Hollandalı Yahudilerin öldürülmesiyle ilgili” diye konuştu.

Schrijver’a göre, Herzog, Cumhurbaşkanı sıfatıyla artık Hollanda’da bir gelecek göremedikleri için savaştan sonra İsrail’e gitmeye karar veren binlerce Hollandalı Yahudiyi simgeliyor.

Amsterdam’da öğle saatlerinde başlayan açılış töreni nedeniyle Holokost Müzesi ve çevresinde geniş güvenlik önlemleri alındı.

Bazı toplu taşıma durakları kapatıldı. Protesto afişleri asan bazı kişiler polis tarafından gözaltına alındı.

Herzog: Müze Yahudi düşmanlığından kaynaklanan dehşeti anlatıyor

Hollanda Kralı Willem-Alexander, protestolar eşliğinde geldiği törende, “Müze, kurbanlara bir yüz ve ses veriyor. Antisemitizmin nasıl yıkıcı sonuçlara yol açabileceğini gösteriyor” dedi.

Hollanda Kralı, “Antisemitizmin her şeyi yok eden bir kasırgaya dönüşmesini önlemenin” herkesin sorumluluğu olduğunu söyledi.

İsrail Cumhurbaşkanı Herzog da, nefret ve Yahudi düşmanlığının dünya çapında yükseldiğini savunarak, Holokost Müzesinin “Yahudi karşıtlığından kaynaklanan dehşeti” hatırlatan bir yer olduğunu dile getirdi.

Herzog, 7 Ekim’den bu yana Hamas tarafından rehin tutulan İsraillilerin serbest bırakılması çağrısında da bulundu.

Hollanda ve Almanya hükümetlerinin de katkıda bulunduğu müzenin kurulması için 32 milyon euro bağış toplandı.

Müze Amsterdam’ın Yahudi mahallesi olan Plantage Middenlaan’da, 2. Dünya Savaşı sırasında çok sayıda Yahudi’nin Nazi toplama kamplarına gönderildiği eski bir okulda açıldı.

Müzede 2 bin 500 parça eşyanın yanı sıra fotoğraflar, filmler, ses kayıtları, belgeler yer alıyor.

Naziler tarafından gerçekleştirilen soykırımda 102 bin Hollandalı Yahudi hayatını kaybetti.

CSO Kovan Kafe’de konser öncesi düzenlenen resepsiyonda, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu ile Hollanda’nın Ankara Büyükelçisi Joep Wijnands programa ilişkin açıklama yaptı.

Bakan Yardımcısı Mumcu, Türkiye ile Hollanda’nın diplomatik ilişkilerinin tarihinin 17. yüzyıla kadar uzandığını söyledi.

Cumhuriyet’in ilanından sonra Hollanda ile akdedilen ilk anlaşmanın bugün 100. yılını kutladıkları, bunun 1924 yılında imzalanan Dostluk Anlaşması olduğunu belirten Mumcu, “Türkiye-Hollanda Dostluk Anlaşması’nın 100. yılını onurlandırmak ve bu tarihi kilometre taşını kutlamak amacıyla her iki ülkede konserler, sergiler, film gösterimi gibi çeşitli etkinlikler planlandı ve hayata geçiyor.” dedi.

100 yıl önce imzalanan dostluk anlaşmasının gururla kutlanacağı bu yıl, bu önemli anlaşmayı onurlandırmak için yapacakları etkinlikleri, bu akşamki Sinfonia Rotterdam Orkestrası ile soprano Aylin Sezer ve piyanist Emir İlgen’in yer alacağı ortak açılış konseri ile başlattıklarını belirten Mumcu, şunları kaydetti:

“Bütün etkinlikler, Türkiye ve Hollanda arasındaki uzun süreli dostluğu ve işbirliğini vurgulamanın yanı sıra geleceğe yönelik yeni ortaklıkların ve projelerin temelini oluşturmayı hedeflemektedir. Kültürel etkinlikler, sanat sergileri ve daha birçok etkinlik, bu özel yıl boyunca her iki ülkenin halklarını bir araya getirecek ve dostluğu daha da pekiştirecektir. Bu anlamlı dönemde, Türkiye ve Hollanda’nın dostluğunun ve işbirliğinin daha da güçlenmesini diliyoruz. Türkiye-Hollanda ilişkilerinin gelecek yüzyıllarda da aynı sıcaklıkla devam etmesini umuyoruz.”

