Geçim sıkıntısı muhalefetin de sık sık gündeminde yer alıyor. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, CHP Grubu tarafından yayınlanan haftalık ekonomi notunda belirtilen batık krediler ve vatandaşların borçlarına ait verileri değerlendirdi. Nüfusun yarısının kredi kartı borcu olduğunu belirten Gürer, tüketicilerin bankalara olan borçlarının 2024 yılı başından bu yana 383 milyar lira arttığını da ifade etti.

BATIK KREDİLER ARTTI

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Bankaların vadesinde tahsil edemediği için icra takibine aldığı batık krediler 1,5 milyar lira daha artarak 17 Mayıs itibariyle 208,3 milyar liraya kadar yükseldiğini söyledi. Gürer, “Varlık yönetim şirketlerinin kontrolünde ise 41 milyar liralık batık tüketici kredisi alacağı bulunuyor. Bankaların tahsil edemediği kredilerin toplamının 208,3 milyar liraya yükselmesi, ekonomideki sorunların yansımasının bir göstergesidir. Bu, borçlarını ödeyemeyen kişi ve işletme sayısının artması ve esnafın, vatandaşın ekonomik anlamda yaşadığı zorluklardandır” dedi.

BİREYSEL KREDİ BORCU ARTIYOR

CHP’liÖmer Fethi Gürer, tüketicilerin bankalara olan borçları 2024 yılı başından bu yana 383 milyar lira (yüzde 14,1 oranında) arttığının verilere yansıdığını ifade etti. Gürer , “Enflasyon oranının yüksek seyretmesi tüketicilerin günlük harcamalarını karşılayabilmek için borçlanmaya yönelmesine neden olmaktadır. Aynı şekilde, gelir artışının enflasyon karşısında yetersiz kalması da borçlanmayı artırmaktadır. Borcu olmayan vatandaş, esnaf, çiftçi sayısı çok az kaldı. Vatandaş borçlanarak hayatını idame ettirmeye çalışıyor.” şeklinde konuştu.

İCRA TAKİBİNE ALINAN BORÇLAR DA ARTTI

Bankalar ve finans kuruluşlarının tüketicilerden zamanında tahsil edilemediği için icra takibine aldıkları bireysel kredi ve kredi kartı alacaklarının ise 10-17 Mayıs haftasında 1,5 milyar lira daha artarak 63,7 milyar liraya ulaştığını belirten Ömer Fethi Gürer, “Vatandaşların yaşadığı ekonomik zorluklar, sosyal sorunlara yol açmaktadır. Özellikle düşük gelirli kesimler, bu tür borç yüklerinden daha fazla etkilenmekte olup bu durum toplumsal anlamda huzursuzluğa yol açmaktadır.” diye konuştu

“ÜLKEMİZİN NEREDEYSE YARISININ KREDİ BORCU VAR”

Bankalar ve finans kuruluşlarına bireysel kredi borcu bulunan vatandaş sayısının son bir yılda 1 milyon 795 bin kişi artarak Mart 2024 sonu itibariyle 40 milyon 331 bin kişiye çıktığını ve aynı dönemde kredi kartı borcu bulunan vatandaş sayısının ise 2 milyon 650 bin kişilik artışla 37 milyon 190 bin kişiye ulaştığını, ayrıca bankalara kredili mevduat borcu bulunanların sayısı da 1 milyon 218 bin kişilik artışla 29 milyon 84 bin kişi olduğunu belirten CHP milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ülkemizin neredeyse yarı nüfusu kadar vatandaşın kredi borcu bulunuyor. Bu durumun sürdürülebilirliği söz konusu değil. Vatandaş bankalara borçlanıyor, sonrasında borcunu yüksek faiz oranı ile yapılandırıyor. Daha sonra yükselen borcunu ödeyemiyor ve icralık oluyor. Esnaf ve çiftçinin borçlarının değişken faiz oranları gerekçe gösterilerek artırılması ilerleyen süreçte sorunların artmasına neden olacak. Hiç hesapta olmayan bir borç yükü altına giren çiftçi ve esnaflarımız, mevcut durumda zaten günü kurtarma derdine düşmüşken bir de artan kredi faiz oranları üzerinden borçlarını ödeyememe riski ile karşı karşıya kalmışlardır” dedi.

