Mart ayından itibaren şuana kadar toplam 770 bin 476 megawatt elektrik üreten ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nin bir belediye tarafından yapılan en büyük GES Santrali olma özelliği taşıyan GES’te Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Geçit Mahallesi’nde tahsis edilen 45 dönümlük alanın 35 dönümünde tamamı yerli üretim olan 5 bin 688 panel kullanıldı. GES’in faaliyete geçmesi ile birlikte Ortahisar Belediyesi kendi elektriğini üreten bir belediye haline geldi. Panel montajı 2023 yılının Aralık ayında tamamlan proje, geçtiğimiz Mart ayında üretime başladı. Projeyle yılda 4 milyon 250 bin kilowatt saat enerji üretilmesi ve 4 yıl gibi bir sürede kendini amorti etmesi hedefleniyor. GES’te Nisan ayında 327 bin 268 kilowatt üretim öngörülürken; 335 bin 858 kilowatt üretim gerçekleşti. Projenin tamamlanmasının ardından Ortahisar Belediyesi Trabzon’da Tonya Belediyesi’nden sonra GES santralini hayata geçiren ikinci yerel yönetim oldu.

İlklerde onun imzası var

Ortahisar Belediye Başkanlığı döneminde dünyada ilk kez tünel içerisinde oluşturulan akvaryum projesine, Karadeniz’in ilk digital kütüphanesi ile ilk basın müzesi gibi nice ilke imza atan Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Ortahisar Belediye başkanlığında hayata geçirdiği GES projesi ile bölgede yerel yönetimlere örnek olurken, yine GES alanında bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Ortahisar Belediye Başkanlığı döneminde yaptığı GES’in bölgeye örnek teşkil eden bir yatırım olduğunu hatırlattı. Belediyelerin bütün enerji ihtiyacının karşılanmasının yanı sıra fazlasını satabildiğini ve bu durumun belediyeler için önemli bir gelir kaynağı olacağını vurgulayan Genç, şimdiki hedefinin bir örneğinin Türkiye’de Keban Barajı üzerinde olan yüzer GES sistemini Trabzon’un içme suyunu karşıladıkları Atasu Barajı üzerinde kurmak olduğunu söyledi.

Genç, bu proje ile hem içme suyunun karşılandığı barajda yazın sıcaklarla birlikte yaşanacak buharlaşmanın önüne geçmek hem de yörede GES kurulumunda yaşadıkları arazi sorununu göl üzerinde kuracakları yüzer GES sistemi ile aşmak olduğunu belirterek “Büyükşehir Belediye Başkanı olarak göreve geldiğimiz ilk günden itibaren yenilenebilir enerji kaynakları üzerinde çalışmaya başladık. Şu anda TİSKİ’nin enerji ihtiyacını karşılamak için boru içi türbinle, Büyükşehir Belediyemizin enerji ihtiyacı için de Atasu Baraj Gölü üzerinde, Trabzon ili sınırları içerisinde ve uygun diğer illerde Güneş Enerjisi ile üretim konusunu yoğun bir şekilde çalışıyoruz. Yüzer GES dediğimiz güneş enerji sistemleri, karasal alandan tasarruf sağlayarak arazi veya çatı sistemleri yerine bir alternatif olarak görülmektedir. Hem suyun doğal soğuma etkisinden dolayı yüzer güneş enerjisi sistemi daha verimli çalışmakta, hem de barajdaki suyun buharlaşmasını azaltma yönünde katkı sağlamaktadır. Bunun yanında yine Trabzon ölçeğinde yenilenebilir enerji konusunda hem Rüzgar Enerji Santralleri hem de deniz yüzeyinden enerji elde etme konularını Ar-Ge kapsamında ilgili kurum ve yetkin kişilerle birlikte değerlendiriyoruz” ifadelerini kullandı. – TRABZON

Enerji birim fiyatlarındaki yüksek maliyetleri azaltmanın yanı sıra kentteki toprak, hava, su kirliliğini minimuma indirmeyi hedefleyen Samsun Büyükşehir Belediyesi, yenilenebilir enerji yatırımlarını sürdürüyor. Büyükşehir Belediyesi, Ladik ilçesi Büyükalan Mahallesi’nde kamu eliyle orta gerilim seviyesinde sisteme bağlanmış Türkiye’nin en büyük GES projesine imza attı.

Yılda 90 milyon kilovatsaat elektrik üretecek

850 dönüm alan üzerine kurulan GES projesi kapsamında sahaya 121 enerji nakil hattı direği dikilirken, 6 bin 600 metre uzunluğunda orta gerilim kablosu çekildi. Alana toplam 125 bin 901 adet güneş paneli monte edildi. Yapımı tamamlanan GES, geçen hafta itibariyle elektrik üretimine başladı. Üretilen elektrik, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin ana sistemine aktarılıyor. 45 KW üretim gücüne sahip GES güneş enerjisinden yılda 90 milyon kilovatsaat elektrik üretecek.