Köklü bir ortak geçmişe sahip ve kendi bölgelerinde söz sahibi olan iki dost ve kardeş ülkenin, yeni projelerle karşılıklı işbirliğinin daha da güçleneceğini vurgulayan Mumcu, anlaşmanın 100. yıl kutlamaları kapsamındaki etkinliklerin başarılı olmasını diledi.

Türkiye’deki 100 okula 100’er lale soğanı gönderildi

Hollanda’nın Ankara Büyükelçisi Wijnands, “Bu dostluk yılı boyunca amacımız, uluslarımız arasındaki ekonomik işbirliğimizden, NATO müttefikleri olarak işbirliğimize ve kültürel bağımıza kadar birçok alana yayılan kapsamlı ve kalıcı dostluğu sergilemek.” dedi.

İki ülkenin dostluğunun en güçlü simgesinin “lale” olduğunu belirten Wijnands, “Bu güzel Türk çiçeği, yüzyıllar önce Osmanlı İmparatorluğu’ndan Hollanda’ya gelmiş ve günümüzde önemli bir Hollanda ulusal simgesine dönüşmüştür.” diye konuştu.

Wijnands, iki ülkenin dostluğunun 100. yıl dönümü vesilesiyle Türkiye’deki 100 okula 100’er lale soğanı gönderdiklerini söyleyerek, “Bu soğanlar, ilkbaharda ülkelerimiz arasındaki dostluğun bir göstergesi ve gelecek kuşaklara bir söz olarak çiçek açacak. Türkiye ve Hollanda’daki pek çok genç gibi bu laleleri alan çocuklar da gelecek yüzyıla kadar sürecek dostluğumuzun temelini oluşturuyor.” dedi.

Konsere birçok gencin katılacağını bilmekten büyük mutluluk duyduğunu Wijnands, “Köklü dostluğumuz sonsuza dek sürsün.” dedi.

Wijnands, konser verecek Sinfonia Rotterdam Orkestrası’na ilişkin şunları kaydetti:

“Rotterdam şehri Hollanda için büyük önem taşıyor. Ulusal gelirimizin üçte birini uluslararası ticaret ve yurt dışı yatırımlardan elde ediyoruz, dünyanın her yerinden malların ülkemize girdiği yer ise Rotterdam Limanı. Sinfonia Rotterdam, geldiği şehir kadar kozmopolitan bir yapıya sahip ve dünyanın her yerindeki konser salonlarında konser icra ediyorlar. Rotterdamlıları bugün Ankara’da ağırlamaktan büyük mutluluk duyuyorum. Bu gecenin müziği, Türkiye ile Hollanda arasında derinden hissedilen dostluğun melodik bir anlatımını sunacak. Umarım hepiniz keyif alırsınız.”

Hollanda Kültür İşleri Büyükelçisi Dewi van de Weerd de kısa bir konuşma yaptı.

Konserde, Şef Conrad van Alphen yönetimindeki konser, piyanist Emir İlgen ve soprano Aylin Sezer Rotterdam Senfoni Orkestrası’na eşlik etti.

Konserin ilk yarısında Mozart Divermento ve Chopin’in piyano için konçerto eserleri ile ikinci yarıda Mozart’ın “Aria Porgi”, Mesud Cemil’in “Kanatları Gümüş Yavru Bir Kuş”, Mozart’ın “29. Senfonisi” seslendirildi.

Türkiye’nin Lahey Büyükelçiliğinden yapılan yazılı açıklamaya göre, Wijnands ve Ünal, iki ülkenin işbirliklerini, geçen yılki depremleri, Hollanda’daki Türk toplumunu ve kişisel ilişkilerdeki samimiyeti görüştü.

Ünal, mevkidaşı Wijnands ile Lahey Büyükelçiliği görevinin belli olmasından çok önce tanıştıklarını belirterek, hem telefon hem de mesaj üzerinden sürekli iletişim halinde olduklarını ifade etti.

