(ANKARA)- TBMM Dijital Mecralar Platformu Komisyonu’nda Google şirketi temsilcileri sunum yaptı. CHP Ankara Milletvekili Okan Konuralp, “Siz kendinizi öyle anlatıyorsunuz ki size haksızlık yapanlar bizleriz, her şey dört dörtlük. Google’la ilgili bir dert var arkadaşlar, yokmuş gibi konuşmayın. Siz neye razısınız? Siz Türkiye’ye nasıl bir model öngörüyorsunuz? İnsan iki cümle de olsa bir şey söylemez mi? Bence kaçıyorsunuz” diyerek tepki gösterdi. CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan ise, “Türkiye’ye ayrıca bir muamele, Japon’a ayrıca bir muamele, Kanadalı’ya ayrıca bir muamele, Amerika’da zaten şartlar başka, İngiltere başka derseniz o zaman biz buradan zarar görmemek için her şeyi yaparız” diye konuştu.
TBMM Dijital Mecralar Platformu Komisyonu, bugün ‘dijital telif’ gündemiyle yeniden toplandı. Komisyonda Google Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi temsilcieri temsilcileri sunum yaptı. Sunum ve soru cevap sonrası yeterli yanıtları alamadıklarını belirten komisyon üyeleri ‘ticari sır’ gerekçesiyle bazı bilgilerin verilmemesine ve Türkiye’deki dijital telif modeline ilişkin bir projeksiyon sunulmamasına tepki gösterdi.
“Google yükümlülüklerini farklı ülkesel sorumluluklarına göre yerine getiriyor”
Avukat Gönenç Gürkaynak telif konusuna ilişkin şunları söyledi:
“Telif meselesiyle ilgili olarak da şu nota bağlıyorum; bazı ülkelerde serbest piyasa ekonomisinin bir yapısı olarak görüldüğü için bu konu pazarda çözülsin diye bırakılabiliyor ve eğer piyasa etkinsizlikleri yahut rekabet eksiklikleri görülüyorsa da rekabet enstürmanları eliyle müdahil olunabiliyor, bazı başkalarında ise açık düzenleme var ve o düzenleme Google’ı emrediyor telifle yürümesini yani şunu son söz olarak söylemek isterim; ‘Google ikili bir yapı benimsiyor, Google tutturabildiği muhattabına belli bir şekilde davranıyor da diğerine daha farklı davranıyor’ gibi bir evrende değiliz. Google kendi yükümlülüklerini farklı ülkesel sorumluluklara göre yerine getiriyor, bu ülkelerden bir bölümü bu ekosistemin ihtiyacının parasal ödeme olduğu kanaatinde ve buna göre mevzuat geçirmiş vaziyette. Google da buna göre adım atıyor. Bizim açımızdan özellikle şöyle bir konu var ki şu anda bize bunu tam açıklama fırsatı veriyorsunuz. Biz istedik ki Google sanki dünya haritasına bakıyor da belli ülkelere belli muamele ediyormuş gibi bir durum olmasın.”
Komisyon Başkanı Yayman ise, “Bizim böyle bir tavrımız yok. Bunun adı biliyorsunuz niyet okuma. Sizin niyet okuduğunuzu söylemiyorum ama biz çok netiz, o adalet kılıcını elinde tutan anıtta olduğu gibi gözümüz kapalı bakıyoruz” diyerek tepki gösterdi.
Konuralp: “Google ile ilgili bir dert var, yokmuş gibi konuşmayın”
Sunumlarda Google’ı telif hakları meselesi özelinde somut bir yaklaşım getirmediği yönünde eleştiren CHP Ankara Milletvekili Okan Konuralp şunları ifade etti:
“Sizin açınızdan meseleyi o kadar güzel anlatıyorsunuz ki, Google penceresinden bakıldığında hiçbir sorun yok. Dolayısıyla biz size haksızlık etmişiz gibi bir durum ortaya çıkartıyorsunuz. Google’la ilgili bir şekilde kafasında sorular oluşmuş on binlerce insan var. Google gibi yapılara yönelik eleştirileri var ama siz kendinizi öyle bir anlatıyorsunuz ki size haksızlık yapanlar bizleriz, her şey dört dörtlük, harika. Size bu soruları neden soruyoruz ki, neden Google’la ilgili böyle bir yargı var? Google’la ilgili bir dert var arkadaşlar, yokmuş gibi konuşmayın. Yokmuş gibi bir sunuş yaptınız. Bu şık bir durum değil. Sayın Gürkaynak belki de Google’dan daha fazla vergi ödediniz siz. Büyük ihtimalle öyle bir tablo çıkıyor ortaya. Google ne verdi, gizli. Tamam söylemeyin, sorun Google’ın ne kadar vergi verdiği değil, başka yolla öğrenilir. Fakat bu kadar mı hatasızsınız yani? Bu kadar mı her şey yolunda? Mesela biz burada Google’ın değil Google reklamcılık şirketinin sunumunu dinledik. Bu şirketin temsilcileri nerede, başında kim var? İkincisi siz neye razısınız? Kanada modeline mi razısınız, Avusturalya modeline mi razısınız? Bakın biz iyisiyle kötüsüyle yaparız ya siz neye razısınız? Siz Türkiye’ye nasıl bir model öngörüyorsunuz? İnsan iki cümle de olsa bir şey söylemez mi? Bence kaçıyorsunuz, topu uzaklarda çeviriyorsunuz. Harika bir Google var, tıpkı bir ay önce harika bir Tiktok portresi çizildiği gibi. Hiçbir sorumun yanıtını alamadım. İlk defa çok uzun zaman sonra medya Türkiye’de ortak bir noktada buluştu. Turkuaz medyanın da bağımsız medyanın da Google’la problemi var. Bu sorunla yüzleşin. Bu iş Türkiye’de büyük bir toplumsal mutabakata doğru gidiyor. Siz bu probleme ilişkin hiçbir gelecek tahayyülü sunmadınız.”
