Yılın birinci çeyreğinde, dünya genelinde önemli merkez bankalarının ne zaman faiz indirimlerine başlayacağına yönelik belirsizliğin hakim olmasına rağmen söz konusu bankaların yılın geri kalanında politika faizlerini düşürmeye başlayacaklarına ilişkin beklentilerin yoğunlaşmasıyla dünya endekslerinde zirveler yenilendi.

Küresel pay piyasalarında, özellikle yarı iletken çip ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren teknoloji şirketlerinin beklentileri aşan 4. çeyrek finansal sonuçlarının ardından risk iştahı artarken, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın ilk çeyrekte güvercin tonlu sözle yönlendirmelerde bulunması da söz konusu seyri destekleyen etkenlerden biri oldu.

BIST 100 endeksi, dalgalı mart performansına karşın ilk çeyrekte hala dünya endekslerinin önünde

Yılın ilk çeyreğinde teknoloji şirketleri öncülüğünde New York Borsası’nda başlayan ralli Avrupa ve Japonya pay piyasalarına taşınırken, endekslerin tarihi yüksek seviyeleri de yenilendi.

Yılbaşından bu yana ABD’de New York Borsası’nda Nasdaq endeksi yüzde 9,11, S&P 500 endeksi yüzde 10,16 ve Dow Jones yüzde 5,62 değer kazanırken, Avrupa tarafında Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 10,39, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 8,78, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 14,49 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,84 artış kaydetti.

Bu dönemde, Asya’da tarafında da Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 20,63, Hindistan’da Sensex endeksi yüzde 1,95, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,23 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,44 artarken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 2,97 değer kaybetti.

Aynı dönemde, BIST 100 endeksi yüzde 22,39 yükselerek önemli dünya endekslerini geride bırakırken, dolar bazlı yüzde 11,39 artış kaydetti.

Yıl başından bu yana tüm sektör endeksleri yükselirken, en çok kazandıran yüzde 67,54 ile bilişim oldu. Ana endekslere bakıldığında ise yüzde 45,31 artışla teknoloji endeksi dikkati çekti.

Bu süreçte, BIST 100 endeksine dahil hisselerden 89’u yükselirken, 11’i değer kaybetti. En çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, Ereğli Demir Çelik, Tüpraş, Türkiye İş Bankası (C) ile Yapı ve Kredi Bankası oldu.

Yılın ilk çeyreğinde en fazla yükseliş kaydeden hisseler arasında yüzde 89,34’le Mia Teknoloji, yüzde 80,47’yle Vestel ve yüzde 71,78 ile Bera Holding ilk üç sırada yer aldı. Qua Granite yüzde 29,62, Hektaş yüzde 16,17 ve Kayseri Şeker Fabrikası yüzde 11,83 gerileyerek yatırımcısını üzen hisseler oldu.

Martta bankacılık endeksi yüzde 9,21 artış kaydetti

Yurt içinde, yerel seçimlerin yaklaşmasıyla martta artan belirsizliğin risk iştahını törpülediği ve küresel pay piyasalarından negatif ayrıştığı görüldü, bankacılık endeksi yüzde 9,21 değer kazandı.

BIST 100 endeksi söz konusu dönemde dalgalı bir seyir izleyerek yüzde 0,56 azalışla ayı 9.142,40 puandan tamamladı. Endeks, aynı dönemde dolar bazlı incelendiğinde yüzde 4,08 değer kaybederek 282,34 puan oldu.

Bu dönemde, küresel pay piyasaları arasında Avrupa borsalarının performansı dikkati çekerken, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 6,67 artışla birinci sırada yer aldı. Bölgede onu yüzde 4,61 ile Almanya’da DAX 40 endeksi, yüzde 4,23 ile İngiltere’de FTSE 100 endeksi ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,51 değer kazancıyla takip etti.

ABD tarafında da New York Borsası’nda Nasdaq endeksi yüzde 1,79, S&P 500 endeksi yüzde 3,10 ve Dow Jones endeksi yüzde 2,08 artış kaydederken, Asya’da Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,95, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,07, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,86, Hindistan’da Sensex endeksi yüzde 1,59 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,18 yükseldi.

Borsa İstanbul’da yılın üçüncü ayında, bankacılık, yüzde 9,21 artışla en fazla kazandıran sektör olurken, holding endeksi yüzde 0,19 yükseliş kaydetti. Sektör endeksleri arasında en çok kaybettiren ise yüzde 18,22 ile spor oldu.

Martta, BIST 100 endeksine dahil hisselerden 35’i yükselirken, 65’i değer kaybetti. Bu dönemde en çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, Ereğli Demir Çelik, Yapı ve Kredi Bankası, Tüpraş ile Türkiye İş Bankası (C) oldu.