Büyükelçi Ünal, “Çalışma ilişkimiz sadece canlı değil, aynı zamanda inanılmaz derecede yararlı. Bu da dostluğumuza başka bir katman ekliyor. Birbirimizin hızlı arama listesinde bile varız.” dedi.

Hollanda lalesi mi Türk lalesi mi?

Bu yıl dostluklarının 100. yılını kutlayan Hollanda ve Türkiye’nin, resmi dostluğu 1924 yılında imzalanan bir anlaşmaya dayanıyor. Ancak Büyükelçi Wijnands, iki ülkenin ilişkilerinin 1924’te imzalanan anlaşmadan daha eskilere dayandığını belirterek, “1612 yılında Osmanlı İmparatorluğu Hükümdarı Hollandalılara ticaret hakkı vererek, 400 yılı aşan kalıcı bir dostluğu başlattı.” ifadesini kullandı.

İki ülke arasındaki dostluğun 1924’te resmiyete döküldüğünü teyit eden Ünal da tüccarlar aracılığıyla oluşan daha önceki bağları gündeme getirerek kayıtlı ilk temasın 1561’de gerçekleştiğini belirtti.

Wijnands, lalenin kökenine ilişkin, “Lale şu anda Hollanda’nın ulusal sembolü, ancak bunu Türkiye’ye borçluyuz, çünkü tüccarlar laleleri oradan Hollanda’ya getirdiler. Bu bizim ortak mirasımızı temsil ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Hollanda-Türkiye ortaklığı

100. yıl münasebetiyle Hollanda’nın Ankara Büyükelçiliği Türkiye çapında çeşitli dostluk konserleri, Delft Teknik Üniversitesi öğrencileriyle birlikte depreme dayanıklı mimariye odaklanan bir sempozyum, Türkiye’deki 100 okula 100 lale soğanı ve Hollanda çocuk edebiyatından yapıtlar içeren hediye kutuları gönderme gibi birçok etkinlik düzenliyor.

Türkiye’nin Lahey Büyükelçiliği de Amsterdam’da bir Türk klasik müzik kuarteti performansıyla Yunus Emre Kültür Merkezi’ndeki etkinlikler dahil olmak üzere bir dizi etkinliğe ev sahipliği yapacak.

Ünal, “Ayrıca ilişkilerin tarihi üzerine akademik faaliyetler ve Hollanda-Türk toplumunun öncülüğünde ekonomi odaklı etkinlikler de planlıyoruz.” dedi.

Hollanda’nın Türkiye’deki en büyük yatırımcı olduğunu belirten Ünal, şunları ifade etti:

“Her iki ülke de aslında tüccar uluslardan oluşuyor. Son iki yılda da Hollanda, Türkiye’nin en büyük doğrudan yabancı yatırım ortağı haline geldi. Daha fazla yatırımcının Hollanda veya Avrupa’da üs olarak faaliyet göstermek üzere merkez ya da şubelerini buraya taşıdığını görüyoruz. Bu artan eğilim ekonomik ortaklığımızı önemli ölçüde güçlendiriyor.”

Büyükelçi Wijnands da iki ülke arasındaki ticari ilişkilere yönelik, “Türkiye’de 3 bin Hollandalı şirket çalışıyor. Ancak rakamlardan öte Türk ve Hollandalılar arasında ortak bir ticaret ruhu var. Dışa dönük ve uluslararası iş yapma geçmişimiz birbirimizi güçlü bir şekilde anlamamızı sağlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Hollanda’nın yardım çalışmaları

6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Hollandalı dostlarından, meslektaşlarından ve Hollanda’daki Türk toplumundan taziye ve yardım dileklerini ileten telefonlar aldığını belirten Ünal, depremlerin ardından yaptığı ilk toplantıda “Bugün zor bir gün. Arkadaşlarımızı ve sevdiklerimizi kaybetmiş olabiliriz ancak şimdi ağlama zamanı değil. En azından bugün değil. Harekete geçmeli ve Hollandalı dostlarımızla eş güdüm içinde ülkemize yardım etmeliyiz.” dediğini aktardı.