“Farklı u¨lkelerde farklı formu¨llerin dogˆru is¸ledigˆini go¨rdu¨k”
Gönenç Gürkaynak ise Konuralp’in sorusunu şu şekilde yanıtladı:
“Google s¸una elbette razı; ya serbest piyasa ekonomisinin dogˆal sonuc¸ların neyse bu korunarak gerekli mekanizmalarıyla dogˆacak olan yapı ve bunun gu¨du¨lmesi yahut da egˆer Tu¨rkiye Bu¨yu¨k Millet Meclisi’nin tasarrufu o yo¨ne dogˆru giderse o zaman iyi c¸alıs¸ılmıs¸, parametreleri c¸ok belirgin, o parametrelere bizim de mu¨dahil olup kendi pozisyonumuzu beyan etmemize el veren yapılarında ac¸ık oldugˆu ama bizim de bilgi alabildigˆimiz, Tu¨rkiye’deki ekosistemle ilgili olarak da Tu¨rkiye Bu¨yu¨k Millet Meclisi’nin elindeki bilgiler ne olacaksa ona dair bir fikir edinip buna go¨re katkı sunabildigˆimiz bir yapının sonucu olan mevzuata razıyız. Yani biz burada angaje vaziyetteyiz ve bunun bir parc¸ası olmak istiyoruz, bunun o¨nemli bir giris¸im ve konu oldugˆunu, bu komisyonun s¸u anda yu¨ru¨mekte oldugˆu yolun da farklı farklı sonuc¸lara yol ac¸abilecek bir yol oldugˆunu iyi biliyoruz. Bas¸ka u¨lkelerde bunu tecru¨be etmis¸ligˆimiz de var, bir tek eksigˆimiz, belki sizi rahatsız eden bir eksik bu ‘bunun dogˆrusu s¸udur’, ‘Google’ın pozisyonu budur’ diye kars¸ınıza c¸ıkamıyoruz c¸u¨nku¨ biz de farklı u¨lkelerde farklı formu¨llerin dogˆru is¸ledigˆini go¨rdu¨k.”
“Bo¨yle bir du¨zenlemede reklamla dönen küçük siteleri nasıl koruyacagˆız?”
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili ve İletişim Uzmanı Sevilay Çelenk ise şunları dile getirdi:
“Hu¨kümetle mesafesini hic¸ bir bic¸imde ayarlayamayan bir medya ortamında, dijital medya ortamı bir alternatif imkaan ic¸in nefes alıcı bir ortam yaratan da bir yer. Dolayısıyla burada gelir dagˆılımı dendigˆi zaman da bu yeni gelir dagˆılımında belki bugu¨n is¸te, aklıma gelen ku¨c¸u¨k medyalar, Bianet olsun, Sendika.Org olsun, Gazete Duvar olsun, Medyascope olsun; bunlar bugu¨n Google u¨zerinden belirli bir reklam ediniyorlar zaten, sayfalarına reklam gelirleri du¨s¸u¨yor ama bo¨yle bir du¨zenlemede onları nasıl koruyacagˆız, yoksa birc¸ok bas¸ka du¨zenlemede onları iyice susturan bir s¸ey bu sefer bu ku¨c¸u¨k gelirden bile mahrum bırakacak bir bic¸imde mi işleyecek? Çu¨nku¨ konvansiyonel medyaya baktıgˆınızda egˆer orada bir adil gelir bo¨lu¨s¸u¨mu¨ go¨rmu¨yorsanız burada go¨recegˆimizi nereden bilecegˆiz? Siz bunu mesela Google tarafı olarak teknik altyapısında bu adil gelir bo¨lu¨s¸u¨mu¨nu¨ bas¸ka u¨lkelerde nasıl yapıyorsunuz, burada kendinize bir sorumluluk tanımlıyor musunuz? Tabii ki, sizlere de birc¸ok konuda hak vermiyorum. U¨lkeler bir taleple gelmedikc¸e bu sistem bo¨yle gitmek durumunda degˆil. I·s¸te, bildigˆimiz o¨rnekler var; Avusturya’da News Media Bargaining Code is¸letiliyor bas¸ka bir yerde bas¸ka bir sistem var ama ‘bir gu¨n bıc¸ak kemigˆe dayansın, bize gelsinler, biz de bir yol bulalım’ yerine Google’ın bo¨yle bir sorumlulugˆu var.”
Özkan: “Biz buradan zarar görmemek için her şeyi yaparız”
CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan, şirket yetkililerinin ticari sır gerekçesiyle bazı bilgileri vermemesini eleştirdi. Özkan şunları söyledi:
“400 milyar dolar global geliriniz var, 400 milyar dolar global gelir Amerika’da serbest. Amerika’da herhangi bir bilgisayara oturup ‘hisse senedi alacağım, bu arkadaşlar ne satıyor, ne alıyor, ne veriyorlar’ dediğinde öğrenebildiğimize göre, burada da hisse senedi alıcısı olarak öğrenebileceğimiz bilgileri yani şeffaflık konusunu burada ısrarla büyük şirketlerin saklıyor olması bizde sıkıntıya yol açıyor. Geçen sefer de söylemiştik, bu makamın sorduğu soruya açıklıkla yanıt vermezseniz o zaman sıkıntı oluyor. Ben hisse senedi alıcısı olarak bilmem gerekeni TBMM üyesi olarak size sorduğumda siz bana, ‘bunlar bizim ticari sırrımız’… Hayır ticari sır değil. Sizin konuşmanızdan anladığım kadarıyla taraflarla diyalog içinde olmak istiyorsunuz. Bu diyaloğu sadece bizimle sınırlı tutmayın. Cemiyetlere, sendikalara gidin, müzik eserleriyle ilgili aracı kurumlara gidin. Ama bize bir yanıtla gelin. Bir de uluslararası dijital pazarı regüle ediyorsunuz, bütün dünyayı regüle ediyorsunuz, tek tipleştiriyorsunuz. Standartlarınız var, reklam konusunda uyguladığınız yanlışlar, uygulamalar var. Siz bir ekonomik bütünlüğü temsil ederken bütün şirketlerinizle, dünyada bir standart belirlerken bu işlere geldiğinde ‘biz yerel kalalım’. Türkiye’ye ayrıca bir muamele, Amerika’da zaten şartlar başka, İngiltere başka derseniz o zaman biz buradan zarar görmemek için her şeyi yaparız.”