“PROGRAMIMIZ DEZENFLASYONA GEÇİŞ DÖNEMİ ÖNGÖRÜYOR”

Bakan Şimşek’in İstanbul’daki etkinlikte yaptığı açıklamalardan satır başları şu şekilde; “İç talep halen güçlü seyrediyor. Programımız dezenflasyona geçiş dönemini öngörüyor. İç talep bir miktar yumuşayacak, net ihracatın katkısı politikalar ve ana ticaret ortaklarımızdaki toparlanmayla birlikte iyileşecek. Ana pazarımız AB, Orta Doğu, Kuzey Afrika gibi bölgeler. Amaç enflasyonu tek haneye indirmek. Kur sübvansiyonu, faiz sübvansiyonuyla bir yere varamayız. Geçmişte arzuladığımız sonuçları alamadık. Tüm sektörlerin durumunu hassasiyetle takip edip elimizden gelen desteği sağlayacağız. Tüm sektörler bizim için çok değerlidir. Kamu bankaları örnek oluyor. ATM ortak havuzu kuruyorlar, böylece verimliliği artırıyorlar. Tüm sektörlerde bu anlayışla hareket etmek lazım. Verimliliği artıracağız, yenilikçilik peşinde koşacağız. Dünyada pazar payı kapmanın başka yolu yok.

“CARİ AÇIK 30 MİLYAR DOLARIN ALTINA DÜŞTÜ”

Bizim büyümemiz kompozisyondaki iyileşme çok net şekilde çalışıyor. Bu sürdürülebilir büyümeye yönelik önemli bir çıkıştır. Cari açık geçen sene Mayıs ayı itibarıyla yıllık cari açık 60 milyar doların üzerindeydi. 32 milyar doların altına düştük, Şubat ayı itibarıyla. 30 milyar doların altına cari açık düşmüştür. Cari açığı milli gelirin yüzde 2,5 altına çekmeyi hedefliyoruz. Eğer Türkiye’de cari açık milli gelire oranla yüzde 2’nin altına düşerse Türkiye’nin dış borcunun milli gelire göre oranı düşüyor.

“ALTINA YÖNELİK KOTA UYGULAMASI ÇIKAR ÇEVRELERİNİ MUTSUZ ETTİ”

Cari açığın kalıcı şekilde yüzde 2.5’in altına düşürülmesi için yeşil, dijital dönüşüm, yeni sanayi politikası uygulamaya koyuyoruz. Bunun birçok bileşeni var. STB’nin çok güzel girişimleri var. Sanayiyi sadece piyasalara bırakamayız. Sanayide dönüşümü kamunun rehberliğinde biraz iteklemesiyle hızlandıracağız. Dolayısıyla cari açıkta kalıcı olarak yüzde 2,5’i hatta yüzde 2’nin altını bekliyoruz. Altına yönelik kota uygulamasına gittik, çıkar çevreleri memnun değil, kusura bakmasınlar. Ülkede olmayan metali ithal edeceksiniz, bir köşede atıl olarak duracak. Vatandaşın tercihine saygılıyım. Ülkemizin menfaatine kaynaklarımızı yatırıma, üretime, istihdama ve nihai olarak ihracata dönüştüreceğiz. Bu Cumhurbaşkanımızın vizyonu. Bunun için ne gerekiyorsa yapacağız. Bankaların fiyatlamasına karışmak istemiyoruz. Kamunun kaynakları kıttır, tercih yapmak zorundasınız.

“FİNANSMANA ERİŞİMDE ŞU ANDA SORUN YOK”

Bankalara söyledim. Biz yatırımı, istihdamı, üretimi ve özellikle de ihracatı önceliklendireceğiz. Verimlilik ekonomisi peşindeyiz. Tasarruf yaptığınız ölçüde yatırım yapabiliyorsunuz ya da dışarıdan borçlanıyorsunuz. Biz isteriz ki tasarrufları yatırımları artıralım, doğru alanlara bunları kanalize edelim. Cari açık 60 milyar dolardan 30’un altına düşmesi muhtemelse bu programın çok iyi çalıştığını gösteriyor. Finansmana erişimde şu anda sorun yok. Türk bankaları ve şirketleri küresel finansmana erişimde giderek çok daha iyi bir noktaya geldi. Geçen senenin ilk 5 ayında bankaların dış borç çevirme oranı yüzde 96’ydı. Bankalar 100 dolar borç ödüyordu, 96 dolar bulabiliyordu. Bugün 100 dolar borç ödediğinde 148 dolar bulabiliyor. Finansmana erişim artmıştır. Uluslararası bankalarda Türkiye’nin konumu çok güçlüdür, bölgemizde bir numarayız, dünyada da ilk üçteyiz. Kredi derecelendirme kuruluşları da bu gelişmeleri fark ettiler, gecikmeli de olsa, notumuzu artırıyorlar, hepsinin görünümü pozitif. Bu program devam etsin, biz notu artıracağız demek.”