Ünal, daha sonra Hollanda’daki Türk camileri ve ulaştırma şirketlerinin yanı sıra Türk Hava Yolları, KLM ve Corendon’a ulaşarak insani yardım toplama ve gönderme konusunda hazırlık yapmalarını rica ettiğini belirterek, “Hollanda hükümetine, Hollanda Acil Durum Fonu GIRO 555’e, verdikleri cömert destek için Hollanda halkına şükranlarımızı sunuyoruz. O uykusuz günlerde bize gösterdikleri yardım için gerçekten minnettarız.” ifadesini kullandı.

Wijnands da depremlerin ardından bölgeyi birkaç kez ziyaret etti ve Hollandalı-Türk şarkıcı Karsu ile beraber Hatay’da bir müzik okulu açmak üzere bölgeye yeniden gitti.

Büyükelçi Wijnands, “Hollanda hükümeti ve halkı aktif şekilde yardım ediyordu ve Büyükelçilik olarak biz de yardım etmek istedik. Büyükelçilik ekibi olarak kıyafet topladık, Ankara’daki Kral Günü kutlamamızı iptal ettik ve bunun yerine Kahramanmaraş’ta düzenlenen bir yardım toplama etkinliğinde depremzedelerle birlikte yemek yedik. Hollandalı işletmelerin desteğiyle Kahramanmaraş’ta Lale (Tulip) Eğitim ve Dinlenme Merkezi’ni açarak depremden etkilenen çocuk ve kadınlara destek sağladık.” bilgisini verdi.

Depremzedeler için para toplamak amacıyla Büyükelçi Wijnands ve bir meslektaşı, İstanbul’da düzenlenen Boğaziçi Kıtalararası Yüzme Yarışı’na da katıldı.

Ayrıca Hollanda hükümeti, depremden etkilenen bölgelerdeki yeniden yapılanma çabalarını desteklerken, Hollandalı şirketlerin özellikle döngüsel inşaat, su ve sanitasyon ile modüler binalar alanında rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Hollanda’daki Türk toplumu ülke ekonomisinde önemli rol oynuyor

Büyükelçi Wijnands, Ankara’da her gün Hollanda ile bağlantısı olan insanlarla bir araya geldiğine dikkati çekerek, “Bu birbirimizi daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor, bu da dostluğumuzu geliştirmek için harika bir yol.” ifadesini kullandı.

Wijnands, Hollanda’daki Türk toplumunun ülkeye etkilerine ilişkin, “İster arkadaşlık ister aile olsun, her ilişkide inişler ve çıkışlar normaldir. Önemli olan bunlarla nasıl başa çıktığınızdır. İletişim çok önemli ve anlayışı artırmak için çeşitli kanallar kullanıyoruz. Hollanda’daki Türk toplumu burada bir rol oynuyor. Hükümetler arasındaki temaslar, iş dünyası arasındaki temaslar hepsi bir araya geliyor.” dedi.

Büyükelçi Ünal da Hollanda’daki Türk toplumunun Hollanda ekonomisinde önemli bir rol oynadığına inandığını belirterek, “Geldiklerinden bu yana Türk toplumunun mensupları ticaret, siyaset, sanat ve akademi gibi Hollanda yaşamının çeşitli yönlerine dahil oldular.” ifadesini kullandı.

Ünal, “İnişler ve çıkışlar her ilişkinin bir parçasıdır. Her konuda tam bir mutabakat beklemek gerçekçi olmaz. Önemli olan diyalog halinde olmak ve farklılıkları açıkça ele almaktır. Dürüst paylaşımlar sayesinde her zaman ortak bir zemin bulabiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.

Poffertjes mi künefe mi?

Büyükelçiler, söyleşinin ardından akşam yemeğine geçmeden önce en sevdikleri yerel yemeklere ilişkin konuştu.

Büyükelçi Wijnands Türk mutfağı ve tatlılarını çok sevdiğinin altını çizerek şunları kaydetti:

“Künefeden kadayıfa, sütlaçtan irmik helvasına kadar hepsini çok seviyorum. Fındık, fıstık ve zeytin de favorilerim arasında. Eşimle birlikte Ankara’da bir kedi sahiplendik ve ona Zeytin adını verdik.”