“Kapalı oturumda o bilgileri alırım”
Komisyon Başkanı Yayman ise, “Ayrıca şunu da söyleyelim arkadaşlar; bu ticari sır meselesi, ‘biz gelirlerimiz açıklamayız’. Bak burası bir hukuk devleti, ben buradaki milletvekillerimizin imzasını toplamak suretiyle sizden kapalı oturum talep ederim ve kapalı oturumda o bilgileri alırım. Gerçekten, burada ikna edici cevaplar bekliyoruz ve birbirimizi yargılamadan, sorgulamadan gerçekten açık, şeffaf bir biçimde sorulara cevapları rica ediyoruz” diyerek tepki gösterdi.
Google: “Her düzenlemeye uyacağımızı belirtiyoruz”
Google Hükümetle İlişkiler ve Kamu Politikası Birimi Müdürü Duygu Yücesoy, “Tüm paydaşlarımız ile masaya oturmaya, görüşmeye hazırız” dedi. Google Reklamcılık ve Pazarlama Hükümetle İlişkiler Başkanı Tolga Sobacı ise, “Google olarak TBMM’nin yapacağı her düzenlemeye saygı duyuyor ve uyacağımızı belirtiyoruz” açıklamasını yaptı. Avukat Gönenç Gürkaynak ise, yapılacak olan düzenlemenin parçası olmak isteyeceklerini belirtti.
]]>
Dijital Mecralar Platfomu AKP Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman başkanlığında toplandı. Toplantıya Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı Gülşah Deniz Atalar, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Çağdaş Gazeteciler Derneği’nden de temsilciler katıldı.
“Tu¨rkiye’miz ic¸in tarihi gu¨nlerden bir tanesi”
Komisyon Başkanı Hüseyin Yayman şunları söyledi:
“Bugu¨n Tu¨rkiye’miz ic¸in tarihi gu¨nlerden bir tanesidir. Dijital du¨nyada c¸ok o¨nemli konu bas¸lıklarından bir tanesi olan dijital telif konusuyla ilgili c¸ok degˆerli Google temsilcilerini Komisyonumuzda misafir ediyoruz. Bugu¨n dijital du¨nyada o¨zellikle medya sekto¨ru¨nu¨n, basın-yayın kurulus¸larının u¨zerinde c¸ok ısrarla durdukları dijital telif meselesini ele alacagˆız. Daha o¨nce biz tarafları dinlemek suretiyle, uzmanları dinlemek suretiyle bu konunun genel bir c¸erc¸evesini c¸izmeye c¸alıs¸tık. Bugu¨n de bu networkün, bu yo¨netis¸im masasının o¨nemli paydas¸larından ve taraflarından bir tanesi Google’ı ilk defa bu du¨zeyde, Tu¨rkiye’de dinlemis¸ olacagˆız. Dijital telif konusu hepimizin c¸ok o¨nemsedigˆi ve Tu¨rkiye’de basın-yayın sekto¨ru¨nu¨n, basın emekc¸ilerinin emek istismarının, emek hırsızlıgˆının o¨nu¨ne gec¸ilmesi ve gerc¸ekten gerc¸ek anlamda bir basın-yayın faaliyetinin gerc¸ekles¸mesi ic¸in atılması gereken adımlar noktasındaki taleplerinden bir tanesidir.
“Maalesef biz dijitalles¸meyi değil sosyal medyanın yıkıcı etkisini konuşuyoruz”
Gu¨nu¨mu¨z du¨nyasında maalesef biz dijitalles¸meyi, yapay zekayı konus¸mak yerine sosyal medya paylas¸ımlarını ve sosyal medyanın yıkıcı etkisini konus¸maktayız. Gerc¸ekten yapay zekayı daha fazla konus¸mamız gerekiyor. Bu konuda Meclisimizde de bir aras¸tırma komisyonu kurulmasıyla ilgili c¸alıs¸malar var, biz bunu c¸ok o¨nemsiyoruz ve o¨nu¨mu¨zdeki gu¨nlerde bu konuyla ilgili daha o¨nemli adımların atılacagˆı kanaatindeyim. Ayrıca biz de Dijital Mecralar Komisyonu olarak bu yaz do¨neminde daha yogˆun c¸alıs¸mak suretiyle Tu¨rkiye’nin bir dijital degˆerler haritasını c¸ıkarmak ve dijital du¨nyanın bir anlamda nedenlerini, nic¸inlerini, nasıllarını ortaya koymak ve bu konuda bir c¸erc¸eve c¸izmek istiyoruz. Dijitalles¸me meselesi sadece kamu yo¨netimlerinin birtakım kamu politikaları belirlemek suretiyle yo¨netecekleri bir alan degˆildir. Muhakkak, dijital mecraların kendi toplum so¨zles¸melerini, kendi anayasalarını bireyle, toplumla ve devletle yapması gerekmektedir. Biz buna topluluk kuralları diyoruz, topluluk kurallarının yeniden belirlenmesi gerekiyor.”
“Türkiye’de ofisimiz var, çalışanlarımız var”
Google Hükümetle İlişkiler ve Kamu Politikası Birimi Başkanı Tolga Sobacı ise şunları söyledi:
“Google olarak misyonumuz du¨nyadaki bilgileri du¨zenleyerek herkesin eris¸ebilecegˆi ve yararlanabilecegˆi haale getirmektir. Bu misyon tu¨m u¨ru¨nlerimizin ve hizmetlerimizin de temelini olus¸turmaktadır. Misyonumuz dogˆrultusunda insanların hayatını kolaylas¸tırmanın ve iyiles¸tirmenin yanı sıra teknolojiyi fayda sagˆlamak ic¸in gelis¸tirmenin o¨nemine inanıyoruz. Google Reklamcılık Pazarlama ve Limited S¸irketi u¨lkemizde 2006 yılında kuruldu. O do¨nem yerles¸ik ofisimizin kurulus¸u basında da c¸ok yer almıs¸tı ama biz yine bu vesileyle tazelemek isteriz. Biz yerles¸ik olarak buradayız c¸u¨nku¨ birc¸ok toplantılarda bize soruluyor ‘burada mısınız’, ‘Tu¨rkiye’de ofisiniz var mı’, ‘bir c¸alıs¸anınız var mı?’ Evet, buradayız ve c¸alıs¸anlarımız da var. En son buraya gelis¸imizin u¨c¸ yıl o¨nce 15’inci yılımızı kutluyorduk, bugu¨n de 18 yıldır yerles¸ik ofisimizden hız kesmeden c¸alıs¸ıyor olmanın gururunu yas¸ıyoruz. 2023 yılı sonu itibarıyla Tu¨rkiye’de 100’den fazla c¸alıs¸anımız bulunmakta.”
