CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, Türk Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi tarafından yapılan işe alımlar ve sonrasındaki statü değişikleriyle ilgili uygulamaların usule uygun yapılmadığını iddia etti. Kara, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şunları dile getirdi:

“İŞE ALIM VE SONRASINDAKİ BAŞVURULARDA MAALESEF USULSÜZ BİR İŞLEYİŞ HAKİM”

“Bir kamu iktisadi teşebbüsü olan Türkiye Şeker Fabrikaları’nda işe alım ve sonrasındaki başvurularda maalesef usulsüz bir işleyişin hakim olduğunu görüyoruz. Türkiye’nin muhtelif yerlerinde işe alım yapan şirket çalışanlarının statü başvurularını normlar hiyerarşisine aykırı bir şekilde reddediyor. Elimizde oldukça somut örnekler var. Örneğin bir yurttaşımız 2020 yılında KPSS sınavı ile İŞKUR üzerinden yapılan başvuru ile o dönem özelleştirme dairesinde bulunan TÜRKŞEKER A.Ş’de tekniker olarak işe başlıyor. Özelleştirme olduğu takdirde işe alınanlar hak talep edemeyeceklerini kabul ediyorlar. 29.04.2021 tarih 3923 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin özelleştirme kapsam ve programından çıkartılarak Türkiye Varlık Fonu’na devrine karar veriliyor. 4803 sayılı karar ile de şirket Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilişkilendiriliyor. Yani sonuç olarak kurumun statüsü değişiyor. Şimdi burada tekniker olarak alınmış yurttaşlarımız sözleşmeli personel statüsü için başvuruda bulunuyor ancak eğitim durumları gerekçe gösterilerek statüleri değiştirilmiyor. Burada açık bir usulsüzlük yapılıyor.

“ÇALIŞMA BARIŞI BÜYÜK ZARAR GÖRÜYOR”

Şimdi bu yurttaşlarımız kurumun statü değişikliği sonrasında 399 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile tanımlanan sözleşmeli personel statüsüne geçmek için başvuruda bulunuyorlar. 31981 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na göre de ‘2000 yılı sonrası en az 10 yıl özelleştirme programında kalan ancak daha sonra özelleştirme kapsam ve programından çıkarılarak eski statüsüne döndürülen kamu iktisadi teşebbüslerinde’ şeklinde başlayan madde ile bu hakkın kendilerine verildiğini görüyoruz. Ancak sözü geçen kamu iktisadi teşebbüsü başvuruda bulunanların (c) bendi kapsamındaki şartların taşınmadığını dile getiriyor. Statü değişikliği konulu tamimde belirtilen ‘işe başlama tarihi itibarıyla fakülte mezunu olmak’ şartı öne sürülüyor. 6206 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ortaya konulan sözleşmeli personel statüsüne geçiş için aranan şartlar incelediğimizde işe giriş tarihi itibarıyla fakülte veya yüksekokul mezunu olma şartı aranırken şirket idaresi tarafından hazırlanan tamimde şartın daha da sınırlandırılarak fakülte mezunu olmak olarak düzenlendiği ortaya çıkıyor. Bu yüzden de yüksekokul mezunu olan teknikerlerin başvurularının kabul edilmediğini görüyoruz. Öbür yandan daha sonra aynı meslek grubunda alınanların statüsünün farklı olduğu yurttaşlarımız tarafından bize belirtiliyor. Bu noktada bir adaletsizlik ortaya çıkıyor. Yani normlar hiyerarşisine aykırı bir durumu gerekçe göstererek bu yurttaşlarımızın statü değişikliği kabul edilmiyor. Kamu iktisadi teşebbüslerinde işe alım ve statü değişikliklerinde böyle bir usul kabul edilemez. Anayasa’nın da 10. Maddesi olan ‘Kanun Önünde Eşitlik’ ilkesine göre de ve belirtilen kararnamelere göre de yurttaşlarımızın başvurusunun geçersiz sayılması hukuksuzdur. Maalesef, bu iktidar döneminde çalışma barışı büyük zarar görürken birçok emekçimiz de değişik uygulamalar neticesinde mağdur edilmektedir.”

