Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, birlik üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarının bir araya geleceği toplantı öncesinde Ukrayna ve Gazze’deki duruma ilişkin gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Borrell, Rusya’nın dondurulmuş mal varlıklarını Ukrayna’ya destek için kullanma konusunda Macaristan’ın vetosunu aşmanın bir yolunu bulduklarını açıkladı. Borrell, “Dondurulmuş varlıklardan gelen bu gelirlere sahibiz ve her türlü engellemeyi önleyerek bunları kullanmak için bir yol aramalıyız. Bu işin hızlı bir şekilde yapılabilmesi için bir sürecimiz var. Paranın ilk dilimi önümüzdeki hafta, Temmuz ayında gelecek. İkincisi ise birkaç ay sonra gelecek. Bu para engellenemez. Kullanılması gerekiyor ve herhangi bir tıkanıklığı önlemek için yasal bir prosedürümüz var” dedi.  Borrell, bunun nasıl mümkün olacağına ilişkin soruyu ise şöyle yanıtladı:

“Antlaşma, bazı Üye Devletler katılmak istemese bile ilerleme kaydedilmesi için yasal yollar sağlıyor. Macaristan daha önce karara katılmadığı için, kararın uygulanmasına katılmalarının gerekli olmadığını düşünüyoruz. Karar açık: dondurulmuş varlıklardan elde edilen gelirler Ukrayna’ya verdiğimiz askeri desteği arttırmak için kullanılacak. Kararın bir parçası olmayan bazı üye devletlerden gelebilecek herhangi bir blokajdan kaçınarak ilerlemek için yasal bir prosedürümüz var.”

AB Konseyi, dondurulmuş Rus mal varlıklarının Ukrayna’nın savunması için kullanılmasına dair Mayıs ayında karar almıştı. Macaristan’ın katılmadığı karara göre Rus varlıklarından sağlanan karlar Ukrayna’nın savunmasını ve yeniden inşasını desteklemek için kullanılacak. AB ülkeleri, savaş nedeniyle Rusya Merkez Bankasının yaklaşık 200 milyar avrosunu dondurdu. Rus varlıklarını elinde tutan finansal kurumlar bunlarla yatırım yaparak kazanç sağlıyor.

“Bu savaşın Lübnan’ın güneyini etkilemesi ve yayılması riski de her geçen gün artıyor”

Borrell, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına ilişkin ise; tüm taraflara uluslararası hukuka uyma ve insani yardımı engellememe çağrısı yaptı. Borrell, İsrail saldırılarına ilişkin şöyle konuştu:

“Bu zaten akıl almaz bir durum. Bu hafta sonu en kanlı günlerden biri oldu – Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Kuruluşu ve diğer BM kuruluşlarının dağıtım merkezlerini de kapsayan saldırılarda 100’den fazla Filistinli öldürüldü.  Ardından, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri’nin her iki tarafın da insan hakları ihlallerini açıklayan raporu geldi.  Ancak Gazze’deki sivil halk için bunun sonuçları düşünülemez. Bu savaşın Lübnan’ın güneyini etkilemesi ve yayılması riski de her geçen gün artıyor. Bu konuda son derece endişeliyiz. Bakanların girişimimizi destekleyeceklerini ve ateşkes için güçlü bir uluslararası destek arayışını sürdürmek üzere ortaklarımıza ulaşmaya devam edeceklerini umuyorum.”

Gürcistan: “Üyelik kapısı açık ama hükümet böyle devam ederse kapı kapanır”

Gürcistan’da tartışmalara yol açan yabancı etki ajanlığı yasasına da değinen Borrell, “Gürcistan’daki durumu görüşeceğiz ve açık olan bir şey var: Gürcistan’ın Avrupa Birliği’ne üye olması için kapı açık. Ancak hükümet aynı yolda devam ederse, yaptıklarını yapmaya devam ederse, bu kapı kapanacaktır. ve Gürcü halkı bunun sonuçlarına katlanacak, Avrupa perspektifinin zayıflamasının ve hatta iptal edilmesinin acısını çekecektir” dedi.