Aynı dönemde, en fazla yükseliş kaydeden hisseler arasında Akbank yüzde 20,65, Konya Çimento yüzde 19,91 ve Doğuş Otomotiv yüzde 19,89 değer kazanarak yatırımcısının yüzünü güldürdü. En fazla gerileyen hisseler arasında ise Kocaer Çelik yüzde 24,71, Astor Enerji yüzde 20,83 ve Kaleseramik yüzde 18,19 ile yer aldı.

Türkiye’nin 5 yıllık CDS’i, mart ayını 300 baz puanın hemen üzerinde tamamladı

Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) martta dalgalı bir seyir izlediği görülürken, aylık kapanışını önceki ayın hemen üzerinde 310 baz puandan gerçekleştirdi.

Öte yandan, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından risk iştahını ölçmek için oluşturulan Risk Eğilim Endeksi (REKS) verilerine göre, 29 Mart itibarıyla yabancı yatırımcıların risk iştahı 63,5 ve yerli yatırımcıların risk iştahı 61,9 seviyesinde bulunurken, tüm yatırımcıların risk iştahı 55,4 oldu.

REKS’in 50 seviyesinin üzerinde olması risk iştahının fazla olduğuna işaret ediyor, bu seviyenin altı risk iştahının düşük seyrettiği şeklinde yorumlanıyor.

Erzurum 2024 Ocak – Şubat Dönemi

Erzurum’da bu yılın 2 ayında 48 şirket, 2 kooperatif ve 10 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 11 şirket, 3kooperatif tasfiye edildi. Ocak – Şubat ayları arasında 7 şirket, 2 kooperatif ve 5 gerçek kişi ticari işletmesi ise kapandı.

Değişim

Erzurum’da bu yılın ilk iki ayında kurulan şirket sayısı 2023 yılının ilk iki aylık dönemine göre yüzde 12.72 oranında gerilerken, dönemde kapanan şirket sayısı bir önceki yıla göre yüzde 40 oranında artış gösterdi.

Erzurum 2023 Ocak – Şubat Dönemi

Erzurum’da geçilen yılın 2 ayında 55 şirket, 1 kooperatif ve 15 gerçek kişi ticari işletmesi kurulmuş, dönemde 15 şirket tasfiye işlemi görmüş, 2 aylık kayıtta 5 şirket, 2 kooperatif ve 10 gerçek kişi ticari işletmesi ise kapanmıştı

KUDAKA Ocak – Şubat 2024 Dönemi Verileri

TOBB verileri üzerinden DOSİAD Araştırma Merkezince yapılan analizlere göre 2024 Ocak – Şubat döneminde KUDAKA İstatistik Bölgesi illerinde 74 şirket, 2 kooperatif ve 24 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 12 şirket ve 3 kooperatif tasfiye işlemi gördü, 12 şirket, 3 kooperatif ve 20 gerçek kişi ticari işletmesi faaliyetini durdurdu. 2023’ün aynı döneminde bölgede 83 şirket kurulumu kaydedilmişti.

Kuzeydoğu Anadolu 2024 Ocak – Şubat Dönemi Verileri

TOBB Kurulan ve kapanan şirket verilerine göre, 2024 Ocak – Şubat döneminde Kuzeydoğu Anadolu İstatistik Bölgesi illerinde 118 şirket, 6 kooperatif ve 45 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 19 şirket ve 6 kooperatif tasfiye işlemi gördü, 16 şirket, 5 kooperatif ve 44 gerçek kişi ticari işletmesi faaliyetini sonlandırdı. 2023’ün aynı döneminde bölgede 145 şirket kurulumu gerçekleşmişti.

Doğu Anadolu 2024 Ocak – Şubat Dönemi Verileri

2024 Ocak – Şubat döneminde Erzurum’la birlikte 14 ilin yer aldığı Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında 494 şirket, 23 kooperatif ve 151 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 78 şirket ve 9 kooperatif tasfiye işlemi gördü, 72 şirket, 14 kooperatif ve 105 gerçek kişi ticari işletmesi faaliyetini nihayetlendirdi. 2023’ün aynı döneminde bölgede 534 şirket kurulumu gerçekleşmişti

Erzurum’un Bölgesel Payları

DOSİAD tarafından TOBB verileri üzerinde yapılan analizde, Erzurum’un yılın 2 ayında kurulan şirket sayısı KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 64,86, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 40,67, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında yüzde 9,71 oranında pay gösterdi

Erzurum Bölgede 4’üncü

Ocak – Şubat 2023 sürecinde Doğu Anadolu Bölgesi illeri içinde en çok sayıda şirket kurulumunun gerçekleştirildiği il 119 şirketle Malatya oldu. Bu ili 114 şirketle Van, 53 şirketle Elazığ, 48 şirketle Erzurum izledi. Dönemde Ağrı’da 24, Erzincan’da 24, Bitlis’te 33, Muş’ta 25, Iğdır’da 9, Bingöl’de 13, Hakkari’de 13, Kars’ta 10, Tunceli’de 8 ve Ardahan’da 1şirket kuruldu.