Kurum bütçesinden yılda 250 milyon tasarruf sağlayacak

Büyükşehir Belediyesi’nin SASKİ kanalizasyon terfi merkezleri, içme suyu arıtma tesisleri, hafif raylı sistem tramvayları, beton santralleri, konkasör tesisleri başta olmak üzere birçok tesisinin orta düzeyde tükettiği elektrik maliyetlerini büyük oranda düşürecek GES projesi, elektrikli otobüslerin enerji tüketimi ihtiyacını da karşılayacak. Proje, kurum bütçesine yılda yaklaşık 250 milyon TL tasarruf sağlayacak. Projenin kurum bütçesine sağlayacağı katkılarla yaklaşık 4 yılda kendini amorti edeceği belirtildi. Proje kapsamında 22 Şubat 2023’te yüklenici firmaya yer teslimi yapıldıktan sonra Projelendirme ve fizibilite çalışmalarının ardından Haziran 2023’te sahada çalışmalara başlandı.

125 bin 901 adet güneş paneli yerleştirildi

Ladik’te faaliyete geçen GES projesinin önemini anlatan Samsun Büyükşehir Belediye Fen İşleri Dairesi Başkanı Nurettin Özbey, “45 MW’lık tesisimizde enerji üretimine başladık. Yıllık yaklaşık 90 milyon kilovatsaat elektrik üretecek. Bu 36 bin hanenin enerjisinin üretilmesi demek. Alan yerli ve mili üretim olan 125 bin 901 adet güneş paneli ile kaplandı. Paneller güneşin açısına göre yön değiştiren bir hareketli sisteme sahip. Bu da bize diğer sabit sistemlere göre yüzde 15-20 arasında daha fazla üretim yapma imkanı sağlayacak. GES projemiz ile yapılan tasarrufla kurum bütçemize yılda yaklaşık 250 milyon liralık bir kazanım sağlanacak. Biz Büyükşehir Belediyesi olarak çevreci bir belediyeyiz. Ciddi oranda çevreye duyarlı özel çalışmalarımız var. Yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelen bir vizyon içerisinde çalışmalarımızı yürütüyoruz. Bunu en önemli ve büyük örneklerinden birisi de hayata geçirdiğimiz GES projeleridir” dedi.

“Samsun’a katma değer sağlayacak”

Fen İşleri Dairesi Başkanı Nurettin Özbey şunları söyledi:

“GES projemiz ile yılda 43 bin ton karbondioksit salınımının önüne geçmiş oluyoruz. Eğer bu tesis olmasaydı bu enerjiyi karşılamak için yılda 13 bin ton kömür kullanmak zorunda kalınacaktık. Samsun Büyükşehir Belediyesi olarak burada ciddi anlamda kentimize katma değer sağlayacak bir yatırımı gerçekleştirdik. Burada ürettiğimiz enerjiyi doğrudan biz vermiyoruz. Burada ürettiğimiz elektriği biz Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin sistemine devrediyoruz. Direk enerji olarak bu sisteme dahil oluyor. Biz de kendi diğer tesislerimizde tükettiğimiz enerji ile ürettiğimiz eklektiği mahsuplaşıyoruz.” – SAMSUN

Güngör, Çanakkale’deki 100 bin ağaçlık “Akfen 100’üncü Yıl Hatıra Ormanı” fidan dikim töreninde, şirketin gelecek dönem hedeflerini açıkladı.

Dünyada ve Türkiye’de yenilenebilir kaynaklardan enerji üretiminin son yıllarda zirveye çıktığına işaret eden Güngör, Akfen’in 12 hidroelektrik santrali (HES), 35 güneş enerjisi santrali (GES) ve 6 rüzgar enerjisi santrali (RES) projesiyle toplam 700 megavatlık kurulu güce ulaştığını aktardı.

Güngör, dünyada konvansiyonel yakıttan yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişin çok hızlı olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Tahminler 2040 yılına kadar yenilenebilir enerji kaynaklarının dünyanın bir numaralı enerji kaynağı olacağına işaret ediyor. Akfen olarak Türkiye’de uzun yıllar önce bu alanda öncü olduk. Ülkemizin en iyi doğal kaynaklarına sahip bölgelerinde, tamamı sürdürülebilir olarak çoğu son 8 yılda devreye aldığımız ve kaynak bakımından çeşitlendirilmiş modern enerji santrallerimiz ile 700 megavatlık kurulu güce ulaşmayı başardık. Yolculuğumuz boyunca Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ve Uluslararası Finans Kuruluşu gibi iki önemli yabancı şirket ortağımız oldu. Gelecek dönemde hayata geçirdiğimiz yatırımlar ile bu alandaki liderliğimizi devam ettireceğiz.”

Akfen Yenilenebilir Enerji olarak faaliyetlerinin uluslararası alanda takdir gördüğünü ifade eden Güngör, şirketin son iki yıldır uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody’s’in kendisinden talepte bulunan şirketler içerisinden hazırladığı Vigeo Eiris çevresel ve sosyal yönetişim ile sürdürülebilirlik raporunda tüm sektörler bazında dünyada ilk 30 şirket arasında aldığını ifade etti.