Büyükelçi Ünal da Hollanda’ya özgü favori yemeklerinin “kibbeling” ve “poffertjesi” olduğunu belirtti.

Wijnands, sıcak misafirperverliği için meslektaşına teşekkür ederek, “Usta’nın bu akşam Türk mutfağından yemekler sunacağını umuyorum.” ifadesini kullandı.

Asrın felaketinde ağır hasar alan Hatay’da yaraların sarılması için çalışmalar aralıksız sürüyor. Depremin ilk gününden itibaren afetzede vatandaşların yanında olan Hatay Büyükşehir Belediyesi’nin Hollanda’da yürüttüğü çalışmalar sonucunu verdi. Hatay’da afete dayanıklı 450 konut ve 84 iş yerinden oluşan modüler mahalle inşa etmek üzere çalışmalar yürüten HBB ve Hollanda Konsorsiyum heyeti Hatay’da bir araya geldi. Hatay Planlama Merkezinde yapılan toplantıda HBB heyetine Hatay Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Nihat Tazearslan başkanlık etti. İki gün süren toplantılara Hollanda’nın Türkiye Büyükelçiliği Ticari Ataşeliği, Hollanda İşverenler Birliği (NL WORKS), Amsterdam Belediyesi Yetkilileri ve alanında uzman inşaat şirketlerinin temsilcileri katıldı.

Konutlarla ilgili master plan, projenin teknik, işlevsel, hukuki yönleri ve finans ve tasarım konuları üzerinde yoğun şekilde çalışmalar yapılan toplantılar sonrası heyet, HBB Başkanı Lütfü Savaş’ı ziyaret ederek alınan kararlarla ilgili bilgiler verdi. Başkan Savaş, projenin Hataylılar için büyük önem taşıdığını belirterek, aylardır çalışmalar yürüten Hollandalı yetkililere ve Hatay Büyükşehir Belediyesi ekiplerine teşekkür etti.

“Bizim amacımız dezavantajlı vatandaşlara ulaşmak ve onları ev sahibi yapmak”

Başkan Savaş, Hatay merkezde yapacakları konutların öncelikle dezavantajlı birey ve ailelere tahsis edileceğini söyledi. Savaş, “Anayasamıza göre devletin evi olan insanlarımıza bir ev verme mecburiyeti var. Hükümet, devletin imkanlarıyla zaten hak sahiplerine ev yapmak zorunda. Ama kiracılar için böyle bir mecburiyeti yok. Şu anda en fazla, kiracılar ve yeni evlenecek gençler konut sıkıntısı yaşıyor. Bizim amacımız onlara ulaşmak ve dezavantajlı grupları ev sahibi yapmak. Uygun taksit ve ödeme koşullarıyla uzun vadede insanlarımızı ev sahibi yapacağız. Proje kapsamında önümüzdeki ay içinde de temel atmak istiyoruz” dedi.

Depreme dayanıklı, sürdürülebilir bir kompleks mahalle ile Hataylıların yaralarını sarmaya katkı sağlamayı hedeflediklerini anlatan Savaş, Hollanda ile uzun zamandır projeye çalıştıklarını kısa zamanda mahallenin temelini atacaklarını bildirdi.

Heyet adına konuşan proje ortaklarından Frank Eyssen, “Çok donanımlı bir çalışma ekibi kurduk. Projenin zor noktalarının çözümü için çalışmalara devam ediyoruz. Projenin sağlıklı ilerlemesi için birlikte olmamız çok iyi. Bizim için en önemlisi bu projeyi komple bitirmek. Bu projenin tamamlanmasını ve Hatay’a yararlı olmasını diliyoruz, bunun için de çok fazla zaman harcıyoruz. Projeyi yürütenler olarak çok açık ve net bir şekilde sorumlulukları yerine getiriyor ve projeyi şeffaf şekilde yürütüyoruz” dedi.

