Süer ile Demirarslan, 9 Nisan’daki “Mimar Sinan’ı Anma ve Mimarlar Günü” dolayısıyla binalardaki ölümcül tadilat hataları ile iç mimari projelerde dikkat edilmesi gereken unsurları AA muhabirine anlattı.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023’teki depremlerin ardından İçmimarlar Odası yöneticileri olarak bölgeye gittiklerini ve yapılardaki hasarlara ilişkin rapor hazırladıklarını belirten Süer, binaların taşıyıcı unsurları olan kolon ve kirişlerin kesilmesinin, deprem sırasında binaların çökmesinde önemli etkenlerden biri olduğunu söyledi.

İzmir, Van ve Elazığ depremlerindeki inceleme ve araştırma sonuçlarını da aktaran Süer, bütün depremlerde kolonları ve kirişleri kesilmiş çöken binalarla karşılaştıklarını belirterek, “En alt katta bir market, kafe veya bir galeri yapıyorlar ve taşıyıcı unsurlara müdahale ediyorlar. Kolonlara bir delik dahi açılmaması gerekirken kolon, kiriş kesilmesine kadar, yani komple yok edilmesine kadar giden süreçleri maalesef gördük.” ifadelerini kullandı.

Kartal’da 2019’da çöken Yeşilyurt Apartmanı gibi İstanbul’da kendiliğinden çöken binalar olduğunu hatırlatan Süer, “Şöyle düşünün. Bir yapının dört ayağı var. Birini kestiğiniz zaman o yapının ayakta kalması mümkün olmuyor. Bir binanın altında 10 tane, 20 tane kolon var. Bu kolonlardan bir tanesini bile kestiğiniz zaman o binanın bütün direncini bitirmiş oluyorsunuz. Bu da tabi ki ne kadar dirençli olsa da binanın yıkılmasına yol açıyor.” diye konuştu.

Kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında mevcut yapıların revizesi sırasında iç mimarlara danışılması taleplerini de dile getiren Süer, yapılarda iç mimari projesinin kullanılması neticesinde maliyetin azalması, ergonomik tasarımların oluşması ve toplum sağlığının korunabilmesi için gerekli olduğunu söyledi.

Tadilatlar iç mimari proje ile yapılmalı

Beşiktaş’ın Gayrettepe Mahallesi’ndeki bir gece kulübünde 29 kişinin öldüğü yangının tadilat sırasında meydana geldiğine dikkati çeken Süer, şunları kaydetti:

“Buralarda gördüğümüz şey aslında bir iç mimari projenin olmayışı ve iç mimarların kontrolör olmayışı. Gayrettepe’den örnek vermek gerekirse işçi, elinde kaynak makinesiyle çalışıyor ve burada akustik malzemeler alev alıyor. Orada iç mimarın kontrolör olması gerekiyor ki buna müdahale edebilsin. İç mimari projeler olsa belediyeler ruhsat verirken bilecekler, ‘Burada şöyle bir proje var, taşıyıcı unsurlara müdahale edilmiş veya edilmemiş’ diye bir bilgi sahibi olacaklar. İç mimar taşıyıcı unsura müdahale etmez, etmemesi gerektiğini bilir. Orada nasıl bir yönlendirme yapacağını, süreci nasıl yöneteceğini bilir. Bu anlamda tüm yapıda tadilat projelerinde iç mimari proje kullanılması zorunlu hale gelmesi gerekiyor. Biz bu talebimizi dile getiriyoruz. İç mimari proje olursa hem kent estetiğine hem insan sağlığına daha faydalı bir şehir oluşturabiliriz. Çünkü depremlerde can kayıplarının yüzde 40’ı gibi bir oran kolon, kiriş kesilmesinden oluyor.”

İç mekanlar da depreme uygun hale getirilmeli

İçmimarlar Odası İstanbul Şube Yönetim Kurulu Üyesi Aslıhan Demirarslan ise binalarda eşyaların doğru bir şekilde sabitlenmesinin önemine dikkati çekti.

6 Şubat depremlerinin şiddetli yıkıcılığına rağmen ayakta kalmış bir apartmanda tabakların bile hareket etmeden kalabildiğini anlatan Demirarslan, şöyle konuştu:

“Adıyaman’da bir apartmanın en alt katında bir züccaciye dükkanında raflar ve hatta raflarda tabaklar bile hareket etmemişti. Hemen yan binada olan tahribat o binada gerçekleşmemişti. Burada tabi ki yapının mimar ve mühendisler tarafından depreme uygun üretilmesi ve yapılması ayrı bir konu ama içerideki sistemin iç mimarlar veya bilinçli kişiler tarafından sabitlenmesi, bunun önlem olarak alınması ayrı bir konu. Bu noktada halkın bilinçlenmesi gerekiyor. Sadece temelin ve binanın yapımının depreme uygun olup olmadığını kontrol etmekten ziyade iç mekanda oluşturacağınız alanda da profesyonel iç mimari destek alınmasını öneriyoruz.”

