ERKAN KARACA

Çorum Saat Kulesi yanında toplanan bir grup davulcu, Ramazan ayında sahur davulcularının valilik izniyle kaldırıldığını söyleyerek karara tepki gösterdi. Davulcular adına açıklama yapan Murat Işık, “150 yıldır Çorum’da Ramazan davulu yaşatılıyor fakat son 3 yıldır bize davul çaldırılmıyor ve şu anda da Valilik kararıyla Ramazan davulunun kaldırıldığı söyleniyor. Şikayet olduğu söyleniyor fakat biz vali beyden bizim sesimizi duymasını istiyoruz. Geleneğimiz, göreneğimiz bu bizim” dedi.

Çorum’da davulculuk yapan ve Ramazan ayında sahura vatandaşları davulla kaldıran davulcular, iki yıldır önce pandemi ardından deprem felaketi nedeniyle çalamadıkları sahur davulunu bu yıl çalmak istiyorlar. Saat Kulesi yanında toplanan davulcular adına konuşma yapan Murat Işık, “81 vilayette ramazan davulu çalınıyor ancak Çorum’da bir türlü davul çalınamıyor. Bir sene pandemiyi bahane ettiler, bir sene depremi bahane ettiler. Bu sene de temelli kaldırdıklarını söylediler. Şöyle bir durum söz konusu; burada insanlar ekmek yiyor. Ekmeklerini kaldırmak çok kötü bir şey yani emek hırsızlığıdır” diye konuştu.

“150 YILLIK RAMAZAN DAVULU GELENEĞİ YAŞATILSIN”

Murat Işık, şunları söyledi:

“15 yıldır, davulculuk, zurnacılık efendime söyleyeyim müzisyenlikle ekmeğimizi evimize götürüyoruz. Şimdi Ramazan davulu ile ilgili buradayız. 150 yıldır Çorum’da Ramazan davulu yaşatılıyor fakat son 3 yıldır bize davul çaldırılmıyor ve şu anda da Valilik kararıyla Ramazan davulunun kaldırıldığı söyleniyor. Şikayet olduğu söyleniyor fakat biz vali beyden bizim sesimizi duymasını istiyoruz. Geleneğimiz, göreneğimiz bu bizim. Hani sürdürmemiz lazım. Sonuçta bir kültürü, bir toplumu devam ettiren şey geleneği göreneğidir. Şimdi biz bu geleneği göreneği devam ettirmek istiyoruz ama şu anda bizim Ramazan davulumuz kaldırıldı. 48 tane arkadaşım evine ekmek götürüyor. 48- 49 kişiyiz yani biz insanlardan para topluyoruz. Vatandaştan zorla para almıyoruz. Şöyle bir durum var, hani gidiyoruz, ‘hayırlı Ramazanlar’ diyoruz. Veren de oluyor vermeyen de oluyor fakat biz şunu şöyle söyleyelim bizim insanlarımız 48 kişi Ramazan’da 3-5 kuruş para toplayacak ve çoluğuna çocuğuna bir ekmek alacak diyelim, işte bir bayramlık alacak diyelim. Zaten amacımız bu. İnsanlardan zaten kimse davula kalkmıyor biz bunu biliyoruz ama bu bir gelenek olduğu için sürdürüyoruz.

“RAMAZAN DAVULUNDAN ŞİKAYETÇİ OLANLARI BİLİYORUZ”

Biz şöyle söyleyelim tüm yetkililerimize sesleniyoruz, rica ediyoruz tamam şikayet varmış bunu da biliyoruz. Şikayet olan yerleri de biliyoruz zaten. Hani bazı yüksek mevkideki insanlar, bazı yerler ama şöyle baktığımız zaman ben bu Buhara’da oturuyorum. Buhara’da Ramazan davulu çalıyorum. Kimisi Mimarsinan’da çalıyor. Hepimiz bir sokakta çalıyoruz. Zaten topluma baktığımız zaman kesinlikle Ramazan davuluna yüzde 80 katılım var. Ramazan davulu istiyor insanlar hatta zurna da istiyorlar ama biz maalesef zurna çalmıyoruz tek davul şeklinde geziyoruz. Ricamız şudur; bizim sesimiz duyulsun artık. Bizim insanlarımız zaten 3-5 kuruş bir ekmek parası için çalışıyor. Ramazan’da dediğim gibi çocuğuna çoluğuna bir bayramlık alacak arkadaşlarımız. Valimizin sesimizi duymasını istiyoruz. 81 vilayette ramazan davulu çalınıyor ancak Çorum’da bir türlü davul çalınamıyor. Bir sene pandemiyi bahane ettiler, bir sene depremi bahane ettiler. Bu sene de temelli kaldırdıklarını söylediler. Şöyle bir durum söz konusu; burada insanlar ekmek yiyor. Ekmeklerini kaldırmak çok kötü bir şey yani emek hırsızlığıdır. Lütfen diyoruz sesimizin duyulmasını istiyoruz. Artık gereğinin yapılmasını istiyoruz.”