Türkiye’de ilk defa bir belediyede tarafından hayata geçirilecek olan bu büyük projenin 11 Mart 2024 tarihinde master planın tanıtımı yapılacak. Deprem Yönetmeliği’ne uygun bir şekilde yapılacak olan konutların inşasında akıllı malzemelerin yanı sıra doğa ve teknolojiden de üst düzeyde faydalanılacak. Birinci etapta 450 konut, 84 ticari alan ve 250 araçlık otoparkı bulunan mahallenin tasarım ve inşası dünyaca ünlü alanında uzman şirketler tarafından üstleniliyor. – HATAY

Taş ve sopalarla birbirine saldıran gruplar, polisle de çatıştı. Çatışma sırasında civardaki çok sayıda otomobil ile polis araçları da ateşe verildi.

Kentte acil durum ilan edildi. Lahey polisi, Eritreli gruplara göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla karşılık verdi.

Olaylar sonucu çok sayıda polis ve göstericinin yaralandığı bildirildi.

Hollanda medyasına göre olaylar, Eritreli hükümet yanlısı bir grubun Lahey’deki bir konferans salonunda yaptığı toplantıya, muhalif grupların müdahale etmesiyle başladı.

“Nhamedu Tugayı” adlı muhalif örgütün sosyal medya aracılığıyla yaptığı çağrı üzerine toplanan muhalifler, beyzbol sopası ve demir çubuklarla konferans merkezine saldırdı.

Bu arada başka bir etkinlik için Opera Konferans Merkezi’nde bulunan 200 kişilik grup içeride mahsur kaldı.

İki grup arasındaki gerginliğin büyümesi üzerine çatışma çıktı. Olaylar sokağa taştı. Konferans merkezi önündeki araçlar ile çok sayıda polis arabası ateşe verildi.

Ardından Eritreli grupların çatışması başka sokaklara yayıldı. Akşam saat 17:30’da başlayan çatışmalar, gece yarısına doğru kontrol altına alınabildi.

Hollanda, Eritre’deki baskı ortamı nedeniyle, bu ülke vatandaşlarının sığınma başvurusunu hızla işleme alıyor.

Bu nedenle Hollanda’da 25 binden fazla Eritreli sığınmacı bulunuyor. Hollanda’daki sığınmacılar arasında en fazla ücretli işe sahip olanlar da yine Eritreliler.

Doğu Afrika’da Sudan, Cibuti ve Etiyopya’ya komşu olan yaklaşık 6 milyon nüfuslu ülkede, 1993 yılından bu yana tek parti rejimi hüküm sürüyor.

Ülkenin ilk başkanı olan Adalet ve Demokrasi İçin Halk Cephesi (PFDJ) lideri Isaias Afewerki, 1993 yılından bu yana iktidarda.

Hollandalı kamu yayıncısı NOS’a göre, Afewerki rejimi, hiçbir muhalif görüşe karşı hoşgörülü değil. Örgütlenme özgürlüğü yok. İktidara karşı çıkanlar ağır baskı görüyor, hatta kimileri canlarından oluyor.

Kişi başına ulusal gelirin 150 dolar civarında olduğu ülkede, hem iktidar hem de muhalefet yanlıları, Eritre’den Sudan’a, Mısır’a, Libya’ya ve Akdeniz üzerinden Avrupa’ya kaçıyor.

Çok sayıda Eritreli, Batı ülkelerine sığınma başvurusu yapıyor.

Ancak haberlere göre, Isaias Afewerki yönetimi, yurt dışında da vatandaşlarının peşini bırakmıyor.

Medyaya göre, Hollanda’daki Afewerki taraftarlarının toplantıları, Eritreliler üzerinde baskı kurmak için kullanılıyor.

Örneğin Eritre rejiminin yurt dışındaki eski vatandaşlarını “diaspora vergisi” ödemeye zorlaması nedeniyle zaman zaman gerginlik yaşanıyor.

Hollanda’da Eritre’den kaçan kişileri diaspora vergisi ödemeye zorladığı gerekçesiyle, 2018 yılında bu ülkenin en üst düzeydeki diplomatı istenmeyen kişi ilan edilmişti.

Lahey’deki Eritre ofisinin başında bulunan Tekeste Ghebremedhin, ülkesinden kaçan sığınmacıları “diaspora vergisi” ödemeye ve “Eritre’den kaçtığı için pişman olduğunu söylemeye” zorladığının ortaya çıkmasının ardından sınır dışı edilmişti.