3 yeni güneş projesi

Geçen yıl gerçekleştirilen halka arz dönemi sonrasında yeni bir yatırım atağına başladıklarına dikkati çeken Güngör, 3 yeni GES yapımına başladıklarını belirtti.

Güngör, toplam kurulu gücü 66 megavat büyüklüğünde olacak 3 hibrit güneş enerji santralinin Osmaniye ve Çanakkale’de yer alacağını belirterek, Osmaniye’deki 57 megavatlık Sarıtepe ve 23 megavatlık Demirciler RES projelerinin alanlarında hayata geçirilecek 2 hibrit GES projesinden Demirciler Hibrit GES projesi nin 13,27 megavat, Sarıtepe Hibrit GES projesi nin ise 12,98 megavat kurulu güce sahip olacağını aktardı.

Yapımına başlanılan üçüncü hibrit GES projesinin Çanakkale’deki 112,2 megavat gücündeki Üçpınar RES sahasında hayata geçirileceğini belirten Güngör, bu projede kurulu gücün 40 megavat olacağını söyledi.

Güngör, anahtar teslim mühendislik, tedarik ve inşaat işleri sözleşmesi imzalanan projelerin 2024 yılı içerisinde tamamlanarak enerji üretmeye başlayacağını kaydederek, şöyle devam etti:

“Büyüme stratejimize uygun olarak aldığımız ve alacağımız olan ön lisanslar ile 80 megavat kurulu güce sahip 2 depolamalı GES ve 205 megavat kurulu güce sahip 4 depolamalı RES olmak üzere toplam 285 megavat düzeyinde yeni yatırımları hayata geçireceğiz. Bu yeni yatırımlar tamamlanınca 2025 yılı sonunda toplam kurulu güç kapasitemizi 1200 megavat düzeyine çıkarmayı hedefliyoruz.”

Akfen 100’üncü Yıl Hatıra Ormanı’nın Çanakkale’nin Merkez Yukarıokçular ve Çanakalan mevkilerinde toplamda 100 bin karaçam ve kızılçam ağacı dikilecek. Ormanda, Akfen Holding, Akfen İnşaat, Akfen Yenilenebilir Enerji, Akfen GYO, Akfen Çevre ve Su, Akfen Hastane Hizmetleri ve Akfen Turizm şirketlerinin katkıları bulunuyor. Dikilen ağaçlar ile oluşacak ormanın her yıl 5 bin kişiye yetecek (3 bin ton) oksijen üretmesi ve heyelanları 350 kat azaltması bekleniyor.

ANTALYA Organize Sanayi Bölgesi’nde (OSB) 385 fabrikadan 70’inin çatısına güneş enerjisi santrali (GES) kuruldu, 73 fabrika için de yapım aşaması sürüyor. 70 fabrika çatısı yılda 59 milyon kWh elektrik üretiyor ve OSB’de yılda tüketilen elektriğin yüzde 10’u buradan karşılanıyor. Antalya OSB Başkanı Ali Bahar, “Bu çatıların 1,5 milyon metrekaresini GES yaptığınızda, saat 09.00- 17.00 arasında Antalya OSB’nin dışarıdan elektrikle ilgili herhangi bir ihtiyacı kalmıyor” dedi.

Toplam 385 fabrikanın faaliyette olduğu Antalya OSB’de, sanayiden tarıma, gıda ürünlerinden ağaç ve orman ürünlerine kadar birçok sektörde üretim yapılırken, fabrikaların çatıları da ‘Çatılara Özgürlük’ adlı proje kapsamında kurulan güneş enerji santralleri ile (GES) elektrik enerjisi üretiyor. Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı da olan Antalya OSB Başkanı Ali Bahar, 2018 yılında ‘Çatılara Özgürlük’ diye bir projeyi Türkiye gündemine getirdiklerini belirterek, “Bizim söylediğimiz proje aslında şu anda hayata geçmiş bir proje değil. Aslında bizim söylediğimiz gibi geçse çok daha hızlı olacaktı. Bizim ‘Çatılara Özgürlük’ projemiz organize sanayi bölgelerinin içerisindeki tüm fabrikaların çatılarının, altındaki tüzel kişilikten ayrılması, bir nevi fabrikanın üstündeki çatının havaya kaldırıldığını düşünün ve tamamının tek elden organize sanayi bölgesi yönetim kurulu tarafından tüm OSB’nin üzerindeki çatıların güneş paneli yapılması projesiydi. Finans şirketleriyle anlaşılacak, tüm fabrikaların çatıları GES’le donatılacak, sonra bu finans şirketlerine 5,5- 6 yılda geri dönüşü sağlanacaktı, maliyetini tekrar kazanma süresi. Borcu bittikten sonra da altındaki tüzel kişiliğe çatının devredilmesiydi. ‘Çatılara Özgürlük’ projesi buydu, tam olarak bu gerçekleştirilemedi ama büyük bir mesafe alındı” dedi.

