Anız yakılmasının tarım alanlarına ve çevreye verdiği zararlara dikkat çeken İbrahim Sağlam, “Tarımsal üretimin ana kaynağı olan toprağın biyolojik, kimyasal ve fiziksel yapısının ve çevrenin korunarak, doğal denge içerisinde toprağın verimliliğinin sürdürülebilirliği için gerekli önlemleri almak başlıca görevimiz. Hububat tarımında, hasadı takiben toprağın yapısına ve çevreye vereceği zarar göz önüne alınarak, anız yakılmasının önlenmesi için denetimlerimizi sürdürmekte ve tedbirler almaktayız. İl Müdürlüğümüz ekipleri tarafından, 2024 yılında anız yakılmasını önleme ile ilgili çalışmalarımız yıl boyunca sürdürülmekte olup, il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimizce çiftçi eğitimi programlarında geniş bir şekilde anız yangınlarına yer verilmekte, zararları etraflıca anlatılmaktadır. Yapılan eğitim-yayım çalışmalarında yerel yönetim imkanları ve sivil toplum örgütlerinin katkıları sağlanarak çevreye duyarlılık yaygınlaştırılmaktadır” diye konuştu.

Sağlam şöyle devam etti:

“Anız, tarımsal üretim sonucunda biçilmiş olan hububatların toprakta kalan kök ve saplarına verilen isimdir. Anız toprağa karıştırıldığında toprakta ayrışarak, ‘humus’ adı verilen ve toprağın verim gücünü artıran maddeyi meydana getirir. Ayrışma sırasında, anızın yapısında bulunan, bitkiye yarayışlı bitki besin maddeleri toprağa geçerek toprağın verim gücünü artırır. Çiftçilerimiz, bir an önce toprağın hazır hale gelmesi ve mazot tüketimini azaltmak için bilinçsizce anız yakma yoluna gitmektedir. Anız yakılması, tarım alanlarına birçok zarar vermektedir: Ekolojik denge bozulur, orman yangınlarına sebep olur, hava kirliliğini artırır, arazideki enerji iletim ve haberleşme hatları zarar görür, topraktaki organik madde miktarı azalır, toprakta su ve rüzgar erozyonuna sebep olur ve en önemlisi toprak verimliliğini azaltır.”

Anız yakanlara ceza

Anız yakmanın hukuki boyutuna değinen İl Müdürü İbrahim Sağlam, “Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 25.11.2023 tarih ve 32380 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2024/01 nolu Tebliğ’inin, ‘L’ bendinde ‘Anız yakanlara her dekar için 386,79 TL idari para cezası verilir. Anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskün mahallerde işlenmesi durumunda ceza beş kat artırılır.’ İlimizde ekin ürün ekilişi yapılan yerlerde kontrollü anız yakılmasına da müsaade edilmeyecektir. Ayrıca biçerdöverlerde en az iki adet altışar kilogramlık yangın söndürme tüpü bulundurma mecburiyeti vardır. Bulundurmayanlara da 2024 yılı için 2 bin 52 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Sürdürülebilir bir tarımsal üretim için mutlak gerekli olan tarım topraklarımızın verimliğinin korunması, kesinlikle anız yakma alışkanlığının bırakılmasına bağlıdır” şeklinde konuştu.

“Çocuklarımızın geleceğini karartmayalım”

Çiftçilere seslenen Sağlam, “Değerli çiftçilerimiz, gelecek nesillere bırakacağımız en büyük miras, iyi ve verimli bir topraktır. Anız yakarak geçim kaynağınız olan toprağı fakirleştirip çocuklarımızın geleceğini karartmayalım” ifadelerini kullandı. – SAMSUN

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Cengiz Çandar, Meclis Genel Kurulu’nda Diyarbakır’ın Çınar ve Mardin’in Mazıdağı ilçeleri arasında çıkan yangına ilişkin konuştu. AK Parti Diyarbakır Milletvekili Galip Ensarioğlu’nun, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile ilgili iddialarına da Meclis kürsüsünden yanıt veren Çandar, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin söz konusu iddialara karşılık yayınladığı açıklamayı aktardı.