Işıkhan, Çorum Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Toplantı Salonu’nda kentteki iş insanlarıyla bir araya geldi.

Burada konuşan Işıkhan, 2023’te işsizlik oranının 1 puan azalarak yüzde 9,4’e gerilediğini, bu verinin, salgın, bölgelerdeki savaş ve deprem felaketine rağmen doğru yolda olduklarını gösterdiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, emeklilere yönelik başlattıkları promosyon ödemesi uygulamasını kamu bankalarında 2 katına çıkararak, 8 ile 12 bin lira arasında olacağını duyurduğunu hatırlatan Işıkhan, “Bunun dışında ölüm aylığı hak sahiplerine de 5 bin lira promosyon duyurusunu yapmıştık. Bu hafta pazartesi gününden itibaren de promosyonlar için başvurular alınmıştı. Bugün itibariyle kamu bankalarımız emeklilerimize promosyon ödemelerini yapmaya başladılar. Tüm emeklilerimize hayırlı uğurlu olsun.” diye konuştu.

Diğer bankalarla da protokol imzalama sürecini tamamladıklarını dile getiren Işıkhan, “Özel bankalar da, kamu bankaları tutarları asgari olmak üzere promosyon miktarlarını güncelleyecekler. Biz, sağlam politikalarla emeklilerimize mümkün olan en iyi hizmeti vermeye gayret ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Emeklilerin refahını artıracak yeni uygulamaları hayata geçirmeye devam edeceklerine dikkati çeken Işıkhan, şunları söyledi:

“Sayın Cumhurbaşkanımız bugün ifade etti, ‘Temmuz ayında emekli aylıklarını tekrar masaya yatıracağız’ dedi. Biliyorsunuz emekli maaşlarının zammı memur emeklilerimizde toplu sözleşmeye göre, SSK ve Bağkur için de enflasyona göre şekilleniyor. Biz, ihtiyaçlar ve imkanlar doğrultusunda çoğu zaman bu tutarların çok daha üzerinde emeklilerimiz için adımlar attık. Denge ve disiplin içinde ekonomimizi güçlü bir şekilde yükselttikçe artan refahtan emeklimize daha fazla pay vermeye devam edeceğiz. Ayrıca, daha önce de söylediğimiz gibi, 3600 ek gösterge düzenlemesinin bütün memurları kapsayacak şekilde genişletilmesi yönünde düzenlemeyi hayata geçireceğiz. Yine esnaflarımızın emeklilik için gerekli sigorta prim gün sayısındaki adaletsizliği gidereceğiz.”

Hiçbir zaman tutamayacakları sözler vermediklerini vurgulayan Işıkhan, şunları kaydetti:

“Bu, başkalarının milleti kandırma taktiği, bizim değil. Biz ne dediysek bugüne kadar yaptık, bundan sonra da adım adım yapmaya devam edeceğiz. Son 5 yılda yaşadığımız bunca afete ve felakete rağmen, vatandaşlarımızı asla mağdur etmeden hizmetlerimize kesintisiz devam edebiliyoruz. Artık bu güçte bir devletiz. Dolayısıyla, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın işaret ettiği, Cumhur İttifakı olarak hedefimiz olan Türkiye Yüzyılı vizyonunu inşallah sizlerin desteğiyle başaracağız. Bu yüzyılı, emeğin, üretimin, çalışmanın yüzyılı yapacağız.

Işıkhan, Çorum Belediye Başkanı ve Cumhur İttifakı’nın Çorum Belediye Başkan adayı Halil İbrahim Aşgın için yerel seçimlerde destek istedi.

Toplantı, Bakan Işıkhan’ın konuşmasının ardından basına kapalı devam etti.