70 FABRİKADA GES KURULDU, 73’Ü YAPIM AŞAMASINDA

‘Çatılara Özgürlük’ projesi kapsamında 4 bankayla protokol imzaladıklarını ve sanayicilere bu protokollerin gönderildiğini belirten Bahar, şu ana kadar Antalya OSB’deki fabrika çatılarına kurulan GES’lerin sayısı 70’e, ürettikleri elektriğin ise 59 milyon kWh’ye yükseldiğini açıkladı. Bahar, Antalya OSB’de 2023 yılında tüketilen toplam elektrik miktarının 609 milyon 549 bin kWh iken; çatı GES’lerin ürettiği 59 milyon kWh enerjinin üretimde kullanılan elektriğin yüzde 10’unu karşıladığını söyledi. Fabrikasının çatısına GES kurulması için başvuru süreci devam 73 fabrika daha olduğunu kaydeden Bahar, bu yatırımların tamamlanıp, sistemi devreye almaları halinde bölgedeki GES sayısının 143’e çıkacağını, söz konusu GES’lerin üretimde kullanılan elektriğin yüzde 25’inin yenilebilir kaynaklardan elde edilmesine olanak sağlayacağını söyledi.

İHTİYACIN TAMAMI ÇATILARDA ÜRETİLEBİLİR

Bugünkü GES panel fiyatlarına bakıldığında kendini amorti sürecinin 4 yıla kadar indiğini ve daha avantajlı hale geldiğini söyleyen Bahar, “Antalya Organize Sanayi Bölgesi’nde yaklaşık 2,5 milyon metrekarelik bir çatıdan bahsediyoruz. Bu çatıların 1,5 milyon metrekaresini GES yaptığınızda, saat 09.00- 17.00 arasında Antalya OSB’nin dışarıdan elektrikle ilgili herhangi bir ihtiyacı kalmıyor. Bu çok büyük bir proje, çünkü neredeyse enerjinin 4’te 3’ünü yurt dışından satın alıyoruz. Bu da cari açığımızı çok tetikliyor. Ne kadar GES yapılır, rüzgar enerjisinden faydalanılırsa; ülkemiz için enerjide bağımsızlık açısından çok önemli” diye konuştu.

KORKUTELİ OSB’DEKİ FABRİKALAR DA GES’Lİ OLACAK

İklim krizi sorunu, Paris İklim Anlaşması gibi konulara da dikkati çeken ve ihracatta karbon vergisi ödemek zorunda kalınmayacağını belirten Bahar, “Bu anlamda da attığımız adımlar, Antalya’da gerçekten çok özel adımlar. Bu GES’ler, bizim rekabetçilik gücümüzü de destekleyecek. Çok yeni bir tane Korkuteli Organize Sanayi Bölgesi kuruyoruz. Burada da fabrikaları kurulum aşamasında çatılarını GES yapmaları konusunda teşvik edeceğiz. Bu da Korkuteli Organize Sanayi Bölgesi’nin iklimle, çevreyle barışık, çevreci bir organize sanayi bölgesi olmasını sağlayacak. Bu da bizim için apayrı bir mutluluk kaynağı. Korkuteli’nde yaklaşık 1 milyon 200 bin metrekarelik bir alan açıyoruz. Bu da kesintileriyle, teknik alanlar, yollar, peyzaj harici fabrikalar için yaklaşık 750 bin metrekarelik bir alan kalıyor. Şu anda bütün başvurular bitti. 73 fabrikamızı devreye alacağız. Herhalde altıncı ay itibarıyla temelleri atmaya başlarız” dedi.

GES çalışmaları kapsamında ilki geçtiğimiz Aralık ayında düzenlenen istişare toplantısının ikincisi yine ETSO’nun ev sahipliğinde gerçekleştirildi. ETSO Yönetim Kurulu Başkanı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu Üyesi Saim Özakalın başkanlığında Yönetim Kurulu Salonu’nda gerçekleştirilen toplantıya; KOSGEB İl Müdürü Lütfullah Aktaş, TKDK Saha Kontrol Amiri Muhammet Mutlu, ETSO Yönetim Kurulu Üyeleri; Celalettin Çetinkaya ve Fırat Karakaya, TOBB İl Genç Girişimciler Kurulu Başkanı/ETSO Meclis Üyesi İsmail Suci, TOBB İl Kadın Girişimciler Kurulu Başkanı Kübra Alioğulları ile 1. OSB Müdürü İhsan Ateş ve yatırımcı firmaların temsilcileri katıldı.

Toplantının açış konuşmasını yapan Başkan Özakalın, yapılaşmanın durdurulduğu 1. ve 2. Etap alanda güneş enerjisi santrali (GES) kurulması yönünde 2. OSB Yönetiminin görüş birliğine vardığını ifade ederek, şehirdeki sanayici firmaların ucuz enerji ihtiyacının karşılanması ve söz konusu 216 hektarlık alanın değerlendirilmesi amacıyla GES projesini hayata geçirmek için çaba gösterdiklerini ifade etti.