Çandar’ın açıklamaları şöyle:

“Muazzam bir felaket yaşadık, büyük bir yangın yaşadık. 15 can kayboldu, binlerce hayvan telef oldu, evlere ateş düştü. Bu vesileyle hemşerilerime, Diyarbakır halkına, Mardin halkına, bölge halkına başsağlığı diliyorum.

Bugün Cumhurbaşkanı’nı dinledik; Cumhurbaşkanı neredeyse bu büyük felaketten bir hafta sonra Diyarbakır ve Mardin’i hatırladı ve başsağlığı diledi. Ama hatırlarken, yanlış bir hatırlama yaptı, konuşmasına girerken ’20 Haziran Perşembe günü Diyarbakır Çınar ve Mardin Mazıdağı’nda çıkan anız yangını milletçe hepimizin yüreğini yakmıştır’ dedi. Anız yangını olduğunu tespit etti. Ortağı da dün ‘anız yangını’ olarak tespit etmişti. Herkesin, savcılık dahil olmak üzere DEDAŞ’ı tespit ettiği bir yerde Cumhurbaşkanı da ortağı da nedense ‘anız yangınında’ ısrar ediyor. Bir süre sonra Cumhurbaşkanı diyor ki; ‘Adli ve idari tahkikat neticesinde yangının çıkış nedenleri hiçbir soru işaretine mahal bırakmayacak şekilde ortaya konacaktır.’ E ortaya konmuş zaten, anız denmiş, adli makamlar neyin tahkikatını yapacaklar, Cumhurbaşkanı ‘anız’ demiş bitirmiş olayı.

“68 kilometreye yayılmış olan yangının sorumluluğu, belediyelerin üstüne yıkılmış durumda”

Cumhurbaşkanı konuşmasının bir yerinde diyor ki: ‘Yangına müdahale öncelikle büyükşehir belediyelerinin sorumluluğunda olmasına ve bunlar görevlerini yapmamalarına rağmen…’ Cümle bu. Şimdi bu 68 kilometreye yayılmış olan yangının sorumluluğu, belediyelerin üstüne yıkılmış durumda. Cumhurbaşkanı’nın bu cümlelerini okuyunca, dün Galip Ensarioğlu’nun burada AKP grubu adına yaptığı konuşmanın mazur görülmesi gerektiği kanısındayım. Çünkü onun konuşmasında ileri sürdüğü bütün iddialar bizzat Cumhurbaşkanı tarafından üstlenilmiş durumda.

AKP sözcüsünün dünkü konuşmasına karşılık, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bugün bir açıklama yaptı. ‘Galip Ensarioğlu’nun iddia ve ithamları manipülasyondan ibarettir’ diye rakam rakam çürütüyor dünkü konuşmada ileri sürülen her bir iddia ve cümleyi. Vakit darlığı nedeniyle sadece son cümleyi okuyacağım, ‘Milletvekilinin, konuşmasının devamında İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığımız bünyesinde görevli bir müdürün eşine ait arsasında imar değişikliği yapıldığına dair iddiası da çamur at, izi kalsın deyiminden öteye geçmemektedir. 5393 Sayılı Belediye Kanunu ve 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunlarını asgari düzeyde bilen herkes bilir ki imar değişikliği ancak seçilmiş meclis kararı ile alınmaktadır. Dolayısıyla Büyükşehir Belediyesi’nin Meclis Kararları incelendiğinde böylesi bir kararın olmadığı görülmektedir.” Dün belediyeye yönelik bütün itham ve eleştiriler olmayan, muhal şeyler üzerinden yapılmıştır. Bunu Diyarbakır Milletvekili olarak, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi üzerinden dile getirmiş olayım.”

