SEDDK 2. Başkanı Mehmet Verim, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ilk olarak Ocak 2022’de duyurulan ve 28 Eylül 2023’te işleme ilişkin usul ve esasları belirlenen uygulamanın haziran ayı itibarıyla hayata geçtiğini söyledi.
Verim, “BES’te birikimi bulunan katılımcılar, bankalardan kullanacakları krediler için ilgili BES hesaplarındaki birikimlerini kredi süresiyle sınırlı olmak üzere bankaya devredip finansmana daha rahat erişim sağlayabilecek.” dedi.

Sürecin nasıl işleyeceğine ve katkılarına ilişkin açıklamalarda bulunan verim, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bankalar, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından geliştirilen merkezi bilgi sistemi aracılığıyla kredi kullanacak katılımcıların BES birikimlerine dair gerekli sorgulamaları yapabilecek. Alacağın devri sözleşmesinin onaylanması halinde bankalar, çekilen kredinin yüzde 20 fazlasına kadar tutarı, örneğin 100 milyar liralık kredi için 120 milyar lirayı teminat olarak isteyecek. Bu tutar kredi yükümlülükleri tamamlanana kadar Kurumumuz tarafından belirlenen ve bankaların seçeceği emeklilik yatırım fonuna (temlik fonu) devredilecek.”

“TEMİNAT OLARAK TUTULACAK BİRİKİMLER TEMLİK FONUNDA DEĞERLENECEK”

Mehmet Verim, bankaların kredi borcu ödenmemesi ihtimaline karşı teminat olarak tutacağı birikimin temlik fonunda değerlenmeye devam edeceğini, hesapta kalan tutarın ise sonradan sisteme ödenecek katkı payı tutarları ile birlikte katılımcının tercihine göre yatırıma yönlendirileceğini söyledi.

Alacağını bankaya devreden katılımcının devir sözleşmesi tamamlanana kadar birikimlerini başka şirketlere aktaramayacağına dikkati çeken Verim, şunları kaydetti:

“Kredi borcu ödendiğinde alacağın devri sözleşmesi sona erecek ve temlik fonunda yer alan tutarlar bu fondan çıkıp yine katılımcının tercih ettiği fonlara yönlendirilecek. Kredi borcu ödenmediğinde ise banka blokeli şekilde temlik fonunda değerlenen payların satışını talep ediyor. Satılan fon paylarından elde edilen tutarla banka alacağını alıyor, kalan tutar olursa yine katılımcının BES hesabına aktarılıyor”

“ALACAĞIN DEVRİ İÇİN 4 AYRI FON BELİRLENDİ”

SEDDK 2. Başkanı Verim, alacağın devri fonlarını kurmak için, alınan karara uygun olarak teklifte bulunan “Anadolu Hayat ve Emeklilik” ile “Türkiye Hayat ve Emeklilik” şirketlerini yetkilendirdiklerini söyledi.

Verim, “Alacağın devri için faizli ve faizsiz olmak üzere 4 ayrı fon belirlendi. Her iki şirket faizli ve faizsiz fon seçeneği sunacak. Anadolu Hayat ve Emeklilik şirketinin faizli fonu ile Türkiye Hayat ve Emeklilik şirketinin faizsiz fonu devreye alındı. Hacmin artacağı öngörüldüğü için kalan fonlar 1 Ocak 2025’te kullanıma açılacak.” şeklinde konuştu.

KISMEN ÖDEME UYGULAMASI

Mehmet Verim, eğitim, doğal afet, evlilik ve konut alımı gibi durumlarda BES’ten çıkmadan ve sahip olunan haklardan vazgeçmeden hesaplarda biriken tutarların, devlet katkısı dahil, yüzde 50’sini alabilme hakkı sağlayan Kısmen Ödeme Uygulaması’nın da 1 Temmuz’da devreye alınacağını hatırlattı.

EGM ve emeklilik şirketlerinin entegrasyon süreçlerinin tamamlandığını dile getiren Verim, test süreçlerinin başarılı geçtiğini anlattı. Verim, doğal afet, evlilik ve ev alacakların kısmen ödeme esaslarının belirlendiğini kaydederek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Eğitim halini düzenleyen maddeleri sektörün talebi doğrultusunda revize edeceğiz. 18 yaş altı katılımcılar sisteme 2 yıl önce dahil olmaya başladı. Kısmen ödeme uygulamasında 5 yıl şartı arandığı için bu alanda henüz bir başvuru oluşmayacak. Kısmen ödeme alanındaki çekişlerin havuzu yüzde 1 etkileyeceğini öngörüyoruz. Hem kısmen ödeme hem de alacağın devri uygulamalarıyla BES’e olan talep daha da artacaktır.”

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan TSB Başkanı Gülen, sigorta sektörünün prim üretiminin, 30 Eylül itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 123 artışla 328,5 milyar liraya ulaştığını kaydederek, bunun 289 milyar lirasının hayat dışı, 39,5 milyar lirasının ise hayat branşı olduğunu anlattı.

Gülen, yıl sonunda prim üretiminin 500 milyar liraya ulaşmasını beklediklerini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“2022’nin aynı döneminde (ocak-eylül) 10,4 milyar lira olan vergi sonrası dönem net karı yüzde 351 artışla 46,8 milyar lira olarak gerçekleşti. Sektörün aktif büyüklüğü ise bir önceki yıla göre yüzde 105 büyüme ile 1,2 trilyon lira seviyelerini aştı. Sigorta sektörümüz aynı dönemde 244,5 milyar lira tazminat üstlenirken, GSYİH’nin 24 katı teminat sağladı. 6 Şubat’taki Kahramanmaraş merkezli depremlerden kaynaklı 105 milyar dolar olan ekonomik hasarın 5 milyar doları ise sigorta sektörü tarafından karşılandı.”