“Çagˆa ayak uyduran genc¸lerin yetis¸mesine c¸ok o¨nem veriyoruz”
Google Hükümetle İlişkiler ve Kamu Politikası Müdürü Duygu Yücesoy, şöyle konuştu:
“18 yıllık yolculugˆumuzda yaptıgˆımız katkıyı kategorilendirmek c¸ok zor olsa da dijitalles¸me, egˆitim ve giris¸imcilik ve ku¨ltu¨r mirasımızın tanıtılması alanlarına odaklanmanın c¸ok daha faydalı olacagˆını du¨s¸u¨ndu¨k. Cumhurbas¸kanlıgˆımızın Dijital Do¨nu¨s¸u¨m Ofisi olsun Sanayi ve Teknoloji Bakanlıgˆımız, Ticaret Bakanlıgˆımız, Ku¨ltu¨r ve Turizm Bakanlıgˆımız olsun c¸ok farklı paydas¸larla bu is¸ birligˆi programlarına devam etmekteyiz. Burada belki KOBI·’lerimize o¨zel bir o¨nem atfetmekte fayda var, o¨zellikle zorlayıcı ekonomik kos¸ullarda ekonomimizin bel kemigˆini olus¸turan KOBI·’lerin ayakta durması c¸ok daha kritik hale geliyor ve biz zamanında 12 milyon dolarlık bir destekle TESK’e hibe olsun, KOBI·’lerimize kredi destegˆi olsun, bundan ayrı olarak bakanlıklarımıza reklam kredisi destegˆi olsun 12 milyon dolarlık bir katkıda bulunduk. Bunun haricinde dijital c¸agˆa ayak uyduran genc¸lerin yetis¸mesine c¸ok o¨nem veriyoruz, bu hem giris¸imcilik alanında hem de egˆitim alanında gec¸erli.”
“Tıklanmadıgˆı su¨rece herhangi bir s¸ekilde bir u¨cret alınmıyor”
Telif Hakları Uzmanı Adrienn Timar şunları söyledi:
“Haberler konusuna baktıgˆımız zaman, bir de ‘Haberler’ sekmemiz var. ‘Haberler’ sekmesinden bahsetmek gerekirse, burada bir kullanıcının yapmıs¸ oldugˆu sorguya cevaben haber sonuc¸larını filtrelemesi amacıyla kullandıgˆımız, ayırmak u¨zere kullandıgˆımız o¨zel bir filtre. Dolayısıyla burada gu¨ncel haberlere o¨ncelik verilebiliyor ve bo¨ylece, aynı zamanda, kullanıcı yapmıs¸ oldugˆu sorguyla alakalı habere daha rahat ulas¸abiliyor. Kısaca, reklamlardan da bu slayt c¸erc¸evesinde bahsetmek isterim, burada o¨zellikle Google’ın nasıl gelir elde ettigˆine dair o¨rneklerden bir tanesi bu c¸u¨nku¨. Bu c¸erc¸evede, haberlerin yanında go¨sterilen reklamlara baktıgˆımız zaman bunlar arama sonuc¸larına go¨re go¨steriliyor ve aynı zamanda tıklama sonucunda u¨cret elde ediliyor bunlardan. Dolayısıyla, ilgili kullanıcı burada kars¸ısına c¸ıkan reklamı tıklayacak kadar ilginc¸ ve kullanıs¸lı bulursa egˆer o zaman, o takdirde Google u¨cret alıyor; aksi takdirde, tıklanmadıgˆı su¨rece herhangi bir s¸ekilde bir u¨cret alınmıyor.”
“Olumlu olacak bir yaklaşım içinde bulunmaya hazırız”
Sunumların ‘dijital telif’ bağlamının eksikliğine vurgu yapan Komisyon Başkanı Yayman, “Google olarak dijital telife dair fikirleriniz nelerdir? Türkiye sizden umutlu bir yaklaşım bekliyor” dedi. Google yetkilerinden Duygu Yücesoy ise, “Her ülkenin habercilik ekosistemi çok farklı. Bizler iki taraf için de olumlu olacak bir yaklaşım içinde bulunmaya hazırız” ifadelerine yer verdi.
Bir önceki komisyon toplantısında gelir ve vergi miktarının açıklanmamasına tepki gösterilen Google için benzer konular yeniden gündeme geldi. Google yetkililerinden Tolga Sobacı, “Vergi miktarını açıklayamıyoruz ama vergi mükellefi olarak ödeme yaptığımızı söyleyebiliriz. Ticari sır niteliğindeki bilgilerimizi maalesef açıklayamıyoruz. Herhangi bir Türkiye şirketinin tabi olduğu bütün gerekliliklere tabiyiz. Amerika’da da bu şekilde” dedi.
CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan ise şirketin Amerika’da halka açık bir şirket olduğunu vurgulayarak, “İnsanlar bilmeden yatırım yapıyor, hisse senedi alıyor yani” ifadelerini kullandı.
“Tu¨rkiye’de haber sayfalarına yılda 10 milyar tıklama sagˆlanıyor”
Duygu Yücesoy, “Aslında burada birkac¸ rakam paylas¸mak istiyorum c¸u¨nku¨ bagˆımsız bir kurulus¸ tarafından o¨zellikle de global anlamda yapılan bir aras¸tırmanın Tu¨rkiye’deki verileri de paylas¸ıldı. Tu¨rkiye’de haber web sayfalarına yılda 10 milyar tıklama sagˆlanıyor, bu 2023 rakamı. Habercilerimiz ic¸in bunun yarattıgˆı da bir ekonomik degˆer var, bu degˆer de 2 milyon dolardan fazla. Yani gerc¸ekten burada ciddi bir degˆer yaratımı so¨z konusu ve ku¨resel rakamlara baktıgˆımızda, u¨lkemizdeki rakamlar da oldukc¸a iyi go¨ru¨nu¨yor” ifadelerine yer verdi.