Diyarbakır’ın Çınar ilçesine bağlı Köksalan Mahallesi’nde 20 Haziran’da başlayan ve Mardin’in Mazıdağı ilçesinde bazı mahallelere doğru genişleyen yangında şu ana kadar 15 vatandaş hayatını kaybetti. CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, beraberinde CHP’nin Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ve Edirne Milletvekili Ahmet Baran Yazgan, Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde Köksalan Mahallesi’ne taziye ziyaretinde bulundu.

“CHP olarak tüm belediyelerimizden destek isteyeceğiz”

Taziye ziyareti sonrası konuşan CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, tüm CHP’li belediyelerden bölge için destek isteyeceklerini vurguladı. Devlete “mağdurun yanında olun” çağrısı yapan CHP’li Başarır, şöyle konuştu:

“Devlet mağdurun yanında olmalı, iktidar mağdurun yanında olmalı. Burada internet,su,elektrik yok. Çok zor şartlarda  çiftçilikle, hayvancılıkla hayatını idame ettiriyor yurttaşlarımız. Zaten hayvanlarına bakarken, tarlalarını sürerken hayatlarını kaybettiler. Onların mağduriyetlerini giderilmesini istiyoruz. Bu konuda biz de CHP olarak tüm belediyelerimizden destek isteyeceğiz. Bu olayın sonuna kadar gerçekleri ortaya çıkana kadar Diyarbakır’da yurttaşlarımızın yanında olacağız. Bir araştırma önergesi verdik. Neden bu orman yangınları bu mevsimde sıkça oluyor, kayıplar veriyoruz. Türkiye’nin her yerinde oluyor. Eksiklik, sebep nedir bunun araştırılmasını istiyoruz. Buna evet desinler meclis bunu araştırsın istiyoruz. Tekrar başsağlığı, sabır diliyorum. Allah’tan rahmet diliyorum kayıplarımıza.”

Malatya Milletvekili Veli Ağbaba da yangının köylüler tarafından çıkarıldığı iddialarına “Suçlu bu elektrik direklerine, tellerine yatırım yapmayanlardır” diyerek tepki göstererek, açıklamasında şunları söyledi:

“Bütün bölgeye geçmiş olsun dileklerimizi iletmek istiyorum. Buradan gördüğümüz bir gerçeği ve Türkiye’de yaratılmaya çalışılan yanlış bir algının da altını çizmek lazım. Sanki burada yangını köylü çıkarmış gibi bir algı yaratılmaya çalışılıyor. Buradaki yangının sebebi bütün köylülerimizin söylediği gibi maalesef elektrikten kaynaklı olduğu ifade ediliyor. Aslında bunun sebebi de özelleştirme. Maalesef elektrik dağıtım şirketi özelleştirildi onlar da sadece para kazanmaya bakıyor. Türkiye’nin birçok yerinde olduğu gibi hiç yatırım yapılmamış. Buradaki elektrik telleri kaynak yapılarak elektrik vermeye devam ediyor. 40 yıl yatırım yapmazsanız buranın kaldırması mümkün değil. Hala elektrik kesintileri var 18 saatten beri elektrik yok. İnsanlar burada misafirlerine çay demlerken maalesef odun yakarak çay demliyorlar bunu Türkiye’nin görmesi lazım. Türkiye bilsin bu yangınlar köylü tarafından çıkarılmamıştır. Bazı bölgelerde ekinden sonra tarla yakılır ama burada öyle bir şey yok. Bu köyümüzde biri 17 yaşında diğeri 32 yaşında amca yeğen hayvanlarını dağda gezdirirken vefat ediyor. Geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz. Umarım ciddi bir şekilde araştırılır bir daha bölge böyle bir sorunu yaşamaz. Suçlu olarak köylüyü göstemeye çalışıyorlar ama suçlu bu ülkeyi yönetenlerdir. Suçlu bu elektrik direklerine, tellerine yatırım yapmayanlardır.”

“Ekin yerdeyken kim anız yakacak?”