Gaziantep’in son zurna ustası Mesut Uz 56 yıldır tek başına sanat yapıyor

Uz, “Zurna dünyanın en zor enstrümanlarından bir tanesidir”

GAZİANTEP – Gaziantep’in son zurna ustası Mesut Uz, Türk kültürünün önemli bir parçası olan zurna yapma mesleğini yaşatmaya devam ediyor.

Gaziantep’te zurna mesleğinin son ve tek ustası olarak bilinen Mesut Uz, 7 metrekarelik iş yerinde 56 yıl önce bu mesleği yapmaya başladığını ve o zamandan beri hiçbir zaman bırakmadığını söyledi. Uz, “Zurna yapmak benim için bir tutku. Bu sanatı korumak ve gelecek nesillere aktarmak benim görevim” dedi.

“Gaziantep’te zurna yapan tek kişi benim”

Düğünlerin vazgeçilmez enstrümanı zurnayı yapan son usta olduğunu söyleyen Uz, “Bu mesleği 56 yıldır yapıyorum. Gaziantep’te zurna yapan tek kişi benim. Zurna halay zurnasıdır. Zurna enstrüman ve müzik aletidir. Atasözlerimizde de söylendiği gibi yeri gelince insanları oynatır, yeri gelince ağlatır. Zurna dünyanın en zor enstrümanlarından bir tanesidir. Yaylı sazlara veya diğer üflemeliler benzemez” dedi.

“Zurna kayısı ağacından yapılır”

Zurnanın kaliteli ve uzun ömürlü olması için ham maddesinin kayısı ağacından yapıldığını belirten Uz, “Zurna kayısı ağacı, erik ağacından yapılır. Genellikle kayısı ağacıdır. Abanoz ağacından da olur fakat o ağaç zor bulunan bir ağaçtır. Zurna yapmak bir günümüzü alır” ifadelerini kullandı.

“Halaylar bitmediği sürece zurna yapımına devam edeceğim”

Son zurna ustası Uz, teknolojiyle savaşacağını ve zurna yapmaya devam edeceğini belirterek, “Halaylar bitmediği sürece zurna yapımına devam edeceğim. Fakat teknolojinin gelişmesiyle zurna yapımı azalıyor. Eskisine nazaran talepler azaldı ama buna rağmen azda olsa talep var” ifadelerine yer verdi.

“Halay davul ister, davul zurna ister”

Davulun zurnasız, zurnanın davulsuz olmayacağını söyleyen Uz, “Hiç kimse davulsuz zurnasız düğün yapamaz. Halay davul ister, davul zurna ister. Zurna usta ister. Halay ve oyun bitmediği sürece zurnaya olan talep bitmez. Düğünlerin vazgeçilmezi olan zurna yüzyıllardır devam eden bir gelenek ve hiçbir zaman bitmeyecek” dedi.

“Tüm Türkiye’den bize gelip zurna alıyorlar”

Zurna geleneğinin tüm Türkiye’de devam ettiğini belirten Uz, “Tüm Türkiye’den bize gelip zurna alıyorlar. Az önce Kayseri’den geldiler. İstanbul’dan gelip alanlar var. İhtiyaç olduğu zaman gelip alırlar. 4 kalem zurna çeşidimiz var. İsteğe göre yaparız ve yanımızda zurnasını test edip sonra zurnasını alıp gider” ifadelerini kullandı.

“Zurna sürekli bozulan bir enstrüman değildir”

Ürettiği zurnaların uzun ömürlü olduğunu ifade eden Uz, fiyatları hakkında da, “Fiyatlarımız 3 bin TL ile 5 bin TL arasında değişir. Zaten zurna sürekli bozulan bir enstrüman değildir. Kırılmadığı sürece 20-30 yıl kullanılabilir” şeklinde konuştu.