Komisyon, milletvekillerinin Google temsilcilerine soruları ile devam ediyor.
]]>(ANKARA)- TBMM, dokuz günlük bayram tatilinin ardından mesaiye başladı. Yarın Dijital Mecralar Platformu Komisyonu, dijital telif gündemi ile yeniden toplanacak. Komisyonda, Google Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi sunum yapacak.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu, Demirören ve Turkuvaz medya grupları ile Anadolu Ajansı’nın da aralarında olduğu bazı yayıncı kuruluşların da desteklediği “dijital telif düzenlemesi” gündemiyle dört kez toplandı. Önceki toplantılarda Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu başta olmak üzere Rekabet Kurumu adına Selçuk Yılmaz ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürü Erkin Yılmaz da sunum yapmıştı. Zaman zaman tansiyonun yükseldiği toplantılarda muhalefetin telif yasasına ilişkin en büyük itirazı, yasanın bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaması, büyük yayıncı şirketleri korurken küçük şirketlerin ve burada çalışan basın emekçilerinin haklarının yasa ile güvence altına alınmaması oldu.
“Eser sahibini koruyacak düzenlemeleri getirmeden yaparsak bir şey yapmış sayılmayız”
Dijital Mecralar Platfomu yarın AKP Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman başkanlığında toplanacak. Yayman geçtiğimiz ay düzenlenen toplantıda dijital telif meselesinin önemine dikkat çekerek, “Dijital telif konusunun ana fikri şu; haberin bir fikir ve sanat eseri sayılması noktasında bir talep var. Bu talebi komisyonumuz değerlendirecek ve bu konuda bir müzakere yapacağız. Ben de doğrusu, haberin ve içeriğinin bir telif sayılması gerektiğini düşünüyorum çünkü Avrupa örneklerine bakıldığında, Kıta Avrupası örneklerine de bakıldığında, Anglosakson örneklerine bakıldığında, burada haberin bir telif konusu edildiğini görüyoruz” ifadelerine yer vermişti.
Böyle bir sistemin Türkiye’de düzgün bir şekilde işlemesi için, “fikri üreten emekçinin de patronun da örgütlü olması lazım” diyen CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan, şu ifadeleri kullanmıştı:
“Patronun örgütlü olması gerekiyor, tekellerinin kırılmış olması gerekiyor. Şimdi biz bu düzenlemeyi yapacağız ama yapay zekayla ilgili herhangi bir yasal düzenlememiz yok. Rekabet Kurulu’na soruyorum; ‘Google’a kaçta kaç oranında ceza kesiyorsunuz’ diyorum, yanıt yok. Sinema konusunda 2019 yılında bir düzenleme yaptınız yapımcıların eline düştünüz. Korkunç sonuçlar doğurdu. Bir sürü gelir getirici uygulama için sonunda gidip 5-6 yıl sonra düzenleme yapmak zorunda kaldınız. Biz orada aklı arıyorsak, tekelleri yok edeceğiz, yeni tekeller yaratmayacağız. ‘Bazı arkadaşları paaraya ihtiyacı var, bizim gruplar paraya doysun, Google’dan da biraz para gelsin, bir kurum oluşturalım bu kurum da yemlik olarak onlara göndersin’ derseniz ben buna karşıyım. Avrupa Birliği’nin yapay zeka ilgili getirdiği kuralları yasalaştırmadan, biz çalışanların örgütlü hakkını savunmadan, bu sektörde üretenin, fikri eser sahibini koruyacak düzenlemeleri getirmeden bu düzenlemeleri yaparsak bir şey yapmış sayılmayız.”
Özkan, “Telif hakları konusu özgürlük alanlarımızı daraltan, iş ilişkilerini değiştiren bir şey. Yarın medya patronu sana maaş vermiyorum, Google’dan gelecek olan paranın da dörtte birini alacağım derse ne yapacağız” sorularını yönelterek bu düzenlemede Türkiye’nin ekonomik ve sosyal koşullarının da göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulamıştı.
“Yasa hazırlanırken kamu yararı ve yaratıcının hakları konusundaki dengenin çok iyi kurulması gerekiyor”
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili ve iletişim uzmanı Dr. Sevilay Çelenk ise, gelişmiş ülkelerden örneklerle konunun tartışıldığını öte yandan Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde bu durumun dezavantaj yaratabileceğine dikkat çekmiş ve şu ifadeleri kullanmıştı:
“Bu hakların korunması oldukça önemli. Bu korunma aynı zamanda içeriklerin mecralarda çoğaltılarak içinin boşaltılmasını da engelleyen bir durumu var. Günümüzde özellikle dijital içerikler söz konusu olduğunda çok sıkı bir denetim bazen arzu edilmeyen sonuçlara da yol açabiliyor. Gelişen ve gelişmekte olan ülkeler arasında dijital uçurum var. Sıkı denetim gelişmekte olan ülkeler açısından dezavantaj olabiliyor. Kısacası çift yönlü düşünülmesi gereken bir konu var burada. Bu yasa hazırlanırken kamu yararı ve yaratıcının hakları konusundaki dengenin çok iyi kurulması gerekiyor.”
Google yetkilileri komisyona katılacak
Google başta olmak üzere pek çok dijital platformun Türkiye’deki yayıncılara ödeme yapmaması hatta X ve Tiktok gibi şirketlerin uzun bir süre Türkiye’de temsilcilik dahi açmaması komisyon toplantılarında sık sık gündeme geldi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, X’in temsilci atamasına ilişkin, “Geçmişte bir temsilcilikleri vardı. Ancak hiçbir yaptırımımızı uygulamaya yeterli değildi. Şimdi 100 milyon liralık bir şirket kurdular. Dolayısıyla bizim dediklerimizi artık uygulamak durumundalar, ciddi bir sermayeleri var. İnşallah bu komisyona da temsilicilerini getiririz, notumuzu aldık” demişti.