Özakalın, “Önceliğimiz, sanayicilerimize ucuz enerji imkanı sunmak”

ETSO öncülüğünde başlatılan çalışmalarda istişare ve ortak akılla hareket etmeye büyük önem verdiklerini kaydeden Başkan Özakalın, 2. OSB Yönetimi olarak 1. ve 2. Etaba yapılacak bir GES yatırımından kar elde etmeyi öncelikli olarak düşünmediklerini, esas olanın şehirdeki üretici firmaların ucuz ve sürdürülebilir enerjiye erişimini sağlamak olduğunun altını çizdi.

Projeyi hayata geçirmek için önlerinde farkı iki seçenek olduğunu dile getiren Başkan Özakalın şunları söyledi; “Geçtiğimiz ay yaptığımız ilk istişare toplantısında sanayicilerimizin düşüncelerini aldık, önerilerini dinledik. İkincisini gerçekleştirdiğimiz bu toplantıda da; projeyle ilgili olarak bugüne kadar yaptığımız çalışmaları yatırımcılarımızla paylaşarak bir kez daha görüşlerini alacağız. Toplantının sonunda hazırlayacağımız raporu da Sayın Valimizin başkanlığında toplanacak 2.OSB Yönetim Kurulumuzda istişare edip yol haritamızı belirleyeceğiz.”

Erzurum’a büyük bir katma değer sağlayacak GES projesinin bir an önce hayata geçirilmesi için çalışmaların aralıksız devam edeceğini belirten Özakalın, sürece destek veren 2. OSB Yönetim Kurulu ve Müteşebbis Heyeti üyeleri ile toplantıya iştirak eden firmaların temsilcilerine katkılarından dolayı teşekkür etti.

Yatırımcılar bilgilendirildi

Toplantıda daha sonra ETSO Yönetim Kurulu Üyesi ve 2. OSB Müdürü Fırat Karakaya ile projenin teknik sorumlusu Elektrik Mühendisi Cüneyt Gülakar, projeyle ilgili teknik bilgiler verip firma temsilcilerinin sorularını cevaplandırdılar.

Toplantıda, KOSGEB İl Müdürü Lütfullah Aktaş da, KOSGEB’in Yeşil Sanayi Destek Programı kapsamında sunulan, “Sanayi KOBİ’lerinin Güneş Enerjisi Yatırımlarının Desteklenmesi” ve “Sanayide Temiz ve Döngüsel Ekonomi” başlıklı iki projenin teklif çağrılarıyla ilgili firma temsilcilerine bilgilendirme yaptı.

İstişare toplantısına TKDK Erzurum Koordinatörlüğü’nü temsilen katılan Saha Kontrol Amiri Muhammet Mutlu ise Şubat ayında açıklanması beklenen IPARD 3 Destek Programı kapsamında başta GES yatırımları olmak üzere farklı alanlarda verilebilecek desteklerle ilgili açıklamalarda bulundu. – ERZURUM

Son dönemde Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını azaltmak için kurulumu hızla artan güneş enerji santralleri (GES) dikkat çekiyor. Neredeyse her gün Türkiye’nin farklı bir noktasında GES kurulumları yaşanırken, Türkiye’nin en yağışlı illerini içerisinde barındıran Doğu Karadeniz Bölgesi de bu sektörün hızla yayılım gösterdiği bölgeler arasında yer alıyor. GES’ler Karadeniz’in yüksek rakımlı tepelerinin yanı sıra son dönemde artık dere kenarlarında da kuruluyor. Dere kenarlarında görmeye alışık olduğumuz HES’lerin yerine kurulmaya başlayan GES’ler bir yandan Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını azaltırken, bir yandan da özellikle belediyelerin elektrik masraflarından tasarruf yapmasını da sağlıyor.

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde ilk olarak 2015 yılında Trabzon’un Tonya ilçesindeki Ruj Tepesindeki 16 dönümlük alanda kurulan 2 bin 500 panel ile ilçede enerji maliyetlerinde tasarruf sağlanırken, bölgede ilk kez yapılan enerji santrali diğer illere ve belediyelere de örnek oluyor. Karadeniz Bölgesi’ndeki illerde kurulan güneş enerji santrallerinin devreye girmesiyle milyarlarca lira kasada kalırken, özellikle belediyeler GES yatırımlarına ağırlık veriyor.

Bu durum bölgede son 15 yıldır dereleri kuruttuğu ve ekolojik dengeyi bozduğu gerekçesiyle tartışmalara neden olan sayıları 250’nin üzerindeki Hidroelektrik Santralleri (HES) kurulumunun da artık 2. planda kalacağını gösteriyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi, Ordu’da Akkuş Belediyesi, Trabzon’da Ortahisar belediyesinin ardından son olarak Rize’nin Ardeşen Belediyesi de Fırtına Deresi’nin kenarına yapımına başladığı Güneş Enerji Santrali (GES) ile yılda yaklaşık 18 milyon TL tasarruf etmeyi planlıyor.