Türkiye’de 2016 yılında başlayan kalıcı yaz saati uygulamasına bu yılda devam edilecek. Yapılan araştırmalarda kalıcı yaz saatinin ölümleri azalttığı ortaya çıktı. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Levent Öztürk, Türkiye’de 2016 yılında başlayan kalıcı yaz saati uygulamasının pek çok avantajı olduğunu belirtti.

Yaz saati uygulamasının ekonomiye sağladığı katkıları ve insan sağlığına etkileri olmak üzere 2 boyutu olduğunu aktaran Prof. Dr. Öztürk, bu ikisinin birlikte ve ayrı kulvarlarda incelenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Yaz saati uygulamasının ekonomiye sağladığı katkılara ilişkin açıklamada bulunan Prof. Dr. Öztürk, “Ekonomiye sağladığı katkıyı şöyle söyleyebiliriz. Yaz saati uygulaması ile birlikte saatlerin 1 saat ileri alınması gündüz aydınlığından yararlanarak insanların daha uzun süre dışarıda kalmaları ve kapalı ortamda elektriği daha az kullanmaları ile ilişkili bir konu. Bunun değişik çalışmalarda yüzde 1 ila yüzde 4’lere kadar değişen tasarruf sağladığı söylenmektedir” dedi.

“Özellikle son dönemde birkaç güçlü çalışma çıktı”

Yaz saati uygulamasının insan sağlığına olan etkilerine değinen Prof. Dr. Öztürk, “İnsan sağlığı üzerine olan etkilerinde de konu tartışmalı. Özellikle son dönemde birkaç güçlü çalışma çıktı. Bunlardan birisi 2022 yılında 16 Avrupa ülkesini içine alan ve 59 milyon ölüm verisinin incelendiği bir çalışma. Bu çalışmada yaz saati uygulamasına geçilmekle birlikte genel olarak ölümlerin yüzde 3-4 civarında azaldığını, kış saati uygulamasına geçildiğinde ise yaklaşık yüzde 1 buçuk civarında tekrar artış gösterdiğini söylüyor. Burada benim değerlendirmem şöyle oldu. Herhangi bir saat uygulamasının kullanılmasından ziyade bu geçiş dönemlerinde meydana gelen değişikliğin insan sağlığına olan olumsuz etkileri gibi görünüyor. Değişikliklerin kendisi bizzat olumsuz etkilere yol açabiliyor” ifadelerine yer verdi.

Yaz saati uygulamasına geçildiğinde saatlerin 1 saat ileriye alınmasının insanların 24 saat değil de 23 saatlik bir gün yaşamaları anlamına geldiğini ifade eden Prof. Dr. Öztürk, tam tersi kış saati uygulamasına geçildiğinde günün 1 saat uzatılarak 25 saate çıkartıldığını söyledi.

“Yılda iki kez yaşadığımız bu değişimin ortadan kaldırılmasını avantajlı olarak görüyorum”

Bu değişikliğin nelere sebep olduğunun iyi araştırılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Öztürk, “Bu konuda motorlu taşıt kazalarını arttırdığı ya da azalttığı ya da kalp krizi riskinin değiştiğine dair çalışmalar var. Ülkemizde de 1923’ten beri hatta bazı kaynaklarda 1916 olduğu söylenir. Yani Almanya’nın Avrupa’da ilk kullanması ile birlikte Türkiye’de de başlamış. Fakat 2016 yılında yapılan ve resmi gazetede yayınlanan bir düzenleme ile biz sabit yaz saati uygulamasına geçmiş olduk. Bu bir yerde değişikliği ortadan kaldırdı. Yılda iki kez yaşadığımız bu değişimin ortadan kaldırılmasını avantajlı olarak görüyorum” şeklinde açıklamada bulundu. – EDİRNE