Önceki komisyon toplantısına katılan Rekabet Kurumu Denetim ve Uygulama Dairesi Başkan Yardımcısı Selçuk Yılmaz, Google’a Rekabet Kurumunun ceza kestiğini ancak miktarın kazancının kaçta kaçı olduğunu ‘ticari sır’ gerekçesi ile açıklayamayağını söylemişti. Bunun üzerine ise CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan, “Rekabet Kurumu Google’la ilgili bir soruşturma açtı mı ya da bir kaç soruşturma açtı mı? Bu soruşturmaların sonucu ne oldu?’ sorusunu yöneltmiş Yılmaz, “Rekabet Kurumu şu ana kadar Google’la ilgili 4 tane soruşturma açtı ve bunlar nihai karara bağlandı. 2018 yılında 196 milyon, 296 milyon olmak üzere soruşturmalarda farklı cezalar uygulandı” yanıtını vermişti.
Cezaların Google’ın Türkiye’deki kazançları üzerinden kesildiğini belirten Yılmaz, Google’ın Türkiye’de kazandığı toplam geliri ise ‘ticari sır’ olduğu gerekçesiyle açıklamadı. Bunun üzerine Özkan, “Google soruyoruz, Google söylemiyor; size soruyoruz siz söylemiyorsunuz” diyerek komisyonda şeffaflık çağrısında bulunmuştu.
Henüz komisyona sunulmuş bir taslak metin ise bulunmamakta.
]]>(TBMM)- TBMM Dijital Mecralar Komisyonu’nda bazı basın yayın kuruluşlarının da destek verdiği dijital telif düzenlemesi hazırlıklarına muhalefet milletvekillerinden “bütüncül yaklaşım gerekir” itirazı geldi. CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan, dijital mecralarda haber üretiminin kurumsal haklarının korunmasının yanında basın çalışanlarının haklarının korunabilmesi için başka düzenlemeler de yapılması gerektiğini belirtti. DEM Parti Diyarbakır Milletvekili ve iletişim uzmanı Dr. Sevilay Çelenk de dijital alanda sıkı denetimin gelişmekte olan ülkelerde olumsuz sonuçlar doğurduğunu anımsatarak “Bu yasa hazırlanırken kamu yararı ve yaratıcının hakları konusundaki dengenin çok iyi kurulması gerekiyor” dedi.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu, Demirören ve Turkuvaz medya grupları ile Anadolu Ajansı’nın da aralarında olduğu bazı yayıncı kuruluşların da desteklediği “dijital telif düzenlemesi” gündemiyle toplandı. Rekabet Kurumu ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğünden temsilcilerin yaptığı sunumların ardından komisyon üyesi milletvekilleri söz aldı.
Turkuvaz Medya Grubu önceki temsilcilerinden AK Parti İzmir Milletvekili Şebnem Bursalı, haberin fikir ve sanat eseri sayılması yönünde sektörde bir talep olduğunu anlattı. Bursalı şunları söyledi: “Bilginin ana dağıtım mecrası artık internet. Böyle bir ortamda korumamız gerekn değerler olduğu da çok açık. Ben de eski bir gazeteci olarak dijital teyit konusu benim de bildiğim ve önemsediğim bir alan. Bu anlamda artık dijital telifin önemi; basın kuruluşlarının reklam gelirleri ile hayatlarını devam ettirme noktasında çok önemli bir bölümünü temsil ediyor. Böyle bir ortamda bizim TBMM’de bir düzenleme yapmamız gerekiyor. Haberin artık fikir ve sanat eseri sayılması ile ilgili bir beklenti var. Hem içerik üreten hem de personel istihdam eden bir sektörde bu durum çok önemli.”
Google’ın Türkiye’deki faaliyetlerinden elde ettiği kazancın bile “ticari sır” gerekçesiyle açıklanmamasını eleştiren muhalefet milletvekilleri, olası dijital telif düzenlemesinin sektörde yaşanan sorunları çözmeye tek başına yeterli olmayacağını, konunun bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurguladı.
“Fikri üreten emekçinin de patronun da örgütlü olması lazım. 1987’nin gerisine düşeriz”
CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan şunları söyledi:
“Sizin söylediğiniz her şeyi yapabilmek için önce fikri üreten emekçinin örgütlü olması gerekiyor. Patronun örgütlü olması gerekiyor, tekellerinin kırılmış olması gerekiyor. Şimdi biz bu düzenlemeyi yapacağız ama yapay zekayla ilgili herhangi bir yasal düzenlememiz yok. Rekabet Kurulu’na soruyorum; ‘Google’a kaçta kaç oranında ceza kesiyorsunuz’ diyorum, yanıt yok. Sinema konusunda 2019 yılında bir düzenleme yaptınız yapımcıların eline düştünüz. Korkunç sonuçlar doğurdu. Bir sürü gelir getirici uygulama için sonunda gidip 5-6 yıl sonra düzenleme yapmak zorunda kaldınız. Biz orada aklı arıyorsak, tekelleri yok edeceğiz, yeni tekeller yaratmayacağız. ‘Bazı arkadaşları paaraya ihtiyacı var, bizim gruplar paraya doysun, Google’dan da biraz para gelsin, bir kurum oluşturalım bu kurum da yemlik olarak onlara göndersin’ derseniz ben buna karşıyım. ‘Yapımcılar üstün gelsin’, karşıyım. Bir sürü uygulamanın dengesini sağlamak gerekiyor. Çalışanın örgütlü olduğu, patronun örgütlü olduğu, sendikanın geçerli olduğu, adaletin ve vicdanın geçerli olacağı bir düzeni nasıl yaratacağız? Avrupa Birliği’nin yapay zeka ilgili getirdiği kuralları yasalaştırmadan, biz çalışanların örgütlü hakkını savunmadan, bu sektörde üretenin, fikri eser sahibini koruyacak düzenlemeleri getirmeden bu düzenlemeleri yaparsak bir şey yapmış sayılmayız. Yani 1987’nin de gerisine düşeriz.