“Kaynak sularımızı yerin altından çekmek için güneşin enerjisinden yararlanacağız”

GES için 5 bin 200 panelin kurulumuna başladıklarını belirten Ardeşen Belediye Başkanı Avni Kahya, “Ardeşen Belediyesi olarak ciddi manada elektrik tüketiyoruz. Bizim kaynak sularımız yer altında derin kuyularından elde edilen sular olduğu için pompalarla çekiyoruz. Buda fazla elektrik kullanımı demek. Yıllardan beri bu elektriğin karşılanmasını düşünmüştük. Daha önce Belediye Başkanlığı Yardımcılığı zamanında da hayal etmiştik. Fakat o zaman gerçekleşmedi. Bugüne nasipmiş. Hayal kurduk elektrik üretmemiz lazım ki giderlerimizi karşılayabilelim. Önce ÇAYKUR’un arazisini kiraladık. Sonra Ayder de yapılan otopark inşaatında çıkan malzemelerin buraya doldurulmasıyla bedavaya doldurulmuş oldu. GES hayellerimizden biriydi ve oldu. İkinci hayalimiz bu bölgede su havzasıdır. Burada Türkiye’ye su fabrikaları kazandırma hayalimiz var. Bütün bunları yaptığımızda elektrik giderlerimizden dolayı bir problemimiz kalmayacak. Elektriğe zam gelince içimiz cız etmeyecek. Teknik olarak da burası 42 dönümlük bir arazi, 540 Wattlık panellerden yaklaşık 5 bin 200 tane panelimiz var. İnşallah yarın bu bölgenin suyunu da kullanarak Türkiye’nin önemli su fabrikalarının olduğunu bir bölgeye dönüştüreceğiz. Rize’nin en büyük GES’i burada” dedi.

“Rize gibi fazla yağış alan güneşli gün sayısı düşük olan bir yerde birinin buna cesaret etmesi lazımdı; Biz cesaret ettik”

Ayda ortalama 1,5 milyon lira civarında tasarruf yapacaklarını ifade eden Kahya, ” ‘Rize bölgesi güneşten istifade etmiyor, elektrik üretilemez algısını da kıracağız’ kırmaya da başladık. Diğer resmi kurumlarda GES yapmak için firmalar ile görüşmelere başladılar. Hedefimiz belediyenin bütün elektrik giderlerini buradan karşılamak. Bunu gerçekleştirdiğimiz zaman ayda ortalama 1,5 milyon lira civarında tasarruf yapmayı planlıyoruz. Devletin mahsuplaşma dediği bir olay var. Ne kadar elektrik tüketiyorsan o kadar üretme hakkı veriyorlar. Bizim tükettiğimiz kadar üretme hakkımız var. Tükettiğimiz kadar elektrik üretmek için sistemi kurduk. Burası Türkiye’de en fazla gün ışığının olduğu yer değil. Türkiye ortalaması 240 gün. Burası 180 gün. Bunun için birinin cesaret etmesi lazımdı ve bizimle başladı. Bizden sonra diğer yerlerde devam edecek. Hızlı bir şekilde doğaya saygılı elektrik üretimi olacak. Gördüğünüz bölge tarım dışı arazisi olduğu için yapılıyor. Tarım arazisinde bu tür tesisleri yapmak yasak” diye konuştu. – RİZE

Karadeniz Bölgesi’nin dik ve engebeli arazileri fırsata çevriliyor. Dünyada son yıllarda kurulum ve kullanım kolaylığı olmasının yanı sıra çevreyi kirletmemesi ve zararlı atık oluşturmaması gibi özellikleri ile ön plana çıkan güneş enerjisi santral talebi Türkiye’de de ilgi çekiyor. Son 10 yılda sayıları giderek artan GES sisteminin yenilebilir enerji kaynağı olan güneş ile karbondioksit salınımının da önüne geçiliyor. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde ilk olarak 2015 yılında Trabzon’un Tonya ilçesindeki Ruj Tepesindeki 16 dönümlük alanda kurulan 2 bin 500 panel ile ilçede enerji maliyetlerinde tasarruf sağlanırken, bölgede ilk kez yapılan enerji santrali diğer illere de örnek oldu.

2015 yılından itibaren Karadeniz Bölgesi’nde 200’e yakın GES sistemi projelendirilirken, Giresun, Gümüşhane, Ordu ve Trabzon illerinde yapılan çalışmanın ardından hazırlanan raporda 2000 MW’ın üzerinde güneş santralinin kurulabilme imkanı bulunduğu belirlendi. Bu durum bölgede son 15 yıldır dereleri kuruttuğu ve ekolojik dengeyi bozduğu gerekçesiyle tartışmalara neden olan sayıları 250’nin üzerindeki Hidroelektrik Santralleri (HES) kurulumunun da artık 2. planda kalacağını gösteriyor.