“BES’te toplam fon büyüklüğü 726 milyar lirayı aşarak rekor kırdı”

Uğur Gülen, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından ihtiyari deprem teminatının öneminin bir kez daha ortaya çıktığının altını çizerek, bu alanda yapılan yeniliklerden bahsetti.

Bu yıl 20’nci yaşını kutlayan Bireysel Emeklilik Sisteminin (BES), finans sisteminin en etkili araçlarından biri olarak başarılı performansıyla vatandaşların yüzünü güldürmeye devam ettiğini anlatan Gülen, şu açıklamalarda bulundu:

“Ülkemiz finans sisteminin en önemli başarı hikayelerinden biri durumunda olan ve bugün tasarruf denildiğinde ilk akla gelen BES ve Otomatik Katılım Sistemi’nde (OKS) toplam katılımcı sayısı 16 milyona yaklaşırken, devlet katkısı dahil toplam fon büyüklüğü ise bir rekora daha imza atarak 726 milyar lirayı aştı. BES’in son yıllardaki lokomotifi olarak adlandırdığımız 18 yaş altında ise kısa sürede çok hızlı bir büyümeyle her yaş grubunda 1 milyonu aşkın sözleşmeye ulaşıldı.”

“TES’in 2024’ün son çeyreğinde hayata geçmesi hedefleniyor”

TSB Başkanı Gülen, BES katılımcıları için sunulan kısmi çekiş hakkının ve sistemde yapılan son teşvik edici düzenlemelerin, fon tutarı ve katılımcı sayısının istikrarlı şekilde devam ettirilmesi için öneminden bahsederek, vatandaşın BES’e olan ilgisini artıracağını dile getirdi.

BES’in şeffaf ve güvenli bir sistem olmasının yanı sıra uzun vadede enflasyonun üzerinde sağladığı getirileriyle vatandaşların en önemli tasarruf araçlarından biri olduğunu aktaran Gülen, sistemin, ekonominin ihtiyaç duyduğu yatırım ve istihdam kaynağı yaratma misyonunu başarıyla sürdürdüğünü vurguladı.

Gülen, ikinci basamak emeklilik sisteminin kurulmasının, oldukça kritik öneme sahip olduğuna dikkati çekerek, OKS’nin, işverenlerin de katkısıyla ikinci basamak emeklilik sistemine dönüşeceği Tamamlayıcı Emeklilik Sisteminin (TES), 2024’ün son çeyreğinde hayata geçmesinin hedeflendiğini ifade etti.

“Zorunlu afet sigortası çalışmaları 2024’ün üçüncü çeyreğinde sonuçlanabilir”

Uğur Gülen, “dünya reasürans piyasasında geçen yıllarda gerçekleşen doğal afetlerden sonra meydana gelen hasar artışı” ve “faizlerin yükselmesine bağlı olarak kapasite sağlayıcıların varlıklarının bir bölümünü finansal piyasalara kaydırmaları” sebebiyle genel anlamda sigorta ve reasürans piyasalarında bir arz daralmasının yaşandığını aktardı.

Yaşanan deprem felaketinden sonra hükümetin gerekli aksiyonları hızlıca aldığını dile getiren Gülen, şunları paylaştı:

“OVP’de, zorunlu deprem sigortasının diğer afetleri de kapsayacak şekilde zorunlu afet sigortasına dönüştürülmesi için yapılan çalışmaların, 2024’ün üçüncü çeyreğinde sonuçlanması planlanıyor. Aynı şekilde, kentsel dönüşüm projelerinin aksamadan yürütülmesi için bina tamamlama sigortası yaygınlaştırılacak. İnşaat kalitesinin yükseltilmesini teminen kurulan yapı denetim sisteminin sigorta sektörünce denetlenmesini teminen yapı denetim sürecinde yer alan kişi ve kuruluşlar için mesleki sorumluluk sigortası sistemi kurulacağı OVP’de yer alan hususlardı.”

“Sigorta şirketlerinin mali yapısının güçlendirilmesi önem arz ediyor”

TSB Başkanı Gülen, yeni yıl beklentilerine ilişkin, 2024’te sektörün hayat dışı branşlarda reel büyümesini sürdüreceğinin öngörüldüğünü kaydetti.

Sektörün, 2024’te atılacak adımların başında, olası Marmara depremi öncesi, finansal açıdan daha güçlü hale gelmesi için çalışmalar yaptığını belirten Gülen, şu bilgileri verdi:

“Olası Marmara depremi de göz önüne alındığında, gelecek dönemlerde meydana gelebilecek büyük ölçekli afet risklerine karşı sigorta şirketlerinin mali yapısının güçlendirilmesi önem arz etmektedir. Bununla birlikte, yaşanan afetlerin çeşitliliği de göz önüne alındığında sadece deprem değil farklı doğal afetleri de içine alacak şekilde bir sigorta ürününün geliştirilmesi gerekliliği ortaya konulmuştur.”

Gülen, BES’te toplam fon büyüklüğünün, 2024’ün ilk yarısında 1 trilyon liraya ulaşmasının hedeflendiğini vurgulayarak, gelecek yıl sonunda ise 1,3 trilyon lira büyüklüğün yakalanmasının beklendiğini bildirdi.

BES’te son yıllarda ivmesi artan katılımcı sayısındaki büyümenin de sürmesinin beklendiğini kaydeden Gülen, “2024 içinde en önemli gündem maddeleri ise yılın ilk yarısında yürürlüğe girecek kısmi çekiş ve birikimlerin temlik edilmesi uygulamalarıyla, yıl sonunda faaliyete geçecek Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi olarak öne çıkmaktadır.” diyerek sözlerini tamamladı.