“Biz burada kör uçuşu yapıyoruz”
Onun için diyorum ki öncelikle bu düzenlemelerle ilgili olarak Türkiye modelini oluşturken ne yapacaksınız? Bakanlığa kapanıp gene bazı sektör temsilcileri ile bir şey hazırlayıp gelecek misiniz yoksa bu komisyonlarda birlikte mi çalışacağız? Nasıl bir çalışma modelinde devam edeceğiz? Bazı basın gruplarını dinleyip diğerlerini dinlemeyeceğim onların sesi çok çıkıyor mu diyeceksiniz, herkesi dinleyecek misiniz? Bu telif hakları konusu sadece parayla ilgili bir şey değil. Telif hakları konusu özgürlük alanlarımızı daraltan, iş ilişkilerini değiştiren bir şey. Yarın medya patronu sana maaş vemiyorum, Google’dan gelecek olan paranın da dörtte birini alacağım derse ne yapacağız? İş kanununda buna ilişkin bir düzenleme olacak mı? Yarın medya patronu ‘ben hiçbirinizi çalıştırmıyorum, yaptığınız her şey üzerinden Google’dan bana para göndereceksiniz’ derse ne yapacaksınız? Yarın medya patronu, ‘muhasebeye git, aldığın kazancın yarısını bırak’ derse ne yapacaksınız? Çok güzel içerik üretebilirsiniz ama arakanızda sizi koruyan bir yasal güç yoksa bunun sonuçları felaket olur. Dışarıdan herkes etki etmek isteyecek; patron, yapımcı, sendikalar, lobiler, Google’ın kendisi başlı başına bir felaket, o etki etmek isteyecek. Biz bunu Türkiye’nin çıkarına bir yapıya nasıl dönüştüreceğiz? Biz Google ne kazanıyor, diğerleri ne kazanıyor bunu bilmeden nasıl yasa çıkartalım? Biz burada bir kör uçuşu yapıyoruz. Bize bu yasaların ticari sonuçlarını getirin ki bu büyüklükler üzerinden hem cezaları hem oranları belirleyelim. Google Türkiye’den ne kazanıyor, siz ne ceza kesiyorsunuz? Yani Google siz ‘al bunu sus’ mu dedi, ‘bu cezayı bana 50 yıl daha kessinler sorun yok’ mu dedi yoksa bir caydırıcılığı var mı?”
“Her şeyi ticari sırrın arkasına tahkim edemeyiz”
CHP Ankara Milletvekili Okan Konuralp de “Her şeyi ticari sırrın arkasına tahkim edemeyiz. Bizim de bir veri seti üzerinden değerlendirme yapmamız gerekiyor. Bu yasanın ısrarlı bir şekilde anladığım kadarıyla çıkması konusunda kararlılık sergilemeye çalışan bazı kuruluşların temsilcileri de geçtiğimiz hafta ve bu hafta burada. Belki de onları da dinledikten sonra, diğer bileşenleri de dinledikten sonra, diğer kurumları da dinledikten sonra, diğer basın – yayın kuruluşlarını da dinledikten sonra ya da onların adına bazı meslek örgütlerini de dinledikten sonra yeniden onların önerileri üzerinden de Rekabet Kurulu temsilcilerimiz ve Telif Hakları Genel Müdürlüğü temsilcilerimizi yeniden dinlemenin faydalı olacağına inanıyorum” dedi.
“Sıkı denetim bazen arzu edilmeyen sonuçlara yol açıyor”
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili ve iletişim uzmanı Dr. Sevilay Çelenk şunları söyledi:
“İçerik üretiminin doğası değiştiği bir dönemde yaşıyoruz. Tüketimin de doğası değişti belki bu kısma da vurgu yapmak gerekiyor. Artık tüketici sadece tüketici değil aynı zamanda tüketirken üretiyor da hatta bununla ilgili kavramlar giriyor hayatımıza. Bu aslında kaçınılmaz bir şey. Bir çok alanda haberin üzerindeki kontrolü meselesi birçok bakımdan önem taşıyor. Burada sanki biraz fazla mali boyutuyla tartıştık ama etik olarak ya da başka bakımlardan da, felsefe gibi, önemi var. Üretilen içeriğin bir emeğin karşılığı olduğunu biliyoruz. Buna uygun da bir mülkiyet meselesini gündeme getiriyor. Dolayısıyla bu hakların korunması oldukça önemli. Bu korunma aynı zamanda içeriklerin mecralarda çoğaltılarak içinin boşaltılmasını da engelleyen bir durumu var. Günümüzde özellikle dijital içerikler söz konusu olduğunda çok sıkı bir denetim bazen arzu edilmeyen sonuçlara da yol açabiliyor. Gelişen ve gelişmekte olan ülkeler arasında dijital uçurum var. Sıkı denetim gelişmekte olan ülkeler açısından dezavantaj olabiliyor. Kısacası çift yönlü düşünülmesi gereken bir konu var burada. Bu yasa hazırlanırken kamu yararı ve yaratıcının hakları konusundaki dengenin çok iyi kurulması gerekiyor.”
]]>Google’dan sürpriz: Pixel 9 Pro XL tasarımı ve ekran boyutu ile ortaya çıktı!
Pixel 9 için Ocak ayında karşımıza çıkan üç kameralı tasarımın Pro modeline sahip olduğu ortaya çıktı. Ancak asıl sürpriz Pixel 9 Pro XL modelinin tasarımı ile karşımıza çıkmasıydı. Google tıpkı iPhone modelleri gibi üç ana modelle karşımıza çıkacak.
Aslında Google, Nexus döneminde de XL modeller tanıtmıştı. Firma özellikle büyük ekran isteyen kullanıcılara yönelik böyle bir model geliştiriyordu. Bugünkü Pro kadar olmasa da ana modelden daha iyi özelliklere sahip XL, Pixel 5 ile sona erdi. Bir süre sonra yani 2021 yılında da yerini Pro modellere bıraktı.
Google XL modelini ana modelin büyüğü şeklinde tasarlıyordu ve özellik açısından iki model arasında bir fark yoktu. Şimdi ise XL ismi Pixel 9 serisi ile geri dönüyor. Şu an için Pixel 9 özellikleri ise tam olarak belli değil. Ancak Pixel 9 ve 9 Pro arasında kamera tarafında büyük bir fark olması beklentiler arasında. Google’ın Pixel 9 Pro XL tasarımı ile karşımıza çıktığı üzere iki model arasında teknik anlamda bir fark olmayacak gibi görünüyor.
Galaxy AI özellikleri cihazdan cihaza farklılık gösterecek!