İlçeye bağlı Halef Hoca Caddesi’nde düzenlenen temel atma törenine, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç, Talas Kaymakamı Yaşar Dönmez, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Sibel Livdumlu, Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın, AK Parti Kayseri İl Başkanı Fatih Üzüm, daire hak sahipleri ve vatandaşlar katıldı. Depreme karşı alınacak tedbirlerin en başında dirençli binalar yapmak gerektiğini söyleyen Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın, “Dirençli binalar kentsel dönüşümle mümkün oluyor. Devletimiz ve belediyelerimiz bu konuda olağanüstü çabalar gerçekleştiriyor. Teşviklerin haddi hesabı yok. 30-40 yıl önce aldığımız bir aracımızı galeriye götürüp, yenisini ver diyoruz ve alıyoruz. Kentsel dönüşümde onun gibi daireye daire veriliyor. Bu nasıl oldu? Hükümetimiz belediyeler talimat verdi. Emsal artışı yaptık. Bunun üzerine ev sahiplerinden eğer katlarda ya da metrekarelerde fark yoksa hiçbir fark olmadan taze ev ile eski ev değişmiş oldu. Burası galiba 1990 yılında yapılmış. Ancak 1999 yılındaki Gölcük depreminden sonra değişen imar yönetmeliğinden sonra binalar gerçekten sağlam oldu. Çok fazla kontrol altında oldu. Yapı denetim firmaları devreye girdi. O nedenle 1999 senesinden sonra yapılan binalarda da ağır hasar ya da orta hasar olmadı. Şimdi dirençli kentler için kentsel dönüşüm, yaşanabilir mekanlar için kentsel dönüşüm, şehirlerimizin geleceği için kentsel dönüşüm olmazsa olmazımız oldu. Talas’ta son 5 yıl içerisinde 1 milyon metrekareyi kapsayan 41 farklı alanda kentsel dönüşüm gerçekleştirdik. Burada 2 bin 303 riskli konutun yıkımı gerçekleşti. Buna karşılık 96 binada 3 bin 209 konut ve 343 işyeri yapıldı. Bu yapılarda hak sahiplerine teslim edildi” ifadelerini kullandı.

Kayseri Çevre Şehircilik ve İlkim Değişikliği İl Müdürü Sibel Livdumlu ise, “2013 yılında ilk kez kentsel dönüşüm kanununun çıkmasıyla beraber Talas Belediye’miz bu konuda hep öncülük yapmıştır. Kentsel dönüşüm kanunu çıktığında Kayseri’de ilk kez Talas ilçemizde kentsel dönüşüm çalışmalarına başlamıştık. Bununla birlikte vatandaşlarımız kentsel dönüşüm kanununun kendilerine ne kadar büyük haklar tanıdığını ve devlet imkanlarıyla kendi evlerini sağlıklı, güvenilir bir hale getirerek, yaşamlarını sürdürmek için ne kadar önemli olduğunu gördüler. O günden bugüne de hiç hız kesmeden başkanım ve Talas Belediyesi kentsel dönüşüm çalışmalarına devam etti” şeklinde konuştu.

Talas Kaymakamı Yaşar Dönmez de, “Dünyaya geldik ve yaşayacağız. Bunun içinde bir mekan lazım. Bunun içinde binalar yapıyoruz. Ancak yaptığımız her binanın da bir ömrü var. İlelebet içerisinde yaşama şansımız yok. Dolayısıyla binaları yenilememiz gerekiyor. Buda tabi ki kentsel dönüşümle olacak bir şey. Kentsel dönüşümle daha konforlu binalarda ailecek yaşamımızı sürdüreceğiz. Ancak ondan daha önemlisi depreme daha dayanıklı, kendimizi daha güvenli hissedeceğimiz bir mekan içerisinde yaşamımızı sürdüreceğiz. Her an her yerde deprem olabilir gibi düşünmemiz ve tüm yaşamımızı ona göre düzenlememiz gerekiyor. Kentsel dönüşümde mülk sahiplerinin kendi gayretleriyle olmuyor. Bir taraftan belediyenin diğer bir taraftan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzün ortak çabasıyla oluyor. El birliğiyle bunları yapıp, sonuçlandırmak gerekiyor” diye konuştu.

Talas’taki çalışmalarından dolayı Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın’ı tebrik eden Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç da, “Güzel Talas’ımızı daha güzel bir konuma getirmek için önceki dönemde Mustafa Palancıoğlu Başkanımızın, daha önceki dönemde diğer belediye başkanı kardeşlerimizin yapmış oldukları güzel çalışmalara bu dönemde Mustafa Başkanımız adeta mührünü vururcasına hizmetlerle buluşturdu. Sadece kentsel dönüşüm değil, sosyal belediyecilik, kültürel belediyecilik ve gençlere yönelik gayretleriyle adeta gönülleri fethetti. Ben kendisini tebrik ediyorum. Bu arada Kayseri genelinde 16 ilçe dahil özelde de Melikgazi’miz, Talas’ımız, Kocasinan’ımız, Hacılar’ımız ve İncesu’muzda yapılan kentsel dönüşüm çalışmaları mührünü vuracak şekilde boyut kazandı.”

Konuşmaların ardından dua edilerek, Menekşe Sitesi’nin temeli atıldı. – KAYSERİ