Gürcistan Meclis Başkanı Shalva Papuaşvili, Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili’nin veto ettiği “yabancı etki ajanlığı” tasarısını Haziran başında imzalamıştı. Ülkedeki sivil toplum örgütleri, yurtdışından fon alan kurumların ‘fişlenmesine’ yol açan yasayı tanımayacaklarını açıklamıştı. Yasa, AB üyeliği yolundaki Gürcistan’ın Rusya’ya yakınlaşması olarak yorumlanmış ve AB’nin tepkisini çekmişti.

AB Dışişleri Bakanları, Belçika’nın başkenti Brüksel’de bir araya geldi. Toplantının ardından AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Josep Borrell, basın toplantısı düzenledi. Borrell, Macaristan hariç AB üyesi 26 ülkenin Gazze’de “sürdürülebilir bir ateşkese yol açacak acil bir insani duraklama” çağrısında bulunduğunu söyledi.

“İsrail hükümetinden Refah’a saldırmamasını istiyoruz”

AB’nin İsrail’in Refah kentine yönelik muhtemel saldırısına karşı olduğunu aktaran Borrell, “İsrail hükümetinden Refah’a saldırmamasını istiyoruz. Çünkü böyle bir saldırı insani durumu çok daha kötü bir hale getirecektir. Bu, gerekli insani yardımların ulaştırılmasını engelleyecektir. Bakanlar, İsrail’den uluslararası insancıl hukuka ve 26 Ocak tarihli Uluslararası Adalet Divanı kararına uyması çağrısında bulundu. Bunun devamı olarak bakanlar, kalıcı ateşkese götürecek acil insani duraklama çağrısı yaptı” dedi.

İsrail’den insani yardımların bölgeye ulaşması ve sivil halkın korunması için gerekenleri yapması çağrısında bulunan Borrell, “BM Gazze Koordinatörü ile UNRWA’ya yardımları ve mevcut durumu görüştük. Kendisinden son bilgileri aldık. Kendisi son derece açıktı. AB’nin yardımlarının kesilmemesini istedi. Özellikle eğitim başta olmak üzere bölgede yardımları devam ettirdiklerini ve yardımların kesilmesi halinde bu görevleri başkasının yapamayacağını söyledi” dedi.

Yahudi yerleşimcilere yönelik yaptırımlar ele alındı

Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik saldırılarda bulunan Yahudi yerleşimcilerin de toplantıda görüşüldüğünü ifade eden Borrell, Yahudi yerleşimcilere yönelik yaptırımlar hakkında görüşmelerin devam ettiğini aktardı.

AB, Kızıldeniz’e askeri misyon gönderecek

Yemen’deki İran destekli Husilerin Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki devam eden saldırılarının da toplantıda ele alındığını ifade eden Borrell, AB’nin Kızıldeniz’e askeri misyon gönderme kararı aldığını bildirdi. Borrell, “AB olarak Aspides adı verilen bir deniz misyonu için karar aldık. Bu Kızıldeniz’de askeri bir savunma misyonudur. Bu, Husilerin ticari gemilere yaptığı saldırılara karşı yardımcı olacak” ifadelerini kullandı.

Rusya’ya yeni yaptırımlar konusunda henüz anlaşma sağlanamadı

Borrell, ikinci yılına yaklaşan Rusya- Ukrayna savaşına dair AB’nin Ukrayna’ya desteğinin devam edeceğini bildirdi. Rusya’ya karşı yeni yaptırım paketi hazırlığı içinde olduklarını belirten Borrell, bu konuda henüz AB üye ülkeleri arasında tam bir anlaşma sağlanamadığını, önümüzdeki günlerde anlaşma sağlanmasını umduğunu bildirdi.

Afrika konusuna da değinen Borrell, “Sahra konusunu ve bölgedeki halka insani yardıma devam edeceğiz. Bölgede darbelerden dolayı zor durumda olan halka yardım etmenin çabası içindeyiz. Çad, Moritanya ve Gine ile ilişkilerimizi görüştük. Afrika sorunlarına Afrika çözümlerini destekliyoruz. Bölgede CEDEAO (Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu) tarafından alınacak kararları destekliyoruz. Başkan Muhammed Bazoum serbest bırakılmadan da Nijer’deki cunta yönetimi ile diyalog kurmayacağız” dedi. – BRÜKSEL