Belediyelerin enerjisi güneşten alınıyor

Karadeniz Bölgesi’ndeki illerde kurulan güneş enerji santrallerinin (GES) devreye girmesiyle milyarlarca lira kasada kalırken, özellikle belediyeler GES yatırımlarına ağırlık veriyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından kurulum çalışmaları süren toplam 67.7 MW’lık 3 güneş enerji santralinin (GES) devreye alınmasıyla belediyenin tüm enerji giderlerinin buralardan karşılanacak. Şehirde yılda enerjiye harcanan 420 milyon TL’nin de belediyenin kasasında kalacak. Ordu’da ise Akkuş Belediyesi tarafından kendi enerjisini üretmek ve belediye ekonomisine katkı sağlamak amacıyla Gökçebayır Mahallesi’nde 13 bin 500 metrekarelik alana 2 bin 376 panel kullanarak kurulan güneş enerji santrali üretime devam ediyor. Akkuş Belediyesi’nin kendi enerjisini üretmek ve belediye bütçesine katkı sağlamak amacıyla kurduğu güneş enerji santrali bir yılda 860 megavat enerji üretirken belediye bütçesine de 1.8 milyon TL katkı sağladı. Bölgede son olarak Trabzon’un Ortahisar ilçesindeki Geçit mahallesinde hayata geçirilen Güneş Enerjisi Santralinin (GES) panel montajı tamamlandı. 5 bin 688 panelin bulunduğu GES sistemi ile yılda 3 milyon kilo watt saat enerji üretilecek. “Tükettiğimizin üç katı kadar elektrik üreteceğiz” diyen Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, “Her yıl parklarımız, projelerimiz artıyor. Dolayısıyla aydınlatma ve enerji giderlerimiz de artıyor. Tüketimimiz her geçen gün arttığı için GES projesi çok rantabl bir proje ve 4 yıl gibi bir sürede kendini amorti edecek” ifadelerini kullandı.

OSB’de “Yeşil Dönüşüm” projesi

Avrupa Birliği’nin (AB) sınırda karbon düzenlemesi mekanizmasının 1 Ekim 2023’ten itibaren işleyeceğini duyurmasının ardından Trabzon Organize Sanayi Bölgesi (TOSB) geçtiğimiz aylarda harekete geçti. TOSB ve Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) tarafından başlatılan ‘Yeşil Dönüşüm’ projesi ile firmalarda güneş enerji üretimine başlandı. Firmaların çatılarına kurulan GES sistemleri ile enerjinin yüzde 19-20 üretiliyor. Arsin Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Dursun Ali Sakarya, yenilenebilir enerjinin başlı başına ciddi bir konu olduğunu belirterek, “Burada var olan bütün çatılarımız kurulsa dahi toplam enerjimizin en fazla yüzde 40-50’sini karşılayabiliyoruz. Zaten sistem içerisinde yüzde 100’lük gibi bir dönüşüm beklentimiz de yok. Tabii ne kadar enerjide dışa bağımlılığımızı azaltırsak ve enerji maliyetleri arttığında var olan üreticiler ve fabrikalar bundan ne kadar çok katma değer elde ederse ülkemize o kadar faydalı olacak” diye konuştu.

“Doğu Karadeniz Bölgesi’nin güneşten elektrik üretme kabiliyeti Almanya’nın en iyi yerlerinden daha iyi konumda”

Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi ve KTÜ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Fatih Mehmet Nuroğlu ise Doğu Karadeniz Bölgesi’nin güneşten elektrik üretme kabiliyetinin güneşten yoğun olarak elektrik üreten Almanya’dan daha iyi durumda olduğunu söyledi. Nuroğlu “Trabzon’un ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nin elektrik üretme kabiliyeti Almanya’nın en iyi yerlerinden daha iyi konumda veya eşdeğer diyebiliriz ki Almanya’nın güneyi daha iyi ancak kuzey tarafı Trabzon’dan daha kötü. Almanya’da güneşte 80 bin megavatlık kurulu güç var. Bölgemizde Arsin Organize Sanayii Bölgesi buna en güzel örnek. Bir çok firmanın ve evlerin çatısı güneş paneliyle kaplı” dedi.

“Karadeniz’de 4 ilden üretilebilecek yıllık elektrik miktarı Keban Barajı üretiminin yaklaşık yüzde 55’ine denk geliyor”