“Mesleği öğrenmek isteyen yok”

Son zurna ustası olarak mesleğin kendisinden sonra öleceğini belirten Uz, “Mesleği öğrenmek isteyen yok. Ben son zurna ustasıyım. Benden sonra bu mesleği miras olarak bırakabileceğim kimse maalesef yok” dedi.

“Kayseri’den zurna almak için geldim”

Zurna almak için Kayseri’den Gaziantep’e geldiğini söyleyen müşteri Enver Avcı ise, “Mesut Uz ustanın yanına geldik. Burada güzel zurnalar yapıyor. Ben ve benim gibi birçok insan Kayseri ve çevre illerden buraya zurna almaya geliyor. Böyle güzel kültürümüzün parçası olan zurna ustalarının çoğalması gerekiyor” diye konuştu.

Gaziantep’te doğup büyüyen Heva Kale, Ukraynalı müzik öğretmeni annesinin yönlendirmesiyle küçük yaşta sanatla tanıştı. Piyanoya başladıktan sonra çello ve saksafon çalan, ardından lisede bateriye merak saran Kale, 2021 yılında kadın davulculara uluslararası anlamda destek olmayı amaçlayan Hit Like A Girl yarışmasının 18 yaş üstü kategorisinde üçüncü oldu. Aynı yıl, Ukrayna-Kanada iş birliğinde düzenlenen Toronto-Ukrayna Yarışmasının finalinde bateri dalında birincilik kazandı. Heva, hayalinin peşinden giderek, Yaşar Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Müzik Bölümünü tam burslu kazanıp İzmir’e caz davul eğitimi almaya geldi. Heva, mezun olduktan sonra yurtdışında eğitimini tamamlayıp, uluslararası başarı kazanmak istiyor.

Genellikle erkeklerin çalmayı tercih ettiği bir enstrüman olan bateride kendini daha fazla geliştirmek istediğini söyleyen Kale, “Kız çocukları piyanoya, erkek çocukları ise davula başlatılır genelde. Ben piyano, abim ise davul çalıyordu. Sonra piyano çok hoşuma gitmemeye başladı. Çello ve saksafon öğrendim. Lisedeyken annemin okulundaki bateri öğretmeninden ders almaya başladım. Bu enstrümanlar arasında en çok davul ilgimi çekmişti ve tüm zamanımı ona ayırdım. Davulun, tutkum haline geldiğini fark ettiğimde, üniversitede müzik okumaya karar verdim. Evde annem ve abimle blues çalardık, şimdi de okulda caz çalıyorum. Tanıştığım müzisyenlerle konuşurken, genelde kadın olduğum için ‘Caz vokal mi çalıyorsun?’ gibi sorular soruyorlar. Bu hiç hoşuma gitmiyor. Davul çaldığımı söylediğimde şaşırıyorlar. İnsanlara farklı bir bakış açısı kazandırmayı seviyorum. Kadınları hep klasik müziğe yakıştırıyorlar. İstanbul ve Ankara’daki barlarda müzik dinlemeye gittiğimde bateride hep erkeklerin olduğunu görüyorum. Kadın davulcu sayısı son dönemde artmaya başladı; ama bence daha çok olmalı. İnsanlara ilham vermeyi seviyorum. Başta Timuçin Şahin olmak üzere üniversitedeki hocalarım da bana birçok şey katıyor. Tamamen caz müziğe yönelip yurtdışında eğitimime devam etmek ve orada bu mesleği yapmak istiyorum” dedi.

Heva’ya caz davul dersi veren, caz gitaristi ve bestecisi Yaşar Üniversitesi Müzik Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Timuçin Şahin ise “Heva, çok yetenekli; ayrıca caz müziğe karşı doğuştan gelen bir hissiyatı var. Bu herkeste olan bir şey değil. Türkiye’de doğup büyüyen bizlerde genelde Türk müziğine ya da halk müziğine karşı yetenekler olurken, Heva’nın Afro-Amerikan müzikal ifade biçimlerine karşı özel bir yeteneği var. Müziği hayatının ön planına koydu hep. Davul maskülen bir enstrüman olarak gözükse bile, feminen dokunuş da son 20 sene içinde caz müzikte yer bulmaya başladı. Öğrencilerimle projeler yapmak istiyorum. Türkiye için Yaşar Üniversitesindeki caz eğitiminin çok büyük bir potansiyeli var” diye konuştu. – İZMİR