Toplantıya, Çorum Valisi Zülkif Dağlı, AK Parti Çorum Milletvekilleri Yusuf Ahlatcı, Oğuzhan Kaya, Çorum Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın, AK Parti İl Başkanı Murat Günay, kamu kurumlarının temsilcileri ile iş insanları katıldı.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, bankalara ve varlık yönetimi şirketlerine borçlarından dolayı icra takibi başlatılan vatandaşların durumuna dikkat çekti. Gürer’in bugün yaptığı yazılı açıklama şöyle:

11 AYDA 1 MİLYON 197 BİN KİŞİ İCRA TAKİBİNE ALINDI

“2023 yılının Ocak- Kasım döneminde 780 bin 650 kişinin bankalara olan bireysel kredi borcunu, 767 bin 663 kişinin ise kredi kartı borcunu temerrüt süresinin de sonuna kadar ödeyemediği için bankalar tarafından icra takibine alındı. Hem kredi kartı hem de tüketici kredisi borcu yüzünden söz konusu dönemde takibe alınanlar tek kişi sayıldığında 2023 yılının Ocak-Kasım döneminde toplam 1 milyon 197 bin 35 kişi bankalar tarafından icra takibine alındı.

Önceki yıllarda da bankalar tarafından borcu yüzünden icra takibine alındığı halde borcunu henüz ödeyememiş 2 milyon 337 bin 292 kişi var. 2 milyon 109 bin 51 kişi de varlık yönetim şirketlerinin takibinde icra takibinde bulunuyor.  Hem bankalar hem de varlık yönetim şirketleri tarafından borcu yüzünden takip edilenler tek kişi sayıldığında takipteki toplam vatandaş sayısı Kasım 2023 sonu itibariyle 3 milyon 830 bin 149 kişi olarak hesaplanıyor. Resmi verilere yansıyan borçlarla vatandaşın mağduriyeti artıyor. Bu arada özel ikili ilişkiler ile şahıs, esnaf gibi borçlanılan kesimler bu veriler içinde yer almıyor. Elden alınan borçlarda dikkate alındığında borçlanma daha da artıyor. Örneğin çiftçi borçlarını ödemek için arazi satıp, borç ödüyor. Kimi icralık olmamak ya da sorun yaşamamak için evdeki eşyasını satmak zorunda kalıyor. İkinci el pazarları beyaz eşya ya da mobilya gibi eşyalarla dolu, vatandaş borç ödemek için bu yola başvuruyor. Kayıtlı ve resmi veriler dışında bir de kişiye özel borçlanma olayı gerçeği var. Nüfusun çoğunluğu borçla yaşamaya çalışıyor.

YEREL SEÇİM SONRASI DAHA DA ZOR

“Milyonlarca insanın icra takibinde olduğu bir ülkede, sürekli artan yoksullaşma ile karşı karşıyayız. Sofradan ekmek eksilmeye devam ediyor. Yeterli beslenemeyen aile sayısı artıyor. 4 milyon hane sosyal yardımla yaşıyor. Yatağa hiçbir çocuk aç girmesin derken bu iktidarın eseri olarak aileler yatağa aç girer duruma düşürüldü. AKP iktidarlarının yanlış ekonomi politikaları ile yaratılan denge bozukluğu bu zihniyetle düzelmesi zor görülüyor.

Daha çok kemer sıkma dönemi sürecek. Kamu varlıklarından sonra kamu arazilerinin satışı da durmuyor ama denge tutmuyor. Elinde imar planı yapma yetkisi de bulunan özelleştirme idaresinin 2023 yılında yaptığı 180,9 milyon dolarlık özelleştirmenin 179,1 milyon dolarlık kısmını taşınmaz (arsa-arazi) satışları oluşturdu. 2022 yılında yapılan 504 milyon dolarlık özelleştirmenin de 441 milyon dolarlık kısmını taşınmaz satışından elde edilmişti. Kamu varlıklarında elde ne kaldı ise satmaya devam eden iktidar bir yandan da sürekli zam ve vergi ile gelir sağlamaya vatandaştan almaya devam ediyor. Akaryakıt, gübre ve yem gibi önemli tarımsal üretim girdilerine gelen vergi ve zamlar ile fiyatlar artıyor. Bu sürecin gıda maliyetlerini artıracağı için de rafta ürün fiyatlarına kısa süre sonra yeni artışlar yansıyacak.”

BİR HAFTA İÇİNDE 134 BİN 515 YENİ İCRA DOSYASI

Gürer, 1 ve  5 Ocak 2024 tarihlerinde icra dairelerine UYAP üzerinden gelen yeni dosya sayısının ise geçen yılın aynı haftasına göre yüzde 9,9 oranında artarak 134 bin 515 olduğuna da dikkat çekerek, “UYAP üzerinden açılan ve icra dairelerinde derdest bulunan dosya sayısı 5 Ocak itibariyle 21 milyon 328 bin oldu” dedi.

(Görüntü: Arşiv)