Bölgede GES kurulumu yapan North Enerji şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı Oktay Gül ise Giresun, Gümüşhane, Ordu ve Trabzon illerinde güneşten üretilebilecek yıllık elektrik miktarının 3.5 Milyar KW/h’ten fazla olduğunu ve bu değerin Keban Barajı’nın yıllık elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 55’ine tekabül ettiğine dikkat çekti. Oktay Gül, “2015 yıllarında Karadeniz’de güneş ve güneşten elektrik üretme fikri pek yan yana gelmiyordu özellikle Organize Sanayi Bölgeleri ve buralardaki elektrik tüketimi yüksek işletmelerle yaptığımız toplantılarda kısmen güneşten elektrik üretilip bunu da işletmelerinde verimli şekilde kullanabileceklerini anlatmayı başardık. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu ile yaptığımız bir çalışmada özelde Giresun güney bölgesi potansiyeli ve genelde de Karadeniz Bölgesi’nin güneş santralinden elektrik üretim kapasitesini değerlendirme fırsatı bulduk. Bölge için hazırlanan raporlardan yola çıkarak diyebiliriz ki Giresun, Gümüşhane, Ordu ve Trabzon kırsalında arazi GES olarak 2000 MW’ın üzerinde güneş santralinin kurulabilme imkanı bulunmaktadır. Bu illerin kırsalında sürekli çalışan biri olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki sadece bu illerde güneşten üretilebilecek yıllık elektrik miktarı 3.5 Milyar KW/h ten fazladır. Bu değer ise Keban Barajı’nın yıllık elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 55’ine tekabül etmektedir. Üstelik bu üretimin içinde sanayi tesislerinin çatı GES’leri ve konutlarda kurulacak küçük çatı GES’lerin üretimi hariç tutulmuştur” açıklamasında bulundu.

“Kurulumunu tamamladığımız tesislerden yıllık yaklaşık 70 milyon kWh elektrik üretimi sağlanmaktadır”

Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nde 2015 yılından bu yana irili ufaklı 200’e yakın güneş santrali projelendirildiğini ve bir çoğunun kurulumunun tamamlandığını dile getiren Gül, “Çoğunluğu çatı GES olan bu projelerin toplam kurulu güçleri de 150Mwı geçmiş durumdadır. Bu GES projelerinin 49 tanesi şirketimiz tarafından projelendirmiş ve yine 34 tanesinin kurulumunu tamamlamıştır. Tamamlanan projelerin kurulu gücü 35mw büyüklüğündedir. Halen de yaklaşık 20 MW’lık projede kurulum ve projelendirme çalışmalarımız devam etmektedir. Kurulumunu tamamladığımız tesislerden yıllık yaklaşık 70 milyon kWh elektrik üretimi sağlanmaktadır. Bu günkü ortalama perakende elektrik fiyatıyla da yıllık 200 milyon liralık elektrik güneşten elde edilmektedir” şeklinde konuştu.

“Yıllık 1 milyon 800 bin kW/h yaklaşan üretimler elde edilmektedir”

GES üretim maliyetleri ile ilgili bilgiler veren Gül “MW başına arazilerde 680-800 bin USD aralığında iken çatı GES’lerde bu rakam 400-550 bin USD aralığında değişmektedir” dedi. Karadeniz Bölgesi’nin kıyı kesimleri hariç özellikle Doğu Karadeniz Dağlarının güney bölgesinde çok yüksek verim değerlerine ulaşıldığını belirten Gül, “Özellikle işletmesini yaptığımız santrallerden edindiğimiz verileri iletmek gerekirse yıllık 1.800.000 kW/h’ye yaklaşan üretimler elde edilmektedir. Sahil kesimlerde ise bu değer yüzde 35 oranında düşmektedir. Çatı GES’lerde ise bulunduğu bölgeye göre yüzde 25-28 oranında eksi değerler alınmaktadır” ifadelerini kullandı.

“Birçok yatırımcı uygun araziyi bulamamakta karaborsadan ya da başka yollarla tarım arazilerini GES için kullanmaktadır”

Sektörün önündeki en büyük sorunun kurumlar arasındaki koordinasyonsuzluk olduğunu kaydeden Gül, “Dövize endeksli bir yatırım olan güneş santralinde, karar verdiğiniz andan kuruluma başlayana kadar geçen 5-6 aylık süre ve kurulum süresi sizi daha başlamadan ciddi zarara uğratabilmekte. Yatırımcıların büyük çoğunluğu bu uzun süreci göze alamadığı için yatırım fikrinden vazgeçmektedir. Ayrıca yüksek faizler finansman ulaşımı engellemekte dolayısıyla güneşe olan ilgi artsa da erişim zorlaşmaktadırÖte yandan güneş santrali kurmak isteyen birçok yatırımcı uygun araziyi bulamamakta karaborsadan ya da başka yollarla tarım arazilerini GES için kullanmaktadır. Bunun yanında ülkemizin bir çok yerinde gerekli teknik inceleme ve değerlendirme yapılmadan hazine arazileri mera yada orman olarak ayrılmış durumdadır. Yerinde müşahede ettiğimiz birçok arazi kayalık ve kıraç olmasına rağmen orman veya mera olarak tescil edilmiştir. Bu arazilerin komple elden geçirilerek güneş santrali kurulabilecek düzeyde verimsiz kıraç orman mera alanların yetkili teknik bir komisyonca elden geçirilip GES kriterine uygun alanların tespit edilmesi ve bu alanlara gerekli enerji nakil hattı altyapısının kamu marifetiyle yerine getirilmesi gerekmektedir” dedi. – TRABZON