Pixel 9, 9 Pro ve 9 Pro XL modelleri ekran boyut tercihleri açısından ise ilginç yapıda. Buna göre Pixel 9 modeli 6.03 inç, Pixel 9 Pro modeli 6,1 inç, Pixel9 Pro XL modeli ise 6,5 inç büyüklüğünde ekrana sahip olacak. Doğrusu Pixel 9 ile 9 Pro arasında neredeyse ekran boyutu farkı yok gibi. Yine 9 Pro XL ekran boyutu ise 8 Pro’nun 6,7 inçlik ekranından küçük.
Google’ın burada kullanıcılardan gelen tek elde kullanma eleştirilerini dinlediği tahminler arasında. Yani Pixel 9 modelleri ele daha iyi oturan bir ergonomiye sahip olabilir. Pixel 9 Pro XL tasarımı da serinin diğer üyeleri ile uyumlu yapıda. Ekran boyutu ise XL takısına rağmen ortalama büyüklükte.
Pixel 9 serisi özellikleri
Pixel 9 serisi hakkında teknik detaylar ise henüz ortaya çıkmadı. Ancak şimdiye kadar ortaya çıkan bazı detaylara da değinmek gerekiyor. Daha önce ortaya çıkan söylentilere göre Pixel 9 serisi Adaptive Touch özelliğiyle gelecek.
Bu özellik, dokunmatik ekran hassasiyetini ortamınız, aktiviteleriniz veya ekran koruyucunuz gibi belirli faktörlere göre ayarlayabiliyor. Pixel 9 serisinin Qi2 şarj teknolojisine sahip olması da beklentiler arasında. MagSafe’te yer alan bu özellik, kablosuz şarjı 15W hızlara ve manyetik hizalamaya kadar artıran bir standart.
]]>Komisyon, ABD şirketlerinin Avrupa Dijital Pazarlar Yasası’nın (DMA) öngördüğü internet kurallarına uymak için yeterli çabayı göstermediklerinden şüpheleniyor.
Teknoloji şirketlerinin AB yasalarını ihlal ettiği saptanırsa, onlarca milyar euroluk cezalarla karşı karşıya kalacakları belirtiliyor.
ABD’li şirketlerin, Avrupalı tüketici ve şirketlerin haklarını korumayı amaçlayan Dijital Pazarlar Yasası’na uyum konusunda, yasanın yürürlüğe girdiği 7 Mart’a kadar gerekli taahhütte bulunmaları gerekiyordu.
Meta, Google ve Apple, 7 Mart’ta yeni yasaya uyum konusunda her türlü önlemi alacaklarını açıkladı.
Bu kapsamda örneğin Meta, reklamsız Facebook ve Instagram kullanımı için abonelik sistemi başlattı. Bu platformlarda kullanıcılara, aylık 10 euro ücret karşılığında reklamsız kullanma olanağı sunuldu.
Apple, iPhone kullanıcılarına istedikleri tarayıcıyı kullanma seçeneği getirdi.
Ancak AB Komisyonu’na göre, ABD’li teknoloji şirketlerinin sunduğu bazı uyumluluk önlemleri, hedefe ulaşmada başarısız oldu ve beklentilerin gerisinde kaldı.
Özellikle Apple ve Google hizmetlerini tek çatı altında toplayan Alphabet’in politikası ile ilgili şikayetler, komisyonun harekete geçmesine neden oldu.
Soruşturma neleri içeriyor?
Soruşturma kapsamında öncelikle Apple ve Google’ın uygulama mağazaları incelenecek.
Komisyona göre, Google Play Store ve Apple App Store dışında alınabilecek hizmetler ve daha ucuz abonelikler konusunda müşterilerle yeterince iletişim kurmuyor.
Ayrıca farklı uygulama mağazası geliştiricilerinin Apple ve Google’a ödemek zorunda oldukları komisyonlar da incelenecek.
AB’ye göre, Apple ve Google, bu konuda çok yüksek komisyonlar talep ediyor.
Ayrıca Apple’ın tarayıcı seçeneği bölümü, kullanıcıların özgür bir seçim yapmasını engelliyor.
Apple işletim sistemi iOS’ta uygulamalar kolay kaldırılamıyor ve ayarları değiştirmek yeterince basit değil.
Komisyon, Meta’nın Instagram ve Facebook için sunduğu abonelik seçeneğini, “öde ya da kabul et” olarak değerlendiriyor.
Facebook ve Instagram, abone olan kullanıcıların verilerinin, hedeflenen reklamları göstermek için kullanılmayacağını açıkladı. Ancak para ödemeyenler için bu durum geçerli değil.
AB Komisyonu’na göre, Meta’nın bu uygulaması, gizliliklerini garanti altına almak isteyen kullanıcıları para ödemeye zorluyor.
Komisyon, Google’ın arama motorunda rakip hizmetlere yeterince yer vermediğinden de şüpheleniyor.
AB yönetimine göre şirket, kullanıcıları çoğunlukla Google Shopping, Google Flights ve Google Hotels gibi kendi hizmetlerine yönlendiriyor.
Hangi yaptırımlar uygulanabilir?
AB Komisyonu, ABD merkezli teknoloji şirketleri hakkında başlatılan soruşturmanın 12 ay içinde sonuçlandırılmasını hedefliyor.
Soruşturma sonunda Apple, Google ve Meta’nın, Avrupa Dijital Pazarlar Yasası’nı ihlal ettiği saptanırsa, bu şirketlerin yıllık küresel cirosunun yüzde 10’u kadar para cezası verilebilecek.
Dünya çapında yılda yüzlerce milyar dolar ciroya sahip olan şirketlere verilecek ceza da, onlarca milyar doları bulacak.
Şirketlerin ihlallere tekrar etmesi durumunda ise, ceza miktarı, yıllık küresel cironun yüzde 25’ine kadar çıkabilecek.
Dijital Çağa Uygun Avrupa Stratejisinden Sorumlu AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Margrethe Vesteger, bunun, DMA’nın yürürlüğe girmesinden bu yana teknoloji şirketleri hakkında başlatılan ilk büyük ölçekli soruşturma olduğunu söyledi.
AB Komisyonu Dijital Hizmetler Yasası kapsamında X, TikTok ve AliExpress aleyhine de soruşturma başlatılmıştı.
]]>