İngiltere’de yayımlanan The Guardian gazetesine göre, Eritre vatandaşları arasında İsveç ve Kanada’da yaşanan şiddet olayları sonrasında, yurtdışında yaşayan Eritreli bazı muhalifler, “Nhamedu Tugayı” adı altında birleşti.

Lahey Belediye Başkanı Jan van Zanen’e göre, kentte dün gece yaşanan çatışmalara Nhamedu Tugayı üyeleri de karıştı.

Geçen yıl da Lahey’e bağlı Rijswijk ilçesinde Eritreli rejim yanlıları ile muhalifler arasında büyük bir çatışma yaşanmıştı.

Başta Güvenlik ve Adalet Bakanı Dilan Yeşilgöz olmak üzere, Hollandalı yetkililer Lahey’de yaşanan olayları ve polise yönelik saldırıları “korkunç ve kabul edilemez” diye değerlendirdi.

Avrupa’daki aktivistler tarafından “Gazze’deki soykırımın önlenmesi” için kurulan ve adını, İsrail’in, 30 Mart 1976’da Filistinlilere ait binlerce dönüm araziye el koymasının ardından protestoların yaşandığı “Toprak Günü”nden alan hareketin Hollanda’daki temsilcisi avukat Harun Raza, Hollanda vatandaşlığı olan İsrailli askerler ve yerleşimciler hakkında yaptığı suç duyurularına ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Raza, 2009’dan bu yana bu tür davaların takipçisi olduğunu belirterek, “Hollandalı ve İsrailli, Belçikalı ve İsrailli, Fransa, Avusturyalı olup İsrail ordusunda savaşanları bulup bu kişiler hakkında buradaki yerel mahkemelerde suç duyurusunda bulunuyoruz. Bu kişilerin Avrupa’daki vatandaşlıkları bize yargı yetkisi veriyor ve ceza davası açılmasını sağlayarak süreci takip ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Kısa süre önce Jonathan Ben Hammu adını kullanan siyonist olduğunu düşündüğü bir kişi hakkında Hollanda savcılığına suç duyurusunda bulunduğunu anlatan Raza, “Hollanda ordusunda teğmen olarak görev yapan ve bir bacağını kaybeden bu kişi, Hollanda’nın AD gazetesine gururla verdiği röportajında, İsrail ordusuyla Gazze’de yaptığı savaşı anlattı. Bu şekilde kişileri tespit ederek çalışıyoruz.” diye konuştu.

Röportajında, Gazze’de bacağını kaybetmesine rağmen Hammu’nun savaş bölgesine geri dönmek istediğine dikkati çeken Raza, “Bu kişi Gazze’yi dümdüz ettiğini, bölgeyi sivillerden arındırdığını kabul etti. Biz de ‘Eğer yaptıklarından bu kadar gurur duyuyorsan sonuçlarına da katlan.’ diyerek şikayette bulunduk.” dedi.

Yerleşimciler hakkında dava

Hollanda vatandaşlığı sahibi İsrailli Yahudi yerleşimciler hakkında da dava açmaya başladıklarını kaydeden Raza, “Bu kişiler hakkında, hırsızlık ve diğer suçlardan dolayı yargılanmaları talebiyle Hollanda savcılığına başvuruyoruz.” bilgisini verdi.

Raza, savcılığın taleplerini kabul etmesini beklediklerini ve suç duyurusunda gerekli tüm delillerin yer aldığını belirtti.

Çifte vatandaşlık sahibi Yahudi yerleşimcilerin, Avrupa’dan Filistin topraklarındaki yerleşim bölgelerine gitmelerini, DEAŞ ya da başka bir terör örgütüne mensup birinin Avrupa’dan bu örgütlerin işgalindeki yerlere gitmelerine benzeten Raza, “Bu ikisi tamamen aynı şey. Bu maddi bir gerçek, hukuki bir gerçek, ahlaki bir gerçek.” tespitini yaptı.