Yangının hesabını sonuna kadar soracaklarını belirten CHP’li Tanrıkulu da  “anız yakılması nedeniyle yangının çıktığı” iddialarına sert bir dille yanıt vererek, şunları söyledi:

“Başımız sağ olsun, Allah rahmet eylesin, geçmiş olsun hepimize. Önlenebilir nedenlerle insanlarla yaşamını yitirmesi benim açımdan kahredicidir, üzüntü vericidir. 2024 yılında eğer bu direklerden enerji alıyorsak halen ve bu elektrik hizmetinin insani olması gerekmektedir. Kar amaçlı olmaması lazım. Halen kar amaçlı bir biçimde bu hizmete bakılıyorsa ve buraları halen Türkiye’nin başka yerlerinde görüldüğü gibi nefret söylemi yaratılarak yurttaşlarımızın acısıyla ortaklaşmıyorsak bu beni kahrediyor. Burada 15 yurttaşımız yaşamını yitirdi halen ölüm döşeğinde olan yurttaşlarımız var, o acıyı çok fazla konuşmak istemiyoruz. Şunu bilsinler bunun müsebbibi olanlardan bizler hesap soracağız sonuna kadar. İlk günden itibaren DEDAŞ’ı sadece bu olay nedeniyle değil, bundan önceki pratikleri nedeniyle olağan şüpheli diyen benim. Olağan şüpheli dedim fail demedim. Israrla olağan şüpheli olan DEDAŞ kendi sorumluğunda olan bu işle olarak kendi sorumluluğunu bertaraf etmek amacıyla yurttaşlarımızı suçlamaya devam ediyor. Bilirkişi raporu çıkacak, elektrik mühendisleri odası bir rapor hazırladı. Yine Diyarbakır Barosu’nun raporları ortada yine savcılığın basına yansıyan bir raporu var. Sonuçta anız yakmadan kaynaklanmadığı konusunda ortak bir kanaat var. Anızın ne zaman yakıldığını hepimiz biliyoruz. İçişleri Bakan Yardımcısı burada ekinlerin hala yerde olduğunu söyledi. Ekin yerdeyken kim anız yakacak, nasıl anız yakılır? Yakılamaz ekin daha yerdeyken birisi daha biçilmemişken kim anız yakabilir. Anız yakmakla ilgili olarak hiçbir tanıklık, bulgu yok burada. Umarız savcılık gerçekten şeffaf, dürüst, adil ve etkin bir soruşturmayı bir an önce kamuoyuna açıklar. İletim hatları konusunda DEDAŞ’ın yeterli yatırımı yapmadığını biliyoruz. Geçmiş yıllarda sürekli DEDAŞ’ın enerji hatlarına yatırım yapması gerektiğini ifade ediyoruz. Sonuçta devletin bu kau hizmetini özel şirkete bırakmadan, onu etkin bir şekilde denetleyerek bu bakım onarım ve iletim hatlarının yenilenmesi lazım. Teknolojiyi yenilemesi lazım. Bunun da peşinde olacağız. Grubumuz bu konun araştırılması için önerge verecek diğer gruplar da verecekler. Üzerimize ne düşüyorsa yapacağız.”

Mahalle muhtarı: “Gece elektrik direğini tamir etmişler”

Köksalan Mahallesi Muhtarı Hüseyin Çelebioğlu, yangından sonra DEDAŞ ekipleri tarafından tellerin onarıldığını ifade ederek, şöyle konuştu

“100 dönüm biçilmemiş tarlanın içinde elektrik direği var, yangın direkten çıktı. Gelip tamir etmişler gece, yapıp kaçıp gitmişler. Diyeceğim her şey ortada. Bunu herkesin bilmesi lazım. Tarlasını yakan biri olsaydı şimdi biz birbirimizi öldürürdük. Bu hepsi elektrik yüzünden. Biz 3-4 aydır elektriği görmedik. Her şey belli bir şekilde ortada. Bu ölenlerin 100 dönüm arazisi var daha biçilmemiş tarlada yangın çıkmış. Direkten tel düşmüş gelip tamir etmişler daha teller yerde. Gidip bakın teller hala orada. Bu sene 150 yerde yangın çıkmış 10’u biçer ve sigaradan gerisi elektrik kaynaklı.”