Erzurum 43’üncü Sırada

Erzurum yılın ilk beş ayında kurulan şirket sayısı bazında 43. sırayı aldı. Ülkede en çok sayıda şirket kurulumunun gerçekleştirildiği iller, İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Kocaeli, Mersin, Konya, Gaziantep, Adana, Muğla, Kayseri, Diyarbakır, Hatay, Tekirdağ, Ş.Urfa, Denizli, Sakarya, Aydın, K.Maraş, Manisa, Balıkesir, Samsun, Eskişehir, Malatya, Van, Mardin, Batman, Çanakkale, Afyon, Trabzon, Çorum, Aksaray, Adıyaman, Yalova, Nevşehir, Şırnak, Sivas, Edirne, Elazığ, Ordu, Düzce, Erzurum, Isparta, Tokat olarak bildirildi. – ERZURUM

Erzurum 2023 Ocak – Aralık Dönemi

Erzurum’da 2023 yılında 345 şirket, 25 kooperatif ve 103 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 77 şirket, 17 kooperatif tasfiye edildi. Ocak – Aralık ayları arasında 84 şirket, 9 kooperatif ve 87 gerçek kişi ticari işletmesi ise kapandı.

KUDAKA Ocak – Aralık Dönemi Verileri

TOBB verileri üzerinden DOSİAD Araştırma Merkezince yapılan analizlere göre 2023 Ocak – Aralık döneminde KUDAKA İstatistik Bölgesi illerinde 478 şirket, 30 kooperatif ve 178 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 110 şirket ve 24 kooperatif tasfiye işlemi gördü, 106 şirket, 16 kooperatif ve 168 gerçek kişi ticari işletmesi faaliyetini durdurdu.

Kuzeydoğu Anadolu 2023 Ocak – Aralık Dönemi Verileri

TOBB Kurulan ve kapanan şirket verilerine göre, 2023 Ocak – Aralık döneminde Kuzeydoğu Anadolu İstatistik Bölgesi illerinde 803 şirket, 38 kooperatif ve 380 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 149 şirket ve 31 kooperatif tasfiye işlemi gördü, 152 şirket, 20 kooperatif ve 367 gerçek kişi ticari işletmesi faaliyetini sonlandırdı.

Doğu Anadolu 2023 Ocak – Aralık Dönemi Verileri

2023 Ocak – Aralık döneminde Erzurum’la birlikte 14 ilin yer aldığı Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında 3 bin 130 şirket, 122 kooperatif ve bin 22 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 533 şirket ve 76 kooperatif tasfiye işlemi gördü, 503 şirket, 64 kooperatif ve 952 gerçek kişi ticari işletmesi faaliyetini nihayetlendirdi.

Erzurum 2022 Yılı Verileri

Erzurum’da 2022 yılında 381 şirket, 20 kooperatif ve 105 gerçek kişi ticari işletmesi kurulmuş, dönem içinde 54şirket, 10 kooperatif tasfiye işlemi görmüş, bir yıllık düzeyde 45 şirket, 11 kooperatif ve 60 gerçek kişi ticari işletmesi ise kapanmıştı

Erzurum’un Bölgesel Payları

DOSİAD tarafından TOBB verileri üzerinde yapılan analizde, Erzurum’un 2023 yılında kurulan şirket sayısı KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 72,17, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 42,96, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında yüzde 11,0 oranında pay gösterdi

Erzurum 40’ıncı Sırada

Erzurum 2023 yılında kurulan şirket sayısı bazında 40’ıncı sırayı aldı. Ülkede en çok sayıda şirket kurulumunun gerçekleştirildiği iller, İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Mersin, Konya, Kocaeli, Gaziantep, Adana, Muğla, Kayseri, Şanlıurfa, Diyarbakır, Tekirdağ, Hatay, Denizli, Sakarya, Balıkesir, Manisa, Samsun, Aydın, Mardin, Eskişehir, Kahramanmaraş, Van, Trabzon, Malatya, Batman, Afyon, Aksaray, Yalova, Şırnak, Çanakkale, Nevşehir, Çorum, Sivas, Adıyaman, Elazığ, Erzurum olarak bildirildi.

Erzurum Bölgede 4’üncü

Ocak – Aralık 2023 sürecinde Doğu Anadolu Bölgesi illeri içinde en çok sayıda şirket kurulumunun gerçekleştirildiği il 774 şirketle Van oldu. Bu ili 624 şirketle Malatya, 353 şirketle Elazığ, 345 şirketle Erzurum izledi. Dönemde Ağrı’da 171, Erzincan’da 114, Bitlis’te 174, Muş’ta 132, Iğdır’da 85, Bingöl’de 151, Hakkari’de 112, Kars’ta 50, Tunceli’de 26 ve Ardahan’da 19 şirket kuruldu. – ERZURUM