“Bu kişileri, sosyal medya paylaşımlarından buluyoruz”

Bu tür bir davayı ilk olarak 2009’da açtıklarını belirten Raza, 2014’te de İsrail’in Gazze’ye yaptığı saldırıların ardından benzer başvurularda bulunduğunu aktardı. Raza, Gazze’deki Şifa Hastanesi’nin vurulmasının ardından o gece ofisine geldiğini ve Hollanda vatandaşlığı olup İsrail ordusunda görev alanlar hakkında suç duyurusunda bulunmak için çalıştığını aktardı.

Son yaşananların ardından 4 Hollandalı hakkında “savaş suçları” nedeniyle bir yerleşimci hakkında da “hırsızlık” suçundan şikayette bulunduklarını kaydeden Raza, bu kişileri, sosyal medya paylaşımları, basına yaptıkları açıklamalar ve internette açık kaynaklardan elde ettikleri bilgilerle bulduklarını dile getirdi.

Avukat Raza, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu kişilerin bazıları sahte isimlerle paylaşımda bulunuyor ama resimleri, görüntüleri mevcut ve biz, bu kişilerin gerçekte kim olduklarını tespit ediyoruz. Edemediklerimizi de araştırılması için savcılığa bildiriyoruz. Ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcılığına da bu bilgileri gönderiyoruz. Ekibimiz, bazıları da çevrim içi olarak İsrail ordusunda görev yapan çifte vatandaşların kimlik tespiti için araştırma yapıyor. Kısa sürede bin kişilik bir listeyi hazırlamaya çalışıyoruz ve umarın bu kişilerin hepsinin cezalandırılmasını sağlayacağız.”

“Suçlarını itiraf ediyorlar”

Gözü olan herkesin soykırım yapıldığını görebildiğini ifade eden Raza, şu görüşleri paylaştı:

“Birçok ülke soykırımı kabul etmeye başladı. Hakkında suç duyurusunda bulunduklarımızın bazıları zaten sosyal medyadaki paylaşımlarında ve açıklamalarında, İsrail ordusunun altında bu suçu nasıl işlediklerini anlatarak itiraf ediyorlar. Bundan kaçış yok.

DEAŞ’lıların eşleri olan ve Suriye’den getirilen Hollanda vatandaşları, sadece bir yapının parçası oldukları için cezalandırıldı. Kocaları savaşırken bu kadınların yemek ve temizlik işlerini yapmaları, terör örgütünün faaliyetlerine katılım olarak yorumlandı. İsrail ordusu için de durum aynı. Filistin halkını terörize eden bu yapıya (İsrail ordusu) destek olursanız, suçlarına iştirak etmiş olursunuz.”

Söz konusu şüphelilerin Hollanda vatandaşlığından da çıkarılmalarını talep ettiklerini belirten Raza, savcılığın etkili ve yeterli bir soruşturma yapmadığını söyledi.

“Politikacıların çifte standardı devam ediyor”

Batı toplumunun Filistin’e bakışı değişse de politikacıların çifte standardının devam ettiğini vurgulayan Raza, “Filistin destekçisi eylemler arttı. Geçen hafta yüzden fazla Hollandalı diplomat, hükümetin İsrail politikasını eleştirmek için oturma eylemi yaptı. Bu kişilerden tanıdıklarımın bazıları gerçekten bir şeyler yapmak istiyor ama politik sebeplerle olmuyor.” ifadelerini kullandı.

Fransa ve Almanya’da siyonist lobilerin politikada hala çok aktif olduğunu anlatan Raza, “Hollanda’da da farklı değil. Siyonist lobiler politikalarda çok etkin.” dedi.

Rotterdam’daki bir Filistin yanlısı gösterideki konuşması nedeniyle Rotterdam Barosuna çağırıldığını belirten Raza, şunları kaydetti:

“Aralarında benim de bulunduğum 500 kadar avukatın imzasıyla desteklediği, Gazze’de ateşkesin desteklenmesi için hükümete ve Hollanda barolarına gönderdiği mektup nedeniyle de baroya çağırıldık. Bazı meslektaşlarımızdan da olumsuz tepkiler alıyoruz ama bu durumu kabulleniyoruz.”

Raza, Hollanda’nın İsrail’e F-35 savaş uçağı ve silah desteği vermesini eleştirerek, Hollanda hükümetinin Filistinlileri umursamadığını ifade etti.